Vocabularium vtriusque iuris, vna cum tract. admodum vtili de Ratione studij. Accessit Lexicon iuris ciuilis, in quo varij & insigne errores Accursij notarunt, Antonio Nebrissensi viro doctiss. auctore

발행: 1589년

분량: 923페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

831쪽

we l

eundum Tyberim cu ambulatent. Papinianus. libr. l. tit. de via publica. l. aediles. Eas, inquit, quae secundum cinitatem sunt vias.

sedularium pro lectica, siue sella videtur acei pere Iurisconsultus in tit. de suppe lectili leg ta. Linstrumeti. cuua dicit die dae, de seda laria, nam sellam a te de dici, d, mutata in l. Omnes grammatici restantur, sellam autem accipi manis stum est, lege utroque . Setinis nomen est duarum ci- ulsatum, altera uanque est

Ciliciae, de qua Luca. lib. 2. Qua portu mittitq; rates recipi que Selinis. Altera Siciliae, de qua Vir. ῖ. Geor. Palmosa Selinis. de hac Iurisco n. in titulo de censita In Sicilia, inquit, Sclinis,&T raianopoli S.

Sella pro lectica, siue Pro parte lecticae, in qua sedet, quil hic a vehit. Da Iuuena. de

eadem re sellam , & lectica dixit, Cenium, inquit, qua diates lectica petit. & paulo post. Ostedens vacuam , de nudam pro coniuge Ia. Paulus de seruituti b. rusticoru praedior ui l. qui sella. utrunque eo iunxit. Qui

sella, inquit, aut lectica ve-

hitur. ire, no agere dicitur quod qua inepte ab Accursio exponatur; in verbo lecti ea dixi ni ri . Semis, senilitas pro solidis, hoe

est assi; drinidio, ut si quis ex se mille relictus sit hcres. intelligendum est dimidiuhaereditatis illi debere cedere, Labeo titui. de vulgari substitutione. l. si pater. Vt. Vnus, inquit, semis apud te maneat, & ibidem . l. & si Per bono tu possessione semis ei sit ablatus. Semisses usurae,quae dicantur,& quc triciariς,primus omnium ostendit Hermolaus

Barbarus, vir omnium eo

iudicio nostri taculi erudi tissimus, is enim in secunda aeditione castigationum Plinianarum. libr. I . in illud , usura multiplicata semissibus ex aut horitate Columellae, atque ipsa ratione. & aequitate , quae Omni . aut horitate, praestatior cst, manifeste demonstrat usuras semisses eas esse, quae ex centenis nummis reddutur quut annis, habita ratione non ad centum, sed ad duodecim uncias, quae

asse eo stituunt. Trictarias' vero usuras, quae excentenis reddut quaternos num

832쪽

Lexicon Iuris C lis.

mos. Q dratarias quae ternos. De semissibus usuris dixit. Plin. V iura multiplicata semissibus, quae ciuilis ac modica est. Quod si extantia quotannis quinqua-ψuta redderent, inet prosecto inei uilis, & iniqua lato

mitiores quq trietes, Sc quadrates appellant. De metaria usura Capitolinus i Alexandro scripsit, exercuisse illii trictarias nus, virnu,& leuissimu ad usu iii

reipublicet'. de hac quoque scribit Pau .in tit. ad i. Licidial. si haeres. Si rei publicς, iuet, in annos singulos ico tu sit, cu delege falcidia quς rata Marcellus putat tata videri lcgatu, quantum sufficiat sorti ad usuras trietes eius summae, quet legata est colligelas. Est sensus legis, si rei p. legati essent in annos singulos quater mille numi ex centu milib. num orum, quibus aestimaturhaerudit 3 ,quaterni milleni colligerent quotanis usurae trietas nomine. Quod, si ut isti legu intcr praeces 'putat usura triens esset non quatuor de centum, sed triginta tria, sequeretur hoc incommodum, quod si haereditas cetum milium nun

moi u foret, & ex ea in annos singulos viginti quinq; lcga re n t u r, q u is ta m stipidus tamq; nullo sensu,tale haereditatem adire vellet, qquarto demum anno sit absumenda,& ob igatio niliblomiti' legati tota maneat. Hoc legum inter prates no considerantes Oia miscent, atque pcrturbar, neque tam cci enarrant, aut aliquid certi enuntiat. Accu.in primis,qui exemplo, quod ponit exponendo leget m, Omnino fatet se ignorare , qil sit usura talens. Sicctia intelligetum est, quod Scaeu.

