장음표시 사용
171쪽
I66 CONSILIOR. MEDIC1N Quod autem ad localia attinet , paulo ante quisdam sunt commemorata. Partim vero dis' cutientia partim repercutientia adhibentur,ut 'irecelle est.EgQ hic usus sum ista aqua: s
Decoqan aqua pluviali,vel ii ea non est ad ma num aqua communi, . addatur parum aceti,&- COq.lib. vj. adl.ij.consumptionem.Applicetur eum linteolis madefactis calide,vel uquod , lius est,cum spongiis. Pedes etiam impone e aceto calido , in quo parum salis&alumipis dissolutum,ita ut vix soleas pedum humor si peret,quidam vehementer commendant. Cae- ltera recitata sunt prius, neque dubim tam multis fore opus , siquidem redham victus ortionem G. D. Observarit. Si qua duriti ais ' esset,icenumgraecum & cyminum in aceto 'ν quantur,&cum axungia anserina misceat itini '&apponantur. Addam hoc unum , quψd prodesse jam hydropico vidi, rationem tamen
nonperspieio. Soleis pedum adhibebat solia hyosciami, ita ut non selum ex pedibus.
se universo corpore aqueus humor extraheretur Verum hoc non velim adhiberi. Quo ante autumnum calor naturalis pedibus in - gre non restitueretur, usum vinaceorumgnopere probarem. Haec autem omnia prae
172쪽
' . LIBER. V. ' i σν sentis medici & divinae benignitati committo
In Podagra,pro quodam generosio
PLERuM 3κ duo ista mala , videlicet re
num dolor a calculo, & podagra in corporibus conjunguntur. Est autem podagra spe .cies,cujus variae sunt appellationes a locis, quae morbifici humoris copia in corpore colle staocchi pat,atque in iis inflammationem, gravesque dolores concitat, suiyptae. Nam in manibus chiragra,in coxendice ischiadicus dolor, in genibus gonagra,in pedibus podagra est. Duo autem in praecautione seu praeservatione ab hoc morbo spectanda, primum morbifici humoris copia,ao in corpore generetur, & ita cumuletur,ut in partes imbecilliores fluat atque transfundatur. Deinde ut partes imbecilliores, ad quas semIr,roborentur, ne fluxioni obnoxiae fiant.Imbecillitas partium causam habae, vel semen paternum atque maternum , vel veneris usiam intemperatum, praesertim nonis dii in confirmatis articulis,vel intemperiem alb i
173쪽
quam,ut calorere Ioluente atque laxante, aut frigoie laedente ac calore Iia intraneum opprimente, vela, inhiod accidens externum, ut plagam,vulnus,luxationem , contusionem , Sc.
Solam autem partis imbecillitatem non necessario cons qui podagram, aut morbum articularem manifeste constat. Itaque nec eiIe est ut
materia, quaeam uat,& partes occupet , in cG-pore assit. Ea autem maxime ex cruditate pro
venit 3c seorsum calidumque humorem , qui inflammari queat, sibi adjungit, atque articulos vel per assiuxum, vel per collectionem molestat. Amuxum concitant seipsi humoris corpore collectio vini merarioris,aut acidioris usus,maxime jejuno. velitriculo , vel multis cruditatibus repleto, Qmnes animi vehementiores motus,corporis defatigationes.Fluit a
tem materia,vel a capise, eaque est pituitosa,vel ab epate, quae serosa est,habetque admistos humores de aliqua massa sanguinis , alias magis, alias minus. Cum a capite fluit, prius aliqua gravitas, vel dolor capitis, eolli, scapularum,
scu humeri morbum praecedit. Cum ab epate& venis praelabitur,inappetentia adest, & uribarae pauciores solito redduntur. in praeservatione autem cum materiam a capite collectam ab eo fluere animadvertimus, per nareS convenientissime expurgamus. Ab epate & venis per haemorrhoides & sudores. His recte a que ordine consideratis tota praeservationis
174쪽
LiBER V. Ics ratio perspicua patet. Cum itaque principium
praeservationis lit cavere , ne materia fluxioni idonea in corpore proveniat, victus ratione inprimis cruditas vitanda , nec diraia nausea, vel inappetentia adest , in his&lina ilibus inoibis cibus ingerendus, S , ut quidam loquuntur, appetitus cogendus. caeterum cum de victus ratione supra stadium; hoc loco illud monendum medicos observat o ne & ratione moveri , tit podagricis usum omnem pomorum , & carnium capi cotidianum, carpiCnum etiam & anseriana interdicant. Cum autem in accuratissima etiam vi chus ratione semper alia qua superfluitas,praesertim in corporibus, quae debito modo non exercentur. colligatur, o P radanda est, ut prius purgetur , vel ν certe non fundatur,quam dolores excitet. Itaque cum S.G.annuas purgationes non ferat, Ut sen)per aliquid paulatim subducatur,studendum. Fieri vero id si vel alvus laxa apertaque resservabitur, vel ubi astricta fuciit iis remediis, quae antea proposuimus, moveatur. Podagricis autem inprimis usus Myrobalanorum conditorum convenit. Accum S. G. satis promptc evomat, non inutile esset, interdum volaritumateriam evacuare , adque hoc modo, ne ad 'partes inferiores labatur , eam revellere, post
