Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

11쪽

CAPUT PRIMUM.

DILATATIO FINIUM ECCLESIAE.

1'. Ante saeculum VI aditus Ecclesiae ad Frisone Septentrionales non fuit. Quae per Conamina Francorum facta Sunt diuturna non fuerunt. FriSone Oderant Francos, libertati Suae inSidianteS. atque adeo ete Stabantur hoStium Suorum religionem Meliore gratia valebant apud FriSone Britanni Cognatio linguarum et negotiationi Commercium societatem intereo et amicitiam Conflaverat Britannicorum PoStolorum Pevoluit divina Providentia risones ad fidem et humanitatem

PerSecutionibus in Anglia obnoxius, . ilfridusi anno circiter T appulit ad FriSonum oras, ne Sine fructu num annum praedicavit Sexto post anno igbertus eodem ad-Venit, at Pauco tantum aluit Colligere fructus, eo quod Rad-bodus rex 680-T19 Christianismo Spargendo bStabat. 2'. Proprius Frisonum apostolus S. illibrordu fuit.

12쪽

4 Periodus Prima Caput Primum.

Natu anno ST, adhuc juvenis ordinem S. Benedicti ingreSSuS, Rhigoduni in Anglia et Rathmelsigi in Hibernia brevi

multum profecit in Scientia et virtute. Anno aetati trigesimo tertio, probabiliter anno 691 Cum undecim Socii appulit Cat-ViCum Statimque profectus adiit e uinum Heri Stallen Sem, pro difficili labore suo opem petiturus obtenta dein Romaea Si papa missione, acceptisque ab eodem reliquiiSSAnCtorum, ad opu faciendum CCessit Propitia divina Bonitas fortunavit opus brevique temporis patio mulio per . illibi a d i praedicationem ad rectam fidem adduxit ). Tum iterum Romam profeCtUS, is Sionarius ab eodem Sergio Pontifice, anno 695 die 21 Novembri, FriSonum arChiepiSCOPUS St OnSecratuS'). Rectu Consedit Ultrajecti, ibique Celebrem episcopatum fundavit, qui mirum quantum Convertendi instruendiSque Neer-landiae incolis profuit. Multis laboribus in Dei sui honorem exanitatis tum in ollandia tum in aliis regionibuS, fide recta in Perpetuum fundata, ecclesii et mona Sterii aedificatiS, Epternaci in finibus Luciburgicis mortem Sanctorum obiit, die Novembri 39. Praecipui laborum sociis illibrordus usus est uit-berto ' 13), qui prius inmodandia, poStea Saxonibu Praedicavit ); eren frido Batavorum apostolo ); D ad diuno et altero et Tilmano; irone, te Chelmo et Oigero, qui in termini Cliviae et Getriae praedicarunt, defunctique sunt in monasterio S. Petri prope Ruremundam β). Adelberto ennemariae apostolo q); Engel mundo qui fidem annuntiavit alesae et in ejus confiniis tandem ul-frano e monaSteri Fontanellaei . 3'. 4 licii ria di duce et etiam post huju mortem, inter Frigones laboravit S. Bonifatius et prae Ceteri ClariSSimVS ejUSi feda V, 10. in illibrordus dictus est Clemens, cujus Sancti festum 23 Nov. celebratur Neues Archiv, D. 33 1908), 512-530. Beda H. E. V, 11. Marcellini, Vita Suilberti posterioris aetatis fabella est. Hist. Jahrb. 1881, p. 273 Sq.= Acta apud Surium 14 Aug. Act. S. Boll. 27 Aug. β A. Is uers, De H. iro, Plechelmus en Oigerus, oermon 1861.' Acta S. Belgii, VI, 66l. 7 Contra frustratam adbodi conversionem scripsit Amis, H St. Crit. TOm. I, Pars I, p. 7 eam defendit Molo, I, 130.

