장음표시 사용
121쪽
im morari piget,post auam, ut olim pueri ab Homero in scholis,ita nunc vix dupondii a xii.taoulam carmine non ediscendo sed reccnsendo rotractandoque iuris studia inchoant. M ag - Hoc videtur ab Aniano in collectione sua omissum quod apua Caium legisset gentiliti ii ius in usu non esse: qua etiam ratione in proxima superiore sent tia ingenuoiu nomen pro gentillius supposuit. Ex quo apparet ne iraamentis qui de Vlpiani de iure veteri temere esse credend a. Porro haec ex non insceliciter sortasse ita restituetur; s I AGNATVs nec sis, gentiles fundum habeant: aut potius, ut OisHonostro videtur, herciscor. nunc megentilitia iura in σι jant. Erciscundi verbu x I i.tabulam esse constat. Sed an huic capiti omnino conueniat.
Uij viderint. Ego quidem non puto delinquere eu qui in dubiis quaestionibus ab amico non facile dis itit. Item addi intestato Inst. Existimo sic haec potius reponenda esse,idem idi. i institutionum sub Titato De Ficcsionibus. o in restato. nec cur ita existime, intelligeta difficile est. Eisi ex diuersis matritus. Varro libro de gradibus,Germanus de eadema rutrice manans sic legendii apud Seruiu in lib. s. stat eid. γt multi dicuntde
eodem ine,quos siti tantum fraues xocant.
Qui probatio Ex lege Elia Sentia & SC. ut ante diximus. Sed & ex lege Iunia in Latinus causa probata apud Praetorem vel praesidem prouinciae tam ipse quam filius filiaue eius & uxor Latina liberis ius tiritium cons huitur ea forma qua Vlpianus explicat Tit.3.Qu s quis
legi Iulit potius tribuat, nasus non longe aberrauerit.Nam & eius esse videtur illa conditio Liberorum quaerendorum causa nuptialibus Otiam tabulis adscisti solita,cuius & Augustitius memittit: nec ad ullam magis rogationem primilegia ob prolem pertinent. Non sitastra etiam iuris auctores cum ad eam lege scriberent tam diligenter annotarunt quis anniculus diceretur l. i31.& l. is . D de verti sgnific. Caeterum hae causae probationes non paru inter se effectu differunt. Nam ex lege a Sentia civi Romano ciuitas redditur non datur: At ex lege seu limma,seu Iulia,Latino ciuitas datur non redditur. . Et consanguineis Fortasse melius, A cons uineis. id est post consanguineos: ut & paulo post,A suis heredibAs,post υ πιimos Crc itemque emitate donatos Ex lege Iunia,atque etiam sertassis ex lege Elia Sentiariauaquam hi non tam videntur ciuitate donati quam ciuitati reddit ut iam attigimus. Istirpis liferti mel Ex libertino natus ingenuus est hoc iure. Itaque nihil est quod in eo ius patronatus exquiramus. At si ex manumissione Latinus tantum factus, liberis postea susceptis vel alio quouis modo ius Quiritium consequatur,ille quidem libertinus manet qui semel i-terii naue manumissus est, liberi non tam libertini quam libertinae stirpis sunt. Et hos sertassis Vlpianus hoc loco significare voluit. Appel- sitiit vero de a nostiis auctoribus libertinus filius qui a patre in ser titu-O. iij.
