장음표시 사용
81쪽
Selimus Turcarum Imperator, qui Indiam &i AEgyptum occupavit, Anno i Si 7. Solymanni
Pater,de uno tantum ferculo edere est solitus,& ante cibum corpus exercuit ea moderatione hoc obtinuit, u i nunquam aegrotarit , dor cdivinitus eo loco periret, quo Patrem antea veneno sustulerat. Veriam ulli multa apponuntur fercula illa cautio est adhibenda t famem ab uno maxime convenienti sedemus. Quod si sic satisfactum non est stomacho, de caeteris minus salubribus decerpi aliquid potest parcius, ita appetitui obsequium sine incommodo' o Eadem imbecillitas etiam in potu cautionem magnam postulat. Vinum bibat V.C Qurum. isyncerum, mediocre & generosum, quod c. - tiones juvet, sed moderase propter caput bibatur, addita cerevisi a defecata , & diu retica, quae caput non repleat. Inflat minus vinum, iquam cere visia, maxime si recentes & non dum desecaty sint. Vina medicata utilia sunt, te absinthio,melissa,carduo,& quia vim remedij habent, ided ut remedia parceo surpanda sunt,nec unum haustum excedat. Etsi autem multum facit ad sanitatem cibi potus que salubritas,tamen ut haec etiam ventriculo succurrant,etiam hoc accedere oportet, ne o neretur ventriculus,& plus sumat,quam potest concoquere. Est alias in V.C stom chusfri
fidior & debilior , ut pituita indicat, & acidi θ
upaures colliguntur in eo, qui nimirum appe .im
82쪽
titiam ex ditant, & per se ea natura est eorum, qui frigidum stomachum habent, dc acidami ariditatem , avide appetant°lutiant, sed negligenter digerant. Unde mal os succos fieri necesse est sicut ex sarina panis probus non potest confici si grana vitium habent ex tritn-ra. Ergo ut haec mala mitigentur, imperet sibi modum v. C. nec nimis indulgeat stomacho, sed ante salutitatem desimat , & quia noctu compressio major est, accedente etiam erudi tate a prandio relicta, coena sit parcior prandio, juxta antiquum versiculum : Visisnohetivis, At tibi coena brevis. Et sum in ea sententia,institi,ta legitima diaeta & usurpatione matutina eorum,quae ventriculum roborant, sperari posset magnam istorum molestorum symptomatum mitigationem. Certe ciborum quantitatem calor superet necesse est 1, si contra fit,pituitari proventus sequitur. Praeterea ventriculus cerrorempore concoctionem perficit, cum tonum suum servet,& ordinem in digerendo, non minus,quam horologia, & si spacium legitimum
ei conceditur,laborat,ut debet,& excrementa non colliguntur. Sed si satis justa mora nemconceditur,intermittit operam suam, aut iacit
quantum potest , sicut opifex qui praecipitare
labores suos cogitur, negligentius omnia facit nec tam accura ε omnia perficit. Nam qui
uni insistit,rectius agit,quam qui ad multa distrahitur, Igitur surimum prodest vetntri autoc
83쪽
8 CONs Itio R. MEDICIN. si novo cibo non oneratur , priusquam prior confectussiit,& multorum morborum fomes
procavetur. Etsi autem multi fiducia aetatis δc . virium suarum liberius peccant, non est tamen idem debiliori stomaclao concedendum, quod robustiori & valentiori. Nam tandem periculo suo experiuntur isti incommoda suae intemperantiae, cum in periculosissimos morbos incidunt , quorum causa tunc extiterunt. Ad eam rem illud etiam utile fuerit praemittere eibos molliores,ut spinachia, pruna, poma cocta,&sequantur duriores. Id aluum ex ordine movet. Quod si ordo hic invertitur , &duriores primum, molles postea sumuntur, dcingeruntur cruda postremum,ut cerasa, ct alia, corrumpuntur molles in stomacho,antequam 'duri concoquantur , dc inde fit acida pituita eum flatibus. Hae regulae de diaeta, quamvis exiles videntur, plurimi tamen ad sanitatem
tuendam momenti habent,adeo , ut qui modum,ordinemque in caeteris servant , etiamsi insalubribus cibis vescuntur, tamen minus laedantur,quam qui in victu salubri intemperanter vivunt,& leges nullas sequuntur. Denique omnia ed reserenda sunt , ui vires stomachi conserventur,coctio juvetur, flatuum fomes subducatur, pituita , compressio supprimatur. Post diaetae leges in victu alia etiam praeterea observanda sunt, quae valetudini, decoctionibus serviunt,ut exercitia, alvi evacuatio, ει
84쪽
LIBER V. 79tio,& somnus. Quod igitur V. C. mane negotiis occupatur, peregrinatur,& corpus commovet,id sanitati V. C. plurimum confert, &excitat stomachum. Motus enim matutinus ante cibum naturalem dolorem excitat, sicut cum exiguus ignis flabello suscitatur, exhalant etiam per poros totius habitus multi vapores molesti,quibus dissipatis corpus vegetum redditur,contrarium vero otiosis evenit a cibo autem gravibus rebus occupari aut exerceri prorsus inutile,cum ita como turbetur, & vapores in caput agitentur,cibus praecipitetur intempestive e ventriculo in membra nondum coctus,
unde obstructipnes de varii affectus oriuntur. Alvum laxam servare & capiti & ventriculo est utile, & membra excitatiora dc agiliora fiunt, deposito onere. Nam ex retentis alvi fecibus
