장음표시 사용
521쪽
In septimum Aphoris conimentaria. 23
In adustione pumulanti iecoris se pus velutia murca fluat,in ι n.
tia eius continetur ergo monsequetur. ntecedens declaratura, quaa salbum,m tunica eri: ergo oleo uni aut ut amurca insubstantia erit, vicD-
tum insubstantia, sed putrefacta iecoris substantia: ergo mors sequeti
necessario. Quoc Uiones in hepate dupliciter eri sun inel ad crustas Ardu en z.Adnot.dus, ut ex illis emanci ci penetranti ferro v q, ad viscus UAm. Conducit utroque auxilio uti,gratiis tamen est penetransscelio, ta qua non nis ignito ferro tentat Hipp. ob timorem umorrhagiae. Sed neque omni siecoris ab scesius ita exuri poteII,ut si cum tumor vergat ad partem exteriorem O gibbam, quia caua ferro atingi nequit: Tri: s tamen quam adbecneniamus remedium, alia auxilia tentanda sunt,ta illis quae ruptionem c cc re pinunt,tum inras,tum extra utendum. Quod non solum iecoris timores sed lienis adurebat II p. cum enim viscera tua tame ut sine pure, trum praestantiu excogitari potes remedium; verum ad uio tunc penetrans se non debet sed ad crustas inducendas. durit autem non Alum ferro Dd buxeis, tignis,ae fungis taex lino crudo non solum enitisse cruenti oleo intinctis.
Dolores oculorum post meracioris uini potum, .
HR . bori mus recte a Galeno reprobatur: transcriptus enim HI, pars alterius in quo dixit,aut balneum,aut fomentis,aut phle tomiam, aut uini potionem soluere ocularum dolores . nam nuda ait limes a sociis qui tua tria desideret remedia. Quod se corpus uena siectione indiget V plethoricum en, n es cur b etlneum aut uini potione prius rentemus, ath non est lethoricum siectione uenae nonindiget. Fortasse scriptus est ab Hipp. quasiparticularis alicuius casus, ut in Coacis facit, quod aliquando temeraria curatio iuuet ta remedia particularia ante luersalia,cum alioquin corpus uacuatione indicta uideretur.
si Hydropicum tussis liabeat, &c. - Iam bis Apserimus supra ea expositus, quamobrem eo recurre
522쪽
Onexionem habet his Aphorismus cum antecedenti, in quo des
tione vini mentionem fecit; quare occasionem modo arripiens arplicat eam ad urina di cultat .
Stranguriam U puriam uini potis ta vena sectis soluit.
Vt duo remedia ii signia proponat ad νrina di cultatem. Hi autem morbus di cilis, qui repentinam habet occasion . Duas partes habet haecsententia prima conclusio Um intentam comtinet: secunda vero animaduersionem G cautioncm adhibendum in lebotomia. Potio uini O phlebotomia magnam uim habent aperiendi uias praecavendi ab inflammatione: ergo soluit IIrangurium G 'riam. tecedens piobat uirinam uini potio facile premeat ad urinam, sangui nis misso reuelliodo G attenuando prohibet inflammationem: ergo magnam vim habet et rixam silvcndi, quod erat in consequcnti. chod cansa di cultatis uininae es quidquid obturandi vim habet ,seu humor sitseu tumor seu lapis,aut arenuia ,seu castus,aut caruncula, seu denique multitudo urinae. Int digit Hipp.non illam di cultatem quis ex uirtutis imbecillita:e oritur, aut relaxatione musculi ad collum, qua in sinibus accidit. In reliquis dure modo ia flammatio Ofebris non adsit, uini potio utilis e l. Loquitur autom non de quolibet uino sed grandi tame co,ta albo: hoc enim maximὸ per urinam expurgare dicebat . Ax Menae sectio ratione magnitudinis moibi conuenit G ubi inflammationis rimor est,ta denique in omni di cultate urinae. c onuenit aut phlebor
mia,aut meri potio,aut utrumque rem dium. Caterum Nonas infer. orer .
