De colica pictonum

81쪽

Collae Pictontim Curatio arte facta. O Mnibus rite perpensis, quae de multiplici deI-bus Colicae Pictonum remotis: causis , a se quepienti morum in arte virorum, propriaque Ob zbubstet. servatione fulta, ingenue hactenus ac caste enar randa Garavi, quis facile credet unam eandemque curandi lica in methodum prolaturam 8 Certo disputatio ratio ημη nis ac experientia , ad causas remotas seorsim attendendum esse pronuntiant. I proxima sola respiceretur, insaelix foret medela Tam diversae enim morbi causae uno eodemque medicato potu non sunt superandae. febrium igitur reliquiis imperfecta crisi solutarum, nascentes colici dolores m paresim desinentes, non eadem tractabuntur arte, ac illi qui venenis, arthritidi, aut impeditae perspirationi originem debent. Quid si hos effecerint animi pathemati Imo si morbus diu duraverit, nonne aliam efflagitabit opem y Ut a prima Colles Pi tonum causa remota initium faciamus postulat

ordo,

82쪽

Causa remotae primae Curatio. fletentes NHepate, hujusque viciniis retenta, diffusabilis esse G dein in mesenterio ac intestinis, bilis acris , δ' mora acrior facta, nervosas vellica partes, atque nervorum irritat plexus. I in cavum intestinorum penetret defendentem abradit mucum, Dpillas denudat, his irritatis, in secretoriis uti iii excretoriis organis pertinacissimos facit spasmos, alvi constrictione, colico dolore , nausea, Om1- tu stipatos. Crispatis vasis exhalantibus glandulisque mucosis, quibus defenduntur papilia, rosae mucus deficiunt, colici tandem dolores in pa- resim desinunt. M. S. Dr I Praegressis morbo, cujus hic effectus est iisque eme fractae plerumque vires, missionem Tanguini ζω. filis i. Vetant. Netant fortiora cathartica, quae utidasunt emetiea , sine irritatione non agunt. Irritantia quippe intus ae Xtus vitanda sunt Superandus est spasmus, laxatisque emunctoriis per alvum Inimica sensim deducenda est materies. Lentiae arte solvit 1 spasmus, soluto spasmo laxatur alvus, interna restauratur perspiratio, obliniens

blandus regeneratur mucus,

entus mate, totum foveatur abdomen. Ex iisdem om- extis D ni ijorio repetenda fiant enemata. Farinae inollientes , avena excorticata , hordeum, mica panis, flores althaeae, malvae, oleum lini, butyrum recens, promptissimam simplicissimamque

83쪽

De Cestra Pictonum 2 7 medicam exhibent materiem. Haec larga manu,

saepius repetenda, diu continuanda sunt. 3 Ex aqua tepida, vel bydrogata, saepe rei Semietipia terata semicupia prosunt proqunt. Omnibus catharticis palmam praeripiunt Stetit NManna pulpaque Cassiae, aequali quantitate amyg-ilandisspina datarum dulcium recenti oleo nuptae. Si hujus meiat *titia, dicamenti drachma una vel altera, omni biliorio aut trihorio, cum seri lactis tepidi unciis quatuor sumatur, intra triduum plerumque respondet alvus. Usu toties eXplorato comperta methodus, VirOxum in arte principum auctoritate confirmatur.

Huic annuit Gesnerus a , laterus b), pige-lius o Sennertus, d Wepferus se , illi. sus Fabricius ab Aquapendente g), atque Hostaannus h). Citesius ipse fortiora incautibadhibens cholagoga, immanium tamen inde nasi centium conscius dolorum, ad oleum amygdal rum dulcium, vel olivarum sirupo Rosiar soluta nuptum, per plures dies continuandum praeceps confugit, alvus sic laxata, fatetur ipse i), cum maximo aegri levamine fluit. 1 Hac methodo tractatus morbus colicis ca Nareoticii re furoribus, vigilesque naturae satellites somni obsitiere fero potu non sunt sopiendi dolores, doloso so p Wson

tholog. cap. 5.

g Vid. H. Fabricii ab Aquapend. Medicin Pract. lib.

a. cap. 46.

84쪽

lamine nee decipitur aeger, neque fallitur Med1cus. In spasmis enim cum materie tenaci, acIi, crispante, prorsus alia res est a in iis qui sine materies dantur. In istis mirus, incantamento quasi, narcoticorum effectus, diuturniorem pertinacioremque in illis mei morbum.' Si non claudatur alvus fit dura narcoticis, quid ubi omni ope conandum ut laxior fiat. M, H ρε- si Per debitum tempus alvo soluta, pertimes-ιiqui e D cendae morbi reliquiae, sero lactis gramineo, si zi praesens sit, mitioribusve seponaceis succis , ut addito sale fugandae sunt Nondum regeneratus mucus ama vetati mecabungae atque ara iaci succi, aliis omnibus praestant. R iustis 7 Tunc, non ero prius, medicato fonte partibus . ablutae partes tuto firmantur Aquae imprimis concilianda Uvarit aesdulae. His firmitas conciliatur parti- μ' bus, dum, si quid peccantis humoris latitans supersit, abluunt quod Spigella,sepsero cite. si , nec non illisio a minime ignotum fuit.