misses, scribit. Qui semisses inquit, usuras promisit petsingulos as nos, et minoIes. praestitit, haetes creditoris

semisses petit, &c. Sed ut ibci eo ante oculos ponamus quid p v iuras temisses itelligessu sit libuit ad verbuni transferre, qd scribit Columella li. . de re rusti. Vinitor, inquit, licet sit emptus sex, vel potius octo millib. sester iijs, tum apsum uolum octo iugerum totide milliabus nummorum pariti, vin easq; csim sua dote . idest cum pedametis, & vimini

bui binis millib. in singula iugera

833쪽

iugera positas duco. Fit tui nassem clin summa tu pretium sestertiorum. 2'. millium. Huc accedunt semisses usuratum sestertia tria

millia, & quadringeti octoginti nummi bienna j rpis,

quo velut infantia vinea.

rum cessat E fructu, fit in assem summa sortis,& vla

rarum. 3 2. milliu quadringentorum octoginta nummu . Quod quasi nomen si

ut foenerator cum debit re, ita rutticus cia vineis serit, eius summae, ut in perpetuu praediistam iis uram te missio diis costituat percipere debet in annos sinis gulos i9Jo. sestertios nummos. Ex his Columellae verbis euidetissime colligitur ex usuris semissibus no qnquagenos de centenis, ted seruos duntaxat in annum xedire creditori b. sicuti quaternos ex trientib.& ternos

ex quadrantibus.

Septa, oppidum est Aphricae

Mauritani , ex aduerso Mellariae positum, quae nunc Tarila, illud Cepta vulgo dc. In Cod. tit. de oss.prael. Λ phricae, lege in nomine d sit. Iubemus,inquit, in traiectu qui est circa Hispaniam,qui Serta dici curi . Sepium , quod est a sepiendo

dictum, coplura significatinam septa dicuntur, quae sunt munita, siue lapidib'. siue fornaceis parietibus, hoc est terra pati ita, siue ex . lignis, sue etiam ex vepribus , & spitiis. Hinc dicta Romae septa in campo Martio . Hinc septa a Iurisconsulto appellantur, quae sue opposita ad scissas inciles , ne aqua fluminis evaget. Vlpianus libro o. mulo, de rivis. leg. prima. Septa sunt, inquit, quae ad incile opponuntur aquae deriva-dae compellendaeve ex sumine causa, siue lignea, Due lapidea sint. seria vas est fictile vino alijsve rebus adseruandis aptu.

Persius. O si subrastris crepet argenti mihi seria de tro Hercule . Inde per dia

minutionem idem aut hoc deduxit seriolam. Vlpianus in tit. de verbo. signifi. lege. Vinaria dolia,inquit,& serias tandiu in ea causa esse, quandiu vinu con

tinerent.

Sericu, queadmodu diximus in verbo bobycinus, lanae genus est,quod apud Seras Iados ex arborib. depectit,

non illud qd vulgo credia.

834쪽

tur.Hor.in Epodo: Inter se valoremque imminuere,in Ticos iacere puluillos amat Vip. tit. de au. & onlegas. veitis. Vestimento pum .inquit, stat omnia lanea, linea

vel serica , vel hombycina. Sescuncia, est unica chi dimid. Plian calce i. 36. Fastigiu, ingi, seruari i pedes denos sescuetaque .Inde sescunciale quod seseunciam cotinet Pl. i 3. Crassituqine, inquit, sescuiuiali.Vlp.in titi de te. ystadis L filiv. Vt partis,iu-quit, dimidiae quarta , i dimidium totius assis sescuncta retineat quartam naq;

re pars tres uncias cotinet,

igit dimidiu quartet sescun

era est. I. uncia, & semis.