tali,aut poplitissecandas dixit ad communionem maiorem,ssitque adhuc internas magis, quod maior in illis et cui lentior conlpiciatior utilitas, licet Galeno disscite uideatur cur magis interna quam externae crurum incisae iuueni,cum ab eodem trunco habeant originm,utraeque. Quod inter alia remedia soluendi urinam balneum est, cuius tamen non meminit,quia non ita promptum es,neque omnes balneum ita ferre
possint, ob virium languorem. Cb fleres quoq; soluendi urinam uim h bent. Vbi autem qui iam obturat,neq; praedictis cedit remediis bringa ruend concison aut cautaridib. applicuis plantis pedunt, qua
523쪽
In septimum Aphoris Com mentaria: a 3
M laa mouendi uim habent. Quod si nullis remediis cedit, quod vel coalitu meatus Hinariussit obturatus necessio indicat veniendum esse, vel ad sectionem, uel uiolentam caeteris inmissionem; quarum utraque cum maximo uiis periculositIntelligit autem discultatem urina qua uitio fit colli vesicae, non partium superiorum.
A Dis ultate urina quae OHiructionem cae con Irictionem meatus
urinarii fit ad anginam transit,qua O ipsa oritur ex gutturis conprictiove, . . . Intentio. Tumor γ rubor si appareat in pectore angina laboranti bonum. R6 intea Ut demonst/etsignum anginae superueniens salutare. . MO M. . Duas partes habet praesens sententia: prima conclusionem intentam Mutinet: secunda uero causam habet illius. Demo Tumor in pectore apparens detenti ab angina,morbum extra uergere indicat: ergo bonum. Consequens clarum. Antecedens etiam satis apem
Quod libro sexto eundem affert Aphorismum , sed de tumore in collo tio. id dixit,nuue de eo qui in pectore fit loquitur. Cum autem in faucibus o collo, spectore apparere post; H in bis de rubore G tumore in pectore apparente loquitur σθι rior est. Sed cum loco ast ato iam satis plicatus si hic bori mus,non eu quod nunc plura asseramur,
Quicunque in cerebre sphacelon,&c. SI cuti in antecedentide morbo graui ta periculose,angiua scilicetδεν- Inelisi monem habuit in prognosticum ta bis de Spbacelo agit, quigrauismus est cerebri morbus. Quibus cerebrum viaceti laborat, intra tres dies intereunt ;y vero i
morbi euentum ouendat discisimi caegrauissmi, tam ad malum, Bd inte quam ad bonum. tionis. Maximus morbus in primo circuitu iudicatur: ergo vhacelus cer bri intra tres dies terminabitur ad malum, alioquin saluabitur ueri m
524쪽
belu labores.co equens probatur ; quia primus circuitu, en relam frixum an acuti nis morbis, qualis est Sphacelus cerebri agna enim habus promatu: ut si iam tres dies excedat gnum e superari a natura malum : quae enim potuit per. tres dies magnos f re labores superabit γο-que mala ut de tetano dicebat, intra quatuor dies interimere,alioqui ne
male assedio liquando carnibus,ut cu putri fiunt inebra de quibus gas catlombus non potest intestigere Hipp. quia si cerebrum ita corrum per tur nullo modo euadere Her posset; ta linammationem intelligere oporte qua ve sequitur sanguinis feruorem in capite, vel obmutescentiam istam quae ex graui percussione ortusole ruptis neruis G sanguine eo ...., Nuato, aut 'iritus contractione ad cerebri uentriculos, unde remanento, ii c., aegri itupidi ac sine Iei seu ta motu Scu litur a causa interna, sicu externati abes. ' morbus proueniat, cum maximus si istatim intra tres dies occidit rati- . bis. i. quando ad quinq, et septe dies extenditurfecundu Hip. at frequentios iu----tra tres.Verusi talis fuerit, ut superetur 2 disoluatur, aut euatione ces- set inflammatio, tunc terminum illum ti si Golit,unde euadit ager. . Adnot. - Quod Hipp. de cerebri sideratione cum fit a causa intcina: scundo dei mo, bis egit, ta docuit feri ex transmissione sanguinis uenarum cerebrii ab spinam saccidentia esie sanguinis uomitum per os, aut nares ex Orionem, unimi deliquium oesudo e: at 7 epidemiorum ex repletisue ait 'i,cum cerebrum transnsem e non porc ι humorem ad emunctoria, Gnares siccae tr&addit,si autem accc at avxictas biliosus uomitus , aut stupor oculorum,aut obmutes entia ta rato quid loquitur, aut delirium quoddam, mortalem seo conu Ionam,haec ita; per θ inem disser/Iemper lotbalem morbum,
Sternutamentum cietur ex capite.&c.
