장음표시 사용
531쪽
Posthumus alienus est , qui rij limina veteres voluerat natus inter suos hqredes
testatori futus no est, qualis est nepos ex emancipato filio conceptus, & na
esse secuit i AZ. C. se capti.& postlim. re. Scius i. qua bismo l. ius pat po. sol. 3. dictit autem est positimi Mum tus,3. posthum v. ist. de leg. Postqua fari poterit, haec codi Posti eum est posterior aditus tio longE uberior est, qua ildomus . lege si cui, 3. sed si aedium, Ede usustu. Postliminium est ius amissae rei recuperandae ab extraneo, &in statu pristinii reducedae, qua quis per captiuitate vel P seruitute a mi Cla cii fari poterit. l,inter illa, de ver. sig.qd ibi Alc.ita Interpretat coditio .cu fari poterit, statim cum primu quis pol proloqui, ad Impleatur, alia vero successi. uu aliquod ips desiderat. sit, morab.& legib. istitutu, Postulare, vel aduocare est ali ut colligit. T. de cap.& post quod desiderium siussi, velli mi. reue. l. postlimini u. I. respon. Vnde per hoc ius recuperat quis cu a captiuitate reuertitur, iura quae amiserat , & ipso reuerso
singit hoc ius ipsium sempin ciuitate suisse. Vnde bre- amici sui coram iudice, vel apud eum, qui iurisdictio ni praeest in iure exponere, vel alterius desiderio contradicere, TeO. tit. l. j.6.po stulare,& 3. quaest. 7. b. tria vers. est autem.
uiter postliminium est ius, Postulatio est alicuius perso- quo restituit res usucapta, nae ad dignitatem vel socie vvel psicripta ab aliquo alicui, tua P captiuitate amiserat. M .q. 3.c. I. Dicit auta lime,& post, i .iuxta quasi iuxta lime domus suς semper fuisset, & possedisset, quia captus ab hostib. & vltra limina nostri imperii deductus, postea infra limina reuertit Nam sicut limina sunt in domo, quς finuquenda factu uita, & impetatem fraternam canonica
facta vocatio , vel personae ad eligendum petitio, quae eligi non potest, vel secundum Go T. est gratiae petitio , ut cu ex gratia petitur aliquem inelligibile licere eligi. Et est duplex postulatio, scilicet solenis,quet est alicuius in habilis,aliter quam propter crimen a sita periore ad beneficium v
532쪽
P ante O. 229eatio, & admissionis peti
rio ut in c. unico, de postu. rq a. li.6. Et haec cofirmata abet vim electionis. Alia non solemnis est petitio facta a luperiore, ut tollat obstaculu aliquod eligendi, ct ad beneficiti acceptadi: illa praesupponit clectione ante, vel post fieri, ut monactriis electus fisi potest consentire siue licentia sui abbatis,& sic postulatio licentiae ab abbate, non dicitur solemnis. Ergo postulatio solii est inuenta py incapaces, vel illegitimos, & non sufficientis aetatis, vel prius beneficiatos. Na qui capax est dignitatis, no debet postulari, sed eligi, quare pOctulatio non multu dissertab electione. Et not3, P postulari debenti& non eligi sextuplices personae. Primo archiepiscopus ad altu epatum, de postu. praela. bonae.
Secundo ad episcopatum, vel archiepiscopatum, capitulo, & si unanimiter, eod. ti. T ertio laicus ad dignita
ma constitutus,de ele.cum in cunctis.& c. cum nobis. Potest, necessitate importat
interdum,F. deos pretii. l. hpe.&l.seq. de hoc. ff. de tu. l. nvis potest . ubi plene,& est gl. in ver. non potest in regula beneficiu, de reg.
Potestas quinq; modis accipitur, T. de ver b. sig.l.ptas.Itet potestas qnque capitur in seminino genere. vr c. fi .deiud.& si e capitur substantiue in abstracto, & additur ei adiecti uu, ut ibi. florentina potestas. Quandoque tus
pitulo tua, de honite. & siesumitur concretiue significans ossicialem ciuitatis habentem iurisdictionem vel potestatem primo modo dictam, & sic iter u additur sibi pronome possessivum dicendo noster, vel vester potestas . De patria potestate, vide suora in verbo, patria. Potestas ali in ponitur electi-ue Don com p arative, st. de neg. gest. Ls comes.& videst.de hqred. vel actione vendita. l. venditor ex haeredi-'tate. Aliquando ponitur comparatiue,extra de spo.
