Johannis Cratonis a Kraftheim archiatri caesarei Consiliorum et epistolarum medicinalium libri septem studio & labore Laurentii Scholzii medici vratisl. in lucem editus ... Cui accessit eisdem autoris introductio ad artem medicam. Cum duplici indice

181쪽

176 CONSILIOR. MEDICIN. bovinae potius ac brassica , non tamen acet qcondita,cerasa exiccatae oriza , &sint, illa appo

nenda. Non enim multi nutrimenti cibi dari di,&vino atque carnibus, etiam ovis abs nendum simul ac vero materia fluere incipue ac percipitur, bolum armenam in aqua plani ginis solutum adhiberem vel aquam verbad lib. s.cui g j. fantali rubri addatur. Interd-Licum calor non vehemens est, mucilago psycum aqua verbasci adhibetur. A relaxanti Vero quale est cataplasma illud usitatume, ne lacte imbuto cum vitello, ovorum , oleo sato,& croco in principio abstinerem , cus&rosatum oleum vim relaxandi corrigi videantur. i In processis vero fluxionis si

hoc adhibetur, sed magis placet deci

medullae,quae est in cornu cervi in aquaci,cum est materia calida; vel admista vino, bi frigida. Etsi vero raro frigida sola est, ham, interdum cum tumor cedomatosus adest qctis calidioribus origam , artem iliae, utili Magnopere vero elaborandum est, ne ni itin nodos concrescat, id cavemus cum sanem ovium saevo hircino mixtum apponi Pinguibus non utor libenter , sed in

calida&vehementissimis doloribus oleumnarum,quod hoc modo fit, plurimum pro

se observavi:

182쪽

Injiciantur ranae vivae in oleum donec morianatur , δc coquantur in olla vitreata lento igne lauto operculo usque ad carnis dissolutionem. Deinde coiitun tantur & rursitis bulliant , de percolatur oleum & olla mundetur. Isti oleo addantur Terebinthinae bonae 3 iiij. Misceantur lento igne,& serventur usui. Climvero membrum jam dolore vacat , sed ad motum non satis idoneum sit fomentetur locus decocto origant,artemisiae , ablinthii&chamae-meli, ita ut mane optime sudet,&sudor aliquoties abstergatur. Nihil enim magis in hoc ma-l6 dummodo materia nondum concreverit)sudore prodest,& capitis lotiones ex decoctione polytrichi. Id quod expertiis vere assiimo. Verum de his non debeo in medium afferre

plura praescrtiri cum S. G. ab ter stoersuasa nescio a clito , Medicum suille non oportet. An enim tot remedia si ultra inventa, arque a Doctissimis viris praescripta siqnt, & successu non omnino ubique infelici probat Unum tamen

addam, in quo non omnem ζ, o liquam tamen

sp rm auxilii pono , videlicet,ut ingravescente dolore ad pedem affectu in ponatur catelliis. Catellum enim non tantum calore suo faccre, ut diffletur materia&digeratur , sed mali vim ad se pertrahere ita,ut interdum quoque mori animadversum sit. Tunc vero sepeliendunt existimant in loco,ad quem homines non ac-

183쪽

1 8 , CoNsILIOR. 11 EDICihi. cedant, sed hoc superstitiosum existimo. Appo situm vero dolores sedare rationi consentane. lim est. Haec habui quae in ista icmporis angustia monere volui, 'Vae ut a benignissimo Des benigia fortunentur piecor. JoHAN. CRATO

Ungaro. DEcEM praeteriete menses, ex quo Magni ficus Dominus qii: trii uiam' totque ii cce. pit doloribus. Primo etenim occursu geliudextrum invaserum; qui aliquandiu ibi perse. verantes tandem ad commissuram femoris cum coxendice alcenderunt: ne illic quidem, firmam constituerunt sedem, sed oberran ti, modo hunc. modo illum articulunt vehenientissime excruciarunt : imm & interi centes musculi in tumorem clevati, motu convulsivo humoris hinc inde discurrentis manifestame-didere specimen , sequutus e vessicio, c he- , mentissimus dolor,qui plurimas noctes in m Des agere coegit, cum totius pedis cui ne insistere quidem itoterat j motus ablatione, cirmeum neque contrahere,neque extendere, l-to minus in gyruni agere potuerit. Septimo post invasionem mense accersito Medico levit . bus