C in antecedenti sententia egi et I pp. de cerebri assectione a
ter natuiram,inpraesenti modo Aphorisimo deo tomate naturali ipsius agitternutamento scilicet. . Intentio. Dus proponuntur conclusiones, quarum prima docet Iernutamenn causam ese calidum G tauidum: secunda vero docet irrepitum erapropter aeris perangus la transtum. Ideo in duo partes iuxta duas cont
525쪽
In septimum Aphoris commenta Ia a1s
Vt demonstret unde Ilernutationesproueniant Pae inter o toma- Bd inte 'a cerebri reperiunturi, unde cae morborum denotiones cs prognosica ha V'' 'bentur in cerebro. Sternutatio extra a calore cae humido concitatur: ergo O intra. An- Dem n cedens probatur; nam a calore Solis tapiperis excitatio ς itim a cali. x-Π0 Aper of Irum,ac humiditates feri solent: ergo ab humido. OGquens facile sequitu riuia probabile is intus talem habere causam qualem habet extra. 'Secunda conclusio facile probatur oeam sonus ex percussone fit,cae quo Den on- ualidior fiet percoso maior fresonus: cs quia meatus angusti valde ii Ru sunt,ideo vehemens nascitur percvio G ideo θnitus. Quod per Ilernutamentis purgatur totum corpus, sed praecipue cere' I.Adnot.brum: deinde ulmo G uentriculas. 'Excitatur uulcm primo, ex flatu per calorem Heuato; inde excitato ad isnpus em cerebro nouus a8raurabitur a naribus Opulmone,unde maior impetus. Sed dices, semu- tamenta quae sent irritatione narium non videntur habere humorem tacalorem excitantem i Respondit Galenus loqui Hipp. de illa quae fit a causa interna,no a causa externa. At dices, cu multoties homo in sernutationem incidati s uisum es quibusdam cum exitio, non uidetur habere talem causam, sied cum in morbis: qui 'non ex pulmone pendent fit, robur naturae segni cat,ut in prognostico 'ipsit, non uidetur eandem causam habere. Dic necessario, aut calor m,aut humorem semper moueresernutamenta : nam quae sunt multoties aliquando plusquam triginta,indicant prauam 2 malignam cerebri dispositionem exflatu, si aura irritatam ; quae item fiunt ob robur natuet non nis cum altera ex his causis
Quod pueris,cum aeri frigido exponunturternutamenta fiunt caesinvitus ; unde a frigido aliquando oriri possi, non a calido. Dic habere tunc causam externam', non internam. RΘrsus frigida, ta humida copui replentia extra,ne utamenta molient. Dic frigida equatenus densant replere caput,inde calescere, ct calore eleuante humidum in cerebro feri: quare per grauedines ta capitis repletiones maxime apparent nomιtamcnta ; unde ex Irequentia illarum medicus capitis maιa ct reple
tionem praedicere potesi obviare.