122쪽
tesus eptus postea cum ipse simul manumissus est si s r. D. ad s Treb. ll. l. vlt D. de iure deliber. Sed luc,ut quod sentio dicam,libertinescta tionis est liberii filius post patris manumissionem suscep:us, cuius olim bonorum postessio alio iure qua ingenui deserti solebat. Nam eo
intestato & sine cognatione mortuo vocab.atur manumittar patris,ite
que cognati eius per virilem sexum destendentcs etiamsi capite demia nuri essent. im mo de si huius liberii patronus de ipse libertus esset alis
rius etiam patroni patronus vocabatur, iteque eius agnatio. I
stiniano iniquum eae visum est, qui tamen id lucri patronis tantu superstitibus concessit ea constitutione quae in eius Codice sub tit de bonis libertorum, hactentis desiderata est. Et sane hic quavis libertinus sit,nullius tamen reuera libertus dici potest. sunt vero e inter se dia uersi Libertini nomen statum & conditionem petibnae magis respicit: libertous patronatus: quod Valla subtiliter annotauit,sc probati. vlt. DI ingen esse dic.& l. i. D.de excus tutan qua non frustra Modestinua libertinis ait tutores dari a magistratu potius qua liberiis. Curitar qui libertis fere sunt tutores legitimi patroni & patronorum liberi etiam
pupilli,ut Vlpianus in f agmentis smiscar tit. ii. illis verbis, idem' permisit in pupillo moni filio. recte. ia est si patroni filius tutor pupillus sit, nec auctor e e possit. Et est illud reliquum vestigium iuris antiquucuius meminit Iustinianus in Iuli. s. i. C. de legit. tutiquod obiteri
dicasse placuit. posthim tam patratu Legendum,postfvni iam libereti. sic saepe haec inter
se reciproca nomina conriindiselent,emptor venditor, locator conductor, pater filiuς patronus libertus. Post familiam autem, id est post libri
ros,ut in Lique. LI. D de verb.Q- l. 23. D. de adort. In bonis libertoriim lex xii.tis non nisi suos liberos patronis praetulit, Praetor etiam ema cipatos: Iustinianus omnes omnino liberos licetin seruitute suscepti taliarentibus manumisii essent,&siue soli siue cum aliis post libertatem iisceptis ex iisdem aliisve nuptiis. Non existentibus liberis vel exher datis,primum patroni & patronae vocantur,inde patronorum liberi 'tiam postumi de in adoptibnem dati cuiuscunque sint sexus sublata iula veteris iuris imagine qua filia p itroni filius Use s ngebatura adoptiui non item. post liberos patronom,nepotes tam ex filio quam ex filia deinde cognati patronoru seruata Padus praerogativa vique ad quintu, exclusis etia heredibus extraneis a patrono scriptis.Eius Constitutionis ex qua de superiora quaeda excerpsimus Gr cam Synopsin habuimus. singularibeneficio I AC. C VIA CII, cuius humanitati, beneuolenturi diligentiae fidei,doctrinae,ni Jc haec & reliqua omnia studia meassi quae aliquando probabuntur,accepta reseram,profecto parum gratus mihi ipsi videar. Nam peccata quidem si qua uant, ut erunt sertasse multa. mea illa esse ultro profiteor. Paremtes Id est agnatos. Manumisserio etia extraneo. Hodie utique patri legitimatura serua
123쪽
AD TIT. XVI. Pritur quasi tacite contracta fiducia ex Ivlt.C.de emancipat. lib. I egitima autem iura definiuntur Constitutione illa GLeca de Iure patronatus, triens ex testamento & bonorii possessio ab intestato. quod recte Constanti nus notauerat lib. 1 Proch.tit. s.& Sinopsis illaceunetivi &aliud
quodda caput quod iam ex Graecis interpretibus didiceramus ad L s.
D. de nupt. Decem perseras f. Quae aute Institide n.possessi decimae inmunitatem An decimae hereditatium'an potius vicesinae ex lege Iuliar Sic videtur.Nam quod apud Vlpianu legitur de decimis ex eiusde principis lege quae ob id decimaria Thalelaeo dicta est