13쪽

5T Conversio reliquorum populorum Germanicorum.

discipulus GregoriuSλ), emerouingorum familia, qui rexit episcopatum docuitque in Schola Ultrajectina ' TS). Labo rum Socii fuerunt luber tu chorepiSCopus Lebui nus ' TT et War chelmus, qui in Salae regionibus praedic runt aedificaveruntque ecclesiam Daventriae; ille hadus, Frisiae et Groninganae provinciae apostoluS, primu BremenSiSepiscopuS; Lud gerus ' 809), magister in schola Cathedrali Ultrajectina primusque onaSterii episcopuS. NordVici peratu eS S. Jeroen, ScotuS, ibidemque anno S corona martyrum est insignitus ). Praecipui Ultrajectini episcopi recem

57 Conversio reliquorum populorum Germanicorum.

1'. Etsi Bonitatius etiam in numero apoStolorum Neer-landiae reCenseri potest, praeCipue tamen ConVertendi Germanis incubuit Circa annum 68 Kirtone in Anglia natus et genutritus in abbatia hutS-celle, anno 16 DoreStadium advenit, Sed propter iniqua tempora mox inde rediit. Brevi poSt tempore miSSionem iterum aggreSSRS, Romae fuit anno 18 atque poteS

tate debita sibi a Gregorio II T15-T31 Pontifice facta,

14쪽

O eriodus Prima Caput Primum.

post brevem moram in Germania re anno cum illi-brord apud Frigone operatu est. Dein iterum Romam profectus, ibidemque anno 23 OnSecratione episcopali OrnatuS,

Hassis, Thuringis Bojoariisque fidem attulit. Geismari in honorem S. Petri lignis acri quercus Sacellum aedificavit, condiditque monasteria Ohrdrus, Tauberbis chofSheim, ligin-gen et Ochsensuri, cida et eidenhelm, in quibus habitare

fecit partim missionario et moniale ex Anglia accitOS, Partim discipulos e Germania SSumpto i). XaCt ubere juSmodi apoStolatu, anno 3 tertio Romam profectuS, facultatem recepit eccleSiae GermaniCae Cornponendae. Redux in Bavaria synodum Coe it eamque regionem in quatuor episcopatus dispertiit, Salisburgensem, friSinstanam, aftSbonensem et PaSSavienSem. Dein

Thuringio et Hassos adiens instituit episcopatus Herbipolitanum, furaburgensem, Erfordianum T41), et anno IS Alchstadianum.

Carolomartello defuncto Tq1 Bonifatius singulis

fere anni Synodo Coegit. Primum erat Concilium Germanicam

Tq2 , quo mandante Zacharia' Pontifice, fortiter egit in

clericos Dein anno 4 Liffinis δ), 4 Suessione. Multa reman-SiSSe eruenda, docet Indiculus superstitionum et aganiarum ):

inferiaS, Crematione mortuorum, im et mulierum SerUorumque SuperStitum, divinatione e animalium Cerebro, Vium Volatu

aliiSque Variis SigniS, veneficia, idolatriam apertam aut tectam et alia hujuSmOdi Francorum synodus Tq5 decrevit, ut Colonia Agrippina fieret totius Germaniae Sede metropolitana Utque Bonifatius ei archiepiscopus praeficeretur. Quod Cur tamen effeCtum non sit, non Omnino liquet. Aliquo tempore OStΜoguntiae hoc privilegium est collatum et Colonia Agrippina POStea demum ipsa quoque facta metropoliS, Cum Sol Suffraganea CClesia Ultrajectina T94-T99 β).EXacto hoc gravissimo labore in Germania, aeStivo temPore annis 5 et 5 Frigonibus praedicans, multo ad fidem Con- Vertit. Verno tempore anni S iterum Rheno evectus, venit DoCComium, ac die 5 Junii ibidem Sacramentum confirmationis

- δεμ, d. 23, '. 2273, 286, 29 et ibid. I, p. 303 in itinere .

15쪽

g T. Conversio reliquorum populorum Germanicorum.

Collaturus una cum Socii S martyrium Subiit, digno laboribus fructibuSque uberrimae vitae fine impoSilo. 2'. Inter Saxones ' operati sunt jam ineunte saeculo VIIIE, ad diri unus et alter martyresque obierunt. iii ies uri in