533쪽
Aliqua do ponitur correcti- nes. & alio modiar scrini
Potorium dicitur vas, quo aqua retinetur ad potadu, non vas, quo aqua datur ad lauandum, Bart. ial. in iij, vel magistri scrinioru , vel sc tini orti memoriales, eo i adepta scriptui san.ctionem in scrinio posita. custodiebant ad memoria.
, Ragma grecὶ dimi tannε Praebenda est ius percipiendi
1 causis, unde pragmata ne prouetuS in ecclesii a collegotia dicuntur, inde pragmaticus , i. causidicus, vel actor negotiorum , & causatum secundum Isidor li.
ctum infi. Pragmatiza sanctio dicitur causa in consistorio principis ventilata coram prOee-rib. sacri palati j, & est constituto , quam Imperator con silio procerum statuit seu sanxit. Quandoq, etiadicitur confirmatio in seriptura facta ab Imperatore
cum causae cognitione ει- per contractu permutationis, ut c. j. de re. permut. inno. & pragmaticum sacruest principis rescriptum, ut in cap. fundamenta, de eleo. lib. s. Pragmaticarij sunt, qui scribunt pragmaticas sanctio-giata ex actione proueniesco petes alicui tandvni decollegio,quod ius ex canonica descendit: no. n. debet esse canonicus sine prςb
procedit ex institutione, Mossicia, quia ex hoc, q, facit quis ossiciu debet percipere prςbedam, & beneficiu Sed ea nonia quaere supra in litera C, & in c. cum M. Ferrariensis. de constitution. in 6. Item prςbenda
qua doq, capitur largὶ prature quod alicui non tanquam de coltcgio, sed ra. tione mi sterij ossici j, paupertatis vel utilitatis conis ceditur , utendo, & senendo in vita sua certis rebus ecclesiae, ut de redditibus quos canonici recipiunt,
534쪽
tur in e.quia nonnullis,dem ag. I 6. q. I. possessiones,& illud. Et laici maxim Enobiles habent tales prςbedas,secundum Comp.inc. cum M. Ferra r. praealleg. Precarium secundum AZ.
dem titu .in summa, est id quod precibus utendu conceditur petenti tadiu,qua- diu patitur, & p mittit, qui concessit. Secundum Gossin sum m. eod. ti. est pignus obligatum creditori, &a creditore ipsi debitori con-c inum, utendum quandiu patitur, & permittit qui
concessit, ut est textus in l. I. de preca. ff. Differt auteprecarium a donatione, qa qui donat, sic dat, ut no recipiat illud, quod dat, sed qui precarium coeedit, sic
concedit, ut recipiat quandocunq; placebit. Vel precarium est contractus inter dominum, & colonum , &est contractus gratuitus ,&similis commodato, intantum, ut quidam dicat hosco tractus non differre nisi verbis, qui tamen etia differunt in re. Nam litet in
multis conueniant preca-Tiu m.& commodatum, iiDfert tamen precarium a comodato: nam commodatum fit ad certu ria usum, nec potest reuocari ni si usu expleto et precarium vero quandocunq; placuerit potest reuocari . Item precarium qfique dicitur contractus de quinquennio , in
sub tacitnrnitate praetereatur, tunc reuocari intelligitur talis contractus . Dicitui autem precarium ,
preces factus. Precaria verba sunt hare, rogo, volo, mando,fido, committo, iubeo aut praeceptiuum est. C. communia de
deleg. l. 2.in princ. Mandoqsiq; est verbum precariu is argv. 2.q. s. mandastis, ubi episcopus mandat Papae. Quadoq; tamen mando ponitur praeceptiuε, sicut etia
doque mandatiue, ut Edeneg. gest.l. si serui mei rogatu, idest mandato suscepcris. Item quandoque deprocative,& sic ut frequentius
Precarium dicitur dopatio ad preces facta usque ad mor
pri i6. quaestione 3. clerici. Et est contractus ille assi-
535쪽
casu, in quo sublatum fuisset, si non apponeretur. Et nis emphytheu si . Iic praecariae dicuntur, qu da prae stationes seu coli cessiones sustiustus ad preces saet in re compensationem eius proprietatis, quae datur ecclesiae, cuius forma habet.
