장음표시 사용
11쪽
Carmen, quod tractandum et edendum milii sumpsi, medii ovi temporibus notissimum inter illa poemata non ultimum tenet locum, quae Ernesto uellenbach auctore comoed eleg saSc. I pag. 5 Sub comoediarum elegiacarum nomine comprehenduntur, quae variis locis a variis poetis composita in eo Omnia concinunt, quod elegiacis versibus aut comicarum fabularum argumenta enarrant aut narratione hic et illic interposita ipsa per diverbium decurrentia scaenicarum similitudinem quandam praerae serunt'. rimam comoediae notitiam obemus Stephan Endlicher, qui propter stili dictionisque similitudinem et quia una cum Matthaei Vindocinensis comoediis est tradita in duobus codicibus Vindobonensibus, hunc auctorem Aldae comoediae fuisse contendit vide Catat cod. philolog lat. biblioth Palat. Vindobonensis pag. 14 et 163). Atque haec sententia a multis viris doctis comprobata est. Suscepitoam dolostandra Merit os Originos latines, theatre moderne. 1849. pag. 286 not. atque acerrimus et maxime strenuus defensor extitit in protegomenis ad oditionem comoediae cf. Ροestes inedite du moyen age. 1854. pag. 421 sqq.)y). Qua in re virum de modii aevi
poesi optime meritum errasse cum nunc quidem inter I Neque hodie desunt, qui Matthaeo comoediam tribuant;
vide sengrimum ed. m. Volgi pag. XI, not. 11 et pag. CXXII, not. 3.AIdae comoedia, ed. Lohmeyer. 1
12쪽
plurimos constet, accuratius, quae protulit, refellere supersede, ). Merilius autem, ut Matthaeo adiudicaret hanc comoediam, maxime stili amitate commotus est, es pag. 422 'c'estra meme phrase risee et ouvent obscure la sim rechercho de jeu de mot et dotoute les assectations u bel-esprit, te meme cynismed xpression et la meme crudite de pensee, ensi lamem Versification m e plate, quoique plus habilest plus lacile, commem devait arrive a m poete auque rage aurai donne plus d'habitet et 'experience'. Sed quae communia inveniuntur, ea satis puto explicari e patria, aetate, genere poetico iisdem neque accuratius inspicientem discrepantiae sugiunt. Nam Aldae auctoris multo planior sermo et sere lepidus a Matthaei stilo contorto et supra modum artificioso longissime abest ). Maius etiam discrimen, quamquam hoc apud illos poetas minus valet, est in re metrica Aldae enim poeta contra temporis sui morem plurimas easque gravissimas elisiones admittit Matthaeus in hoc genere valde cautus est. Praeterea erili gravissimum erat, quod in Aldae prologo v. PSq.
ne matronaret meretrix in verba Sabinae, sunt sua materiae reddita verba suae . memoratur Sabinae nomen typica vi positum, et cello Sabino ait u erit ne nous est connue que par ne allusion du meme genre qui se trouve dans ne iece
de Matthioti de Vendome, dans la Lydia' v. 135 sq.
I Nuper de hac re egit Gulielmus Cloelia in Beldiligo
2 De Matthaei stilo recto iudicat attenbach in Sila.-
Ber de Muench Akad philol. -hist M. 1872, pag. 562 Praecipue amans est verborum cumulationum, quibus decem versus et plures saepius explet, s. e. g. Milonis V 203-213 al. cu
ius usus in Alda ne vestigium quidem habemus. 3 Tamen, num a Matthaeo illa comoedia Lydiae sit composita, non iniuria, ut videtur, dubitatur; vide Cloeliam l. pag. 7 sqq.
