Johannis Cratonis a Kraftheim archiatri caesarei Consiliorum et epistolarum medicinalium libri septem studio & labore Laurentii Scholzii medici vratisl. in lucem editus ... Cui accessit eisdem autoris introductio ad artem medicam. Cum duplici indice

471쪽

4 o EpisTOLAR. MEDICIN. medium seu gradus nullos esse. At ego non de habitibus,neque contrariis, sed de habii u &p:ivatione extreme invicem sibi opositis. Αttuli enim exemplum, si recte recordor, de vita& morte. Et tu ipse quoque de sanitate &morbo hac occasione copiose disputasti: Vide igiturnum res posio tua sic quoq; locu haFear. ut quae de habitibus dixisti,etiam de privatione opposita,qnae nihil revera positivum est, veri ficari possint. Scriptum de cometa tuum diligenter perlegi,ac reipsa comperi minus profanitatis habere , quam plerique male feriati illi

attribuant. Fundamentis tuis , quae ex rationum momentis accurate deduxisti, non invitus assentior. Miror tamen te de altero quoque κροτηυω , experientia nem pe, seu asseverando,seu refutando nihil, nisi obiter alicubi, in medium attulisse. Et videtur tamen illa locum in iis merito habere , quae sub sensus cadunt, & observationibus multorum singularium constant. Etsi autem plerumque imbecillis est ejusmodi probatio, quae ab experientia nuda ducitur, non tamen prorsus repudianda est,cum quam varie illa impediri possit,

aut turbari prudentes norint. Sed nimis latus se campus aperit, si de hoc quoque argumento nunc tecum conferre velim , quod fortasse commodius alio fiet tempore. Bene vale. Po-

sttidie Pentecostes, Anno Is79.

472쪽

E rubear radice recens mihi cum quodam lis fuit,quibusnani ea scilicet viribus illeret,cum Diosc. Gal. Plinius,& alij veteresim menses& urinas ciere , sanguinem proli- .:re , &. eundem collectum valide discutere, caliditatem haud dubie Sc substantiae tenui-

item asseruint. Inter recentiores autem Do-inaeus in purgantium historia frigidam potis, siccamque statuat, ac quibusdam expertinimentis confirmet. Quamobrem quid tibi do Mus facultatibus cognitum & exploratum sit, iide scire cupio. Quin alterum etiam illud, adversiam non est,adiicias , quid tibi de balteo,ut sic appellem, sermiculari videatur. Eo tapud nos frequenter uti solent, in resoluti l abus,torpore, aliisue nervorum debilitatibus, i taut myrmecium, id est, formicarum vivarumigmen sumant,in saccum condant, atque iis lecoctis affusa aqua in suffieienti copia balne-im parent, in quo aeger lavet. Haud scio an ais 'γud ullum veterum de hoc scriptum extet aliat iid. Itaque tanto lubentius ex te num cum alione ejunia odi lotio administrari possit, per-liscere desidero, Vale i8.Aug. Anno I 379.

473쪽

IAMDUDuM trias illas,mense sepre ivbridam accepi sed iespondere nolui, quo ad hic piri

sens tabellarius, quem in dies singulos expeta bam, rediret. Is alias etiam abs te mihi altast quibus utris ii enimc satisfacete Gonebor: rhabarbaro quid conclusiim velis denique huc ambigo. Ponis sub initium literarum turum haec verba : Res quaslibet opere itentia definiendas esIe , & eorum veritat multis in medium adductis Aristotelis &i Ga Ieni testimoniis comprobas. Sane nec ego,

mere contra illa, quae tuo loc o rect e con ced-

tur pugnavero,sed uallem mihi declarari iis irim rogarim, quale nam opus , &quale in pu tentiam intes ligas. Vt enim in oblata hypo thesi persistamus: Et quando legitimum Vm rum esse rhabarbarum pronunciabis ὶ Cum linquies opus suum ad quod , a natura,rodu 'ctum ess aget. At quodnam opus obsecro, talene,seu,ut sic appellem, formale, an Ie,& temperamentale,hoc est, n clim vita di si 'nima praeditum nutrietur , ct augebitura vero cum utraque spoliatum, & intra coWora l

assumpxum,bilem expurgabit i Si prius assit

mas,definitionem aut descriptionem hujus raddicis,quae nimirum λογ' est ρ ου ας, tibi. v

