장음표시 사용
401쪽
tuta, lieet respectu alioruium D ciuiliu dicat lex diuir a. Sist lex ciuilis pol dici diuina aliquo respectu, immo sacra dr, & p ipsam a s
religiosus emcitur, ut C. deleg. & consta. leges. Quare
Imp. dr religio si si in proq.
f. de prςsc. lib. 6. ubi dr,l leges diui uitus per ora principit m si ut promulguta . Lex cs missaria proprie no est lex, neq; senatusco fultum,
cu cu ita venditor couenit eu emptore, ut si intra cer .
tu die non fuerit solutum pretiu rotu, vel pars,c si depretio p partes certis die b.
soluendo conuenit, ut In tali die, vel ipe sit res itiempta, vel inuci dira, si dictust ut redeat possessio, vel dominium ad veditorem. Tale aut pactu non lictiochi in pignorib. in emptionib. vist. de lege commisi. it.& l. si fundus. Et qd resdr inempta, ita accipitur si
editor inempta esse velit, cuius ca id cauet alias fraudaretur venditor, si ex ista villa in potestate emptoris esset, non dando pecuniam, inemptu sacere san
Lex Cornelia de falsis pcerie irrogat his, qui falsum testimo mum dixerimi, vel falsum testim, vel aliud,quodlibet instrin scripserui, aut sigillauerunt, aut alias falsum commiserunt, puta in moneta,vel mesura. Et est dicta lex Cornesia a Corne
lio sic illa primo inuetore. Dr et testametaria , & eius poena in seruos est vicimus upplicium in liberos veto deportatio. Inst. de pub. iv. f. item lex Corn. de falsis. Lex Corn. de siccarijs loquit de his,in dolo malo interficiunt, creto,vel tactu surtiue & huiusimodi, vel et det lex Corn.dc Venefic4s a veneno, puta qnquis alium
initi iacit veneno, aut magicis suturris, vel incantationibus, vel quia mala medicam cta publice v edidit. Et dr de sicarijs a sica acuta, ves cultello, eo qd significat serrum vel cui thriam, ut Instit. de pubciud. g. sicarij autem. unde dicit glos. ibidem, q, sica est cultellus utrinque scindens,quc portant peregrini quandoque in bacculo:quodam, ita non patet. Vnde versus. '
402쪽
Est sie a mucro latens, si carius inde vocatur. Lex duodecim tabula rusuit origo totius iuris ciuilis , gi inst. de iure nat gen . di ciuil. f. I no inelena ier. in ver. origo. iur. l. et f. j. Et di lex scripta in m. tabulis, quaru dece a c rui rati b. Mtheniens ab& Laced montorti, a decenui iras fuer ut allatae, & duae ad illorii declaratione per eos de dece- uiros postea addit , ut dicit
Iu cu nobili b. fere per 3 Q. an. in desuetii sine abi j siet, creati sunt deceuiri transtulerunt leges Gi coria in Latinu,& eas in dece tabuIis eburneis scripserunt. Et hi decemviri postea videntes in illis decem tabulis
multas leges deesse, accepto ptate corrigendi, diminuendi. interpreta di, adde
di & supplendi, duas alsas tabulas ad didei sit. & exinde dicta est lex Ia. tab. Cua omnia plenius persequi tur Iu D sco D su itus in d. l. 2. de origine iuris.
Lex Aelia Sentia, ut scribit Alci. sic appellata est ab Aelio sentio eius latore. HuiuΩmodi lex plurima habuit
capita, quae hic referre longum esset, vide in tit. qui Sccx quibus cau. manumit.
dum, de ver b. signo Lex Falcidia. dis et .c.qu da insi. Jhibet ne quis in testo plus extraneis legare pos sit, quam ut quanta pars sith redib. data. Dr asit a Falcidia tribuno auctore, vel sm Aro. dicta est a fabri falce . i. a diminutione dimponit singularibus relictis, resecat n. de Iegatis, vesalce resecant segetes. Naolim licuit cuilibet totam h reditatem sua alteri re- Iinquere, sed postea Falcidius statuit, op quarta parshqreditatis deberet relinqhqredib. ut supra de F.Triplex aut est Falcidia, una debita iure naturae , alia iurginstitutionis, tertia dr Tie- bellianica, quaec si petit haeredi instituto, qui rogatus est haereditate a Iijs restitue
Lex Finita de plagiarijs eos persequi Loiberos, aut seruos, vel filios alienos ab urbe, vel de una Euincia ad alia subducunt, & eos veri-d ut scaudate ter Iscijs ditis
403쪽
& patribus suis, ut Ead te. Fla. de plagia. l.fin.& l. lege.& l. eu. Sur, si malint legere , lex Fania de plagiarijs. Sunt qui leguit lex Flauia. Tu vi te Catellianti Cotta in ductione plagiari j nole. Lex Fusia lalias susia, vel su D
si a canina D si permittebat in testo manumissiones fieri, nisi usq; ad certu modii vel numeru servoru , licet inter vivos sit, sed hodie ista sublata est, & multo magis hoc liceret in ultima volutate. Et dr canina
canis vocabat. Nam canis naturam seruati qui stat in
palea, qua nec sibi habere pol, nec alij fouet, ut sit cosonans rei nomen. I iist. dedon. f. est & aliud. Talis e go moriebatur tanqua canis, quia non poterat renere seruos, nec libertatem patiebatur eis dari. Inst. deleg. fus .can. to. in gl. j.