faetidi halitus elevantur sursum , &stomacho atque capiti adversi sunt. Quod si non sponte alvus solvitur,laxari vel cibis potest humidioribus,vel clystere,quod pituitam etiam detra heret intestinis , vel si non satis id esset,potio supra praescripta sumi posset. Mane lotio profuerit in balneo,quo superflua, & quae in corporis habitu haerent,& motu non resoluuntur, per sudorem dissipantur. Postremo magnam vim affert ad valetudinem retinendam semiius
moderatus. Nam quae diurno tempore non concoquuntur,ea nocte digeruntur calore co
acto ad interiora. Atque haec quidem ad primi
85쪽
CONO ILIOR. Me DI cIk: mali aversionem,scilicet,inflationis ventriculς εο vomitus, sussciant. Quod ad secundui, symptoma attinet,nimiram vertiginem, pericula avertenda , quae ex capitis repletione oriri solent, quatuor facienda tiant , Primum cavendae cauis omnes caput fumis replent i, aut humores irritantes. 'Deinde si humores abundant in capite,ut avertantur ι vel educ tur. Tertio, ut vapores dispergantur, & abii, mantur,& caput corroboretur. Quarto, ut pro vertigine & apoplexia quaedam praeser vantia adhibeantur. Primum autem nihilque caput replet,quam somnus meridianus, potus a cibo, maxime a coena. Nam in somni e bum crudi dc crassi,ac tenebrosi fumi iupes in caput tendunt,ea copia, qua ex furti
in quo humida ligna fument,& ita caput pisinum fit vaporibus, 3c gravatur totum corpufit homo tristior, imminet verrigo;&apyplis' cum quiddam. . Et quamvi siccioribus natis itis non est somnus ille meridianus incoisve : istens,non tamen iis prodest, qui plurimum 'ri, lenae humiditatis in ventriculo hapent, & nil ltum interest inter fumos assiccis,& ab humil ignis. Deinde si a cibo frequenter potussi. gidus insunditur,& hiat stomachus, etiam si
exhalant multa. Maxime autem potationi ante somnum,&protracta convivia ventrici
to de capiti pestifera sunt. Non enim e potest ventriculus, quo hiante, si ad somni
86쪽
in os componimus,quid aliud, quam capitis repletio,& catarrhieonsequentur Z Tnm ipsa etiam vertigo molestat. Rugent hoc malum gravia negotia & sollicitudines, statim a cibo sus ceptae maxime si antecessierint cibi sumosi , &potus largior. Haec vitet necesse est,qui caput carere catarrhis , & a vertigine liberari cupit, itemque ea,qnae ple thoram capitis & vertiginem commovent , ut sunt vehementes commotiones animi , ira gravis, tristes phantasiae, melancholicae imaginationes. Avertendus etiam frig dus acr,venti,aer nubilosus, & cras- stas , certe frigus capiti & nervis obest pluri- .mum, Ideo qui morbos nervosos mettiuntiis recte consulitur,ut caput, collum , pedes,&ventriculum diligenter a frigore muniant, nec in frigidiusculo aere se nudent subitδ, maxime cum a calido loco egressu dare coeperint.No- radios lunares caveant, sicut de die solares quoniam & haec caput replent, & vertiginem ac catarrhos commovent. Secundo: Quod
si vapores S repletio capitis collecta sit , pilluulis supra praescriptis occurri potest,& copia minui , aliquam etiam partem per nares educere pulvere de nigella , addita aquae majoranae ut diluatur pulvis, & in nares attrahatur ante cibum bis,& ita emungere nares, si pulvis hi missortis sit, sola aqua esurpari potest. Destilptiones sunt haer
87쪽
y Nigellia Romana per diem ct noctem in aceinfusa,deinde exiccara , ct pui. Si det.
Tertio,ad dissipandos vaporta mane caput i vetur interdum herbis infra scriptis in lixivit impositis&expressis,capite postea siccato cdis linteis: / ,
Majoran. p-j- . . . . 'F ' Conquasi dentur in charta pro lixivio. . Proderit & hoc pomum odoriferum, quod le-quitur,si odor mane &vesperi excipiatur nati bus.Nam odor ille exiccat,& vapores re caput roborat. λ
88쪽
' valde praestans pro capite & ventriculo robora ν do est ista consectio, qua cum caeteris uti V. C. l poterit,sed per vices quantitate juglandis, mane , sit avis est & essicax , & caput ac stomachuma inultis morbis praeservat. Est autem
89쪽
84 CON9ILto R, MEDICIN. Conditis & aromatibus crallo modo incisis, misceantur omnia simul.
metum a poplexiae,proderit hic pulvis pro vertigine molestante.
Specier. Diarrhod. Abbvia. ἶβ. Misis pulvis. Hujus sumitur drachma una singulis mensibus die sequente novam lunam cum aqua vitae, spiritu vini. Quod si semel hoc remedio quis usus fuerit continuare debet die nominato, δίita tandem ab apoplexia, multisque aliis symptomatibus corpus liberabitur. Haec mea est
90쪽
ric Pi inceps de nominaris illis sympto- compressione stomachi &, omitutia,&quonamdo illis succnrei possit, quaeus illud malum sequuntur. Nihil autem optarem, qua m V.C. ita habere suae valeis rationem , eamque cautionem in trari stomacho instituere,ut auxiliante Deo, am suam valetudinem , recuperare posiem oro,ut his remediis benignitate sua
,& e.i fortunare velit. Quδd si deinceps aliquid mea opera in suae valetudinis tui- uti oluerit C. ipsius faciam id promptis yugiosissime. Anno I 78. sp AR Hor MAN D. ELECTORIS, Brande burgici Medicus ord.
im annuas purgationes Generosa 'estra Magnifieentia adhibere volet, id quod in i rporis constitutione ineunte vere & auis iun0 facere necesse est aliquot diebus utatur,de succo betonicae , & ad j iiij. syrupi Visum unum extracti calami aromatici ad ij ataumat singulis diebus cochlearia duo, , per novem, vel decem dies . dein-