장음표시 사용
381쪽
ά an ali gnare salsum testimonium, non in propria. ' .
XX11. Enarratio. QIIae dicta est testamentaria Paulus
Sontent. Uta xxv. ita dicta, quia de test,imentis lata est, 1. I. D. de public. jud.
Quae quis falsa scripsisset De his qui α-
e. διαεικα ς , Sanctus Basilius in Esaiam
Capite decimo. Qui sciens dolo malo, &c. J Paulus IV. Sen. rent, tir. VII. & d. tit. xxv Hinc emendandus Hincmatus Remensis de divor. Loth & Tetb. in Rebnc ad inte Tog. Ari. Inseruerunt eriam,
inquit, eisdem legibin ad legem corneliam reppimentariam , de his qui testamentum quo . me aliud instrimentim falsum sciens dolo ma- D scripserit, suppresserit, admoverit lege , a-πουerita designaberit fresignaverit , deleverit , honestiorem quidem in insulam deportari , humiliorem autem in metallum damnari , aut in crucem levari , servim vero capite
Poenam capitalem J Sanctus Cyprianus in epistola prima. Hic testamentum s.ficit : ille falsum capitali fraude conseribit. Lege vigesima secunda h. t. J Nisi quid maximum admisium sit, d. l. et r. in fine. Vide Basilica & Exercitationem xii. ad finem. Illis autem quae ibi dicuntur, ut qua parie vis peccavit , eadem multetur, adde illud Athanasii hibliothecarii ex historia Ecclesiastica r peret e namque quis pecat, per ea quoque es cor-
382쪽
Ut Ulpianus scribit 2 tit v III, Callation. LL.
Nos & Rom. . Testamentario se , scriptori te-- .samenti. mi ob instruendam advocationem d. tir. vIi II. falsi ΣΟ.. D. eod. Pecuniana acceperit se Ulp. d. tit. 'De supposto partu Crimen supposti pat-tus publicum non est: nam soli par tes agunt, aut ni ad quos a res pertinet, id est y hi quo
Nisi longo, id est, vi lari annis I Graecus
interpres id quod dicitur tu L I9. D. eod. accusationem suppositi partus nulla. temporis ivraescriptione depelli , scribit, non ita accipiendum esse quasi tricennio extinguatur accusatio, sed . . . . ibi lacuna est : innuit autem breviori tempore concludi & vicennio igitur , aliter quam adulterium quod quiennio claudatux , ut scribit Cujac. in recitat.
Falsum Paulus in Sententiis ) d. Collationis
Augustinus in Soliloquiis Augustini verba hae sunt cap. xvi. Num falsum non est , quod ad ymilitudinem aliarius accommodatum est , neque id tamen est, cujus simile cnarct.
383쪽
COdicis iustiniani. 369XXIII. De his qui sibi adsctibunt in
testamento. iride dictum tit. Io.
EX Senatusconsultis , quae facta sunt ad tria
gem Corneliam testamentariam est Senatusconsultum Libonianum, de quo in hoc titulo agitur quatenus poena legis Cornesiae testamentariae adhcit eum , qui cum adhibitus& advocatus elici ad Scribendum alienum te- 'stamentum , in eo sibi vel hereditatem, vel lcgatum , vel fideicommistum, vel libertatem ,
vel quod aliud emolumentum adscripsit dictante , volente & jubente testatore , qui eam partem testamenti bona cum venia testatoris aliis scribendam dare debuit, qua re non Vitiaretur testamentum, l. D. Claudius h. vlt. D. eod. nec testatori in ea re, quae falsi suspici nem importaret obtemperare. Falsum est, si
invito & ignorante testatore sibi adscribat, &legi Corneliae locus Falsum non est si hoc faciat volente & jubente testatore , sed quasi falsum , & Senatust sulto Liboniano locus , quo utique punitur , tametsi id quod sibi adsci ipsit, pro non scripto habeatur, & cedat heredi scripto , vel substituto, vel coheredi leugitimo. Delictum punitur, etiamsi delinquen, ii nihil profuerit. At sunt casus, quibus resta-
mentatarius a principe, vel Senatu veniam in in 'petrare potest, non etiam jus capiendi. Sunt quib. ipso jure securus cst, ut l. 1.& 2. in s. l. Ιἀfunctus dulci officio, i. mortuus, sunctus vita ,suactus morte , nec cnim res contrariae dicat .Q-V
384쪽
tur. Isidorus in Glossis : Functus ossicio , qui officium vitae implevit. igitur dulce officium, dulceve munus vita dicitur. Seneca in Hyppolito: Cur dulce munus redditae lucis fugis Non est omittendum hac de re, qua de primum factum est Senatusconsultum Libonianum auctore Tiberio , etiam postea factum fuisse aliud Senatusconsuli. ex edicto D. Claudii L 3. hoc titulo d. l. D. Claudius , quod Senatusconsultum Claudianum dicitur. Sunt igitur hac de re duo Senatusconsuli. quod & inscriptio probat libri singularis Pauli ad Senatusconsulium Libonianum, seu Claudianum, d quod l. io. D. eod. hoc provisum fuisse ait Senatusconsultis, non Senatusconsulto , & ita quod sub Τiberio opud Cornelium Tacitum factum fuisse Senatusconsultum de Matheniaticis, & magis Italia pellendis idem apud eundem sub D. Claudio alio Senatusconsulta repetitum, vel reductum sitisse legimus. Quod autem l. 3. R d. l. D. Claudius, Divum Claudiuim dicit, plane probat illud edictum Suetonium tribuere perperam CL Neroni, qui nunquam Divus factus, vel nuncupatus est.
