장음표시 사용
251쪽
Pra tenuis corpusculi modulum, essiplicatae gemmant auribus, nitent purpura, micant auro , stestis radi inani ; his veluti remigijs libratus in aerem, & ridente passim Verni temporis amaenitate per gemmeam storum luxuriam volitat ludibundus ad singulas pene stirpes adhaerescens, modo delicatissima proboscide laliorum succus pabulatur , modo molliter delite.
scit inter ordorum delicias , modo redintegrato vo latu superbius emicat . & insultantium puerorum manus sexcentos in aere maeandros &flexus pingens eludit. . Vel similibus, ut f. d. Vitam nostram forum esse , quo emitur & venditur: Fabulam in qua suam quisque peragat personam&e. Item Lilium esse O
namentum terrae decus horti, plantarum gloriam, oeulorum florum , praetorum gemmam, tydus agrorum &e. Vel denique etiam paradoxis e, quemadmodum Idiota amorem dixit turpis animae laqueum , d, serimen vitae, mortemque suavem, blandum vulnus felleum mel, caecitatem clarissimam, perniciem delicatam , dulce venenum &c. Secando aliter se habent descriptiones Historicarum rit oratorum aliter Foetarum e. g. Sueton. in vita Λugusti cap. 16. Po
tum Iulium ap. Bajas immisis in Luerinum & Αρα- num lacum mari sic. Augustus eit. Virgila. -- Din. h. m. Quid memorem portua ., Lustrictoque ad. dita claustra έ Atque indignatum magnis stridoribus laequor. Iulia qua ponto longe sonat unda refuso Tyrr- .irhemusque fretis immutitne aestus Avernis. Visissim :
252쪽
Rhodanum influit, incredibili lenitate. Lucanas ad mirabili brevitate & perspicuitate lib. I. Qua Rhodanus raptum velocibus undis in mare sert Ararim. Sio
pes stanti similis tacitoque liquore Mixtus Arar , que gurgitibus complexus anhelis Cunctantem imo mergit pelago , raptumqee per arva Ferre vetat patrium vicina ad littora nomen. Iterum Plinius Lib. II. cap. 6. de Apib. Primum favos construunt, ceram fingunt, hoc est , domos celIasque faciunt, deinde sobolem. virgitias autem A. Georg. h. m. Ipse Regem par v osque Quirites sufficiunt, aulas que & cerea regna refigunt. Rursius Cic. lib. de Senect. vitem ait serpentem multiplici lapsu & erratico , ferro amputans coercet ars Λgricolarum, ne sylvescat sarmen. tis, & in omnes partes nimia fundatur. Ast virgil. 1. Georg. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetasPareendum teneris & dum te laetus ad auras palmes amgit laxis per purum immissus habenis. Inde ubi jam validis amplexae stirpibus ulmos Exierint, tum stringe comas, tunc brachia tendeAnte reformidant ferrum, tune denique duraExerce imperia &: ramos compesce fluentes. Tertio ratione materiae quidem Descri-νtiones diνidi solent , in Pragmalographicas
quibus res & frerum adjuncta, cum quae praecesserunt, um quae consecuta sunt persequimur , in quibus vero uieissim aliter quodammodo se habent quae fiunt in sermone ligato, quam quae in soluto e. g. Cicero a.