IO. q. 2. precariae. Praecentores d5r cantores,'min choro incipiunt in ecclesia collegiata, in c.cu. lim de consue.Et dicuntur duo
genera canto Iu in arte musca ,s praecentor qu P vocem in cantando praemittit, &succentor, qui subsequen- . ter cauendo respondet, &additur concentor, qui consonat piaedictis, ut Et .dist. cleros,versus fi Praeceptum, req. supra Man
Praecipere aliquando, est ante capere,i. 1.de fund.insti. in delegatum per praeceptione cuna testator uni haere dum ait, praecipio rem illam,i. aute partem haerediutatis capias.vt no .glo. iusti.
de leg. F. I. Praecise gna Card. in rescriptistin valet sicut absolutE, &sine causae cognitione, 'tde haeret. cap. contra Christianos,lib. 6. & dicit Card. bi ponitur in statuto ope-τ tur, ut ipsum non tolla- dat simile de iuramento apposito,in l. si quis,in princ. ff. de te. 3 . Bal. autem dicit,
P non valeat praecise. i.sine causae cognitione, quia sic tex.esset superfluus, in c. t. de rescrip t. ubi ponitur expresse praecise , & etiam sine causae cognitione. Saluado tamen primum dictum dicitur,q, ille lixi. ponitur declarative,uci expositive,&caetera pro, idest, quod
dictum magis placet doctoribus.
Praeco est, qui apud acta aut in ciuitate publice proclamat uel pronuntiat aliquid faciendum dimittendum- e,per quem plerunq; fi bat edictorum narratio, i. Iecitatio, & publica in ius vocatio, & citatio alicuius matrimonij, vel rei vendendς nuciatio,& sub hastatio. Praeda est,quod in bello capitur,l .antepen .st. de capi. Sepositi. reuer.&vide Rayn. in sum .de rapi.Iu. de pro donibus .
Praedium di sun dus vel ager, req.supra Ager.
Praedia stipediaria sunt,q militibus, pro stipendiis datur,
536쪽
P ante R. 2 1 ut T.de rei vendica. item si
Praedia tributaria sunt tributa,quae Romae reddebatur. Praedium urbanu, dc pr dium rusticum req. ibidem, & et actio finium regu dorum,
Pr diu dotale est, 'in ista duo
concurrunt, si matrimon tu cotractum est, & traditio praedij interuenit, Fm
AZ.C.defusa. do. in sum. Praedium tam iacum sim Io.&Acc. C. eo. tit.& in rub.suit praediu,in quo fuerunt cellulae,unde tam lacus, i. ce larius, alias cellularius: natami grςcE, cellarium dr latine. Vel aliter crat praedia
rent inter cellulas, sim AZ. ibi. lib. ri .& eorum colouid1ar tam iaci. vel dominici
Sed ni And. Alc.erat studi, qui dispesatori in pubi .pstabat annuos fructiis vectigales, qui b. ille in domo Imperatoris dispensabat alimenta. na tamias apud Graecos significat dispensa rorem. Praedones a sint, declarat V Lis l. hostes, de cap. & pomlim. reuer.& in l. sed & si, g. quod autem, de peti. haere. Praefectus an non ς dicebatur, qui de annona , i. debla docuram habebat,Req.supra Aedilis cerealis. Praesectus Augustalis drpse-ctus Aegypti,ut sLde ossic. pr s. A ugusta. l. unica,& C. eod. tit. quia Imper. mobmus A ugustus in Aegypto primo praefecti potestatem
Praefectus praetorio ab initio magister equitum, creatus est, cum dictatores sibi antiquitus magistros militueligerent, qui principali solicitudini associati summa post dictatores gereret potestate. Hoc exemplo principes, ad quos gubernaculum rei p. peruenit, postea elegerunt praefectos praetorio, quibus publicae disciplinae emendatio cocessa est, quoium auctoritas ita est ampl:ata, &rdeo approbata.ut nec ab eorum senten-lijs appellari, nec in integria restitutio facile posset postulari. Et erat quatuor-spraesectus prctolio Orientis, praesectus prctorio Africae, cuius sedes est in C Eartagine, praefectus praetorio illyrici, & piaesectus urbis , ε. de off. praesec. Prael.le. I.& ibi not. Hli riae.
537쪽
tis, oppono tibi quaestione Praepositi, sacrorum scrimi status , dicendo, quod tu es filius meus vel seruus
meus in pote itate mea consitu tus,aut libertus, & sic de consimilibus. Praelati nomine intelligituree clesia, & ministerium p lati & ecclesi est in epo, &
nomine praelati semper intelligitur ecclesia, ut in cap. edoceri de reserip.inglo.