526쪽
dolores siue inflammatione a febre sverueniente quare non eiuquod hic multa de eo asseramus,quia iecur sub hypociosis est . .adnota 'quod dolor iecoris,vel est magnus, uel paruus;ab intemperie ἀολstruelionei Taruus ab intemperie esse olet: ob tructiograuem facit dolorem 2 praecique a cibo. At ualidi autores hepatis,aut ab inflammatis ne fiunt,aut a flatu: hic non eum qui ab inflammatione intelligit, quia Iupponit sine febre fuisse dolorem, ergo ex flatu potius colligere opposeret, qui superueniente febre dissoluitur unde fomenta adbibemus a Iatus dictationem.
Quibus sanguinem euenit,&GHIe Aphori ut libro sexto expositus es; quare cum repetatur non indiget alia expositione. '
Quibus intra uentriculum, . Cὀnexio. in antecedenti de hepatis dolore mentionem fecisset, nunc de dolore agit,quihepatis dolori est assinis , bsententiam Acitu dignissimam proponit Intentio Pituita intra ventriculum I septum contenta, cae dolorem asserens, sper uenas ad uesicam tendat soluitur. Ito intea Vt o lendat mirabilem naturae prouidentiam, quae aliquando praetere Moni , Dera morbos curat, ac perinde doceat nos, ut, i quando lassis casus adue-- niat, diureticis utamur, potius quam medicamentis, naturam imitando iuxta illud quo natura vergit. Demos Pisu ta intra venti iculam ct septum contenta uiam nou habens constratio. spicuan ,educi πηn potest nil attenuetur: ergo potius per vescam educ itir q ι. m alia uia, murtam fluet. Antecedens declaratur :siquidem cum non c inspicuam habeat uiam,attenuata facile ad uenas emulgeares penetrare poterit,per occultos corporis meatus, aut ad iecur Ob propin-
527쪽
In septimum Ahporis Commentaria. 236
idtatem. Consequens probat z: qui a Ierosus humor magis ad ve*am trabitur,quam ad aliam partem: quod si in uscam vergat pituita οἰ-uitur dolor,causa maliper uminam educta. Quod de loco, quo vult Hipp. contineri pituitam, dubium ηοπ est: nam i . Adnot. lenus intra septum reperitonaeum intelligi unde uentrem peritonsa explicat Sed haec expositio habet di ultante, cur aqua illa non descendat ad pectem. Cardanus exponit de pituita quaesupra septum contis rur ad os ventriculi,quae a state iecinoris poterit ad partem conueram illius transiuis, o sic in urinas dijundi: utraque expositio probabilis est. Cur vero deorsum non uergat pituita,quae intra peritoneum continetur, causa esse potest, quia non in uacuosed intra membranas continet
Quod cum nulla sit uia manifesta per quam talis pituita educi post, 1 .adnot, per uomitum , aut delictioncm: icto addit inter alui uirtim ventrem Eo. Miam non habens,intelligens manifestam,ta uentres duos superiorem Uinferiorem. Sed dices, cur etiam aqua ad intcstina non per meat si non ad manifestam causam,sed naturae mirandam uim referri debet ista uacuaris e an quod illa in uesicam versa pituita, non gnificat semper debere ire in uesicam sed quods eat, soluat morbum: uel quia facilior eΩ uia ad uescam quam ad aluum,propter uenas magnas quae sunt ad spinam, qua humorem illum attenuatum attrahere possunt: idio habemus ex hoc phorismo magis isie curanda per duretica quam per purgantia. At nil mirum es aquam illam etiam per aluumet timoitum educi posse na- 'turae illo consensu,quo corpus dicitur undique confluxisse: ad quod propositum notat Galenus per ossa transmitti aliquando sua, O pro certo Urmat se uidi e mulierem,que deuoratam acum percutim ad regionem estomachi ciccis,cum plures annos illam in I Iomacho continuisset; adco - . Iazax natura aliquando sui conservatrix admirabiles operationes edit.
Quibus iecur aqua resertum, &e.