im, ut Saluatoris nostri artate asses vix semunciales e sent. Vnde Matth. cap. I None, in quit, duo pasIeris asse veneunt Zqd & Maicus

alijs verbis idem significantib dicit: Nonne quinque

pasci es varia eunt dipod: o

Ad videlicet dipodius duos valebat asses. Si igitur de sesterij xalore qui ipsa quaereret, non possemus simpliciter respodere. cum asta sv

lor varijs ipibus sit ubriatus: semper tfi valuit duos asses cum semisse. Accu. in Co.Iust. tit. dedon. l.verba superflua. ingenue fater senescire quid sit sestertium . Sestertius insimus duos asses Sycomorus ficus est Aegypticu seimsse valebat: unde dictus sestertius quasi semis. se depto de trib. Assis au te non semper in eode valorepsistit: na as Servio Tullio

rege Romanorum pondeis re duodecim unciatu percussus est , primu sub nota pecudis qd unusas pecude P mutabatur,& pecunia diacta. Postea vero I.bel. Pun.

sexta tarici pondere pcussus est as. deinde r. bello Pun. vociales asscs facti, atq; de- ioceps paulatim princeps mPeraetores'. assiue odii peculiaris. Latine inter praetat ficus fatua, habet enim

ficos nostris no absimiles, insulsis in. Eius arboris meminit Iurisc. it. de exi.ordiscrim .l sacculat ij. Si quis ita quit arborem sycomorum exciderit, nam & haec res vindicatur extra ordine noleui pcna,idcirco quod haearbores colligant aggeres Niloticos.

Sigillum est, parua statua , quoniam sgirum pro statua plerunque accipitur is Ouidium in Iesia arte: Stiac

835쪽

De litora S. 378

ornatus non ut fuit antesigali . Aphr.de leg. I. l. cae tera. vel singula sigilla ad quata leg Hi posse. Ilcm Vlp. ti. de sun.instruc. l.quq sium. Sigilla, inquiti&sta

tuae astixae non continen

tur Acςnrs annulos nescio quos ferreos intel ptatur. Signa tot, ut author est pedia. Dus erat, qui tcsto aut aliis instrumentis, S co tractib.

Do me suum subscribi bar. Sallust. in Catilina. Ex illis testes signatoresque salia modare. Iuue. Sagnatoc falso, qui se lauium atquς

l. cum ab initio. Cogat, inquit, signatores couenire,& sigua sua recognosccre. Sigyiuus, a,um,a Sigma urbe

Capaniae. Vn pua signina iuuenali , & vina signin Martiali, &structura siue opus signinu,quod ut scribit Plin.li. 3 s. coficitur fractis testis contutu sis ealce addita. Columella lib. I .v

lut signinum opus pillis codensatur operis quoque signini intrita quo fat. Vitr.

renum riuum signinum facere velit . Girro fignino signatum mendose legitur

in eo. antiq; Qui vero non

intelligebat quid signinu . aut signa tu tale in ciliceti

co mutarum In archetypis

tamen Pao dcctis Florent:

norum signinum habetur. Siliginarius est custos siligis ni K. i. horrei, in quo siligo seruatur. Est autem stigo flumenti quoddam g nus cati didissimi. aliqfi siti,gio pro frina purgatissima

atq; ipsis triticis deliciis a cipitur. Plin. h. I 8. Silitiem dixerim proprie tritici delicias. cessus libro 2. Et tritico, inquit, firmissima siligo. Vlpia, in ritu. de furtis. L si quis uxori. Si siligina tio,inquit , quis dixerit, ut 'mi nomine eius stiginem petisset. Item Iulianus titulo de negocijs gestis l.ex SIn thesis, inter alias significationes designat etiam g nus quoddam vestis duplicis, quae sit in alio nominea Abolla. Martiat. Synte sies dum gaudet eques dona nu'. sena tus. Idem alibi: Sic micat innumeris arcula synthesib. Scaeu. tit.de auro,&arg. leg. l. Titio . Ex syntestaquit, tunicas duas,

836쪽

si quis, generis tin est masculini, quia tamininum

Epriam habet terminationem ea est: si qua . Iurisc. inde ver .sig.l. uerbum siquis, inquit. tam masculos qua taminas eomplecti zur.