Nat. Dest, oculos describit, quod sim sensus in-
253쪽
terpretes, ac nuncii rerum in capite, mirifiee ad usus necessarios facti & colloeati, qui tanquam spetulatores locum altissimum obtinent , ex quo plurima tonspicientes suo funguntur munere &e. quos sum. mos opifex membranis tenuissimis vestivit &sepsit, primumque perlucidas fecit, ut per eas'cerni possit et firmas autem , ut continerentur : sed lubri eos ae mobiles, ut declinarent , si quid noceret , &aspe- .ctum quo vellent facile converterent: Acies ipsa qua cernimus, quae pupilla vocatur ita parva est , ut ea quae nocere possunt facile viret , palpebraeque quae ι sunt tegumenta oculorum, mollissimae tactu , ne laederent aciem, aptissimae factae ad claudendas pupillas, ne quid incideret aperiendas, idque providit , ut identidem fieri posset , eum maxima Celeritate. Munitaeque sunt palpebrae tanquam vallo pilorum , quibus & apertis Deulis , si quid incideret repelleretur,& somno conniventibus oculis ad decernendum no egeremus, ut qui tanquam involuti quiescerent &c. Johannes Lovaeus autem in Harmonia humani corporis lib. 4. Ipsa rotunda oculi forma est , penitus
que globosa sublimi velut in specula praefi xu s , ut aptet ossicium inde suum praestet pulcherrima caeli
ornamenta videns , variosque per aethera motus,
Hic geminusque suit naturae munere largo captus ut uno aliquis reliquo constante regatur &c. Qua tacit ex tunicis tribus atque humoribus omnis stat struct ra oeuli formosa coruscaque multum &c. Λl remeornea sic pellucida tota colore Durae proveniens abin .strusis matris ab oris , uvea caeruleas imitata colori,
254쪽
molimur montibus Idae; nam & alius mons Ida nomine in Creta est. Quando vero idem ι. Georg. Ille malum virus serpentibus addidit atris. virus apud Latinos vocabulum medium esse sciendum est, a Statio pro medicamento positum I. Sylv. 4 Jungam omne benigne virus odoriferis Arabum quod crescit in hortis Dolum quoque malum quendam eum Terentio vocant ICti ; etenim ut ait Plautus in Capt. Act. a. se. I. Doli non sunt doli nisi a stu colas. Discretio autem in hoc quoque cernitur, quando prissua indole res vel minuuntur vel augentur , ad vituperium se. 'el ad splendorem. Et minuuntur quidem ut ap. . Vivi I. Georg. Tum variae illudunt pestes , saepe exiguus, Mus sub terris posuitque domos& horrea fecit. Iterum ii. AEne id virtus bellica in Drance : Tum Drances idem infensus, quem gloria
Turni obliquaque invidia stimulis agitabat amaris Largus opus de lingua melior: Sed frigida bello Dextera , consiliis habitus non similis autor , seditione tens genus huie materna superbum Nobilitas dabat ; in certum de patre ferebat) surgit& his onera
dictis atque aggerat iras. Augentur vero ut apud Virgil. r. vasto Rex aeolus antro Luctantes ventos tempestatesque sonoras Imperio premit & Pr per t. Lib. 4. Eleg. q. de Romulo : Non quem sine matris honore Nutrit inhumanae dura papilla Lupae; quod h. m. expressit Florus Lib. I. cap. I. Lupa vagitum secuta ubera admovit infantibus, matremque se
gessit. Ad servatum quoque ad delectationem plurimus Epithetorum usus est , quam in rem vel simili- tadine
255쪽
iudine aut metaphoris uti convenit; quemadmodum Cicero Lib. de Senect. cap. 3 s. herbescentem segetum
viriditatem dixit ; &vicissim ibidem de vite Ioquens: iagam serpentem multiplici lapsu & erratico serro
amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat saris
mentis. Et Virgil. Ecl a. Tum casia atque aliis intexens suavibus herbis Mollia luteola pingit vaccinia caltha nec non seq. Phaebo sua semper apud me Munera sunt lauri . & suave rubens hyacinthus. Hue quoque spectant epitheta per hyperbοἱen elata , ut s. d. ferrea vox, plumbeae irae, pectus ahenum, proasipera . gravi aut dura re ; & heroa Ja mem Semideum Statius appellavit. Non minus ornatum quoque rei conciliant epitheta a personis per Synechdocheu desumta ut s. d. Mavortia vel Herculea arma. Cavenis dum autem ne ab humilibus minusve notis personis hujus generis epitheta desumantur . sed iis tantum , quae publicam excellentiae famam meruere , multique in ea re aut paucis secundi fuerint. Sic egregie pictam tabulam Appellaeam , non tamen Pausaniam recte dixeris; quoniam licet & Pauson celebris puctor fuerit , non tamen maxime celebris. Huc eotiam spectant quae a gente quadam celebri epitheta adhibentur e. g. scythicus arcus , Amazonia secuis ris , pro quovis arcu vel securi. Quamvis vero e plerisque locis Dialecticis epitheta desumi possint. e. g. ut tantum ex initio primi AEneidos illa eolligamus a gausa Luctantes ventos v. s8. saevumque tri4 dentem v. Is h. ab essectis , tempestatesque sonoras
256쪽
ptata potiuntur arena v. rys. a co eq. morsuque illusus inani M. v. 7 1s. ab oppositu quoque Lib. I. V. 32. genus invisum v. 71. gens inimica hi v. I 27. aecupiunt inimicum imbrem potissimum tamen ab adjunis ctis illa petuntur e S. v. 8. saeva memorem Iunonis ob iram v. x . de aenea: insignem pietate virum v. i8.