Carse remotae secunda Curatio. V u/nominCIV edulcatum Lithargyrio vinum, vel aquae fectui impraegnata Cerussa, aut subtilia deglutita venena, Ventriculi ac Intestinorum nervos sedant, tristis effectus idem est asorum absorbentium, exhalantium, lacteorum, glandularum

α id loca citata.

85쪽

muci Sphincteruli crispantur, succo gastrico acenterico, nec non obliniente muco orbatae papillae irritantur, disseminata per Mesenterium irri, latio assicit Plexus, hi totum sympathicorum systema in consensum trahunt, hocce vero genus nervosum consentiens. Doloribus superveniunt spasmi, enarratis symptomatibus stipati. Praecedente minus materialis causa , vixque sensibilis, eosdem parit effectus, in bus quamvis idem aliam tamen poscit medelam. 1 Hic saepe nullus alius praeit morbus, gra Quandoquevissimorum enim in sanissimis egetisque corpo-ju tu Sribus sympt0matum, et fulminis quasi suborientium , exempl dari vidimus. Si sanguine dives, lethoricum sit corpus, una vel altergmisso sanguinis tequiritur. Hac abstinendum, si corpus debile sit. 2 Si recens causa sit, emetica prosunt, si Aliquanda

duraverit, nocent; ubi conveniunt, praestant pr*l 'ὴς

catharticis acrioribus, ut pote magis irritantibus ' V dubiique effectus tuem excitant emetica orgas mus, opto sedandus est. 3 Epithemate molli, vel cataplasmate, ab' omeudomen sine 'ra fovendum clysmatibus oleosis, utili sic

saepe saepius repetendis relaxandum. De bis jam ζ

Balnea etiam prosunt, si tepida. Balnea 3 Post peractum sedantis pii effectum, profugiti

laudato leni eccoprotico perpeti deglutiendo Lζη - ς' solvatur alVus, quam acria claudunt. Tactis se. ο ρης rum, vel hydrogata propinetur. 6 Antidoti vice fungens, lae asininum, equi num, caprinumve, ilico exhibendum. Hoc sol' fere, omni pharmaco rebellis, absolvitur Cu- atio. Mirum hune adiis effectum Vbolfecerat

86쪽

ro De Colica Pictonum.

Cilesius a , experientia olim confirmaverat Te nelius si Vsicantia. 79 Si hactenus omni medela majores perstent dolores, fortiora epispastica pedibus, cruribus vesicantia applicentur, duobus doloribus simul obortis, vehementior alterum obscurat. Qui experiundo non didicit, quam cito juvent Vesi1- cantia, Via crederet. In ringelicioniano Coeno

Causae remotae tertia Curatis. ei bruui a Lerorumque fructuum succus recens restis ectus. X essentiali sale gaudet acido , tanto crassiore ac copiosiore, quanto acerbiorq fructus sunt ;hinc rheumatismo nec non arthritidi adeo nocet. Hujus vi saponacea abstergitur intestinorum mu-Cus , denudantur nervi ipsa corrumpitur bilis, in coagulum abit, ac in jecore stagnans, nova ipsa fit irritans causa. M. S. I. Antequam dirimimis stipatus doloribus erumpat morbus, languentes, pallidi, cachectici fiunt aegri sanguinis rubra pars sensim minuitur , abest plethora. Missio sanguinis ergo

noceret.

87쪽

De Colica Pictonum I

a. Nocerent emetica sortiora, omniaque Memo irritantia cathartica , sensim enim nascitur mor eviciis bus, nec antequam altas egerit radices erumpit.: Bilis ipsa , causa m0rbi acris, mora acrior fac thmi aut . fortiter moventia vetat , friabile hepatis, in quo latitat, parenchyma non impune lacesse-xςnt, Vicinas nerveas partes, hepatisque plexum mire cirritabilem magis adhucdum cirritarent. Omni ope leniter solvendam alvum . irritantia claudunt Ut concussu tamen reclusus in hepate excutiatur hostis, granum unum vel alterum tartari emetici qua muli diluti, prudenti manstexhibendum est. motus est compescendus narcotico.

a. Mollisotu intus extus, pertinacissimus indumensolvitur spasmus, emollientissima ac oleos cata-int s ac plasmata, uti Senemata, perpetim continuan- ' - ίηρ . Si debiles , languentes, pallidi, sint e Balneagri, a balneis abstin*ndum, bis inde natum e-caMὸ dema curatu dissicillimum vidi , quotiescunque si biὸςη , pars rubra sanguinis imminuta Rtur t*merqadhibentur. 5. Sirupo Rosarum Solutivo simplici, olei Le1n is amygdalarum dulcium tertia addita parte, cum Oxontibu granis aliquot recentis ovi vitelli, ut miscean- ζ rur, laxetur alvus , non ingrati, obtundentis vice fungentis , linctus continuus usus satisfacit indicationi. Oleum olivarum recens , cochleatim sumptum mira effeti. In hoc casu, hordei

mundati, aut avenae eXcorticatae tenuis cremor

pro diluente vehiculo praestat, sirupo nymphaera similive dulcetur Acescentia quandoque prae sens in primis viis vetat acidi m. 6. Si cum levamine symptomatum, res Lao&Iω- ponderit alvus, hordeacea juscula vitulina pro-roni mi