Sisto, sistis, uerbum est aliqn

absolutum. pro eo quod est sto, stas, ut apud Virgil. I. Geo. Sist si t omnes, terraeq; dehiscui. aliqn activum, significatq; statuo statuis. Idem . Aenei. Et sistere stumina uidi. & illud ex Euangelio. Vt sisterent cum d mino. in hac significati Me accipitur apud Iurisconsultos iudieio sisti, & iudicatum solui. sisti pro st

tui, & repsentari ponitur. Situla urna est aquae ex puteo hauriendae accommo data. Plaut. in amphytrione. Si situla iam cepero, illi

puteo anima omnem tra

xero. Hier. quoque Esaiaeclo. Ecce gentes quasi stillaeulae reputatae sunt. in tit.

locati.io leg. qui fundum. Rota quoque per quam qua traheretur,nihilomimus et si ficis est, qua fit ut . Situs, us, pro squallore, siue in coltura, cuiusq; rei, dictus a desiniendo,quia ea, quae

deseruntur ex negligeusia redduntur in culta. Virg. I. Geo. Et segnem patiere situ durescere capum. Idemin 6. Aen. Per loca senta situ, quod Seruius pro lanugine,& squallore exponit, quae sit in locis sole inaren- tib.Vlp. lib. 7. de bon poss.sim tab .l. l. Aetustare , i quit, vel si tu putrefactum. Smyrna a Graecis appellatur, quam nos mirrham odoratam dicimus. Lucr.li L. Cotentus odor Smyrrae mel.

lisqi sapores, apud Cal.quo

eum pro mirrha reliquit.

Apud Martianum titu. de pub.l .interdum sinura prosmyrna mendose legitur. Sodalῆs dnr,qui sunt couiuiorum participes fuit & Romae collegium sodalium, de quo Cic. in Catone maiore.Primum,inquit, semper habui sodales, sodaliatates autem me Quaestore

constitutet sunt iactis Id is

Magnae matris acceptis ,

epulabar igitur cum sodalibus omnino modice, hu-iosmodi autem sodalita-' tes a Graecis phra tria diar , de quibus Aristo. in Politiacis. Erantq; plcrunque inhonestae Gel. li .decim ono-no. Λ Olcscentem, inqOita

837쪽

Tauriis a sodalibus conuictuq; hominum siqnicoruabducere volens. Caius lib.

8. de collegi js illicitis. Sodales,inquit, stant, si eiusdecollegi, sunt, qua & Graeci

phratriam vocat, & haec urex Solonis Iege rras lata esse, nam illicita est eadem. Solidus,a,um , dr qd in tegmaast, neq; het inane quicq, aut parte aliqua fraudatu

n 6 est. Horat. I. Carm. Aut

partem solido demete de die. Vlp.de fidei c. li. l. ergo, ne solido 1quit, sic acciperedemus de sorte et de usuris. Sphraei isterim locus est ubi pila luditur, nam spartapi la inter praetatur, & sphaeri. ses, qui pila ludit. Suet. in Vespasiano: Fauces inquit,c teraq. mebra sibimet admi metu I phtristerio desticaret. Pli. in episto. Apodu-terio sup positum est siphaeristerium. Lamp. in Seuero seribit eum dedisse operam sphraenisterio. Vt p. li. IT. inrit. mandati l si quis mihi. Hypocausti,sphaei isterion,& quaeda ipsius valetudini apta sua impensa faceret. Acc. vel ut ς stro quod a peussus diuinat sphaeristerio eL

se locum amoenum hei brs.

Dica nardi, quae spica quoq;

citissa vocatur ,. Graece dicit strachys nardi,de qua inter caetera Iurisco n. memini et in ii. de publicanis, l.inter-

du . Nardi strachys, inquirii. spica nardi. Spurco, spurcas, praeter eam significationem habet in- promptu, significat etiam vitili, aqua diluere, qr Evt ait Festus Pop. spurca vinudicebat, qd erat aqua mix tu vi p. ad i. Aq. l. si seruus. lQui inum, inquit, spurcauit, vel acetum secit. Sed &aquq dicuntur spurcari,cia

corrumpuntur aliqua Ie, quae illas vitiet iniec . Paulus de extraord. crimin. l. E. Si aquas,insit, spurcauerit.

