장음표시 사용
361쪽
X VIII. De maleficiis & Mathematicis , & caeteris similibus. LEx Cornelia fuit coniunctim de siccariis
Sc veneficis , unde quod quaesi solet , quaesit omissa quaestio publica in l. 2. g. capta, D. de orig. ju. non resero ad quaestionein de veis nescis, quam lex Cornelia conjunxit cum quaestione de sicariis utrique adjecto praetore uno , qui de utroque scelere ex ea lege quaereret, quia non in solo ferro homicidium est , sed etiam in veneno : verum id refero ad quaestionem de injuriis , quae ex lege Cornelia publica
fuit, l. hos accusare F. ult. D. de accus. & omisese si sorte est, quod in desuetudinem abiisset, ct jam ut dicitur in l. 7. ins de injur. injuria-xum quaestio privati non publici judicii esset. De siccariis autem satis dictum est supra. Hietitulus est de veneficis e nam maleficorum appellatione venenarii continentur, quod l. i. statim indicat , qua admonemur, plus esse veneno neci dare , quam occidere gladio, ac pio inde non esse mirum, si venenarius eadem quascarius, aut majori poena plectatur. Continentur etiam Magi , qui carminibus , diris , devotionibus defigunt alios , qui fingunt car-xeas imagines , hominis necandi causa Hi proprie sunt malefici. Math matici autem sunt rinpostores , qui Mathematicorum liberali nomine adumbrantes 4neptias suas profitentur se fata cujusque nosse, & natalitias syderum observationes. His similes arioli, augures , arviarices, vaticinatores , somniorum interpretes
falsi, qui omnes ex Senatusconsulto subjiciun-
362쪽
ironis , dominis. Et publicum est utriunquacrimen , & ejus poena ultimum supplicium , Mademptio omnium bonorum , ut cedant rapti&.s ingenuae fuerint,vel monasterio, aut Ecclesiae , si devotae virgines, aut diaconissae, in quibus etiam scelus 11 cirra exitum subsederit, punitur, raptis autem antillis, vel libertinis ex hac Co stiliuione raptori iriogatur quidem ultim a supplicium, sed bona non auferuntur, sicut nec consciis & ministris hujus criminis , quod est ultimo suppilato inconsequens,ncc ita solet fieri iaItem ex hac causa rei postulati non audiuntur Opponentes praescriptionem fori vel appellantes, quod Iustin. sumit ex l .I. Cod. Theod. eod. cujus pars est I. pen. snp. quibus ex causisser. pro prae Interdicitur nuptiis raptoris , & matrimonio raptus scelere contracto non petita muliere a parentibus, vel aliis a quibus eam pete decet more majorum , etiamsi volens abducatur, quia nec velle intelligitur, quae circumvenitur , Sseducitur, l. i. si quis volentem, D. deli ho. exh. nec minus habetur pro raptore, qui eam volentem ducit clam Inconsulto pare tum, aut cognatorum ejus. Et idem Joa Nes ususque trahit non male ad adolescentes ad matrimonium illecebris & conciliaturis pessimarum mulierum insciis parentibus & cognatis ilia celaetOS.
XIIL Enarratio. A Ut sectae P Ut apud Tertullianum Apol
plana jecta, & alibi. secta Christi. Deprehensum in flagranti crimine)-αοώ
363쪽
τα αδικηα, Demostheni. Cujacius in recit. ad tit. Xv. Si citra exitum subsederit J Seneca controvers. vII. libri quarti in Excerptis : Scelera quoque quamυis citra exitum subsederint , ηiuntur.
fere explicamur per ministroslex internuncios, per conscios. Non adiuntur opponentes praescr. In criaminibus cessat omnis praescriptio fori, ut huic notat Thalelaeus . Inrerdicitur nuptiis raptoris 2 Hermogenis interpretes legis meminere, qua virso vitiata nuptias indotatas, vel mortem raptoris elig e
lae βια μου , pas. aclo Sed in raptores severius animadverti suasit utilitas publica : irrogatur enim supplicium novissimum raptori , ut apud Lacedaemcntos. Marcellinus
μνινο λωνα, De his qui devotam virginem sibi matrimonio sociarint , vide Sirmondum ad epistolam Aviti Viennensis
Inconsulto par- Fortasse scripserat Cujachis , , Plautus in Trinummo act. I. sc. II. Ver. 33 At Me absente, atque in iurente , inconsultu meo. Ad adolescentes ' Vis commit i in adolescentes : ix potest. Eusebius Pamphili de Resurrectione libro i. cum autem non valuisseι m
364쪽
inis blandimentum , transtulit blandimenticii ad vim. Nova quippe tragaedia in primo sebat Ioseph forte est solo Siquidem vim pati mulieres, natura ipsa mulierum suadet. Joseph autem Dius a muliere periclitatur sustinere , &c.
Conciliaturis I Hinc conciliatrix ancilla aiapud Plautum. Suetonius Vitellii cap. n. cujusssiussiectionibus o conciliaturis uberius. conpendium natus oc. Sic legit Muretus in variiS.