88쪽

a De Colica Pictonum.

tmnmir sunt, ae ipsum tuto propinatur pinguiori prae protis stat levius si Selteranis imprimis nuptum sit aquis Sic diu pergendum est, ut in recessibus hepaticis nidulata bisis abluatur. Uti 7. Partibus tandem firmitatem reddunt Onebolγ coli te chalybeati, cum equitatione, per mensem 1βης - integrum ac ultra propinandi. Viae agunt 8. Mordax in summis doloribus bilis, irrita sic iis fere vesicantia facit, quae nisi mobilior causia sit, vix agunt.

Causa remota quarto Curatro. Arthritidis πTIliada pars subtilissima sanguinis vasis mini uc R mis nervisque destinata . si in viscera ab ''I dominalia ruat, nervosque ibi sympathidos assi-

CIat, nauseas , anX1etates Vomitus, ructus,

tormina ripasmos, iliademque malorum colicos dolores concomitantium, Arthritica dicta effeti. Rheumatismo ininus subtili causa, eadem

tamen oriuntur mala.

Utraque nervos crispat intolerabiles facit dolores, ac post similem miseriarum serieii , inparesim desinit. remto 1. Si sanguine turgentem subito assiciat a. π rum, lethoricum vegetum , sanguis mitten- dus est. I fractae sint vires, missione sanguinis abstinendum. Adpla pur st. Hic imprimis nocent acria purgantia , leg tis thisera sunt emetica. in cutim vel ad extrema

subtilis irritans repellendus humor, his non im

89쪽

pune movetur Semper infesti miseris mortesi-sempsti m bus Agyrtae, indiseriminatim sanguinem fundeniscent. tes, alvum turbantes, hos pessundant aegros. s. Ilico stris apponenda sunt Vestaeantia, Ve seanti

lata fiant ulcera , maneant aperta. Plantis peta cucurbitu-

dum admoveantur Cucurbituta siccae , mane ac ies': vesperi renovandae. Subplantalii de a baΠοίζὸhpp.

post cucurbitulas applicentur. Femora , crura, ne)ida. 'pedes leni ovuantii xςpας adem moderate superna. 4. Chams meli, sambucique floribus arta Om nculcitra , sicca , tepente , molli, tegatur abdo-sc f. me omni tritiori noctu idioque renovetur, μ' 'minus discutiente humido praestat fotu. 3. Leni clysmate, blandoque eccoprotico lotisti laxentur intestina, quae hic in primis, si solvaturnistri .a 'smus sponte fere fluunt a. 6. ' Hydrogata , laeve purum asininum, equi Lac rh: num , caprinum , hic princeps medicamentum ζ p rossia

essto Hujus in nullo morbQ in icior usus satis

commendari nequit. 7. Omnibus pacatis, ut refocillentur Vires, Sub eo Viscerumque tonus restauretur, parca manu, sae. Viniimge,

Piu repetit i genurosum ac lene vinum exhi- '' bendum est Acria, acida, salsa, diu vitanda. 8. Curationem absolvit equitatio, si frigi- ut talia.dus, humidus verum imprimis, aer non obstet. 9. Sic tegatur Corpus ut aequabiliter sit per Jerspiri spirabile . Fiunt enim ab impedita perspiratione' ''stequentissimae in hoc morbo recidivae.L Si C. M

90쪽

4 De Colica Pictonum

Cause remotae quintae Curatro. Impedita C contenta in abdomine frigore crispentur, perspirati. I humorque excrementitium perspirabilis raartu viscera repellitur, blandos papillas nerveas defendentes succos inficit acrimonia, colicos dolo res colicisque supervenientes aerumnas crudelisessicit. Quando I. Dum huic causae, vi insita, athletica be- in indi ne resistant Corpora. debilia tentantur. mine iuri S 111isso sanguinis raro indicatur , quandoque ta-nien necessaria est Praesentes igitur Vires , Opia sanguinis , urgentiumque symptomatum iri doles, num mitti debeatinguis Pronuntiant Prudens auscultat Medicus. Hrtia pur g. Acria purgantia, fortia emetica minimegssu t*, 'indicantur. laritatione spasmum augent, auctOMeὸ,ii que spasmo horrenda faciunt symptomata, tortum convellitur Corpus. Leniae 3. I.enissimis eccoproticis oleosis insisten-Τ' 4. In hocce cassi, externo abdomini app'hia su nendum est Vesicans promptum ac amplum, ibi

apponen ratione symptomatum plus minusve detinendum. m. Cucurbitulae etiam prosunt.

lis, s Mollia enemata, infusis floribus chamae.enemata meli, saepius injecta indicantur. Optum 6. Sem granum pii cum grano caphurae. zm Ubii inupti, tuto omni trihorio, si urgeant dolores,