CVm de pitu ta, uae intra uentriculi ta septum continetur dola- ωutat
rem inferente in antecedenti egisset nune cu'm non di si proponit aquam ex iecore in omentum erumpcntem. Quibus iecur aqua refertum eruperit in omentum, his uenter aqua talentio' inpletur,ta moriuntur.
528쪽
cum illud acceserit,ue aqua in uentrem infundatur. D-mhri itia repletum iecur rumpitur, eaque multa in Omentum es undistiatio. tur,uiscus corruptrem se significatur: ergo uenter implebitur ta mors sequetur.Antecedens declaratur; quia si iecur aqua plenum, suppovitur, multa es laquet: eadem autem aquaegeneratio iecoris temperiem deperditam ese oriendit. Probatur consequens; quia non poteu effundi aqua cum in omeutum tendit,quam tu uentrem. Mors autem sequitior tum exiecoris malo,tum etiam quia aqua illa hydropem facere solet, ta alucre, unde mors sequitur nec enim e et expxrgaretur aqua spes licet smati nis quia iam visceris robur Hi amsam cs adest uirium imbecilitas. 1.Adnot. Quod iecur impletur aqua,uel quiasanguinem in aquam tra mutat, aut quia excrementum serosum no' e Argatur, quia illi accidit si intemperiem,uelscirrum. Aqua uero,vcl tu vesiculis quibusdam contis tur,ues inter membranas iccoris. Mors autem qua succedit, uel statim succedet e potes ob magnam asi 'entinam cssus cm unde scri sit Hipp.in hydri picis G purulentis G aqua uessanguis simili edacitur, sequi mortem,aut mors Iucccuit paulatim consumptis uiribus cae aqua totum uentrem implente... idnota Proci ex hoc Aphorismo sumit octa em Fernelius putandi aquam, quae in ventre continctur hydispici, non per resudationem transferri sed per consionem alicuius uenae per colari ad illud, sicuti his epatis membrana rupta ct ab aqua corroga illam in uentrem εἴ audit. Illud u ro omentum significat,uil in i uni omentum, uti ad partes circa omen' tum,quae sunt in uentre; quae t Vinitio magis placet Galeno: poterit tomen tempolis spatio corrodi mcntum oe aqua impleri P intra peri tonsum cI omentum contisci M.
. - JGne,io. βρω-vmi potione locutus fui et eamque soluere scripsi a urinae dissicultatem,nunc eandem uini potionem rursus in considerationem ponit. antentio. Auxietudinem, oscitationem, horrorem, uinum pari aqua e missoluit. Io Inxen Vt demonstret uini uim ad bie tria symptomata DPenda , ac pro hi de ium ' eo tanquam remedio in illis uti nos oportere. - Vinum aquali aqua perfusum di oluendi ta attemperandi humore; stiatio.' γ uapores uim habet: ergo soluit anxietudinem, oscitationem, o se
529쪽
In septimum Aphoris Commentari L 13
rerem. Antecedens probatur: nam ratione aqua alte erat, ρο rationemini dissbluit. Consequens deducitur ; quia anxietudo, citatis, ta bora Golent habere eandem causem, vaporem scilice aut crasium,aut aere. IG mordentem os uentriculi es neruos,qui uapor a calore uini dissbluitur G a frigiditate aquae attemperatur: adde aquae penetrationem uiuum iadiuuare quo minus caput petat impedire. Quod ii Ia tria o tomata uel sent in sano homine γ absque febre, x.44ος tet et febricitantem quouis modo uera es Hipp.sententia icet insano tutiussi remedium. Caeterum anxietudo vel Grorem significat ad quem co/Dducit maxime uini potus ; vinum enim laetificat cor hominis, ait Prophe ira vel significat anxietudinem quae ex maligno humore ad os uentriculi consi lentisitseu ad uterum,aut hypochondria; de ructus, ac animi defectus fiunt: cs in his casibus uinum etiam optimum remedium est , tum quia calidum,tum quia resiuit omni malignitati: unde Hipp. intre remedia maleficiorumposuit lac, uinum,essium,acetum Osal. Quia incitatis sit ex cram uapore, qui ad musculos mandibularum x. Adnot. currit,unde laxantur musiculi ει dissenduntur,ut flatui pateat ut sicuti in pandiculatione. Horror autem, cum sit debilis rigor, stu a frigido, seu acri uaporemGetiam a vini potione Aliutin. Caeterum illud squaliaqua permixtum,triplicem babet sensum, aut quodHuasisset potio pro medietate uini aquae; aut quod mixtis aquae sit tanta quanta vivum ferre potes ad proportionem uini O naturam assumentis; aut quod tale debeat assumere uinum ut HI meracum cs grande , quod solet squalem aqus partem ferre: quibus omnibus modis uera eri siententia Hipp. tamedici prudentia omnibus pro occasione uti poterit. . .