de Carthagine: Studiis asperrima belli v. 46. de Iu.none: Ipsa Iovis rapidum jaculata e nubibus ignem.
Temporu nonnunquam v. 4 O. aeternum vulnus ἱ ut
plurimum tamen loci v. Lavina littora v. Iy. tan taene animis caelestibus irae v. so. celsia sedet inolusaree v. 99. Trojae sub maenibus aliis v. 9'. &c. vitia
autem lithotoram sunt, si longa nimis; Nam si lon- ga& impedita , ut ait Qujntilianus logo citato , similia sunt agmini totidem lixas , quod milites habenisti; hine in Maecenate Seneca epist. Ir . notat UO-cemi irremediabile , pro immediabile, ik Masemus in statio i. Thess. v. I46. Atria congestos satis explicitura clientes mox impaeatis Regdm ad vigilantia somnis ε At vero si emphasis subsit, i. non tantum propter illam virtutem sed propter majestatem quo inque admittenda sunt, ut ap. Virgil. a. An. venit summa dies, & ineluctabile fatum. Nec non si intem.
pessi a s. potius inepta , frigida & inani tumore in- stata e. g. si lae album , humidumve sudorem dixeris. Denique si crebνa densa & passim inserta. Talia sunt ap. Apulejum lib. i. de asino aureot At ego tibi sermone isto Milesio varias fabulas conseram , m. resque tuas bibulas lepido susurro permulcebo, modo se papyrum AEgyptiam argutia Nilotici calami imseriis
257쪽
2o scriptam , non spreveris aspicere. Et init. libri te iii : Commodum punieantibus phaleris aurora roisseum quotiens lacertum caelum inequitabat. Idem quoq; in Apuleio notarunt Sidonius &Martianus Capella. Plura autem quam unum voci epitheton addi, ne versum quidem decere Quintilianus monet ; Et ad . Georg. Virgil. v. I 78. Saxosumque sonans Hypanis, Mysusque Caicus Servius notat dicto modo, non vero laxosus legendum esse . ne sint duo epitheta copulata, ut ap. Cic. ad Qxlir. post redit. circa unit: Etsi homini nihil est magis optandum , quam prospera aequalibus perpςtuaque fortuna secundus Vitae fine sine ulla offensione eursus: tamen si mihi tranquilla & placita omnia fuissent, incredibili qua, dam & pene divina, qua nunc beneficio vestro fruor,
laetitiae voluptate caruissem. Etiam ad exaggerandum congesta, ut ap. Virgil. lib. I. An. v. IXO. Teinctum angustum ingens, centum lublime columnis. v. 6ssi Monstrum horrendum , informe, ingens , eui lumen ademtum. Lib. t. v. 24 3. Infernas reseret
sedes, & regna recludat Pallida, diis invisa, superq;
immane barathrum. Senecam in Medea v. Isto. valde veloel via Monstrum saevum horribile jam dudum avehe. Statium quoque in Thebaidis lib. 8. v. 67.
Triste insuetum ingens, quod nunquam viderit aether Ede nefas. Et autorem Elegiae de Phoenice e Sed fons in medio est, quem vivum nomine dicunt, Per spicuus , lenis , dulcibus uber aquis. Nec non apia Hermann. Hugonem in piorum Desider. lib. r. elegor. bila , lurida , squallida tetrica , terribilis nox
258쪽
Nocturno in censu perdere digna locum. emadmodum ultimo neque illud vitiosum est si singulis quandoque vocibus sira epitheta subjicianrur e. g. ap. Cie. in princip. Orat adv. Pisonem : Non enim noseolor iste servilis, non pilotae genae, non dentes putridi deceperunt, oeuli supercilia frons, vultus deni que totus. qui sermo quidem tacitus mentis est , hie in errorem impulit. Et ap. Quintil. ut conjectura fert, cap. 8. Dialogi de causis eorruptae Eloq. Nec autamieitiam inde refert , aut clientelam, aut mansurum in animo cujusquam beneficium: sed clamorem vagum & voces inanes & gaudium volucre. Virgil. quoque E. AEneid. in orat. Sinonis. Non mihi jam patriam antiquam spes ulla videndi. Nec dulces na. eos , expectatumque potentem.