Illicefactos Suetonius Viteliri car. XIV Blandiι iis allicefactos. Utrumque dicimus , aΙ- licere , & illicere.
XIV. De emendatione servorsim. V Im & raptum saepe comitantur homicidia,
ut & l. 6. tit. I 2. notavit, & Constitutio
tituli superioris, ideoque post legem Iuliam Sc
Constitutiones de vi & raptu , consequenter dicturus de homicidiis , quae vindicantur lege Cornelia, & constitutionibus factis ad eam legem, prius vult dato hoc tit ab ejus legis tractatione semovere homicidia servorum ommista a dominis , quoniam lege Cornelia non vindicabantur, imo & per eam dominis in servos jus est vitae necisque. At ex Consetitutione nujus tituli dominus reus est homicidii , qui servum occidit animo occidendi , non etiam si servus sorte a domino virgis aut Ioris castigatus , aut vinctus 'ox, vel paulo post, interierit, hic enim casus domino non imputatur, nec ut ait Constitutio, in eo dierum distinctio observatur quibus post e- endationem aut vincula supervixit servus.
365쪽
quod tecte AZo notavit respicere ad legem Dei Exodi xx I: pro tempore datam Judaeis. His autem Constitutionis verbis, Ictu fustis, apparet eam fustem separare a virgis: ut Ι. 2. Cod. Th. de cur. pub. & virgam minus esse , quam fustem.
XIV. Enarratib. JUs est vitae necisque jure gentium domBis
in servos vitae necisque potestas fuit. Coe..uus Lactantius divinarum institutionum Epit. cap. Ii I. Habet in nos non modo ut pater, me-rumetiam ut dominus licentiam verberandi, O vitae ac necis potestatem. Salvianus de Gubernat. D. Iv. Cum occidunt strvulos suos, jus putant esse non crimen. Vide quae diximus I
m fustem Itaque recte Graeci verba illa constitutionis, ictu fuses, sic interpretantur, πη χῶ , crassiorifuste.
XV. Dc emendatione propinquorum. UT superior Constitutio dominis in servorum emendatione permittit tantum moderatam ca'gationem , ita haec senioribus propinquis in juniores, si mediocre sit delictum admiserint, quod posRt intra privatos parietes de communi sententia propinquorum etiam mediocritcr coerceri : nam si res graviorem animadversionem desiderat, offerendi sunt judicibus, ut l. q. sup de patr. pol ut servi quoque a dominis,l. circumcidere in s. D. ad i. Cor. de sicar quo exempΙo dicam
366쪽
etiam eodie non licere propinquis mulierem adulteram coercere majorum more , de quo in Tiberio Suetonius , post rei criptum D. Marci , quo non licet domino statuere in servum suum non deprensum , quem dicit cum uxore sua adulterium commisisse. l. servos , D. de accus idemque hoc argumento comprobabo. Propi quis senioribus noec Co'stitutio hoc tantum
dat, ut stultos juvenes patrio jure corrigant: atqui pater in filium infamem in novercam statue- rc non potest , sed eum offerre judici debet puniendum , l. 2. D. ad I. Corn. de sica. quam ita esse accipiendam inscriptio arguit, imo nec in filiam adulteram , nisi deprensam in flagranti crimine ex lege I alia, ergo nec ex hac causa propinquis senioribus in minores natu quidquam statuere licet.
XV. Enarratio-Moderatam castigationem Paulus Sentent. libro quinto tit. xxI. Modum casi-raudi, O in servo um coercitione placuit tem p eraci.
Senioribus propinquis ) Non omnibus , sed
senioribus , ThaleΙaeus , helc. In Tiberio Suetonius ) Capite xxxv. Ut stultos iuvenes 9 δακοσ-ὶαν , cilia Haec in Baslicis. ασἐμνως βι-ῆας, interpr. itaid. dissolutos-infamem ιitam tradu centes, nec pudice υiυentes. . Patrio jure corrigant Quemadmodum patres liberos delinquentes coercere possunt, Basilica. Et emendationis igitur magis quam ani--dversionis gratia , inuaeque, ut P*rentibus
367쪽
Inoi est. Eustrathius ad Morat. Aristot. libro
enim ob ingenitum Uectum in silium sui vi lentia utitur , O puniri sustinet , sicut lex e . vel ,sed longe benigniores liberis suis paenas irr=gat. Infamem in novercam 2 Adulterio infamem, qui cum noverca peccarit.