lib. 41. μοι .ait. s.ad hunc quidem locum non satis ficit. Vicesimae autem inmunitasvarie olim concessa est.Primum quidem domesticis lis redibus,qui modo veteres essent ciues, remissum est vectigal de bonis quae sanguine, gentilitate, sacroru secietate metuissenti Nerua sanxit ut quod ex matris ad liberos, ex liberorum bonis ad matre peruenisset, tia cognationii iura non recepissent cum ciuitatem adipiscerentur, eius vicesima ne darent. Eande patri inmunitatem in Hij bonis tribuir,s modo reductus esset filius in patris potestate. Traianus exceptionem illam patriae potestatis remouit,statuitque utquemadmodu in patris filius sic in hereditate filii pater esset inmunis. Cauit praeterea ut in sor tis bonis frater, & contra in fiatris soror, itemque auus auia in nepotis neptisque bonis, & inuice illi seruarentur inmunes. iis quoque quibus per nouum Latium ciuitas Romana natuisset,ide indulsit. Sed de statuit summa hereditatibus quae viceumae subiacerent, ne vel paruae dc exiles publicanis essent obnoxiae. Denique posterioresImperatores v rie huius vectigalis iura vel auxerunt, vel minuerunt. Vetu quaenam fuerit illa Constitutio cuuis hic Vlpianus meminit , nondu mihi certo constat, Vt esse fateor multa in hoc libello veteris iuris P. Ro. quae nie vel non satis ingehiosum facile fefellerunt, vel aliud hite si anxie e gitante leuiter effugerunt. aedam etia consulto deposuisse satis scit. quae c5modius sortasse, Deo volente, aliquando retractabimus. C v M in testamento Hanc unam Modestini regula ex alio codice qui patris V. C. fuit,pride habuimus .Quae sequuntur in eode ipso exen plari erant in q uo A superiora omnivitaque quaquam nobis pride minimo esset & haec & alia quaeda veterum Iurisconsultorii fiagmentae
uno volumine complecti,altero Imperatoin Constitutiones, quas etiaplures nondu editas nacti sumus,concludere, blatamen adiicere visum est interea du reste Queinstituto postro benignius adsuetinticii doptare quidem quam sperare procliuius est. t. H. No. de ser Wa dus. Desideratur haec Nouella ordine cxxxviii. Vi delut aute&esus meminisse Iustini us in Noli Consul. cx x i.
124쪽
facile inter Graecas Latina perierit. Departiar. Stat.)Deest haec quide inIulianiAntecetatis Novellarum epitome : sed extat inter Authenticas Consb c x x I. De alieno. reri Ecesmisiae.) Est haec Nouella Constitutio x x v. quae ab Itnerio & Bulgaro caeterisque mediae aetatis Iustinianaei iuris interpretib. in viiii. ut vocariit,Collatione reiecta fuerativi caeterae fere omnes quarum eis usus aut nullus aut non usqueadeo necessarius videbatur, siue quod abrogatae, siue quod chronicae, aut locales essent Nobis vero nihil superest veterum quod non usui esse possit. Caeterum in eo Ni uellarum seu Authenticarum Constitutionum exemplari unde istam exscripsimus, sequebatur proxime No. xxi. nec huius aliud caput, ne illud quidem ab Haloandro additum, quod ex Theodori interpret tionibus irrepsisse Doctor meus admonuit. De constariis DEI Si legimus apud Gennadium Ponuein Dict tum de temptu munes. Fuit hoc eius saeculi verbum. Porro haec quia dem ta rosanctae illius Iurisprudentiae non sint quae Scaeuolas & Papinianos protulit, quibus vel ista tam proxime iniungere vereor ne s crilegium plerique interpretentur. Ac ne notas quidem accuratiores mereri fateor. Sed adiumento tamen nobis erunt vel maximo, cum quod argumentum contineant quarundam Constitutionum quae in
Iustiniam Codice hactenus desiderantur, tum quod ex his etiam qu si unguiculis certius agnoscere possimus quae fuerit eius aetatis ciuilis sesentia, cuius potissimum iudicio atque astimo ius conditum, coli etiam, compositum, digestum habemus.
P. Pithoeus scribebam Lutetiae Parisiorum Anno
Do. M. D. L x x Ii. Mense septemb.