Legendum Fusia Caninia, a Fufio Caninio, quo interrogate lata est atinor Alc. Lex Hortensia nomen sortita est ab Hortensio, qui ea statuit,& fecit, q concordavit
plebe & populit, qua costituit, ut no minus, aut plus
valeat plebiscita, si lex populi, de quo Inst. de tu. natage.& ci .f. sed, sc plebiscita. Lex Iulia de adulterijs, & stupro, Esequitur adulteros,& eos, qui sine vi virgines,
viduas, aut honestas, aut honeste viventes corrum punt, aut violant. Et no s lii temeratores aliaru nuptiaru gladio punit, sed et
eos, qui cum mastulis ne-phanda libidine exercere audet, siue no verent, Inst. de pub. iud. g. ite ex l. Iul. de
adult. & ibi per totum, de legibus hic positis, quia publiea iudicia sunt. Lex Iulia de ambitu punit
eos, qui 2 ambitu, seu ambitione munerib. datis ad honores, seu ad ossicia publica aecedunt, seu succe-d ut, de quo inst. de pub. iv. g. siunt prς terea. in gl. & in l. j. E. adi. Iuliam de ambi. Lex Iulia de annona copetieco tra illii, q facit, vel Scurat annona fieri chariore ,
ut Ead leg. Iul. de ann. l. ΣωLex Iulia leti et maiest. eos punit, si in principe, aut i r publica aligd comittunt ,& machinant. Et est cotratales statuta ligna capita-
Iis . Ite φ usq; ad quartam Egeuic no succed ut natiab
404쪽
L a te E. I d 9 ab eis, nisi p principe disipe
se icta eis,& sc pcnaei'aica missione sustinet, ut C. ad I. Iul. ma. l. qui 's, & inst. de pub. ind. f. publica a sit. Lex Iulia miscella alias vin-
relin sit uxori in testo aliqd sub certa condGne si alterino nupserit. Et conditioneno seruata, no tenetur hae.
res dare relictum per ista l. Et qualem faciat cautionem, vide in auth. cui relictum , C. dein dic vid. tol.& l. Iul. miscet. tol. l. j. ibid. Lex Iulia peculatus copetit cotra illos, qui pecunia, vel republica, vel sacra, vel religiosa furant, puniunt a Ut,
ut inst. d pub. iii. q. I x Iulia. Lex Iulia repetu daru loquit de his plectendis, g tpe administrationis ali sibi acceperint, ut iudicaret, vel noiudicaret, vel alique in vincula coni j cerent, vel non. Ad hoc. n. copetit, vel dature seruet,& l alter punia c. Ultra hoc et co petit cotra
eosde illis, qui ab ipsis aliquam violentia passi sunt, ut si coactus fuerit quis a
talibus vendere re sua minori pretio, ci valebat,&ins milibus casibus .ff. ad leg. Iul. repet,l.j- . q.&s.
cos, Rosi in pu b. aut administrationem habu ei ut, &tpe administrationis suae pub. pecunia, acceperudin qdcuque negotiti eroga-da, retinueriri, & no erogauertit, vel g repub. iacce- per ut tradedam in coi aerario, no reposuerunt ibide,
sed penes se furtiue, & dolose retinuerunt, ut si . adleg. Iul. pec.l. 2.&l. 3 g. leg.