sunt casus quibus testamentarius J Ut si dicant jus ignorasse, seque a relicto discedere, l. 3. in qua dicitur, Senatum D D. Principes raro veniam dc dissse. Sic habet , τοποδας, & ait Thalelaeus: quia jus ignoraverunt, non facile iis ignosci. Menagii tamen codex non habet v. raro. Item poena legis
Corneliae militi remistitur, l. s. h. tit. in qua
385쪽
Menagii liber habet , secuto tenore in L .idam tamen , secutita , &c. Datur & venia marito, si pet tur l. 4. Nam praesti mptio est Pro marito , uxorem ei talς i atum dictasse, ut ait Thalesaeus, & tamen quasi falsum est. Cuja- Cius in recitat. apud quem vide alios casus. , Non etiam jus capiendi J Nullo casu retiistum
. Seneca in Hippolyto J Actui I. Apud Cornesium Tacitum J Annali. II. Apud cunilcm J Lib. XII. Suetonium Claudii capite xv II.
XXIV. De falla moneta. LEX Cornelia alia suit testamentaria , de
qua ante dictum est , alia nummaria, ut Cicero appellat, de qua in hoc titulo aditur. . Haec est de salsa moneta l. de nummis adulte rinis. Monetae nomen est multiplex : nam velico signthcantur nummi, veΙ locus in quo formantur , ut l. 2. & Macrobii I. in 1 olim. Scip. Semen locari intra formandi hominis mone- tam , vel , ut Harmenopulus ait V. I. Epit. sive iconium , ut cst in historia Antonini Florentini, & apud Suetonium in Caligula , aureum iconium. Caeterum hac lege tenentur quicumque adulterinam monetam flant, feriunt, vel probam vitiant, minuunt, exscindunt i adrodunt privatim veI publice , imo aequi privatim probam seriunt ex permissu principis l. 3. nam neque 'arma, neque monetae nisi Publice a certis publicisque per sonis fabricari , aut percuti possunt. Et ex hac caula etiam servi
386쪽
A Lia nummaria, ut Cicero appellat IIr
in Verrem. Asconius Pedianus : Lex Comnelia et mmaria, quae de moneta , ne quis priυatus monetam faceret. Significantur nummi J Ascon. loco cit. Ono amastic. vetuS et moneta. Ovid Fasto
Victaque come sit prima manet a novae Et apud Paulum v. Sentent. tit. XXV. Signata
Macrobii s. J Capite VI. Divus Augustinus libro secundo contra epistolam Parmeniani cap. x111. Si aliqui furtim ct extraordinarie non monetis publicis aurum vel argentum , Aedas per cutiendo signaverint,
Delphinti . Sed si piscis tuus sum, debeo ore pretiosio praeferre denarium , n quo. non Caesaris figura ct inscriptio, sed Regis aeterni viva miυificans imago praefulgeat, fidem scilicet υeritatis , quae doctrinae tuae monetam, O annuli tui symbolum numino cordis mei, O cerae mentis impresserit. Apud Suetonium in Caligula J Capite vige-smo secundo. Hodie vero , aurum iconicum legitur. ZFlant, feriunt di. 8. & 9. D. del. Corn. de fals. Paulus v. Senti tit. xxv. Firmicus. Maiatheseos 1v. cap. XII. stadio puniri ait os a Mιeratas pecunias publice accusatos faciet alaris
387쪽
perἰre. Ex l. 2. h. t. igne absumuntur, quam poenam Tertullianus summam vocat ad Martyr.
adulteratores monetae puniuntur , Basl. l. ult.
Adrodunt Circumcidunt. Suidas .
χαώττας, πενκοπΤοντας para baratias, qui Inun mos circumcidunt.