fugam actu eSt. PopuluS Ste bellicosus, regionum Albis alaeque Sque ad Rhenum, terraSque ab Hercynia Silva ad Eideram incolens, non minore quam FriSOne odio FranCos potente per Sequebatur. Quapropter ut regno daretur quieS, neceSSe videbatur ut Saxone Subjicerentur. Anno TT2 odiri Magnus bellum hoc diuturnum aggreSsus, imprimi delubrum univerSae genti Sacratissimum, IrminZui uiruit, ei iteratis proeliis eorum exercitibus uevictis, ad Subjectionem eo Coegit. PromiSerunt e baptismum Suscepturos. Comitii anno TTΡaderbornae habitis, annuntiandae fidei opus episcopalibus vicinis Herbipoli Coloniae Agrippinae, Ultra jecti et OnaSteriis Fuldae et Amoenaburgi demandatum est. At id u-kindo Capite, Seditione universae genti Concitata, miSSi Onarii aut fugati aut interemti sunt, ecclesiae dirutae, Christiani ad aPOStaSiam CompulSi CrudeliSSimam poenam repetiit Car tu S, anno 83 prope Verdam Saxonibus numero q500 morti traditis ). Quod factum ne severius damnetur injuStumque habeatur, notandum Saxones iterum fidem violaSSe, atque ab ipSi Saxonibus eos, qui seditionis rei erant, fuisse Carolo traditos Tamen denuo in furorem acti Saxone fortiSSime pugnaUerunt at 8 in perpetuum Subjugati sunt. Comitia, iterum Paderbornae habita T85), mortis poena proposita mandarunt Christianam fidem esse suscipiendam δ). Widula in et Albo in multique cum ipsis baptigati sunt. Ab eo inde tempore magiS magiSque manavit christianismus. Missionarii praecipui fuerunt

7 sq. aliique factum ipsum negaverunt. Contra Haura, . . - Si quis deinceps in gente Saxonum inter eos latens non baptizatu Se abscondere voluerit et ad baptismum venire contempserit paganuSque manere Voluerit morte moriatur Mon Germ. Leg. I, 1, 68-T0. Decretum hoc ab Alcvino et S. Paulino non acceptum, brevi post ex Capitulariis disparuit.

16쪽

8 Periodus Prima Caput Primum.

3'. Scanclinaviae Conversio inChoata Vere est praedicante

An schario δ). illibrordus et Ebbo Rhemensis prius breve tempus ibi laboraverant. Simul Cum iis, qui Harat dum Daniae regem, anno a Cum auliCi Ingethemii baptizatum,

Ludovicus tu episcopatum HamburgenSem inStituit. Quo faCto An SChariu S, Romam profectuS, a Gregorio Vpontifice archiepiscopus Hamburgensis atque Vicarius ρ9Stolicas Pro regionibu Septentrionalibus Creatu est. Non obStantibuS

Normannorum incurSionibus, qui ipsam amburgi Civitatem depopulati Sunt 845), perrexit missioni Suae laboribu incum bere. Anno q9 epiScopatus remensis et amburgensi in unum conflati sunt. Eriches et Erich I libertatem christianis

beri US ε). Integrum saeculum Daniae rege fidei suscipiendae reStiterunt. Anno 965 demum Haral Blaat an baptigatus CSt. Tum episcopatus Constititi Iesvici, lyae et Remorum domus

Aarhus . Canuto I ' 1035 regnante major opuli par fidei

ChriStianae adhaerebat Sedes metropolitana Lundini Gothorum anno 1102 ConStituta St. Tardior fuit uecorum Conversio. Duae SeminaVerant An-SChariu S, aut Zbertus et Unni languerunt Sque ad Saeculum XI. Tum demum lavus rex ut aptigaretur petiit anno 1002, episcopatumque harensem instituit. Verkeru Sre 1133-1155 prima monasteria et ecclesiam ρSalenSem condidit, quae anno 1162 facta Si metropoli S. Norvegia inde ab anno 38 Christiani regibus obtemperabat Hah On 938-961 , multum Conatu Veram fidem Propa

17쪽

58 Conversio populorum in Europae orientali parte.

gare exiguo fructu Collegit. Regibu demum lavo Tryg-ves en 995-1000 et Sancto Olavo 1014-1030 christiana religio firmas radices egit in populo. Anno 1118 Nidrosiae Drontheim facta est Sectes metropolitana. Xeunte Saeculo XII non amplius erant in NorUegia agani.

misit duce Thankbrando, aulae Suae Sacellano Quem truculenter agentem incolae repulerunt. Qui ne regi animum irritarent brevi post Suppliciter petierunt, ut mitterentur miS-sionarii. Tum anno 1000 gen ConUCIS OSt. Q In Oroentandia, demum anno 82 inventa jam anno O55 epiScopatu Garda erectuS St. Non tamen diuturnus fuit, eo

quod incolae Normanni paulatim exstincti Sunt. Inde tamen missionarii audaces profecti sunt in Americam fidem annuntiaturi in Normanni, qui modi o duce in Galliam migraverant, Anno 1 Principe eorum ConVerSo, etiam ipsi Christianam fidem

58 conversio populorum in Europae Orientali parte.