Lex Iulia de vi pub. punit eos qui vim cu armis feceriit, vel intulerunt, est poena deportationis, ut inst. de pub. Ziud. g. item lex Iul.
eos, qui sine armis vim inferiit, in publicatione ter- tiae partis bonorum. Si ausui raptus virginis, viduae, vel sanctimonialis, aut alias fiat, facietes,& ope flagitio dates pqna capitis puniuntur, inst. de pub. iud. f. item ex tau lia de vi. Lex Iunia Norbana loquitur de Latina libertate, ut institutione de liberti,s.liberti
Lex municipalis dx, quam alio qua ciuitas constituit sibi est ius ciuile, inst. de tu . na. yen.& ciui.*.j. in tex.& gl.
405쪽
dr a Pio auctore alias Papiniana, a Papiniano auctore vide de hoc institu. per
quas peri. no.ius acq. in s. sancitum etenim. Lex Popia continebat etiam alia capita, ut circa caducocorum obseruarior e, de iure patronorum in bonis li, bertor u. Ne inter senatores, & libertas nup iae contraherentur, ut C. de cad. tollen .lJ In princ. Iustit. desit c lib. . j. E. de ritu nup. l.
lege Papiria. Lex Popeia d patrici dijs salias parricidi j si punit eos , qui
patri aut matri, aut avo, aut Duo, aut alteri de co- sanguineis, aut pa ictibuS, suis morte ins et uni. Et statuit illa lex poena accerrima, φ tales in culeo, i. corio bulliici in sua irtur in quo pi nat vipera chi simia ea ne, S gallo gallinaceo,&iu mala vicino sic pro ijcia tur, vel iii flumine propinquo, si mare Dimis remotu rit De his oth. not.inst. de pub. iv.M. alia deinde. I ex populi antonomatice dicit D L x per excellentia . Lex Publiciana dicta est a Publiciano Pistore auctore. xcare S. Actio. Publiciana.
Lex Regia est,si populus ROL. Imperata , & ptate coe essit Imperatori, M. sed,& quid
Lea Rhodia de iactu subuenit his quoi u merceS causa cois periculi euii adi ei Nae sunt, & p p iactum nauis salua facta est Qui b. datur cichm c Otra magistrum nauis, vel eos quor hi me
ces sunt saluae. Et d F Rhodia ab insula Rhodo, qua antiquitus plurimum fuit
Lex Satyra est,quae de pluribo rebus smul loquitur dicta si c a copia rerit , & quasi a
saturitate. Vnde, & Styras scribere est Doemata variacodere,v Horati j, Iuvenalis Per j,&c.dr. Σ.c Satyra. Lex Titia constituit, ut in prouincusi, cui nullus omnino erat tutor , et daretur a Praeside, ut uastitu. de alti I. tu. in princi p.
Lca Virclia loquitur de liberto appetere ea, q ingenuisim compelunt, pura honores,& dignata res,asserendo ii genuu esse, de quo. T. de s a. homi . l. ingenuum. Lex viarum dicitur solitaria per excellentiam. Lex Voconia, catus meminit
406쪽
eid inst. si edicta fuit a Voconio Tribuno plebis, cu- ius rogatione plebs Romana eam tulit.
cho nicis attestatur Alc. lib. j. Parer. choenice apud Athenie sessulisse mesturam tritici, qua tu, cquis'; uno die comederet, pedete eorti
mensura sesquilibra, & de limoi libella sensisse Imp.
l. Iudices,C. de episse.& cle. Libellus plurib. modis accipi
bello. Qvq;. n.di paruus liber,codicillus, vel schedu.la, in qua actor causam, &actione exprimit,& est duplex. Quida ex accusiatio innis' ille in criminalib. locu hut. Et quida couentionis, & ille in ciuilib. ut estgi. unica, in princ. cap. i. de lib.oblatione. Et debet plura contineri in libello, ut iii his versibus continetur . Ouis , quid, coram quoquo iure petatur, &a quo.