omnes Si numeres, nulla Sabina manet'. Quam argumentationem ne si Verae quidem propositioni inniteretur acciperem. Re vera autem erilium memoria sesellit, cum nomen a bonorum poetarum aetate usque in medium aevum utique floruerit eadem vi usurpatum, confer Hor epod. Π, 39 sqq. Ovid. am. m,
8, 1 Mart. IX, 40, 5 et XI, 15, 2 Iuven. VI, 164, qui
bus addam nonnulla exempla e medii aevi carminibus desumpta:
Mathematic sed in patrologiae Mign. Ser. II, Om. 171, col. 1365 sqq. cant. VI, 43 ingemit affectu vera Sabina pio Ioannis Saresberiensis Enthetic sed Giles v. 1343 Syllaque dum viguit, nulla Sabina fuit' comoed Babionis ed. right in Early mysteries pag.
lenelope Pecula pietate, pudore Sabina'
nais ego videor, studui magis esso Sabina Bernardi Morianensis de contemptu mundi sed Flacius Illyr. Varia doctorum . . de corrupto ecclesiae statu
poemata', 1754 , pag. 305 Satirical poets ed. Τh. Wright.V0l. II pag. 60 plurima Lydia, rara Lucretia, nulla Sabina carm. resonant. α collegit right Early myst. pag. 107 sqq. v. 5 Sqq. ludoris prodigam
non eligam nec Sabinam moribus
Haec do erilii scrupulis alios suo loco tangam. Certe igitur Matthaeus indoeinensis non fuit auctor
comoediae; quis autem fuerit, non minus ividenter demonstrari potest.
Ac primum quidem Petrus Blesensis is, qui postea erat archidiaconus Bathoniensis, in epistula x v. Petri
13쪽
fratri suo gratulatur, quod consilio suo obsecutus abbatiam in manus summi pontificis resignarit, ibique his
verbis solacium ei afferre studet: Nomen vestrum diuturniore memoria commendabile reddent tragoedia vestra de Flaura et Marco, versus de pulice et muSca,
comoedia vestra de alda Sermone vestri, et caetera theologicae facultatis opera, quae utinam diffusius essent ac celebrius publicata. Plus honoris accrevit vobis ex Vestris operibus, quam ex quatuor abbatiis eqs. Quibuscum optime congruunt, quae auctor Aldaede sua poesi in prologo profitetur . 9 sq. ersibus ut pulicis et muscae iurgia risi, occurrit nostro mascula virgo stilo'. Tum in nonnullis libris manu scriptis poetae patria et nomen continentur carmine memoriali, quod meo iudicio non poeta ipse essinxit, sunt enim Versus leOnini, sed saec. XII. et XIII librarius, cui res et nomina
bene fuerint nota. odio illud distichon extat tantum in codice optimo Harteiano 3872, sed erat in Amploniano quoque libro nunc deperdito, vide infra pag. 19,
Musa tonensisy Guillermi sive lesensis Scriptores iuvenes volt refugitque SeneS'.
Deniquo in pluribus Petri lesensis epistulis es ep. 49 72 et in Invecti v. in depravatorem operum Ble- sensis sed Giles tom. II append pag. LXXXIV adhibetur Aldae comoediae versus 556, quamvis Sine auctoris indicio:
non expectato utitus ab hoste tuli', quem Gulielmus parva tantum mutatione admissa ex
i Adiectivum derivatum a Vienna, suburbi urbis Blesensis, vide histoire litteraire de la France' om. XXII pag. 52; quare legendum censet Cloelia Visnnensis'. 2 Utrum scribendum sit seriptoris et iungendum antecedentibus, an scriptores' hic sint librarii v. Bernier in hist. liti decia r. l. l. dubitare licet.
