장음표시 사용
321쪽
3Iis Paratitilla in lib. VIII.
intra vigintiquinque foeminam intra xx. d inde liberos Liscipere cui rei a contractis nuptiis sorte Severus praestitit tempus , cujus mentionem facit Ulpianus tit. 16. puta annum S sex menses, hoc est bis novem menses :quia novem mensibus plerumque partus ab solvitur, non sustulit autem Severus poenam coelibatus & orbitatis. His erat locus etiam
solutis primis nuptiis adversus viros qui non properabant ad secundas, foeminis st morte viri, & a divortio licebat esse vacantibus certo te meorclege Iulia & Papia definito, ut idem Ulpianus scribit tit. xiv. At hodie Constitutione Constantini eae poenae sublatae sunt , ge-' neraliter omnibus hac in re data vacatione legis Iuliae & Papiae l. I. Verum in Cod. Theod. ubi haec lex plenior extat, Constantinus profitetur , se non tollere quod iisdem legibus cautum erat, ne vis & uxor inter se solidum cape ire possent, ut inter eos reprimeretur mutuus
nimiusque favor l. ult. Coo. Theod. de leg. her, quem conjugum exprimunt blanditiae , quas plerumque nec rigor legis Iuliae & Ρapiae cohibere potest, Iese illusa per tacita fdc Dcommissa. Dixi solidum , nam ut Ulpianus scribit tit. de decimis, ex Iege Papia vir & Oxor , inter se in honorem matrimonii decimam bonorum capere possunt, cujus rei exemplum suppeditat I. qui uxori D. de au. & arg. leg. Et quae leges Digestorum mentionem faciunt, qui ex unius testamento solidum cape-ce non potest, ex alterius potest, ut l. 6. D. de vulg subst. his de marito vel uxore exemplum opponi potest. . At praeter decimam matrim
xii nomine , si Ox alio matrimonio liberos su-
322쪽
perstites habebant , quot liberos habebant , tot decimas capere poterant. Item communis filius post nonum diem amillus unam decimam , duo post nonum diem, id est, post Nominet lia amissi duas decimas abjiciunt. Desuncti autem ante nominis assumptionem pro non suseceptis habentur , & ex ea quidem re Thalelaeus in I. I. sup . unde vir & uxor , legem Papiam' decimariam cognominavit, cujus vacationem quam ante Constantius dederat naviculariis Or1entis, i. q. Cod. Theod. de navic. Hono, rius & Theodosius i. i. dant generaliter om-ribus, sublatis legibus decimariis, & data conjugibus inter se licentia si relinquatur capien- . di assis. s
LVII. Enarratio. ALtero semisse multari Quod scribit Liba
ρεῖν, η τοις moχανοις; Non vis, inquit, uxorem ducere , es' quaenam lex hoc coercet pquis uxorem non ducens jus violat ' quis ad id unquam coactus esit quis poenas dedit caelibis υitae, aut nunc, aut ante hac, aut apud nos, aut apud finitimos s Hoc ad jus Romanum non
Ubi solitarium patrem vocat 2 Solitarium
patrem, Graeci vocant. Isocrates in AEginet ad s. τας ερημοις π ἁδρώπων ἀντὶ -ιδων ουτος ἐςιν ο νορώς. P. Faber ad tit. Ulpiant xiii. de
coelibe , orbo & solitari' patre.
323쪽
Adde Dositheus libro tertio de Grammatica , in sententia quae incipit ab his verbis,
Timeo ne quid extra ordinem faciant, O mi evum me relinquant. Fortasse legendum , eremum Josephus VI. αρχιμολογ. φiλων και συγ-υερημων et Rufinus Aquileiensis ita vertit: ab amicis er cognatis propriis desolatum. Τηλογτον J Utitur Homerus saepe. Etymolo
Ut Aquila loquitur Psalmo XXI. 22.