lus hel. Na libellus couentionis det continere nome
actoris, cqui sit qui conuet ante T. Is O
niat .Et quid petat, cre,quet petitur. Et nome iudicisa coram quo agitur, & ius quo res petitur , & sic campetendi. Et nomen rei,s1
Quo res petitur,ct lepus, Male in quo libellus datur . Sed in libello accusationis
contineri debet nomen accusatoris, nomen rei, de iudicis, &crime de quo agit, x qnq; peisona cta qua crimen dicat commisium , &locus in quo, & dies accusationis cora iudice,& mensis, in quo crime est cominstim, sed die, & hora ibi ponere non est neeesse, sim Goss. Quandoque,& secundo ponit pro pane a ZImo , seu subcineritio, ut C. de episc. aud.l.iudices. Quandoq; & tertio capitur pro precibus principi oblatis. C. quando lib. princi p. dat. Iit. cotest.faci. QuartA pro iudice delegato, ff. de offic. pro c. l. nec Quicqua. Quinto, pro scriptura demandatoris. Sexto, proscriptura recusationis. Septimo, proscriptura , quam vir dat Tori, quam repudiat, & ille dicitur libellus repudij. Octaud pro seriptura ,ppellationis, T. de appel.l.j. Nono pro scriptura quam
407쪽
Vocab. utriisque Iuris. iudex dat appellanti,c pro
Decimo, pro scriptura infamatoria, quae dr libellus famosus . Proprie tu libellus est scriptura agentis quς-
actione depromes, & dicit Cy. q, est breuis scriptura
intentione actoris , vel a cusatoris contra reii clare
depromens. Et sic libellus no debet et Te verbosius, vel utens superquis, nec obscuris. vel si eat bellus est breuis membrana a choris petitione complectens. Dr asit libellus a libro diminuta. ud propter sui breuitatem, sicut codicillus a codice, Fm Spec. in ri t. de lib. conis cep.in prin.Vel dra libra, i. iustitia , unde iudex debet
stateram aequat ance ministrare. s. dist. omnis.
Libera, haee dictio significat posse fieri liberὸ,qd madatur, non in significat ultra mandatum generale,& sieno viderent concessa, quae reqdirur mandatu speciale.Et hoc de usu coi, licet secus ex significatri attento de iure scripto. T unc. n. si
rator cui gnaliter, Ede Eeiuncta l. filius, s . de donat. Significat ergo, P possiet alienare, qd no posset procurator, cui est concessa generalis administratio non expresso verbo libera , cuius significatum addit , Roperatur, non a ut significat donatione, quia donatio ex natura sua est grataita. Unde not.Fm Bart.in l. qui Romae β. Callimacus,st. de ver . ob l. Verbii libera in illo tin operat, ad qd resertur,v.g. dice do costituo te procuratore ad agendia,& defendendum lite contestandam, dans,& concedes liberam potestate,&c. non ur concesta administratiouause, sed solum instantiar, quia hoc verba importat,& de ea non possunt transigere, sed solli de instantia. Item ibi, constituo procuratorem ad recipiendam solutionem dans ei liberam potestatem, ibi potest prorogare terminum, δε- eit de procu . qui ad agen du m, libro sexto. Idem de verbo, plena. t si procurator , M. quod si plenam , C. de procurat. Item si dominus
408쪽
no expressit verbu libera , vel plena potestate,l. creditor,*. Lucius, st. mad. Idem si dominus promisit se ratum habiturum quicquid per suum procuratorem actum fuerit, .j.sside proc. Liberalis ca est,qn principaliter mota qOne ab aliquo dr aliquis,seu alius semus, seruus esse, ipse vero cotendit se esse liberum. Si vero confiteatur se esse seruum non actoris, sed alterius,
non est causa liberalis, sed causia domini j,& causa hieponitur pro iudicio. Liberatio su mit pro dispositione liberatoria,&significat diuersi mode. Nam ibi testator legat debitori suo, qui solus est, liberationem significatis Aebitor agere
possit contra haeredem, Ut eum liberet per accepti lationem, l. 2. f. nunc de effectu .st.de lib.leg. quia qst testator dicit, volo liberari, vel lego liberatione significatur,quod vult ab hqredeliberari, ex eo i modo intelligendi. Item ibi, duo sunt rei promittendi,qui tenentur ad id debitum quilibet insolidum, testator legat
quod ille possit agere contra haeredem, ut liberet per pactum. Sed alter non liberatur, ni si ille unus libera
retur ex maiori vi,videlicet acceptilatione: na tunc et alter liberatur, sicut acceptilatio capit pro tali solutione, qd uno soluete alter liberat, sectis in pacto. Sed certEpactu liberationis in simplici ratione valet tua , sicut acceptilatio. Ite duo
sunt rei promittedi socij. uni legata est liberatio, significat, quod ct ille cuius
bre E legatario,& sic agore pol, ut liberet sicut ille, qui noratus est, Sc hoe si testator ei prouidere voluit, qd probatur, ex similibus coniecturis sufficienter , quia in contrahendo socij sunt. Et intellige socios, se-
crum, & damnu est eoe in illo debito. lae ibi,duo sunt rei promittendi non socio,
facti debitores ex pecunia, quae peruenit ad utrunque, vel conuersia est in
communem utilitatem, testator legat liberationem uni, nou liberabitur per acceptilationem, sed per pa, ctum , i
409쪽
Vocat. virtusque Iurιs.ctum, & istud pactu profi
ciet etia alteri in parte, seu medietate debiti. Et si e mintellige, qd not. gl. in *. nucde effectu, pr all. Coclude ergo, aut sunt socij,& libe-i. ratio fit p accepti latione,& sie facta uni prodest etiaalteri, sed iste alter no legatarius no potest agere, nisi ubi testator ei Euidere V Iuit. A ut non sunt socij,&tue liberatio fit per pactude no pete do,& prodest alteri in medietate im coueniat. Et finaliter cocludit, , liberatio legata uni per sonae in una re , vel in uno debito, ad alia personam , Eldnra libertate, sunt filii,& fili ,& caeteri oes in recta linea descendentes, usq; ad tri nepotes,& ulterius dicuntur inferiores, seu posteriores.Similiter parentes dicuntur omnes ascendentes per pateruam, seu maternam cognatione nobis
coniuncti usq; ad trita um,& ulterius diar superiores,
seu maiores, i. Iureconsultus.*. parentes, de vetb. sig.