Ovid. hor. VI, 2 sumpserat. Sed hoc argumentum non ita multum valere libenter concedo. In libris manuscriptis, si praetermitto Harteianum, nullum Oetae, a quo carmen Sit compositum,
vestigium inest, id quod mirum non est, quoniam, nisi auctor carminis ipse in versibus se designaverat, illius aetatis homines poemata ipSa, non poetarum nomina, quae traderentur, digna putabant. Unde actum est, ut ne titulum quidem sontes eundem afferant. Simplieitor Alda vocatur in initio et fine codicum Vindobonensium 303 et 312, in floribus poetarum Ρoleti con), in odie deperdito Melicensi vide stud. Vindobon tom. IX, pag. 68), quam formam decurtatam posterioris
temporis esse perSuasum habeo quare illam, quam adhibuere editores, neglexi. Comoediam do A ida' significant etrus in p. 93, codd. Lei densis et arisinus 15155 atque comoediam auctor ipse in prologo opus suum appellat Alias tituli formas exhibent Lambaeensis Comodi Uth et Berotinensis proverbia albo comoedi' i. e. A ldae comoediae'. Ex his titulum elegi, quo Ostris temporibus a doctis designari solet Alda comoedia', quamquam medii aevi temporibus magis usitatum vi dotur fuisse illud comoedia de Alda', quod nescio an hancogallicae originis sit ).D Guilolmi Bloson sis vita nihil sero scimus, nisi quae pauca ex fratris epistulis enucleari possunt, quae accurate sunt composita in hist liti decla I r. lom. XV, pag. 413 sqq. et X , pag. 51 sqq. quibuscum conferas velim Chassangium in nouvelle biographie generale' tom. 22 , col. 68 sq.
Quo anno comoediam suam poeta ediderit, certa testimonia desunt. Primum commemoratur in Petri ep. 93, quam anno 1170 scriptam esse inter Omnes constat, quare ultra hime annum ascendere non licet. Neque
1 De titulo ab his omnibus prorsus alieno vide instapag. 15 Sq.
14쪽
multo ante ut puto nata est Mini 1167-1169 Guiloimus in Sicilia erat, ubi auxilio Petri hatris, qui tum Sigillarius erat et doctor regis suillelmi secundi tunc pueri' vide p. 131), abbas Matinensis factus est. Atque recte iam monuit mestus uellenbach l. l. pag. 7 facilius in Sicilia, quam in Gallia fieri potvisse, ut fabulam de Menandri raptam sinu inveniret et imi
ceterum inter scripta poetica, de quibus infra locuturus sum Aldae comoedia ultimum videtur fuisso secundum fratris testimonium in p. 76, ubi salutaribus monitis se Datrem ab illa vanitate retraxisse profitetur. Omnino cave putes Petrum, qua fuit gravitate animi, illud artis poeticae genus leve, cui frater se dederat, vere comprobasse quod colligere possis ex ep. 93); aliis enim locis in tales nugas acriter invehitur, cf. p. 76 'Ego quidem nugis et cantibus venereis quandoque peram dedi, Sed per gratiam eius, qui me segregavit ab utero matris meae, reieci haec omnia a primo limine iuventutis ... Repudiatis igitur adulterinis amplexibus mundanae scientiae . . . Illud nobile ingenium fratris mei magistri Willelmi quandoque in scribendis comoediis et tragoediis quadam occupatione servili degenerans salutaribus monitis ab illa peremptori Vanitate retraxi qui in brevi praeeminens in exercitio doctrinae coelestis fructuosa praedicationis instantia perditi iacturam temporis plenissime restauravit . . . Omitte penitus cantus inutiles et aniles fabulas et naenias pueriles Illud mihi maxime vertitur in stu
Reliqua poetae lesensis opera, quorum nullum diem tulit, sunt haec.
Versus de pulice et musca' vide p. etri 93),3
I Vid titulum sepulcralem fictum ep. 3 Willelmus Blasensis Matinensis Abbas hic iacet' monasterium est S. Mariae de Maniaco os hist liti de la r. 'om. XV pas'. 414.
quibus, ut illa aetate moris erat, poeta iurgia' prol. 9)inter has bestiolas intercedentia de virtutibus et vitiis
utriusque ac statu Vitae tractavit Carmen videtur fuisse ludicrum cs prol. 9 postquam, risi' et, si sermones
pulicis ad exemplum elegia de pulico Ofilii Sergiani
formatos cogitare fas est, non nimis pudicum.