184쪽

laus usus est purgantibtiso nec quicquam prae- rei vesicator uim appositum fuit, equo hoc be-iaeficii dicit se conseculum,qtidii non anaphus vaganshui Aorsit deprehensus , sed superioribus relictis quasi in genu totus decubuet it, ubi

& nunc saevissimos f.rt cruciatus. sitan rem pesti, e servorum negligentia pes elevatus scierit. Deinceps in nari s dextrae apice vix ullam commissuras emoris cum coxa percepta molestia, quam leviter enim in orbem ducere potest, dolores se observare coliqueritur. His rerne dia adhiberi mutira deliberatione poscit Mag. . D, quae tum demum rite conscribi poterunt, , ubi haec symptomata ad subs morbos, & cau- .faS,tanquam adsita capita reducentur. Quici quid articulos corporis humani praeter natu rarisam citari hiis idis denominationem sorti uetur.sol a exupta m e m bri luxation e p otissi in ta ni si a defluxione originem rraxerit. Ubi Onim flu- xio imum pedem universum,aut ejus particu das pollicem , tarsitum aut calcem occupaverit, podagra nuncupatur: si genua,gonogra ; si coxam, Ischias seu coxendicum morbus,si ma- . nus , ghir ra : scapulas saepe de clavicularum circa jugulum commissuram inva- dit', quae tamen cum a morbo venereo fre-ῖ , quelius oboriatur, nulla certa appellatione ha-

lictenus insignita est, sed inter illius luis accidetia. ' hejecta fuit. Caula propinqua omni u defluxio-

185쪽

inim est humor & is quidem set languinei biliosus, ii elancholicus, pituitiosus vel sco i iiii quilibet , aut plures simili quod neque nitui evenit) permixti. Fons Uefluxionum peren Dis dicitur csse cerebrum neque tam cia inficiat ire possiimus ex inferioribus viscelibus cerebro materiam copiosiorem suppeditam, quacum conficere nequcat frigiditate sita ceu iii media aeris regione pluvia: S nubes o conci istere faciens in subject as partes uolabi concedit. Neque tussicit cognoviste membrum mandans , misi etiam explorata nobis iste; i mcmbri suscipiciatis inibocillitas. Paliquidci natu iae pio victis in dii stria comparatum est, ut nobi lora,& ob id validiora membra sua excre menta superstia a ignobilioribus&debilioribi stras mittant, quaesis porro prore de re nequeunt, tutos receptus illis praebet. Unde hanc imbecillitarem pedes Mag. D. contraxerint, inqis Fendum. Temperamentum equidem Ma D. a prima generationis origine fuit colicuiu& humidum , cujus merito abundasset plus sanguino,qui etiam nunc rerum in ipsius co is ore potitur nemini est dubium. Progediei' te Mostmodum aetate ob continuam triplicii substantiae absumptionem, quae resaiciri mina

Cp re', ut 'tati consentanstum est calorem te. Si victus rationem consi

ix quicquam magis inoid mad 40tcst , ex comessationibus4

186쪽

vatas. Umie processi, temporis etiam temperamentum ad frigidius permutari potuit, conjicimus. Posita igitur sanguinis & pituitae redundantia, cui accessit non nihil bibs ex genero sortim vino ruia i &aromatis conditorum c3borum quod itiano usu , cur magis dextrum crus quan , sinistrum fuerit affectum : Vulnus habet Mag. D. quod in pueritia adhuc illi inflictuin est, ingenii dextro, aliud quoque paulo supra genu prope eo loci, ubi sextus musculus crus movens inseritur palmae a genu longitudine. Deinceps & diit ulcera in tibiis ha-'buit. Halc materiam sua sponte ad pro clivia loca tendentem receperunt, & ob debilitatem ex vulnere, ob frigiditatem longius propcllere nequiverunt, sed illic cumulata detinuerunt. Et quia alias podagra laboravit, nisi Opportunis circa prima initia illi occursum fuerit remediis, mos est morbi ut occupatis pedibus altius tendat,& primum genua, tum coxas & manusinyadat. Morbus igitur iste est arthritis,&quidem coxendicus morbu Sicumgonagra , quae totum pedem contraxerunt, ut extendere eum

minime valeat. Curandus itaque est prat misisse prius augurio Decimestris elimoibus, prm- .cipiis non est obuia itum, materia in profundo latet, unde non nisi vehementissimi seducitur remediis, eaque jam ob diuturnitatem frigidior ' M 3