474쪽

LIBER U. 443 ponam , in qua praecipuo loco ponitur,quod i bilem,seu trahendi, seu evacuandi potestatem obtineat, id quod , nisi fallor, vivum & terrae matri insitum nunquam praestat : sin posterius assoris,uide ne tibi ipsi ad vel se iis , dum ita lo- queris. Evidenter, ut arbitror, probavi cum Aristotele me locutum , quando tibi respon- , dens scripsi rhabarbarum in ossicinis esse verum rhabarbarum. Quia opus cujus causa a natura factu est, facere amplius non possita, sed

rhabarbari vesicadaver, S quae sequuntur.Va de ego hic dubito , an non praecipuum opus, cujus caus a natura ilia balbarum factum est,

sit biliosi humoris in corporibus humanis ex- purgatio: cum quidem liquido constet. Resomnes non tam per se, quam propter hominem,& ad hujus usum atque emolumentum a praei potenti DEO principio creatas. Deinde io. mentem Venit quaerese cur, Verbi gratia , homo

mortuus iaon amplius dicatur homo, nisi ομωνύμως.Rhabarbarum autem mor uum, tum de-

mum vere & proprie sic nuncupetur. Quae hic est diversitas , quae dissimilitudo pUtrobique certe forma, seu anima qua vivebant,ablata e strinid vero tandem philosophis etiam respondebimus , dum illud perpetuo esse volunt, ut a forma res quaelibet tum essentiam , tum. etiam nomen ipsum adipiscariar λ Quin imb. exempla quae praeterea adducis, non per omnia

convenite videntur. Manus enim di oculi

475쪽

44 EPisTOLAR. MEDICIN. paries duntaxat sunt, sive organa sui, ut ita appellem, principalis. Raved autem substantia est perte subsistens, 5: consistens, quaeque ad in ullam aliam refertur , operum seu ophratio- . num appellatione potentiam ipsam , a qua emanant, includi debere lubenter assi latior. Memor enim sum logicae illiu regulae, qua dicitur: verba in definitionibus non semper de actu, sed saepe etiam de potentia esse intelligenda, utpq te cum homini proprium esse ajunt videre, lnon quidem semper, τῆ ονεργι os, sed duntaxat

cessa est, Metallis& lapidibus vitam omnem denuo aufers. Neque ego hanc,tot inuitis philosophis,insolidum illis reponere ausim. Peris suadent tamen multa indicia, ut obsturam vitae limaginem ipsis ineste suspicet. Certe enim 'lquodammodo crescere & augeri apparent,non uno in loco tantum,sicuti fit in accumulatione . a materia ex rinsecus accedente , agglutinataque , sed in omnibtis undique partibus. Habent item sua maturationi destinata tempora, lexcrementa ab se recipiunt, efflorescentias e-

mittunt, & denique in intimo sui, metallica praesertim , ceu fontem hujus nondum planil vitalis facultatis repositum habent, quod fortasse Arist. si diligentius considerasset cordi

αναλογονm, quale in isto genere dari potest di- ixisset : Humanitatem aeque ut genus peciem, Praedicabile Scc. νοημα esse ais intellectus nostri,

cui .

476쪽

LIBER . U. 64 cui res nulla xtra mentem respondeat. Ego vero ut de vocabulis secundae intentionis ita fenim in scholis nuncupantur, illud facile concellero , ita haud scio an etiam ad caetera, quae primae intentionis nominant, idem accommodari recte posti t. Probandum igitur fuerit inccnsu illo humanitatis vocem similiter contia ne i. Quod ad totius substantiae morbo satin t tinet , etsi in summa rei tecum plane facio,ne- qu.ὶ quam tamen displicet peculiare nomen il- lis affectibus at signari , in quibus secundum Hippoc θεῖον m animadvertitur , ut nimirum, simplicibus temperiei vitiis facilius discernan -

lantur. Hac intentione si quis illos totius substantiae morbos appellare velit, non opinor valde erraverit. De contrariis mediis, mediisque carentibus non reprehensurum te significas explicationem meam, si modo medium illud subiectum de suo loquor) possit invenii ri. Atqui idcirco , quod reperiri nullo modo queat, contraria αμεαι dari dixi, & non alia det causa. Unde in hac solutione difficultas ampli us haud latet. In mediis enim contrariis facile invenitur corpus subsectum , quod, exempli

gyg i ,Πςςρlbum sit, nec nigrum , sed si ita res

ferat, viride aut purpureum. Nullum autem omnino corpus, sed potius animal daturuspiam quod neque vivum sit , neque mortuum. Vides igitur meam sententiam hactenus ever'

477쪽

4 6 pii istoLAR. MEDICIN. fam non esse,etsi tuam etiam nequaquam rejN.

cio. Cometam tuum non contemnenda ap

pendice ad auctum &locupletatii denuo pio. dire lubenter cognovi,idq; tanto magis, quod Marcelli Squarci lupi , ingeniosi hominis, i dnon temper philoiophica constantia priditi, o piniones quasdam mirificas in eo refellere conῶltituisti. Unum hoc in multis hujus facitiae scriptis desidero,quod rem tam amplam , &adeo late patentem suis finibus & limitibus non ita

ut aequum erat, disterminant. Cum enim de comerarum ortu,ac potissimum significationibus tra stare in animum inducant, meminisse

debebant,ex diversis fundamentis atque primcipiis diversimode quoque de hoc toto negotio disseri po sse. Aliter enim & effectus alios haud dubi ὀ ex crinitis istis cometis praesagiet theologus,alios physicus, alios denique mathe maticus seu astrologus,quorum quisque ad suae scientiae praescripta de hoc seu meteotb , seu portento, disputabit & vaticinabitur. Quod si discrimen istud observatum non fuerit, non

tantum transitum eum,quem Arist. in Analyticis vitiosum esta inquit,in scietiis comittimus verum etia & nos dc alios erroribus atque con fusionibus multiplicibus implicabimus. Praeterea nunquam deerunt argumenta adversariis, quibus nos de oppugnare, & expugnare poterunt , dum quine rheologice, aut mathematice dicuntur,ex harum nempe scientiarum prin