vomitum tamen abstergente & roborante medicamento utendum. Tertio, cum non minus
aceto a vina,quam potentia materiam sundant,
175쪽
N ad artieulos deducant, ab iis abstinendi nec prius bibendum, quam cum solidior cibis ingestus est. Ualdeenim noxium est post j is
cula,vel inani ventriculo bibere praesertim v, num. Itaque, ut monui medici primum hau stum aquae esse volunt. Quarto exercἰitia didefatigationes post prandium , mora etiamin sole,& calido aere, 'a quibus praecipitetur lteria,veI frigido dchiimido, qui partes asse laedit moderanda. Quinto , caput dc pedis probe adversus omnes aeris injurias muni sedi,ac ne noctu,vel apertis fenestris , Vel denumdato corpore atque capite S. G. cubet, cave. dum, Plurimum aurem . praesertim hyber diebus ac noctibus refrigerationem marii nam quotidianam obesse , non dubium e Sexto,vitentur omnes animi graviores mot- quantum hoc fieri poterit. Septimo, 'veneris sit rariouaut certe neque repleto, prorsus inanito corpore. Octavo, ut capulsis nares , reliquum corpus per haemorrhoi exoneretur,enitendum. Quod si roborani corporis accederent, & sudores in lecto p .sent provocari, haud dubie podagra mitius, G tra staret. De iis, quae robur pedibus dunt,ut inunctionibus ex medulla bovinaci- sale,oleoque cerae, dicendum effet, verum ci
sciani S. R ista non admittere, non debeo seodiosus.Illud tamen monendum , ut toti uos pedum atque reliqui corporis vitentqr, α
176쪽
L1BER V. 17 reum pedes mundandi sunt, vino, in quo rosae ebulliant, spongia abstergantur. Prius vero quam de curatione aliquid dicam , quaesis S. G. duo me patiatur explicare. Primum,utrum sua natura morbi articulares sive podagra , si' echiragra sint, in curabiles censeantur. Secundo an nulla prorsus medicamenta ad locum anfectum,&dolentem adhibenda,nciniis adhibitis dissicilior mo b. reddatur .Quod ad pri-
mu attinet. Non esse sua natura moibu in curabile testatur ratio,& experientia, quae exemplis confirmari potest. Quod audem raro curentur, moribus potius hominu,quam medicinae asseri bendu. Nam ut plurimu vel haereditarium est malum,uel intemperantia accersitum,ad quam cum redeant holisines, mirum non est, si morisbus quoque revertatur. Asilepiades medicus vetustissimus ad victus rationem omnium morborum curationem retulit: Neque is sum. qui ignorem omnia fere medicamenta stoma-.1 chum laedere,aut S. G. quod DEus proliibeat, nocitui a suadere elim. Vincit interdum natu tacitra artis auxilium morbos , verum omnia naturae permittere, ut D. Ferdinandus Imperator si crat. ad nos dicere solebat, modica est siclentia. DEi quidem & naturae est sanare: Medici vero curare quantu in ipse est)& ne quid natura detrimeti patiatur providere. Sed accedo ad
altera propositi nostri parte: An articuli sint prius,quam laborent,roborandi, de in doloribus
177쪽
medicamentis localibus adjuvandi. Sunt qui
existimant , una parte roborata,materiam in alteram fluere,atque ita augeri morbum. Illiadvexum esse in intemperantibu , & qui rectam l victus ratione a tenere nequeant , denique qui nec phlebotomiam, nec vacuationes ullas admittant,non nego. Verum qui temperantes sunt& tempestive purgantur,in illis nos recte localibus medicamentis uti, antequam morbus invadst etiam doloribus ingentibus modo tempestive atque recte adhibeantur tam non dubito ut nullum unquam medicum doctum aliter se inire nis forte ad gratiam loqui voluerit) audiverim. Recte vci 4 adhibentur cum & ipsa materia humoris fluentis, fluxionis
tempus & modiis,denique Viae per quas fertur, observatur. Hoc cum imperiti facere neque-pnt , nihil mirum si curando malum deterius
reddant,vel etiam illis ipsi, remediis , quibu aliquando adjuti sunt, vel nihil proficiant vel
etiam laedant. Humoris autem cognitio ex Corporis temperatura,victas ratione,anni tem