Imo 'ec in filiam l. quod ait 23. D. ad i. Iul. de adulter. Nisi deprensam 2 Pro deprehensam. Glossae edeprendit , tum metari l . Sic prendi apud A. Gellium vii. 1 . Ita enim scripti codices.
sicarii S. Videtit. 8. lib. 48. f. S Equitur lex Cornelia de sicariis, quae homicidia capitali poena. coercet. Lex ait, Qui hominem occiderit dolo malo, quae Verba generaliter comprehendunt qualemcumque occisorem puberem , vel impuberem doli capiscem , ut alio capite ejusdem legis , Qui ven num malum fecerit , M. Tullius pro Cluentio, omnes ait viros , foeminas , liberos , servosita,udicium vocari , ac similiter occisum qualemcumque etiam servum N peregrinum , l. I. g. requi hominem , D. cod. S infantem impc-ctum hominem , Ι- pen. hoc titulo , & ait, do- Io malo , ut excludat casum sortuitum , vel im-
Provisuin, l. ι.& s. dc suae vir* tuendae causam,
368쪽
l. 2. 4. Post addit , ethim eum perinde atquet homicidam teneri, qui cum. telo ambulaverin hominis occidendi causa, t. q. lege Iulia de vi publica tenetur,qui vel cum telo in publico ambulaverit, lege 3. g. I. D. ad Iegem Iuliam. de vi publ. lege Cornelia , qui occidendi hominis
XVI. Enarratio. LEx ait l. i. D. eod. . Doli capacem Vide Cuj. Obs l. VI. 22.S Exercitat. nostram de delictis impuberum. Qui venenum malum J l. 3. D. eod. Et insentem ) Vide C Hacium d. libro vi. ΣΙ- de quae diximus in titulo de public. judic. v. Instit.
Imperfectum hominem γου τελειον ανδρο , Eustatius apud Cujac. d. cap. XXI' Dolo malo) Nam qui hominem occidit , ου προφρωι τῆ αὐελεῖν, citra animum Oproposum occidendi, ut aiunt Graeci, non te
Suar vitae tuendae cauti J Publicola in epistola ad Divum Augustinum: Si Christianus videat se a barbaro , vel Romano felle intersici, debet ne eos ipse chrsianus interficere, ne ab illis interficiatur : vel si licet sine interfectione eos repellere , vel impugnare Respondet Beatus Augustinus cpistola cliv. De occidendis hominibus , ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet con
ii. , nisi forte si miles, aut publica functione reneatur, ut nonpro he hoc faciat, sed pro aliis, velpro civitate , ubi etiam ipse est, accepta legi-' a potesate, fluus congruit pcυοπα.
369쪽
Hominis occidendi causa Ciceto pro Rabirio : Nisi vero interesse aliquid putas inter eum qui hominem occidit , eum qui cum telo hominu occidendi causa fuit. mi vel cum telo in publico amb. Iuxta
legem veterem, , ut ait Cujac. in
recit. de qua dixi ad titulum de servitutib. Inst. vide lib. XII. 47.
XVII. De iis, qui parentes vel liberos
IN quibusdam libris additur ad legem Pom
peiam : nam etsi alia lex Cornelia fuerit de parricidiis . I 2. g. capta, D. de orig. ju. l. ulta C. Theod. ad legem Corneliam de Al. tamen lex Pompeia magis recepta est tanquam novisissima & latissinna , quae pro parricidio etiam habet caedem cognatorum ex transverso, & adfinium , &. patronorum, & conjugis. Proprie enim parricidium committitur tandum inter pa-xentes & liberos , quod Constitutioni hujus tituli magis placet puniri more maiorum primitus virgis sanguineis caeso parricida, lege penult. D. cod. quales virgas lictorum esse apud Plinium logi , ex fruticibus sanguineis , qui arboribus in elicibus adnumerantur , ut quem admodum alii criminosi more majorum arbori in Elici suspenduntur , ita parricidae ante supplicium caedantur fustibus ex arbore in elici decerptis , deinde insuantur culeo , Iuvenalis corio bovis , Cedrinas βοωω νεοδάρτω , cum impiis anil ibus impii homineS , ut inter sententias Imperatoris Adriani
legi , quae reserunt etiam parricidam insutum
370쪽
culleo cum illis animalibus plaustro juncto bobus atris in mare deportari & abjici in profundum. Nova haec poena dicitur in Institui. quae est vetustissima, quia non erat in usu ante hanc Constitutionem , non erat solemnis, ut haec ipsa constituti0 ait. Valde notandum est; quod Suetonius scribit in Augusto, hoc acerbissimo supplicio nec convictum, & manifesti parricidii reum adfici solitum nisi ultro
APud Plinium legi J Libro xiv. cap. x & lib.
Alii criminosi. J Tertulianus lib. t I. adversMarcionem cap. HI v. Consequens est individio- , Din potius intelligi, non criminosam. Vide 1 cum Firmici tit. seq. Iuvenalis J Sat. I3., &c. I Recenti corio bovis. Cum impiis animalibus J Refert Dositheus . lib. 3. m ammaticae his verbis: Fuit lex, ut parricidium fecisset, publice in culeum missus consueretur cum υipera simia , o gallo , O cane , impiis animalibus impius homo, e inpla rum junsium nigris bobus deportaretur ad mare,.in profundum mitteretur. Nova haec pana 3 Ex Leonis Imperatoris constitutione parricidὼ igni absumuntur, quo tamen supplicii genere nullum velocius esin scribit Lucianus de morte Peregrini.