SCRIPTIONES. Non tantum philosophi sed oratores quoque reis at tum deseriptionibua plurimum tribuunt, verum quod accurate illi & concise proponunt, idem hi c Iotibus suis pingunt ornant & amplificant , . ut non Iam deseriptum quam depictum , non lectum sed spem
259쪽
spectatum exhibeatur ita mare Plautus in mil. glor. act a. se. s vocat loca Neptunia templaque turbulenta. Seneca pater in Praef. lib. I. Controv. juventutem annos meliores , & Prudentius in hymno ad- exequias senectutem , aetatem malam. Sunt vero
primum ejusmodi definitiones vel simpliciores ,
quales illae quae ab origine potis desumuntur , scuti Λusonius Idyll. 26. Sigillaria saera sigillorum nomine dicta nuncupat , hem si quis Philosophum, sapuentiae studiosum Grammaticum qui literas doceat vel calleat, aut Parasitum , qui mensas obambulet aut circa eas versetur. Ejusmodi vero periphrastica alludere potius , quam manifeste exprimere etyma deiseet; secus enim eorrumperetur orationis generositas, & non tam oratores , quam Grammatici vide remur: nee non qua rem a proprietatibus quibusdam breviter describunt, quemadmodum Cic. l. Tusc. imaginem similem sui speciem vocavit ;& elementa corpora gignentia Virgilius quoque in Eclogis annos teneros ovium faetus. easeum, pressum lac; dea. AEn. Iuvenes, quibus integer aevi Sanguis adhuc,stlidoque suo stant robore vires-vel Ornatiores desumtae vicissim aut ab aliquibus adjunctis , sicut Quintilianus in declam hominem vocat animal Deo proximum , & in contemplatione omnium, quaecunque in mundo contingunt, constitutum& Cie. pro Cluentio Matrem Milesiam infanticidam describit. que spem parentis, memoriam nominis, i subsidium
Marsis, hMedeas rutvliu. 4esignatum Reipublicae
260쪽
civem sustulerit. Et Palaestinam Iuvenalis sat s. a, stinentia earnis suille: Observant ubi festa merci, peinde Sabbata reges. Et vetus indulget senibus elemen. tia porcis: νet effectu, scuti Tacitus lib. a 6. Annal. cap. 13. pestilen tiam, quae omne mortalium genus de populatum fuerit ι neque ulla caeli intemperie , quae
occurrerit oculis , sed domus corporibus exanimis, itinera funeribus completa: non sexus, non aetas periculo vacua. Et Ambrosius ebrietatem appellans incentivum insaniae, fomentum libidinis , venenum, sapientiae , quod sensus, hominum mutet & sormas, ut ex hominib' sant equi hinnientes,Leones cruorem
humanum sitientes, furoris matrem, carnificem eo
Poris , morborum geni uicem : vel partibvi , seu tiFabius expugnatam civitatem h. m. Effusae per tem pia & domos flammae apparςbant , mentium tect xum audiebatur fragor , di ex diversis et amoribus u. nus quidam sonus; aliorum fuga incertat alii in extremo complexu suorum cohaerentes his accedebat
infantium farminarumque ploratus, male usque in iIlum diem servati fato senes : tum illa profanorum saerorumque direptio &c. Nicol. Causinus quoque pM pilionem lib. a. de Charact. Elm. Orat. s. Papilio arinimalculum est, ut in urbibus rarum, sic in agris frequen , i corpus illi plenum molle tenerum , flexile,. , paulatim in exiguam longitudinem. gracilescens, cui 3pexsparsus tenerae lanuginis decor efflorescit , exmtant veluti porrecta minutilΙimi filis cornua , . qua intermicantium oculorum jucundus se issis irradiat L
