De colica pictonum

61쪽

De citia Pictonum in

Belgas adeptum, cruribus languor advenit, itidem in brachiis, nec cessant dolores itin in artuum resolutionem , judicatione quasi causa translata, desinant. Post diuturnos igitur Morbuticos colicos dolores, e interVallo nonnunquam

recurrentes, artuum resolutionem, cum convulsionibus atque epilapti eis motibus vidit. Batavis amicum Musis, classis Indicae Orlan-Obere. 1. talis gubernatorum arbitrum, omnigenis praegressis, etiam colicis, doloribus, cruribus pedibusque resolutum vidi. Ad India saepius navigaverat ipse, sanato corbulo, rediit motus, vivit nunc sanissimus.

Nec in longinquis navigationibus datur dies, qui tales miseros videant Navium Chirurgi, hos si ad frugiferas appellant insulas, fructibus horaeis

sanant.

Hoc tamen notandum, si a muriatica causa O τ α sat resolutio, rigescunt artus, ubi causa alcatina vel acida est laccidiores sunt, penduli videntur ac molles. Vidi miserum optimi Chirurgi fratrem, sale marino quo abusus erat turgentem membris omnibus resolutum, piscis ad instar soleandurati, siccum ac rigidum Sudor sponte prorumpens salsissamus erat, sibi permissus juxta na

62쪽

4 3 De Ilica pictonum.

Causa remota septima Melancholia. Cut in Orbus in quo aeger diu ac pertinaciter sane remotae ori 1 a febre delirat, eidem fere ac ni cogitatio-- ni plerumque fixus, melancholia Vocatur Oritur ex illa humorum indole quam bilem atram dixere Veteres. Si amente, quod rarius, oriatur, bilis ipsa gignitur atra. Pro materie terram cum pista sanguinis oleo arcte unitam habens, liquidiore ac blandiore par. te orbatam , si tena in Vasi hypochondriacis accumuletur, mesenterium etiam ac intestina afficit, intus extus , sectione enim cadaverum patet transilidantem bilem Vicina hepatis, atro fusco viridi colore saepius inficere , insignesque nervorum pleXus Meserateorum per contactum quasi sedere. In his enim dolorum colicorum plerumque sedes est, horum ope mira fit viscerum sympathia, quum ad Ventriculum, vesicam felleam, ductus choledochos. testina omnia, quaquaversum in cuncta fere totius abdominis viscera densissime ferantur. Idcirco dum bilis atra inmineris effervescens suis, acerrimos in proZimis dolores excitat, spasmos facit in remotis momento temporis progredientes, diris ipatos dolori

Optime Hanc bilem graphice depinxit Platerus a , ubido p dicit duod intestinorum sit antiam penetrans ac

63쪽

Derblica Pictonum. 47

imbuens, ea vellicat, rodit, urit, pertinaces mora fiunt dolores, ac diuturna irritatione, toto genere nervoso compatiente , conVulsiones tandem ac paralyses fiunt.

repetit Riverius b), bilis in tunicis intestinorum lio, ac Ri effusa iisque imbibita, dolores acerrimos, coli verio. cam veteribus parum notam facit, ubi nimiri impropter obstructiones ad vias communes effundi non potest, sed motu praepostero ad abdominis membranas repente Xcutitur. Hinc dolor crudemimus colicam imitatus, pertinacissimus , qui nullis cedens remediis sola tandem superveniente levatur paralysi. Observaverat Citesius 6 tenellas maerore On Acitesib. sectas mulieres, post colicos dolores convulsivos,

paralyticas fieri Q. Rem illustrat observatio epseri e Jac. mos

Spoerlin per XII annos carceratus, melancholi-το.