obtinuit tit loquendi consuetudo,ut liberi appellent quicunq; ex nobis descendunt, i. sed si hac. g. liberos, de in ius vocan. & Uiberorum, de ver b. fg n.
aliam rem, vel aliud debi- Liberi populi, qui dicantur,detum ex teditur, si hoc disponentem quouis probabili medio voluisse significat. Et liberatio ge ueralis non Comprehendit, quς ibi noco tineri aliquod medium
concludit. Et liberatio concessa specialiter generaliter inrer vivos,&in vltima
voluntate significat, quod significare quod uis mediuprobabile declarat. De verbo liberationis videt. libet attonis, de verb.sig. Liberi sunt, qui ex ingenuis clarat Iurisc.in l. non dubito, T.de cap.& postliminio
Libertas est naturalis iacultas eius, quod cuique facere libet, nisi quod vi, aut iure prohibetur, Inst. de iure perso. in princ.& hcc facultas quamuis late pateat, tamen ei quandoq; resistitur de facto,& quando no poGsumus. quod desideramus, vel de iure, ut quando facere furtum, aut rapinam prohibemur. nascuntur,fiunt autem li- Libertas Latina fuit libertas,hςrii, qui manumittu tuta quae habebat, g, si morere
410쪽
L ante I. U Isatur ille , cui dabat libertas
die est correcta per t. j.C.delat. lib. to. Require supra, Latini, Et dicebatur Latina per similitudio e. Na ut Romani nominati sunt, quial Romanis subij ciebant, &incolumes mittebant, licet sim rem Latini vel Romani, non e iIent, ita illa libe tas Latina dicebatur cum non esset vera libertas.
Libertas dedititia . Require supra, Dediti tia. Libertas si sei comissaria est,
quam testator ditedie non voluit competere, sed permanumissionem alterius, cuius fidei hoc commisit,
Libertas testam etaria est quae ex ipso testamento directhcompetit . ut C. de testa. ma. l.j. In princ. in glos.
Libertas viridictae est, quae fit per vindictam , C. de vind, lib,in princ. in glos Liberti siue libertini sunt, qui ex iusta causa seruitutis manum illi sunt, nec est inter eos dria, licet quidam minus prudenter dicat libertinum esse filiu liberti. Vnde libertus meus est,liberti
nus dicitur ille, qui seruus meus fuit, sed manumissi eum. & ego ipse dicor patronus de quo sit per veri scius tute, astit.de liber. Libertus abortivus est, qui in testam erito eius. qui abo tus est id est mortuus, ma
numittitur. Imo vero libertus orci rius dicitur ab or-co,quod ab eo manumittatur, qui ad orcu tedit. Alij libertum orthi uti vocant agi cadictione orthos,directus, ut directum libertuintelligas. Vide Alcia. in dict. orcinus li. praeter. l. Libertus assigna titius est quepationus eius, cuius ex liberis suis esse velit, ei assignauit.
Libitinarius is dr,qui qui stul
inseruiens libitinaria exercet . quiq; necessaria sun
tib.vedit, vel qui cura m tuoru sepeliendorum het. seu qui coducit funera dictus a Libitina Dea, in cuius te plo, quae ad sepultura
pertinebant, Vendebantur. Resert Seneca vota libitinarioru esse, ut mortes plurimorum optet, quod illis quaestuosissimum sit, ac de his Vlp. in l. quicunque.*. idem ait. st. de iusti. aist. Libra auri eostat quadoq; ex