Tertuli. Apologetici cap. Iv V .Rigali ibid.Lcge illusa per tac. fideic. ) B. Hier. ad Nepotianum : Per fidicommissa legibus illadimus. At praeter decimalin matrimonii Ex Ulpiano d. sit. dedecim. N tit. seq. Post Nominalia ) Septima vel octava dic anativitate nomina imponebant Graeci , nec multo aliter Latini. Isaacus Calaubonus ad Capitolinum in M. Antonio , & in Clodio Albino: Septimo autem die, inquit, suis liberis nomina plerique imponebant Graeci, Latinique. Adde Josephum Scaligerum Ausonianar. lect. II. 22. Claudius Salmasus ad Capitolinum : Nomen & pronomen , inquit, &cognomen imponebantur simul in ipsis Nominalibus. Casaubonus autem scribit, Nominalibus non fuisse imposita cognomina , sed post
ex occasione captatum omen , aut decus , ad
Suetonii Aug. cap. 7. Distentit a Casauhono
324쪽
- & Scaligero Cujacius , qui nono die nomen impositum putat: puellis enim octavo, pueris
nono imponebantur nomina, I cstus in v. Iu-
sttici, vide ibidem Scaligerum.
Uam apte cohaereat hic titulus superiori ex eo apparet, quod l. I. sit portio l. ilicitituli superioris , ut probant inscriptiones &subscriptiones , & quod ex lege Papia, de quain d. l. est. olim vir & uxor inter se solidum capere poterant, si unum filium superstitem habebant , vel si eum puberem amisissent, quoniam sitis crat eum educasse usque ad pubertatem , & caetera quae Ulpianus exequitur tit. X v r. Item solidum inter se capere poterant, qui ncque haberent, neque amisi flent liberos, si oblatis precibus jus liberorum a principe impetrai sent, tot scilicet liberorum quot taficiunt obtinendae capacitati assis, & haec impetratio etiam dabat matribus jus succedendi filio ab intcstato ex Scnatusconsulio Ter tylliano l. 7. C. Theod. dc leg. hcr. l. 8. Cod. Theod. de bo pros. l. Cod. Theod. de infir. his quae sub tyr. & No. Valentiniani de testam. At l. I. jus liberorum concedit ultro , & generaliter omnibus ctiam non petentibus, ut solidi capaces sint conjuges inter se & l. 2. ut matres succedant filio ex Se- . natusconsulto Ter tydiano.
LVIII. Enarratio. AT l. i. De hoc jure liberorum Vide Cu-
325쪽
Ut matres succedant J Et si non ter enixa sue si , vel quater , quod Justinianus constituit respiciens ad naturam, & puerperium, & periculum P & sepe mortem ex hoc casu matribus illatam, ut idem Justin. ait in Instit. de Senat.
graυis est labor mulieris cum parit, Scholiastes Oppiani. V. ad Insul. lib. III. cap. III.
326쪽
Post civiles action's dantur criminales, quae proprie accusationes dicuntur. Ut vero lib. vi. sup. & Digestorum XXXu III. prius egit de his , qui testamenta facere non possunt, quam de testamentis ipsis, ita hoc libro primum agit de his , qui accusare non possunt , deinde de accusationibus : qui non est quidem ille ordo docendi secundum quem prius de re quam de circunstantiis dicendum est , sed est ordo respondendi de jure , & in foro exercendorum judiciorum, ut prius quae-r4tur de personis , quam de regulis & solemnitatibus juris, lege quarta , D. qui test. fac. poss. l. quidam, D. de jur cod. Et hos vero innoc tit. ostenditur accusare non posse, primum qui in reatu sunt . quia neque alium quem
327쪽
quam , nis suam, vel suorum injuriam perte
quantur , neque accusatorem suum eo crimine ,
cujus relatione neque relevantur ipsi, neque onerant & poenae subjiciunt accusatorem suum, accusare possunt. Item alio, quam pupilli vel adolescentis nomine, neminem accusare posse ,
sed suo tantum de professis , &cόmminus. Item accusare eum non posse , qui non edidit liberulum iriscriptionis, quod est accusatori periculum calumniae, ut judici libellus ex quo sentcntiam recitat, periculum famae & existimationi .