Spurius diistus est, qui Graeca dicitur nothus, sic appellatus, vel quasi sine patre, vesabeo quod est Giarcὰ sp ro, quod signifieat pudenda , nam sporos est semen. In I. Inst. lib. in tit. de n ptijs,mendum est manis stum, spadon, pro eo quod esse debuit sporo. Solent,

arquit, silijspuri appellari' a Graeca voce spadon, tu lege sporon. Stabularius is dicitur qui mercede in tabernam merit riam viatores excipit, qui caupDnt .quoque dic mu

838쪽

pu . in I. de asino. Preci arriasionis stabulario persoluto via capessimus . Idem in eodem, stabulum pro ipso loco diuersorij. Ianitor, inquit, pone stabuli ostium

humi cub: tiis. Vip. tit. de Ilux ijs. Ad meritoria, inas, v Clnabula no princbit. Vt p. li. 3. t 1. de ijs g notant i famia. i. Athletas. puta, inquit, si caupo fuit, vel stabularius. Statio, Unis ali in accipit sp vigilia, ut apud Ovid. i. Met. R ici; ocs in sta tione mane. but. Mod. ii de re m d. desertorem. Qui stationis, ill at, manus reliquit. Hinc milixes flammarii dicti qui sui .vigiliis deputati. vi p. tit. de HE. pDcti urbis. . ira omnino. Milites, i nquit, stationarios lire ad tuendam populariu quietem. Ali in statio accipitur pro portis,in que

st recipita naues aut ex icis

pestate, aut negocia di gra- ia. Virg. 3 . Aen. Nunc tan-hum sinus,& statio male fida carinis. Idem in quarto G cor. Deprensis olim statio tutissima nautis. Vip. titu. de fluminibus, i. ait praetor. Stationem, in quit, dicimus a stando, is igitur locus demonst-tur, ubi naues stare possunt, stellio natus erimen, fusissimas

patet, de quo apud Inrite 5 sultos mulus est, atq; ut se mel dicam circa qd genus criminis lex stillio natus verset: Vlp. breuis o si edit, dice PS. bicunque crimenno Ie caret, illic stellio natu obi j cimus. dictus est stellio natus a stellione aiah venefico, atq; homiliti generi inuidete quippe si cu inrelligat exuuias multis morbisce remedio, cu prim si illas

deponit illico deuorat. Pli. li. 3 o. de stellion ri Nilliu in qu rt, alal fraudulentius invidere hol tradsit, inde stellione nomen in maledictuti astatum, a Grecis dicitur Ascala botes. Aristoteli Colores, vulgo persuasum est esse Tarantulam bestiola in Apulia notam.

preta rur alume, quo verbo

utitur 'pe Galenus , vel potius Galeni iter pres': dicta- ὰ ue eu nypteria a stypto , qd est astringo , 'in alumevi miliet astringedi. Vlp. tit. de reb. eoru , qui sub tutela, l. sed si . Si lapidicinas, in It,

vel q alia metalla pupillus habuerit stypteriae vel cuiuslibet alterius materiae.

Stirulo stipularis, verba frN

quens

839쪽

quctest apud Iurisperitos, significatq; promittenti ac

sentire,&fere ad aliquid sunt promitto, Sc spondeo,

ei qd est stipulor, ut si dixero, Emitto tibi centum aureos , tu rndebis stipulor a te ectit aureos. Hinc nascitc6 tractus stipulationu sposio numque Serv. Sulpitius in ii. quem scripsit de dotibus citaturq; a Ge I. Iibr.q. Noct. Att. Qui uxore, insit

ducturus erat ab eo, vn ducenda erat, stipulabatur ea

in matrimoniti ductit ire, qui daturus erat, item spo-debat ducturii: tu quae promissa erat,sposa appellabatur,qui spoppi derat ductuetu, sponsos. Col. li. II. Farnoris, inqr, tui Silvine qa stipulanti spopodera tibi. Di.ctumque est stipulari,ut ait Var.d ling. Lat .a stipe, hoc est pecunia , qm qui pecunia obligat, stipulari dicit.

hinc stipulatus,vs. Papi . intit. sol u. matrimonio. l. post dote . No erit impedied' prquo min ex stipularu agat. Stola vestis erat ad talos de- . missa,matronaru in signe. Ouid. secundo de tristibus.

liebris inquit. sunt veluti

stolae, pallia, tunicae. Stragulus,a,um, est quod sterni solet, aut lecto, aut str

tD, aut quo, aut iumento,

ut meli' iaceas siue sedeas.