XXV. De mutatione nominiς. AD lesi s Corneliae de falsis poenam redigitur etiam is, qui dolo malo seipsum adoptat , & novum sibi nomen imponit, quo quid alienum intercipiat, ut Paulus ait in Sent. tit. ad leg. Cor. &l. falsi , D. eod. Si dolus malus absit unicuique libero homini liberum est , quodcumque volet sibi nomen adsumere, nec Ex eo solo , quod novum sibi nomen adsumpserit, ulla actione tenetur , sed ita demum si alium ea re in fraudem induxerit, arg. l. est. D. quod sel. tui. auc. Dico , libero homini nam servi nomen in domini est potestate , non servi. qua de causa & libero homini redacto in servitutem dominus mutat nomen , ut Iosepho Pharao , ut Danieli Nabuchodonosor rex no- tus etiam ex prophanis Straboni.
i XXV - Enarratio. OIJi dolo malo 2 Exemplum in Philoco
masio meretrice, quae sic Glycerem adop- intitio nomine appellat, apud Plautum in milite gloriolo Act. 11. Sc. H.
388쪽
Seipsum adoptat) Cicero in Bruto scribit;
C. Staienum seipsum adoptasse,& de Staieno C. AElium Petum fecisse. Ut Paulus ait in Sent. Libro v. tit. xxv. Ut Iosepho Pharao, ut Dan. N. Vide Iose phum Antii libro secundo capite tertio lib.
ambitu. Vide tit. 14. lib. V. LX positis legibus Corneliis redit ad Iulias ;& proponit hoc ritulo eam, quae de ambitu est, quae olim obtinuit in urbe cum populi sufragiis deferebantur honores & magistratus , non ut hodie nutu principis, i. I. D. eod. l. quidam, D. de re jud. nam petitores honorum. I. candidati clam saepenumero ingentem pecuniam consumebant corrumpendorum suia . fragiorum causa , quae corruptela & efiisio
pecuniarum ambitus dicitur ,&- hac lege judicio publico coercetur. Trajanum quoque lego apud Plinium v I. Epist. eam repressi sic candidatis tertiam patrimonii partem in ea , quae solo continentur conferre justis, ut similiter Senatusconsulto foe ratores jubentur ditas partes patrimonii in solo collocare, & confiscantur, qui partem dimidiam rei familiaris in pecunia habent , apud Suetonium in Augusto. Post autem ad instar legis Iuliae ex Senafusconsulto ambitus coerceri coepit in municipiis, ubi Duumviri & sacerdotes provinciarum crean-
ur decreto Populi, vel curiae, & creabamur
389쪽
etiam Episcopi & Presbyteri, l. 49. C. Theod.
de decur. quorum ambitio coercetur, l. si quemquam , sup . de Epist. & cler. Praefides autem in provinciis creabantur judicio principis, vel praesecti praetorio, I. ult. tit. q. At ex Constitutione hujus tituli coercetur ambitio etiam in principibus ossiciorum, & aliis beneficiariis , qui antequam rationes tuae adminiitiationis reddiderint, repetunt officia eadem , atque continuant, quem esse senium hujus Constia tutionis illa verba demonstrant, Ad solutionem dcbiti primitus urgeatur, & conjunctim L si ali quid in f de lusc. & arc. & quod ita Graeci ad
APud Plinium v1.) Epistola decima nona. In Augusto J In Tiberio cap. quadrage
Coercetur ambitio J De poena ambitus dixi ad tit. de pubi. jussi Instit. In principibus officiorum 4 Principes ossiciorum , qui inter sui ordinis viros principem locum tenent. Vide Scriptores Historiae Augustae , & notas ibidem. Et aliis beneficiariis J Beneficiarii dicuntur, quibus beneficii loco cura commitritur mansionum cursus publici , vcl quod aliud officium iminusve publicum. Cujacius ad librum primum de Fcudis, & ad legem tertiam C. decan. largit. titul. Viae Notas ad eosdem scri2
390쪽
Πολλά- 2 Saepe dum vitat solutionem eortim quae debet ex administratione , 'dat operam ut rursus in eodem scio consituatur.
tundarum. Vide tit. I1. eodem libro. .
SEquitur lex Iulia repetundariuri, certisti
inum argumentum summae avaritiae Romanorum, ut Divus Hieronymus ait in Esaia in cap. 13. Superior lax ambitionem coercet,
quae etiam in eis fuit incredibilis. Haec coercet avaritiam, utraque judicio publico, quod hac quidem lege constituitur in eos qui cum in magistratu , potestate , curatione , Iesatione , vel quo alio officio publico in provinciis es.sent, provincias stoliaverunt ablatis, captis , coactis , conciliacis , aversis pecuniis, quo situm & suorum factum praestant, apparitorum puta , & ministrorum, & militum a gregario ad domesticum protectorem usque , l. I. & accusantur publice , ut verres, & alii plerique nomine totius provinciae, vel civitatis peractorem , quem Ipsa provincia , vel civitas delegerit,ut Cicero, ait in Divinatione, quo lo- 'co etiam ostendit hanc legem tantum nationum exterarum , sociorum , provincialium fuisse. In urbe autem captarum pecuniarum a magistratu civilem fere actionem, privatumque judicium, seu recuperatorium. Itaque si perior lex primum valuit in urbe , haec in provinciis tantum. Damnatos interdum sequebatur exilium , frequentius damnatio in quadru-