Visi stoc pineam nostro his adurerefragmotum iliai Laevium toties μὰ me laudatum, quod GraecubumagisterOmeliis 3 Graecaeloviae exercit tremibus inter alia quaedam ex alia org. mitratarorum instruerat. Grammeriam inter erationem si quando Ut eo post, certu tantum locum marrane addere libuit satis persuo Gepsius ex Larisu Graeca facta: quamquam tCr quaedam quin Graecismum metu referre ideantur. Porro foe Udeprehendere multa si ipso interprete iura Frtasse a labrario omissa,quorum nos vacuum locum notula induare satis natat , interea dum De aliquo integro exemplari ea iactur arciatur. ἰ . . I l,l
125쪽
IVM, ciuilis ut quid . appositiciu appellatur ex plu,
ribus partibus constat. Sed Costitutiones Imperatoris similiter honoraclum quid est & praetoris D ρν ii. ρ.υ- dictum similiter vel Proconsutis Ex eo enim con senserunt peritum ' & adsumptus ex responsis ista dicere. Lex enim caeterae partes iusti appellantur.' Regulas enim exsequenti mihi ad ea studia n cessarium ante omnia scire Nec enim unius sunt conditionis, sed variae. Quae sngula pertinentia ad hanc narrationem referenda sunt in ordine. Omnes enim aut ingenui sunt,aut liberti'.Sed ut magis pos . sint singula declarari, mele videtur incipere a libem tis . de Latinis scribere ne saepius eadem interpret, ri.' Primum ergo videamus quale est quod dicitur
.eos qui inter amicos veteres manumittebantur no e
esse liberos.sed domini voluntate in libertate mora ii,& tantum seruiendi metu dimitti. Antea enim φna libertas erat vindicta,vel test monio,vel in cesse: dicivitas Romana c5petit manumissis, quae appella- - Σ turlegitima libertas. Hi autu qui domini voluntate
in .lioertate erant,manebat serui,&manumissores. audebant in seruitutem denuo eos per vim ducere: ' Interueniebat Praetor & non permittebat manumissum seruire. Omnia tamen tanquam seruus adquirebat manumis ritvel si quid stipulabatur,vel
si per scripturam accepera Vel ex quacumque camsa alia adquisierat,domini hoc faciebar: hoc est manumissi ad patronum pertinebant.gSed nunc bent propriam libertatem qui inter amicos manumittuntur, & sunt Latini Iuniani: quoniam lex I 'P.j.
126쪽
Π b Vlpati. i'. nia quaelibertatem eis dedit hexaequauit eos Latinis st a. - colonariis qui tunc erant ciues Romanorum,&nomen tuum in ciuitatem dederant. In Ius qui interi amicos manumittulitur voluntas domini i spectatur 'quae iubet eos neri Latinos quos dominus liberos eme voluit. i Hoc tamen cum ita habeant debet m promissum manumittetis habere dominus.Vnde ι.i D. Q.., sip er vim coactus verbi gratia ab aliquo vel ab Gnoquoque u hominum manumiserit, non veniet s. harns seruus ad libertatem: quia non intelligitur voluisse 'qui coactus manumisit. Similiter ut possit habereti Dertatem talis esse debet, ut Praetor eius vel Proconsule 'ad alium pertinere non potest vindicta. Uha . l. i. manumittcre obstante usufiuctu, & si manumiserit eum vindicta, faciet seruum sine domino . 'sed La tinum. p Peregrinus manumitte seruum non pom, i a. Ninnia- tesst Latinum facere, quoniam lex Iunia quae L tinorum genus in uxit, non pertinet ad peregris nos,sicut & q Octavianus probat. Praetor non permittit manumissium Teruire, nisi aliter leger per
inuavit. q.i- grina confirmatum haerit. Minor viginti annorum
manumittere nec vindicta potest, nec testamento.' Itaque nec Latinum facere potest. Tantum autem
, apud consilium potest manumittere seruum sium
ηtet. O -- causa probata. Hic autem qui manumittitur quo cumque sit annorum, Latinus fit, & solum eis hoc
. αλ αν procedit libertas ivt iterum manumitti possit&ciuis Romanus fieri. ' Mulier sine tutoris auctoritate et liberorum ius habeat'. Tunc enim ex vindicta . sine tutore potest manumittere. Unde si mulier ab- sens liberum esse iusserie quae ius liberorum non ha-
127쪽
Irs bet. quaesitum est si tutores eius auctoritatem com- , modent eo tempore quo a epistula scribitur seruo a domina' Iulianus negat. Existimat enim eo tem-μnt inpore debere auctoritatem p rritare In quo peragi Cai; tur libertas. Tunc enim peragi intelligitur,quando seruus cognouerit dominae voluntatem.Sed Ner lius Proclus probat libertatem seruo competere. '
Sunicere enim quando epillula lcribitur,aani Oeta M.ri. auctoritatem tutoris. Cuius sententia & constitutione Imperatoria confirmata est. Seruum pigneri datum ciuem Romanum facere debitor non po
test, si nis si soluendo non sit. Obstat enim liberta
ti lex AElia Sentia quae vetat seruum ς foeneratorum fraudandisum
causa manumissiam ciuem Romanum fieri,sed alinum. Et qui in censum manumittitur si triginta annos habeat ciuitate Romana pascitur. Census t men Romae agi solet. . Census autem lustro candi-. tur. Est autem lustrum quinquennale tempus quo ri . . Romes lustratur.Sed dedet hic seruus rex iure Qui-IT CEritium manumittentis esse ut ciuis Romanus fieri
possit. Magna tamen dissensio inter prudentes h
uomeo tempore vires accipiat omnia, in quo cen- invisim La sus, an eo tempore in quo lustrum conditur. Existimant enim censum descendere ad diem lustri, non lustrum decurrere ad diem census. Propterea quaestum est' quia omnia censu aguntur , lustro confirmantur. Sed in ciuitate Romana tantum censum agi declaratum est: In prouinciis autem magis pro- sessionibus utuntur. η '
eius exemplar. Qinquebanturasterisu plane erantreneris, i nec ad Ro. quicquam pertinebant.