Praepositus potest dici quilibet. qui aliis praeest. Vsus tame obtinuit, ut praepositus
dicatur qui quandam prioratus curam super alios ge rit extra de verbo.sign.cap. quamuis
rum erant illi,qui preterant scriniis imperialib. si alias dicebantur proximi, eoqa magis principi approximabant quam alii. Tria auia
erant strinia s ue camerae. de quibus tractatur. Ceod ti.lib. I a. Primum scrinium erat camera epistolarum,. quae principi mittebantur, vel ab eo mittebantur. Secundum fuit libellorum
conuentu alium vel conue. tionalium,& cognitionum vel conuentionum . Te
tium erat dispositionum,ut est legistrum secundum Ac
praeallega. Praepositi labarum,alias labo- Praepositio in compositionerum, vel sim aliquos labiorum,a labiis,dicuntur.quia forte corrigebant eos, qui
male de principe loquebantur Dicuntur autem prς positi labarum pro laborum, sicut dieitur Deu pro Deorum a laboro signo bellico, quod fecit fieri Constantiis nus ex auro,& lapidib. pre-etofis,inter alia signa belli-.ca excellentius, & derivatur a labor. Qui ergo talib. faciendis praeponebantur, dicebantur praepositi , ut supra.
auget,extra de praeb. cap. si pauper clericus, libr.6. Ani praepositiones faciant co
ditionem dic. q, si regundaccusativum, d adiiciuntur dispositioni de futuro , faciunt conditionem, T. det conditio. & demonstr.l. cinvir, idem si regunt ablatiarium, T. de ma . testam . t si fuerit.Ide si regut utruq;casu,qn dies legat. cedit,l. nec semel, g. si in habitatione.& de codi.& de. l. solemus . na xogativa. I.aliquid priuilegium, de quo infra dicetur
538쪽
Presbyter grςce interpretatur terruptio se scriptionis natu senior latinc, & est nomen raliter. ε ei uiliter. nde hadignitatis , non aetatis tantum licet alibi dicatur no- me aetatis,p ῖ .di st.regi mus. Nam propter honorem, & dignitatem, quam accepit
dist. cleros, post medium . Praescriptio sim Gof. C. co. tit. est quodda ius ex ipe sub
liet locu in reb. immobilib. Et haec diffinitio impugna ἀur ab aliis Da ex praescri- Ptione no coperit ius, sed exceptio.Vii sic dissini t. Praeseriptio est exceptio rei ex epe substatia capi cs,q dissivitio et ab aliis impugnat, quia prςscriptio non capit substatia ex ipe, sed ex autoritate legum . Ideo praescriptio ab aliis sie dis sinit. Est
exceptio ex ipe congruens, ab authoritate legu vim ca
nens, quae o Ino magis videtur completa, inducit autupraescriptione bona fides, iustus titulus,continua posseisio,& sine rei vitio, s qnaees est praescriptibilis, secundum Gostr. Et not. bonamat.YIt.in l.illud de praesc. ubi, bes quot modis fiat in-bemus dormitioncm, perpetuationem, & interruptionem praescriptionis. Et requiruntur sex ad praescriptionem si valere det, titulus possessio, bona sides, res praescribenda, & persona praesicribens,& Psona cocra quam piaescribitur , inter quae possesso, & bona fides sunt maxime substantialia, ut no . in c. illud, pIa
allegat.& sunt 3I. casus Iliab. non currit praescriptio: quos habes in gl.fi. c. cu noliceat, de praescr. vide Ct g o. summae. 26. q. 3.usucap. α praesicriptionc Item praescriptio est longi temporis continuata possessio,inter prinsentes Io. annorum , inter absentes 1 o. annoru . A lia
tem poris,c 3 o. vel qo. annorum,& illa dicitur longissimit pis. Vnde cum aliquis
sio ii is diuturnitate,& te poris continuatione prae-1cribi t,& actorem remouet sue per vim siue aliter sine titulo nactus est fomes sionem, uel alio quocia h-
539쪽
P ante R. 24 et qui possint pscribere, & qui t ut siue strisu sed generali
non & etiam quae res non ter sumitur, ut supra.