187쪽

I82 CONsILIOR. MEDI civ. . reddita,adeo parti est impaci a , ut levibus Jopauci remud is non sit cessura. Instat autum-n us G byenis stag dis, & quidem articularibus mori is infesta in dubium etiam vocari possit aegri Obedientia . praesertim absente Medico. Haec male nos sperare iuberent , nisi contra-

riuns suaderet Mag.D.arias nondum consisten- l . xeiDegrcss , praeterea temperamentum adhuc. calidum & humidum,constitutio corporis robusta & virilis,quae spem nobis pariunt naturae medicamentorum beneficio morbum eti-ctum iri atque exquisitissima victus iratiotae,

non neglectis remediis, quae paulo post subji-

cientur. Nec id tamen integre pollicemur an 'te repores vernos adventantes:tutus&securus

esse poterit per autumnu& hyemem ne denum cruciatu intolarabiles invadant. Persecta aute Curationem,&in integrurestitutione ante ver- lnum tempus aegre adipi ici poterit. Viistus miliis lhujusmodi erit; Aere salubre requirat,non ob. Paludes vicinas obseurum, vel caliginosum,led ventis pervia sit habitatio, praesertam Aquilonibus & Euris.Frigidum, quicquid sit, nervis, dc morbis illos obsidentibus infestum Maximo-

- pere ergo abaczc frigido nocturnoque ca*endum, quia cerebro ceu e sipongia humores exprimendo ad ima prolabi facit. Hyeme in aestu- arsisyoyi i poterit igne modico , qui nimias, quia,sicut&

189쪽

. sancturdi metulae, predice . Anates do

ies crassiam succiiiD generant, aegre concos itur, ideo sninus laudati. Pisones seu eo

hae si in domestica colle alantur, obesior' adna 'du probantur, sylvesties,lexa palurishterdum ex indulgentia conceduntur. Pisce Innes,quia crudum,pituitosumquenerant, prohibiti potissimum vitandi, grata res, ut euoces,&palustres ac lutulenti vimique,uti tenchae,cypri hi,anguillae, quid , men inteedum moderate possent concedi lut,lucii, percae, troetae .Quemadmodu omnia laeticinia,usque adeo ut haec sola' ria materiam uberem generandi morbi is laris suppediare possint. Saxatilium es, r' co,&trudarum non in iveissem luterdio erit, praesertam si vino atque acet' bene ci ' & accommodatis quibusdam herbis coapponantur: Tum enim aliqua viscidit fertur portio,saliti vero pisces,fumo exfic . indurates, amensis in totum arceantur, uti que carnes fumo exiceatae, aut sale mi cet . bovinae, cervinae,aprinae , suillae recen inveteratae & ex iis confecta farcimini ctium enim sacessunt ventriculo ,

concoqui posnt, plurimum illis co. laboris impindit ventriculus, '& ex nmulta es a coetionem subterfugien

190쪽

LIBER . U. i8square peius cane & angue illi exosus esse debet. Olera non admocium laudatum succum producunt, spinachia, bcta, asparagi, radices cichorii iusculo caria is incocta interdum, sed raro assiimi post int. Biastica via recens cum cremore lactis , ves saliracmυ lardo concedi vix possunt. Legumina pisa, lentes, fabae, qui fatus gignunt, qui vias dilatant , & expeditum lutisti; ori fluenti iter praebenti si proba iam r. Summatim haec referendo omnia alimenta quae cunque multum sanguinis generant,ut ova loris bilia,de carmum justula pinguia, aut quae figidum, crudum, pItimo sum,us pisces, fungi, extimescenda. Praeterea quae crudum tuccum

ad articulos deducere pollunt , quae inter sunt aromata , quae excepto pipere perpetuo mulctari debent a culinis exilio. Vinum gen crosum jejuno stomacho haustum, sinapi, allium, radices vel semina aperientia. Loco vini utatur mulsa,quae sic conficienda: sumat betonicam,iuam, S rosmarinum heibas , quas aquae fontanae in coquat & mellis despumati addat, quantum voluerit, neLingiatus sit illi dulcis sapor nimius. Ratione ventriculi nonnihil calami aromatici adjicere poterit. Aut si penitus vino abstinere non poterit musti duabus amphoris tertiam aquae.cui incoctae simi herbae supra descriptaeaajiciat, S: ita bullire dum sita sponte serveat muti impermittat: ubi resede-xit potus quotidiani loco utatur. Alioqui