I'. Ex omnibus populis lavonicis primi croati Conversi Sunt. Jam anno Circiter 640, petente Pias a rege eorum mi SSionario a S. Sede baptigati sunt. Qui saeculo IX aderant CPiSCOPatuS, ii tamen saeculo X dirutis . . adi Siau SCroatiae Parte Xpugnata, epiSCopatum tandem stramEUSEm Onstituit. Caraniani, incolae regionum earum, quae hodie VOCantur

in L. elis, 'Evangelisation de Amerique avant Christophe olomb. Con grES Cient, intern des cath. Paris 1891 Bruxelles 1895.

18쪽

Ιo Periodus Prima Caput Primum.

Stiria, Carinthia et Carnia, conversi sunt ab episcopi SaliS- burgensibus. Missionarios ad C hi duracia principem misit S. Virgilius 'T8q). Quod opus prosecutu est Arno '821). Par meridionalis Subjecta fuit patriarchae AquilejenSi parSSePtentrionali episcopo Salisburgensi. S. Gebhardus instituit

anno 102 epiScopatum GurcenSem; eccovienSi vero PiSCOPntUS ineunte Saeculo XIII demum ConStitutu OSt. 3'. Servii, incolentes terras, quibus hodie nomina Servia, BOSnia Herzesto mina et Dalmatia orientalis sunt, Saeculo VII ab

H ea a C l ii rege 610-641 compulsi sunt Christianae fidei

nomen dare, et icteo anno 2 simul cum imperii Bygantini jugo etiam Christianismum exuerunt Wari id i in rectamen anno 868 eos iterum compulit utrumque Subire. 4'. Eodem tempore Conversi sunt Bulgari habitantes ad dextrum latus inferioris Danubii. Evangelium primum receperant a Graeci proelio Captis. Qui tamen vere eos ad lictem adduxit, fuit Wo; a 4 rex, baptigatu Constantinopoli anno circiter 864, petitis a Nicolao Ι 858-86T episcopi et reS-byteri Simul cum missionariis N im La uri misit celeberrima sua Responsa ad consulsa Balaarorum i). Majore populi Parte ConVerSa, Callidi Graeci mo latinis missionariis demotis, mi Phylacium primum metropolitam BulgariCum OnStituerunt, atque inde anno 1010 Bulgaria provincia Graeca faCta St. 5'. oraviae et ungariae septentrionali inColae prima Evangelii Semina Susceperunt Caroli Magni aetate ab epiSCopi SalisburgensibuS. Conversionem tamen perfecerunt Cia id lus et ethodius δ). Qui anno 863 oraviam ingresSi ibidem Praedicando fructu Copiosos Collegerunt. Confecerunt litterarum notas δ), S. Scripturam ε et Liturgiam e latin in sermonem Populi Veterunt, qui exincte Sermo liturgicus factu est. A

ii Romam accitus ibidem defunctus est C T Llli S. Methodius autem ab Hactriano II 86T-8T2 Μ aviae

archiepiscopus et Uicarias apostolicus eS CreatUS. Probato QUOQUei Mansi XV, 401. Hemele IV, 34 sq.

Acta S. BolL, Tom. II, p. 12 sq. Stimmen aus .-L. Tom. 22. St. Methode. Apotre des laves in Revue des quest hist. Tom. 28 1888), 869 sq. - Immutando nonnihil litteras majuscula GraeCAS. a se, Quatuor Evangeliorum versionis palaeo-Slavonicae Ode Mari,nUS, Berotini 1883.