Eodem loco strus fratri tribuit tragoediam do Flaura et Marco'. De qua quae viri docti coniecerunt non probabilia puto. Velut Obnguen0 in hist liti. docia r. tom. XV pag. 414 suspicatus est laurae
nomen reserendum esse ad moecham famosam, cuius
mentions facit Ivo Camotensis in epistulis Commotus autem est, ni fallor, hic vir ipso locorum habitu, quibus do Flaura' vel Flora' carmina esse composita enarratur cf. Ivonis ep. 66 in ignei patrol. ser. ΙΙ,
tom. 162, col. 83 ut a concanonicis suis famosae cuiusdam concubinae Flora agnomen acceperit Se Ioannes quidam epiScopus Aurelianensis scelestus, et ibidem infra Et nemo ista aliqua occasione confinXiSSeeredatis, unam cantilenam de multis metrice et musice
de eo compOSi tam e persona concuborum suorum Vobis
miSi, quam per urbes nostras in compitis et plateis similes illi adulescentes cantitant, quam et ipse cum eisdem concubis suis saepe cantitavit, et ab illis cantitari audivit'. Eadem iisdem foro verbis narrat Ivo in ep. 67 quidam enim concubi sui appellantes eum loram, multas rythmicas cantilenas de eo composuerunt' eqs. Sed quis crediderit illam rem multis annis post potuisse praebere Oetae materiam tragoediae, raeSertim cum argumenta e vita cotidiana aut ex historia desumpta ab huius aevi poetis in tragoediis et comoediis componendis neglegi soleant. Flaurae vel Florae nomen Semper notum erat, Velut saepius invenitur in
carminibus uranis ed. Schmellor), cf. 147, 154, 155, 157 159 H. et sortasse hoc vel illud eius modi poema ad cantilenas illas redit, quas a scolaribus cantitatas
15쪽
Neque probabilius coniecit Victor te elere m hist liti docia r. lom. XXII pag. 55 Me Flaura et
Mareo tragoediam mutatis sorte nominibus esse eandem, atque 'de Astra et Flavio sed Thomas right in ere society vol. VIII pag. 20 sqq.). Nam cum
nomina minime sint similia, talis commutatio admodum mira est ). Itaque Blesensis tragoedia qualis fuerit, omnino
Pauca addenda sunt, 'ragoedia de Affra et Fla-Vio', quam editor propter stili similitudino Guilolmo Blesens adscripsit. Diu equidem haesitavi, utrum huic
coniecturae adsentire necne. Neque enim quisquam non videt stili utriusque, tragoediae et comoediae, as finitatem, neminem fugiunt loci utriusque consentientes ). Atque hoc quidem mihi certum est, intercedere inter haec carmina quandam necessitatem, talem Ortasse, ut alter tragoediae 2 poeta ex altero hauserit, sed his incertioribus causis commotus Gulielmum auctorem tragoediae appellare non auSim, quamquam non
unum tantum eiusdem generis Opus ab eo esse com
positum exietri ep. 76 concludere licet. Accedit quod in tragoedia habitu et forma non nihil ab Aldae comoedia alienum est, desunt e. g. argumentum et prologus, neque eadem est dialogorum et descriptionum distributio Denique quo modo actum eSSe putem IS, ut idem poeta in comoedia elisiones vel gravissimas admitteret, in tragoedia contra cautissime Vitaret, cum inter 23 versus praeter unum 205 Ecce tua advertas
1 Recte hanc sententiam reprobatam esse a Cloelia l. l. Pag. 12 sq. Video. 2 Conser s. g. ld. diffiteare virum , . et Fl. 4 diffiteare patrem'; ld. 81 sic obstetricis probat experientia', A. et Fl. 41 iudicium medici probat experientia'; Ald. 114 in lucem prodit -- et Fl. 12 Ald. 372 acrius ignescit' A. et Fl. 7 Ald. 374 et cutis ossa trahens A. et Fl. 116 vix tenet ossa cutis', M.