cus, languens , ischuria, adstricta alvo, colica, laboravit, paresis brachiorum secuta est, biliosa hanc diarrhaea levavit. Filiam charistinam unicam immatura morte Objerv. I. ereptam nocto diuque deflens pater optimus vi. ce-praesidis in curia munere functus, melancholicus evasit. Urentes in cute carbunculi atram

bilem haud dubie demonstrarant, temporis lapsu in colicos, pertinacissima alvi constrictione stipatos, dolores incidit, paresis brachiorum secuta est. M alibus succis liberaliter sumptis, Spadano dein medicato fonte celix convaluit Inno se

64쪽

8 De Colica Pictonum.

quenti virum optimum novus asseeit maeror, recruduere dolores, rediit paresis. hysers et Matrona LX anno nata, post longum maerorem, summis anxietatibus obnoxia, leves post colicos dolores, alvumque clausam digitorum motu caruit. Succis saponaceis fructibusque ho-rseis fusa bilis atra excitavit diarrhaeam, cum levamine symptomatum rediit motus. Aliquot annis postea subita percitam tristitia idem affecit malum, dextra resoluta est, sinistrae digiti m. nes, medio eXcepto, caruere motu. Similes casus saepius vidi.

Causa remota octasa. Animi athemata.

causiis. iracundia natos colicos dolores in paresim, emotum II desinentes viderat Riverius a). videra is autem incredibiles effectus animi pathe-β Vς ili natum in nervos, imprimis verum in Epigastricos atque Meseraicos non vidit Stupenda gaudent potestate in omnes Corporis Sphineteres; imo nonne vasorum, truncos inter ramos, proportionem invertunt 8 Perspirationem, intus extus, sudorem, alvinas seces, urinam, lacrymas, semen ipsum tum eXpellere, tum cohibere valent. Mi vomit ira, illi solvitur alvus, claud, tu in altero.

Quodque in maximis, sit etiam in minimis. Sic mucosae tunicae villosae glandulae stringuntur

siue Q Uid. Riverit loc. citi

65쪽

De Glica Picton . si accus ipse gastricus ac enterieus sistitur, inermes haerent papillae in hypochondriacis, hysterici 'uti

corporibus mire irritabiles, consentientes nervos

in consensum trahunt, motus sunt spasmodici, convulsivi, pileptici, ac a causa perduret, inparesim desinunt. Saepius in teneris foeminis h79 ericis, quandoque in viris hypochondriacisci genere nervoso mobilissimis haec omnia vidi. Anno hujus seculi XLI. Vir mihi carissimus , Obsers 1:

ordinis Senatorii, tenerrimae quam unquam vidi texturae , ingenio acer facile iracundus, ad levissimum animi motum, anXietate in praecordiis, alvo clausa, colicisque doloribus in paresim manuum desinentibus tentabatur, ad Venerem proni frequentes erant nocturnae pollutiones , inimicissimae nervis Per integrum biennium nunc luctans cum morte, in epilepticos incidit motus, per offiduum tandem hydrophobus jacuit. Ultimo hoc vitae durante actu horrendissima rabie caninae symptomata vidi. Somnus inquietus erat, terrore plenus, subsultibus perpetuo turbatus, immanis circa praecordia erat anxietas, respiratio suspiriosa, horror ad conspectum potus, cujus levissimus attactus ineffabiles anxietates, miros tremore , immanemque excitabat furorem Lingua aspera erat, atque nigrescens, os hiabat, Hulatus, latrantis ad instar canis, horrendi, raucam redde bant vocem. Os tenaci redundabat spuma, in adstantes spuens, visu orbatus, oculi enim erant sanguine tincti ricti spumante frendens , UOS morderet fero tremula quaerebat mansit, gelidus tandem sudor instantis mortis praenuntius miserrimae vitae finem exoptatam fecit. Tribus annis antea, haec omnia EXcepta sojadbsero et

hydrophobia, in formosissima videram matrona, quae

66쪽

quae longo teneris carique mariti delatigata morbo sauciati atque cruenti adspecti famuli perterrefacta iliadem istam malorum perpessa est. Ibisero. Vidi S in tenera uxore Collegae mihi spectatissimi quae a levissimo animi pathemate, colicis doloribus discruciata, motibus epilepticis tentata, paresi tandem laboravit. GOppi In Viris, plures enim vidi crudelis istius mor- disponens bi vistimas, immoderata Venus tragediae causa 'Rm'ψζrμ proegumena fuit Nec mirum si Colicae Picto. ' δ' num causis etiam annumerata fuerit. Videtur tamen remotior , ut pote mobilitatem nervorumque irritabilitatem mire adaugens, hoc respectu equidem praedis ponentis causae vice fungitur.