Item qui post inscriptionem non satisdedit se
perseveraturum in crimine usque ad sententiam Inscriptionem & delationem accusatione & litis contestatione & vocatione in jus esse priorem. Mulierem quoque & militcm accusare non pota se, nisi suam suorumve injuriam persequatur , mo casu mulier ex S. C. nne inscriptione admittitur propter fragilitatem temeritatemque naturae, miles non nisi cum inscriptione. Item qui ab accusatione destitit, & alium fere quemcumque infamem accusare non posse , nisi suam suorumve injuriam persequatur, familiares , Iiabertos , servos, dominum suum criminaliter accusare non posse, nec si suam injuriam perse quantur. Bum qui duos reos delatos habet, tertium deferre & accusare non posse, nisi pro priae injuriae causa. Fratrem a fratre graviori crimine accusari non posse, nisi alter alterius
vitae fecisse dicatur insidias
328쪽
TIT. I. Enarratio. OIIae proprie accusationes dic. Accusa
tiones proprie dicuntur in publicisciis, S accusatores publici criminis delatores, ut etiam notant Graeci ad legem primam tit. xlix. lib. 9. Nisi suam vel suorum 2b i'. Cujus relatione ) Si extraneus quem maritus reum iacit adulterii, postquam in reos rela-tus est, objiciat marito lenocinium , non audietur , quia neque opposita exceptione lenocinii relevat se, neque onerat accusatorem , l. 2. s. qui hoc dicit, & g. cxtraneus, D. ad i. Ita Lde adult. Sed si uxor quam maritus ream se cit. adulterii dicat se peccasse lenocinio mariti, I ecte opponitur exceptio lenocii, quia I icet ob)zetio naec uxorem non relevetis tamen maritum
onerat, Sc poenae subjicit, d. l. a. f. si publico. vjac. Observ. lib. XX. 7. Item alio quam pupilli) l. 2. in qua Cujac. levit, pupilli nomine , ad Paulum v. Sentenr tir. XII. g. 4. & hic Codex tamen Menagii vulgatam
Comminus I Id est λεκα- περου-: ιον itionaliter , sive praesente utra' que parre. Graeci ad I. I9. Qui non edidit libellum l. 3. h. t. Periculum calumniae) l. Ut juZici J Vide Cuj. ad sit. Hiv. lib. vIII. Non satisdedit se perseveraturum d. I. 3. 3cr. si cui q. s. i. D. M accusation.
329쪽
Mulierem quoque l. s. dc I 2. Et militem ) l. 8. & Io. in qua Gordianus rescribit Mucatraulo militi, Sic ibi habent Iibri vereres. Quoniam autem in I 4. lap. de hereticis dicitur, Manichaeos a quolibet accusari posse, Theodorus ad i. Is . hoc tit. scribit, videndum , num infamis , & mulier , & miles
Item qui ab accusatione destitit Qui destitit, amplius accusare non potest , l. 2. D. ad . Senat. Turp. id est, ut recte Graeci: ου 'τέρω κατηπρειν τινος de caetero quemquam accusare non potest, . 'Familiares. ) L I . & zo. Familiares sunt qui in domo nostra versantur & agunt. Basilica :ώ διάγων - σει οἴκω. Glossae.' , domesticus , familiaris. Interdum tamen familiares acciri piuntur pro servis. Ammianus libro decimo nono. Familiarem suum perquam sidum dimisit. Libertos servos l. pen. & ult. hoc tir. Caius tamen Caligula servos ad dominorum accusati nem impellera tentavit, quorumcumque criminum reos eos agere vellent, Josephus. lib.
330쪽
II. De accusationibus & inscrip
tionibuS. APersonis transie ad rem ipsam. i. ad accusa
tiones & inscriptiones. Inscriptiones, ql ae& delationes, denuntiationes, querelae, testationes accusationum, praecedunt , accusationes se quuntur. Quod ratio exigendae inscriptionis demonstrat in I. s.C. Theod. eod. in qua supremain actionem , accusationem Vocat, &l. 3. tit. I. l. Pen. hoc tit. l. 7. D. eod. l. 2. ins ut intra ceri temp. At in hoc tit. prius dantur leges de accusationibus quam de inscriptionibus. Nam de inscriptionibus sunt l. I3. g. pen. & ult. & de eis quoque est nonnihil in I. 8.ut vel ex libello fiant vel apud acta deponantur. Ceterae sunt de accusationibus publicorum judiciorum, itemque e
traordinariorum, ut de termino moto, cujus criminis executio extraordinaria est, Ι. I. & de vendito vel empto eventu sententiae , l. Io. vel sunt gant apparitoris inscriptioneni, tamen accus tionibus proximae sunt, quia non minus subit periculum calumniae qui ex eis denunt at cria mina, quam qui desert ex inscriptionibus, leo . & 14. de notoriis & rolacionibus apparitorum praesidis provinciae, vel aliarum publicarum personarum, Quae etsi accusationes non sint proprie
v II. Enarratio. ΙΝscriptiones. Recte Cujac. ad leg.3. titi sue.