19쪽

58 Conversio populorum in Europae orientali parte. II

Slavonicae liturgiae Su, rediit. At SalisburgenSi provinciae episcopi, oraviam Suae juriSdictioni Subjectam rati, molestias Methodi moverunt eumque pene Joannem VIII 8T2-882)aCCUSa Uerunt. Qui eum denuo Romam CCitum purga Vit, uriS- dictionem ejus Confirmavit, ConceSSitque ut in liturgia Sermone StaVOnico uterentur, dummodo Vangelium prius latine dein Stavonice diceretur Mortuu Vir Sanctu eS ann 885, multa paSSu ab Arnulpho Carinthiaco Moi mirus II 894-906)re petiit hierarchiae institutionem, quam lubens Joannes X 898-900 ConceSSit. Quae tamen quominu re ConStitueretUr, epiSCopi SaliSburgensi et Oguntinus impediverunt. Haud diu post oravi sui juris esse desiit Usus autem liturgiae lavonicae jam pauco tempore post defunctum ethoclium CeS-

6'. Bollem ' saeculo X Moravos in suscipienda fide

Secuti Sunt. Jam anno qS Bohemorum principe quatuordecim Ratis bona fuerant baptigati. At a gente Sua Pagana fugati, et a Germani imperio reStituti, efficere non potuerunt, Ut ChriStiana fides radices in populo ageret. Id demum obtinuerunt

Borgivo i 8T0-894 cum Lud milia uxore Sua in oraViae aula a Methodio baptigati. Hi non minus quam eorum filii Spiti line I 894-912 et ratis laus I 012-925 et prae reliquis en res laus I 925-935 eorum nepos, fidei

diffundendae incubuerunt ). Potente tarnen etiam in aula mRΠ-Serunt pagani. Necati sunt Lud milia a d resio mira nuru Sua, en Zes laus a Boles la I 035-96T fratre suo. Pius Boles laus II 06T-999 erexit archiepiscopatum PragenSem. Fuit quidem a sede motu Adalbertus, Secundu QPiSCOPUS Pragensis ); at inde ab anno circiter 1000 Christiana regio StBohemin. 7'. E Bohemia Christiana religio manavit in Poloniam J. Etsi enim ineunte saeculo X Sacerdote nonnulii OraUi, XPUL- nata Patria, in Poloniam aufugerant, a Cra Coviae et viciniSurbi locis pagano aliquot baptiSaverant, genti tamen OnUOrSio

20쪽

12 Periodus Prima Caput Primum.

principissa, id eri filia, ibi nupta fidem acceperat Mittendis missionariis et gravibu editi legibu populum ad Ecclesiam adduxit omniaque eorum idola in flumina mittenda curavit 96T . Anno 968 epiScopatu P0SnanienSi erectus St, anno 1000 archiepiscopatus neSnensis C a ii in ii in rex 10ς0 1058 aedificavit schola et monaSteria ruini S. Benedi Cti. 8'. Russi ), ia Normann anno 2 in unum Cti, ex urbe Constantinopolitana miSSionario acceperunt PauCitamen ConverSi Sunt antequam Olga Helena anno OSSConStantinopoli est baptigata. Filio ejus watos laus 945-95T)manente Pagano, eju nepoS Wladi mirus 980-101S , qui Grae-Can principem duXerat, Christianae ficte nomen dedit. Universus

Schismati orientali se dedit Metropolitana ecclesia fuit Chio via. 0'. ungari prima fidei semina ab ECClesia GraeCa reCeperunt, duobu eorum ducibus Bolo Suste et Gyla Saeculo Constantinopoli baptigatis Pil grimus, epiSCopu PaSSAVienSiSmiSSionario misit. Ad albertus Pragensis non solum in fide confirmavit i ii a m 9T2-99T ducem, qui per uxorem SVRm S aer odio m G, La e duci filiam, fidem SUSCeperat, Verum etiam baptigavit Celeberrimum S. Stephanum 99T-1038 ' .

I Convertit ungaro et ad humanitatem instruxit. ACCiti SSaCerdotibus e Germania, Bohemia et Italia instituit epiScopatuSdeCem, metropolitana facta CClesia trigonienSi Monasteria multa ConstruXit, edidit lege Sapienter Constitutas, inStruCtioni scholari incubuit, aedificavitque ampla hospitia Ravennae, Romae, Constantinopoli et HierosolymiS, in gratiam peregri-ΠAntium. Propter quae omnia egregie peracta Silvester II

Stephanum regia dignitate donavit. Defuncto Stephano, orta denuo pagana factio ab Andrea 1046-1061 repressa est. Qui ei successit Bela rex 1061 1063 eandem factionem Oppugnare debuit. At S. Ladis laus 10TT 1095 ultimas paganismi reliquia destruXit.