Diagno is Colicae Picto via. Diπ tWIi- unc sponte patet Diagnosis, sive enim re-

a liquiae febrium imperfecta crisi solutarum

' vel non bene curatarum , sive venena deglutita vel inspirata, sive vini potusque acido-austeri fermentati, acidorumve immaturorum nimius usus, sive arthritis ac rheumatismus, sive impedita perspiratio, vel scorbutus, aut melancholha , animi-ve pathemata irritando, Intestinorum aut e-

senterii crispent nervos, dolor fit colicus olim nothus, nunc Pictonum dictus dolorem serδsemper antecedit ponderis sensus atque molestiae, vel in regione epigastrica, vel in umbilicati, quandoque, Verum rarius, in hypogastrica, ac

in lumbali, hypochondria ipsa, dextrum imprimis , visceraque ulla millus libera sentiunturia fiu

67쪽

De blica Pictonum. SI Tristior fit mens , nee tam facilis respiratio, quae intermiscetur suspiriis. Minus fulgent oculi, facies ipsa pallescit. leves tunc oriuntur dolores vix continui, nec a molestiae sensu facile distinguendi. Appetitus minuitur, satis augetur. Rivus sit durior, urina parcior fastidium majus,

incipit nausea, crescit cum dolore qui tunc continuus sit. Nauseae superveniunt ructus, peri-stallicus invertitur motus Frequentes ad vomenis dum conatus o sequuntur, pro momento eis Vans dolorem, mox recrudescentem, sit tandem Vomitus. Exagitans corpus augetur anxietas,

una cum dolore somnum adimit Abdom1nis tunc regio imprimis umbilicatis, intro trahitur. Febricula fit cum pulsu contracto, jactatione comporis, angore majori, singultu, tenesmo urinae iuppressione, spasmo vesicae ac ani.

Prognosis Colicae Pictonum.

I recensita symptomata durent, marcescit Prost Corpus, vox fit debilior, rauca, saepe peni- notus Xtinguitur Artuum tune superiorum prius, inseriorum dein urentes fiunt dolores, dum coli 'ci mitescunt. levamine deceptus aeger, melioremque sperans sortem, voluntati sensim rebelles persentit artus, qui intra breve tempus tandem resolvuntur Nec erumnarum finis est, saepissime enim disseiliore facta respiratione, tinnitui aurium . tenebras oculis offundenti nubeculae,

scintillisve micantibus, convulsiones, motusque

68쪽

sa De colica Pictonu1η. epileptici succedunt, externis internisque deletissensibus, totum concutitur Corpus Extremorum atrophia crescit, aphonia, dyspnoea, caecitas, phrenitis, lethargus successivi mortis praenuntii dantur.

Anatomica Cadaverum Inspestis. In morbis 'IJam sit incerta plerumque Cadaverum in rnervortim in spectio, ut causa ab effectu dignoscatur

. sapientes edic non ignorant mum observatur λί/ὸctio. effectus, saepe praeterlabitur causa , Hoc imprimis verum in morbis ubi immediate assciuntur nervi. Et haec est ratio quare crudelissimis extincta colicis doloribus cadavera nil praeter pallida flatibus distenta exhibent intestina. In οἰis Testis esto in sectione cadaverum exercitatissi-