128쪽
prior numerin pagitiam serior lineant via LPag. 2ς. lin. antep. lege interdicitur.lin.vit. in hac lege. 13 , iudicio 46.r3. dabitis eis.67.so.videtur. 63.deleatur notatio ad iJlud.Propius nulle passus Io. 38. hunc locum. 7r. 17. alia quaedamabid. o. Papinianus. 71.is.l:a legibus Langobardorum Aldij.73. Io. de euictione teneri. s. lin. pen. ut sibi Quintius i. satis det. . Nigidiumst.2.Dumne in pret- iud Sue. 19.careant ut quae legib.&c. Puteanus Em .sarceantur quae &α ibid. induere.8s.ls.qui custodiarum potestatem habet. ibid. 3o.sine periculo. r.l.i. D. 88. 24.Vulcatius su quis alius. ibid. s . praeter bonuin
nomen .s o. 33. pernubata exaratio.92.28.tuo sit, 3. 3 aa ludi gladium vi a Cap.ssest ad disteretiam decollationis. Io . 32. pertinuerunt. 39. Ita que. iop. 26. quia ios.ls.non erat necessarium. Hic sortasse videat Pr:
tociam actionem belle accepisse de ea quam Praetor bonorum postes sori accommodare dicitur in j r. Inst. le perp. & temp. ach. Sed nescio quomodo mihi plane non satistacit generalior illa interpretatio su
odoranti aliud quid subesse quod ego lubentius ad inoficiosi querela
retulerim cuius qrdinandae gratia suis heredibus licet bono u possessio agnosci soleret, neces lariam tamen no fuisse indicati. .D. de inoff. test. Emancipato necessaria fuit, cum quod alioqui non iure inossiciosi a guere testamentum videretur nisi qui ex officio institui debuerat, tum quod frustra intestatu patre faceret nis inlotestamuhabiturus: quod solo Praetoris beneficio per bonorum posset sone consequi potuit, alio iure positus extraneus Est igitur liqc salie res inoniciosi Pr otia a tio.
Q d vereor ne non satis multis probetur. Et tamen video omi ab ea
concedi quibus Praetor bonorii possessione deseri etia contra ius ciuile.
l.6.D. eod. & in ea successionem esse ut in honorariis l. l . & l.is .item Praetoriarum actionum numero generaliter censeri quas Pinor bon rum possetari accommodat.Nec me imouet Centumuiralis iudicii auctoritas, si & possestaria hereditatis petitio eius generis sit,quam tamε honorariam esse nemo inficias ierit. Eadem vero non fit ite omnia dis xero de auxilio quod contra inossiciosas donationes ad exemptu querelae inductum est, quod esse videtur ex constitutionibus, id est ex Al xandri literis quarum exemplum extat in l.Titia Seio , Imp. D. de is gat. i. qui* ut hoc obiter moneam,a Pauli responta quod proxime si quitur diuidendus non fuit,ne non satis ad Titulum pertineret. vid tur autem rescriptum a consulente libello praepositum ut iudicaret Paulus an ad propostae quaestionis definitionem accommodari nosset.
d alias seri solitum indicat L 3. C de inoff. donat.& SAE. s.Tit. i