478쪽

et piis propriis deductaea physice interpretati

volent, & contra. Thcses tuas de nutritio nopei huivores corporis nostri diligenter perlegi. Nescio tarmen quomodo obscuriores visae . 1unt, quod non diserte explicarent, de quibushunioribus,&quomodo affectis potissimuloquereris. Sanguinem enim solum corporis nostri partes vere alere aliquoties allirmas. Bilis vero ec saccus melancholicus excie menta cibi duntaxat sint. At ubinam sanguis ille in corpore etiam integre sano reperitur , qui ab utraque bile , dc pituita exquisite separatus sic t sola, ut puto,is aginatione datur , non autem reipsa. Quomodo igitur nutriet Sanguis certe qui ex venis etiam perfecte sanoi uria emuit , humorum omnium indicia, & signa manifesto commonstrant. Est enim in eo pars serosa & lenta, quae pituitae respondet, est alia crassior & tei restris, quae melancholiat, tenuior alia floris in morem, quae bili, denique purissi ma harum omnium, & quoad substantiam&qualitatem maxime temperata, quae sanguinis denominationem κατ sortitur. Demadmodum antea tota haec massa tiuncupabatur. Uideris vero tu etiam has omnes partes inter se quidem distinctas, universm v ro sanguini in venis commixtas admittere, nisi quod priscarum appellationum tanquam minus exquisitarum , quae tamen vulgo innotes cut,ipsismet adimis.Ita fortasIe in YOctb. major

479쪽

4 8 EPIsTOLAR. MEDICIN. lis erit,quam in rebus ipsis. Nemo enim putoram longe a re et a ratione aberrabit, ut statuat bilem flavam illam,quae in vesicula continerur. ipsum nempe set,aut seccum atrum e sanguinis

massa jam tum secretum , cum ea rursus commisceri,& ad nutriendum certas palles, seu sanas , seu aegras in eorpus distribui. Hoc sane idem prorsus esset , ac si quis diceret.vel seces alui,vel strigmenta,&serdes cutis corpus alere debere. Sicut enim haec primae & ultimae coctionis excrementa sunt inutilias ita illa similiter mediae,quae in epate celebratur. Alia ratio humorum quatuor, quae inseparabili modo in

unam massam coeunt & in vasis , cum majoribus,in omne corpus deferuntur. In quarta

parte Antiparaeelc disputat. pag. Aisehalybem & serrum lienes θ: alia viscera efficacite raeo, struere. Velim igitur scire, qua ratione & methodo illatum praeparari, tum exhiberi solent. Vix enim arbitror re ignis opera eam ad rem uti , cum in eodem libro pag. 3o6. diserte assirmes, Metallorum pulveres, olea,aquas spiritus, &c. hoc omnia vehementium ignium ut confecta,& intra corpus imia, vel non prodesse , vel maximopere obesse.

Quem autem alibi lapidem sabulossim appellas,aut secundum Gesterum , ιαμ μ ομον, seu, quaeso significes an sixosteocolla, vulgo diista, aut is lapis , cujus Matthiolus in cap. demorochtho pluribus verbis meminit.

480쪽

9ulpleor enim dum effeistus inter se confero, eundem esse. Ad nos sane, quod sciam, non defertur. Quod si igitur ejus copiam penes te haberes , rem mihi gratissimam faceres, si illius frustra ali quot ad me cum rabellione isto Basi- leam revertente transim uteres , & simul ratio; nem de moduillius utε di breviter indicares. De precio portionis facile tiansigetur,&conabor

ut par pari referam. Vale. I7. Decembris. Anno r 79.excurrente.

D. Theodoro Zumfero, uidico Basiliensi,

Petrus Mona Piud, Med. S. D.

MEiiiτo amo te, mi praestantissime guttici

gere,qubd de acopo nostro tam accura- te, tamque fideliter mihi satis feceris. Etsi enim summam curationis nequaquam in eo positam, esse scio ut symptomata duntaxat depellamur itanta tamen saepenumero est aegrotum morosi - tas & importunitas,in hisce locis praesertim, ut Dedicum vel invitum, rationali illa, quae ex me. thodi legibus instituitur , seposita, palliativa. quam ita nuncupant , cura uti cogant. Eo namque ingenio sunt multi,ut nisi ab irritio sta- tim, doloris & aliarum molestiarium de quibus potissimum quiritant, levatio afferatur,pos ea auxilium aliud nullum admittant. aut saltem arrifice dogmatico repudiato , alios accere sant medicastros & agyrtas, qui magnificis i promissis omnia complent de veluti fascinos