i pore, humoris affectione,&doloris proprietate sumenda. Hic quantum etiam peritissim medici in varia humorum miscella oriatur laboris, optimest io. Sed recta sequenti, errori venia danda , cum is nullam noxam afferat. Non enim supra captum est humanum errrare. In sanguineis vero, vel aestivo tempore,plena- que fluere medicus conjicit. Hyeme vel inchoante
178쪽
choante vere pituitam. Considerat tam e ix alia quoque. Nam a finguine color rubetis. dolor vehemens , & pulsatorius , tumor no modo venarum , 1ed totius partis affectae magnus, accessiones quotidianae , minus tamendi urnae, quam a pituita. A pituita enim cuna oritur , pars aflccta subalbida est, tumor Cede- .matosus,qui pr: sctus foveam relinquar. Dolor
mediocris, qui quotidie sub vesperam ingrave iacit. A biliolo languin E maximus caloris sensi is, calor subpallidus vel sesubrubescens , nunquam enim est bilis se la) tumor exiguus,dolor
ab una parte in aliam mutatur , & tertio quoque die exacerbationes fiunt majores. A sanguine melancholico ramui me podagra oritur, dc ratδ humor unus solus est,quod ad curationis dissicultatem non parum facit. Ab effectu autem humorum haec sumuntur indicia : si multus est, sive sanguineus, sive pituitosus humor valde partem distendit. Si calida pars, intenficalefit ; licet semper calefiat. Si frigidus,
minus nunquam autem tantum frigidus. Siseris erodit, &gravit limos dolores affert. Iamiscella autem humorum, medicamenta quoque localia arxe contemperanda. , Sangvinea materia calefacientia medicamenta prorsus son admittit,aefrigerantibus amem exacerbatur Biliosa mitigatur refrigerantibus, pituitosa calcfac: ntibus. In principio tamen sive inchoante fluxione semper ea, quae parte In robora lar,
179쪽
1 CONsiLIOR. MEDICIN. hoc est, modice astringant,& affluxum humo.ris reprimant adlaibenda. Cum partim m teria fluxit, partini fluxura est, mitigantia tutissima sunt, quae tamen prorsus non relaxant. Cum jam fluxit, maturantia , & dolorem isto modo sic dantia , ne materia concrescat&induresc ; r. Caeterum,qui stupefacientibus inchoante vel urgente malo utunttir,etsi dolorem sedant, tamen haud dubie calori innato, qui omnium Operationum naturalium in quacunque parte effectus est,uehementer obsunt. Non igitur ita
satis est dolorem mitigare vel sedare, sed ita sedare oportet, ne, medicamento plus sit mali loco assecto,quam a morbo fuit. Dolorem autem perferre atque pati, etsi laudabile videatur, tamen si vel gravis,vel diuturnus est, proculdubio calorem innatum ita debilitat , atque membrum affigit, ut non modo in praesentia
plus materiae attrahat, verum ci, mea anatura
rota superari nequear: nodos,hoc est, immedi cabile malum, ut certe eam infirmitatem, ut ex
levissimis causis morbus recurrat, facit. Haec ego copiosius exposui, ut S. G intelligat, meta teri medicinam in curatione hujus morbi, sicut
in multis aliis conjecturis uti , veras tamen rationes habere,cur nequeam hoc dicere, in din
ioribus podagricis nihil esse faciendum. Etsi
vero non debeam quicquam his addere , ta- men ut constet medendi rationem , qua utei
180쪽
LIBER . V. 17si dum putabam, rectam & tutam esse,pauca addam. Materia quae hactenus visa est dolorem affluxu facere , magna ex parte sanguinea fuit, sed interdum plusculum pituitae, interdum etiam bilem adjunctam habet. In sanguinea. eum videlicet rubet locus, & calor ac dolores sunt vehementiores ,ratio suadet, ut lateris affecti vena cubiti initio praemissis levi ene mare secetur. Idque in multis optimo si accessu feci.
ciuieseere enim malum , ac affluxum humorum cessare animaduerti, sin vero pituitosa es set fluxio, quae magis molestat, ac praegsavar, quam magnos cruciatus affert, vomitum provocarem. Id quibus fiat modis ostendi. Sed hoc, monendum, OXymel podagricis bene diluen
hordei addenda,lepideque bibenda. Si fortius vomitum ess ciendum sit , addantur succi Ra phani contusi Sc expressi j ij. vel seminis raphani3j f. Iulorum juglandis exiccatorum &pulveri satorun B ij. sunt qui purgante medicamento fortiore Hiendum censeam , dc quosdam juvant. Fortiter autem & violento impetu ducentia, naturae , & inprimis ventriculo vim inserunt, nequaquam inchoantibus vel perseverantibus doloribus Podagricis purgantia medicamenta adhiberi velim. t Vacuato autem ventriculo vomitu recta vili cius ratio institit enda, atque coctus capo cum jure ablegandus , ac molliores carnes