Hi ne vectis stragula,ephi pripium stragulti, &stragulit substantine. Var. de lingua Lat. Quicquid lecto sternebant a sternendo stragulu, appellabant. A pol. lib. q. dea si no, vestem stragula subiectam iactare c5icueratis

Pli. li. 7. Fr nos. & stragula equoru pelerroniti inuenisse ferui.Vlpi. tit. de verb. sig. l. instratu. Instratu, inquit, cevestimentum contineriqd ini j ciat. Labeo ait, neqς enim dubium est quin stragula vestis sit omne palliv.

In victo ergo veste accipiemus non stragala, instratu Omnem stragulam vestem. Stramenta , d sit calami frumenta cet spicis demissis , dicta a stado, siue a sternendo. Varro j. de re rust.Cuna coprehendit, inquit, fascεέpicarum desecat , & stramenta stantia in segete r linquit, & paulo poit. Alii strametum a stado dictum putant. quasi stamen, alij astrato,i substernat pecori calami igitur qui lecto in

840쪽

rexicσn Iuris cryliis. sternuntur strameta appel piosissime disputauit pro

Iantur. Vlpi .h. i'. tatu. dea. culus Iuristonsultus in litactio, em p. l.fundi. Fundo, de ver. fg. l. hqc verba, dcc. inquit, vendito, vel legato

stet quilinium, & strameta emptoris,& legatari j sunt. Sit Obylus, dr tum arbor fercs nuces pineas, tu ipset nuces Pincae. Pli. lib. I 6. de pini generibus. Easdem, inquit ar botes esse per oram Italiae, quas stro bylos vocat. Gal.

lib. 2. alimen lorum. c.de pi' ne is nucleis. Vocant, iri Q t.

ipsos qui nunc Graeci, non conoa, sed strobylos. Idem in 7. decamer. Quos oes, inquit, Graeci notan t strob los antiquitus ab Atticis dicebatur coni. Vlpi. ti. de te.

3. l. ligni appellatione. De pinu, inquit, integri stro byli. Ide tit. de vel .sig. l. carbΟ-nu. mperiora verba repetit.

Subdisiunctiva coniunctio agia maticis se definitur , qvoce disiunctiva utrunque adesse significat, mel discrete, ut Alexander, si e Paxis: nam qui prius vocabat Alexader Priami filius, postea cognominatus est Paris dormit, vel disputat , napotest neutrum facete. Sed

de particula subdisiuctiva

quenquam ad grammati- sum pertineat dissἰIcre,cObgrundae, sunt rcgulae pio pendentes extra tectum domus ad parietu defensto nune imbribus corrumparuta Varro lib. 3. de re rust. Aues

subtus subgrundas, an sit zab initio villatico usas i cto.Vitr.li.T. Pinnas inquit ex tubolis , de super ne subgrundas procliuitas. Iabo.

uis. Inter pilectu inquit,&immissum hoc interesse Labeo ait, quod proiectu e et id qd ita proueheretur, venusquam requiesceret, qualia mentana , dc sugrunda ria esset, i. tecti partes impendetes ad parietum munitione. Pli. in subgrundas accipit pro tegulis inferioribus nam intectorum structura duo sunt ordines t gularum, alter supernaria, alter infernarum. scribens nanq; lib. 21. de duob. sedi generib. hoc est, maiori, α

minori: dicit minorem a D

di cam cur sic appelletur . qm in subgrundis serE nascitur, hoc est in tegulis inferioribus id, qd vulgo vDdemus in tectis nasci.

SEARCH

MENU NAVIGATION