Ili mus, Christianii simi Regis Archiater, Diaphrag-titu malis Ordisque anatomica descriptione clarissimus Senae, mutuo epistolarum amico commercio, anno hujus seculi quinquagesimo , ubi de colica Pictonum quaestio erat , quinquaginta ultra a Viro Clarissimo dissecta fuisse Cadavera, absque ullis causae vestigiis detectis mecum communicavit. Πῆ R Defunctum pictorem Andegavensem cultronalio. anatomico subjecit Fernelius a), jecur , lien ventriculum ac renes bene constitutos invenit, nulla in vesicula fellis obstructio, nulla dabatur in

a Vid. Fornelii de Lue Venerea cap. 7.

69쪽

De blica Pictonum Samesenterio humoris vitiosi congestio, nihil den,

que in ulla alia Darte, quod tantorum fuisset mylorum causa, observari potuit. Hoc uti ave verum si morbi causae remotae fue-Pisin logr/ὸrint venena, Vini, potusque actu aut ter1, cI i, i. dor uim nimius usus, arthritis vel rheumatismus,

impedita perspiratio animi denique pathemata. Si verum reliquis febrium imperfecta crisi sotu,

tarum, vel non bene curatarum, si scorbutus aut melancholi: . fecerint morbum, vestigia in cadaveribus apparent.

Sic anno DXCII. Franciscant cadaVer aper observ. I. tum exhibuit intestini jejuni membranas bile aeruginosa turgentes , a se invicem distentas, non Procul ab hepate. Tenuiori bili imbutae intestini tunicae videbantur, nec immune erat Epiploum, contactu bilis colore tinctum. Flatibus distenta , bilisque acrimonia exesae intestini tunicae, Pene rumpebantur, externa a peritonaeo nata sola manebat integra a . Recepta Clariis mi Sena epistola unum alte Observ. a. rumve cadaver cultro anatomico subjeci, melancholici erant post graves aerumnas colicis dolori- laus enecti, pars concava hepatis, partesque hujus vicinae atro viridi pigmento tinctae erant. Anno sequenti colicis doloribus corbuticis de-Obero. fundium miserum dissecui, humorum acrimonia, intestinatisque muci defectu interioris membrana nudae papillae, levissimam excoriationem in omnisere puncto exhibebant, Intestinorum atque Mesenterii innumera erant varicosa vasa atro sanguine turgentia.

a Vid ad calcem operis Citesii saepius cit ex P. Milonis Coll. Aled Pictav. Decan adversariis.

70쪽

8mptomatum Colicae Pictonum revis dilucidatio.

Ravissima Colica, Pictonum , Symplomata

praecipua, sequentia videntur. δε ε I. Ponderis sensus atque molesiae dolorem praeeuns, fusus ut instantis spata praenuntius, incipientem ner O-q 'mρ rum contractionem indicat. multiplicibus secretorii , nec non excretorias abdominis organis leviter confrictis, motus progressivus humorum retardatum, ac prout increscunt resistentiae,

lestus ponderis sensus augetur Nervorum abdominalium cum diaphragmaticis mira symphatia nemini ignota , phaenomenon explicat Qualis vero fit contractionis causa, perinde est. Animi pathema, in epigastricos nervos propius agens , idem efficit. DFirili II. Docilior respiratio, quoties pulmo idiopa Vpν - ἐρ- hic non assiditur, ab actione laesa diaphragmatis, imprimis pendet, praedictis autem constat abdominales atque diaphragmaticos nervo mirum in modum consentire. In morbis hypochon-driacis evidens apparet iste consensus Salvo enim pectore asseisiis tantum abdominalibus, diseficilis mixta suspiriis respii alio sit.

T lares ab III. Dolores abdominales , esse debent, suntque αβ οπιμις revera in ratione composita causae irritantis, atque numeri nervorum, plus minusve irritabilium, hinc fit ut eadem data causa, dolores, effectus.

que dolorum, in hypochondriacis, ac hystericis, quam in athleticis durisque corporibus sint naajo-