HI: bori mus in quarto libro ponitur, ct eo loci illum explic
uimus, quare illius expositionem iam nunc omittimus. i
Quibus occasione aliqua cerebrumi,
C supra de sphaceto cerebri Hipp. locutus fuisset, nune assem CFme dctionem indicat, qua uel cerebri sideratio est, vel illi per quam
530쪽
- Roderici a Fonseca i . suibus cerebrum vehementer Derit concussi , muros protlaus ei; en necesse. I Vt medicus dignoscat ex hoc θ tomate magnam cerebri concus
Mu' tim factam,ta intus issem se, Demo - Loquelae principium est a cerebro: ergo eo vehementerpercusio mu-o ' tu, fiet' homo. Antecedens patet; quia mouendi ,., sentiendi facultas a cerebro est Consequens prob tu ἰ quoniam ex magna percusone n temrii uel conquassari cerebrum, vel ursumpi neruos, aut rumpi uenas, aue denique retrahi facultatem ad arcem Dam unde mutus fit homo. I. Adn0x. Quod apbonia seu obmutescentia nou suam vocis priuationem bis sed omnis motus 5 sensus armissionem significat, quia valde δε principis perdi; tur operationes. Quod vero dicitur quinto Apho, senoru lib. sexto de febre ac vomitu bilis,indicare diuitionem terebri, ab hoc disert, quia hie magnam colligit lotone/n qua se percussionem eu casum contusionem, ibi autem Isionem absolute dixit: hunc vocavit Hin stupore cumscriptit supra ex capitis ictu soporem aut delitntia mala es e. solet curem aliquando post tres dies xcjurgere ager Uuotem recuperare; aliqua do asem longiori tempore dummodo non sint disrupti nerui aut valde lysi νentriculi . Quidam id tu adeo uehementi ta valido cohstit ut Iam
gula ex oculis,auribus, uaribus V ex ore manaret,iunc tantus mentιssie
suumq; stupor inuasit, ut calua pertu atque inde obsidiasuo rit, omneq; remear genus mesenso indu ium, sicq; is tertio mense rellitutus imme
adnota Quod ad eiusmodi percussiones Ib idone calido uino imbuto inuolut netio. agrum, quo ebullicrint rose mainana,saluta, ad facultatem excitandam roborandam. Caeterum huius Aphorismi ex lum habe quinto Epid. in puella qua ex rupe cecidit oe uoce priuata Lectabat si s septima die vocem recuperavit, liberiir, t mcn sanguinis effusime ex naribus: aderat enim mulieri sterior, G spiritus de us ut morientium. Vidius fuismelli cratum, maxime autem adiuta est ex aetate oe sanguinis luxu ena ribus; in aetate enim puerili,cum confra membrorum tenuitate ρο molia tie, non uas anguntur partes eum cedant ηt in maioribus oe durioribus corporibus acii ιt.
iuporis i invida carne pre litis, ' conexio. casione potus', cuius supra meminit, modo famis mentionem fi- cs Fouci de utilitare potionis uini egis, ita de νtilitatefamiam agit.