possint praescribi, no . in ca. Praestigium est, quod pstringit
clam non licet, . tit. . aciem oculorum, Cobubra-
Praescriptio interdum ponitur pro exceptione, ut in l. qui agnitis,de excep. Praesicriptis verbis actio, quae dicatur,re'. mp. actio pra scriptis verbis. praesentes dicuntur,qui in eadem sunt prouincia, l. fi. C. de praescrip. 2 o. annorum. Praesentes dici possunt existentes in diu et sis locis dii modo se exaudiant. Bart. in l.t. in prin. ff. de ver b. obli. Praesentes aliis quoque modis dicuntur, ut not. ini. Praesens.&l. seq. ff. de procur.&Iasin g. rursus.in prin.insti. de action. Praesertim ponitur aliqn in itire pro maxime, ut in c. ei literis. 2. de ho m. Aliquando pro tantum, ut ibi, in glo. Praesens est nonae gnate aὸ oes proconsules, & legatos Caesaris, & oium prouinciarurectores siue moderatores,viffide Ossi. praesid. l. I.
Praeses Buincis dr,a in iuuincis post principe summa gerebat platem. Nam regnare dacta erant in Tuinciis, quarum rectores. dicebant
tio quaedam, videlicet cumvr alicui se aliud videre. qua ui et, ut in incantationi b. Dicebantur et praestigia captiones verboru,quitibus obumbrantur delicta,& ideo dicebantur praestiagia versuti iuris, ut supra Ius versitatum. Haec AZo.C. ad i. Iul. de adul. & de hoc
post primam columnam, ubi dicitur de magnorum praestigiis,quq non siint vera, sed tantastica esse probantur & praestigium dicitur inuenisse Mercurius 'tibi dem tex. Praesumptio secundum Specis
.ii. est argumentu ad crcidendii umini factu, surgens ex probatione alterius,utex coexstentia,vel co placentia personarum suspectaru pretsumitiar coitus, capit literis eod. ii tu . ubi solus cum sola, nudus cum nuda in eo. dein lecto, ex praesumptio ne violenta comprobari tur copulari carnaliter. Sed
secundum Gosfre. diffiniatur sic, est alicuius facti dubii aliquoties plena,aliquo
540쪽
transfert in alium onus Ebandi.l .generaliter,6. si petito , versi. sed cum ex praesumptione, T. de fidei c. lib. Item praesumptio ex neces studine sanguinis vincito es alias praesumptiones: ut
est gl. in c.si. le test ut si lego Ludovico, & sunt duo eiusdem nominis proprii, & cognominis, praesumitur pro illo,qui mihi necessitudine coniungitur. Et quia prae sumptio surgit ex qualitatibus scientium, φ qu damsu n t q u ali ta tes i n tri ia secata& naturaliter homini thς- rentes. Et harum qinedam adhaerent animς, & qu da corpori, exemplum de pri-m Is, ut bonitas, malitia, &in dubio praesumitur ad bona partem, da naturaliter nascitur sine malitia, capitulo ad mensam. H. q. .&ralis prasimplici transfert. onus probandi in aduersarium,&sic intelligitur, capitulo unicia, te scruti, nisi semel esset co uictus de malitia , talis enim semp malus praesumitur 2.q. s. p totum ,& capitulo semel, de Teg.tur.li. 6. vel si e retinfamatus, sic enim ad eu tran sfertur,onus probandi. De
tas,& iterum in dubio praesumitur in melius,& negas probabit, uti. nec codicilinio S.C. de condi. nisi sis suiς set infirmus infirmitate aliqua de sui natura perpetua ut epilesia vel a popleata, cum inter. de elec. vel ubvdubitaretur de perpetuitate infirmitatis, ut in suri so: io qui allegat contraria
debet probare. 3. q. s. iudicas . Similiter si negetur sis
legitimus, probet negans, cap. transmissa, qui fit. finelega. Secundo aliquet sunt
qualitates extrinsecae S a cidentales, ut esse diuitem . Iurisconsultum, musicum, medicum chorauele, & ca tera, quae non naturaliter adueniunt, na natura no facit arte sed benepparat, set cundum Bal. Et in ei onus probandi incumbit, cui cu, que alleganti , ad iundandam intentione sua, siue asfirmative, siue negati uὰ al- lcget, maxime cum pars aduersa iundauit intentione sua non tii semper succumbit non potens probare siel alter p p istius probationem no admittatur ad in- te tuae su u: na adhuc iudex
ex ossicio pol illum refutare, si sibi consti terit eu india