plum inveniatur γΡraeterea Gulielmus theologiae studiis, ut par est, operam dedit. Ita Petro auctore ep. 93 sermones et alia theologica lacultatis opera compOSuerat, quae utinam diffusius essent ac celebrius publicata' idem desiderat. Atque in p. posteriore 76 amico alicui theologiam neglegenti exemplum proponit fratris, qui
iacturam temporis in scribendis tragoediis et comoediis consumpti salubri doctrinae caelestis exercitio plane restauraverit ). Hodie horum operum, quantum inquirere potui, nec Vola extat nec Vestigium.1 Postea etiam Gulielmum passim adiuvisse in litteris fratrem videmus ex ep. 77 Hibri mei de praestigiis fortunaeJ siquidem prima pars a magistro Willelmo fratre meo correcta est; sed quia timeo, ne sit indulgentior mihi, si quid in eo vitiosum invenerit, precor, ut ab initio totum diligentiore cura recurratis, quatenus nihil ibi resideat, quod lectorem offendat eqs.
16쪽
Medii aevi scriptores et praecipue comoediarum tragoediarumque poetae non nova inauditaque cecinerunt neque e suis ingeniis carminum, quibus aequales et posteri delectarentur, materiam haurire potuerunt, immo omnia exempla docent eos nihil aliud egisse, nisi ut sententias et fabulas feliciore aetate natas et excogitatas susciperent et materiam antiquam in sormas redigerent novas moribus saeculi sui et aequalium ingeniis adaptatas Atque his imprimis de causis medii aevi scripta maioris sunt pretii, quam Vulgo creditur, multaque antiquitatis opera, nisi hac
via quamvis deformata ad nos perveni SSent, ViX OS-Semus. Neque ullo modo in hac re uitelmus Blesensis ab a0qualibus differt Carminis quod tractamus argumentum non ipse invenit, sed multo ante notum et tritum denuo tractandum sibi sumpsit, ita ut originem sabulae perquirere et, quantum fieri possit, ad fontes
eam reducere opus Sit Poeta ipse cum in comoediae
prologo v. 9 sqq. de auctore suo verba laciat exemplumque, quod adhibuerit, describat, ab his explicandis omnes, qui quaestionem solvere voluerunt, initium cepere, sed minime inter se consentiunt. Quamquam nobis, cur ea, quae poeta dicit, in suspicionem vocemus, nulla causa Videtur, tamen non defuerunt qui
plane fidem illis esse abiudicandam censerent Τ), iisque Victoris le Clere sententia placuit proposita in hast litt.1 Vide Lucianum uelle in Flecheiseni annal tom. 97 1868 pag. 33 et conser cloetiam l. l. pag. 76 cum notis.
si ron eui absolumentisne hypothes dans ne questio encore Obscure, que Eunuque de erence, qui est colui de Menandro, 'otait connu de Guillaum que par quelque imitation e prose latine, comme celles qui avalent emplace, dans le our de Aiectes, memeen changeant te titre, plusleur comedios de ancienthoatro'. aerentio igitur pendere comoediam iis per
Terentius autem, quamquam comoedia vetusta illis temporibus plane fere evanuit, apud eruditos homines etiam tum valebat et unus erat poeta comicus, cuiuSOpera, non nomen Olum, nota essent velut Ioannes
Saresboriensis cstolier. I, 8 Plauto et Menandro, quos non noverat nisi lautum sub imagine ueroli, opponit erentium: et quibus ars nostri erentii innotescit'. )Atque in sabularum eius numero Eunuchus locum primarium videtur obtinuisse, ex qua saepius in litteris saeculi XII. y versus asseruntur a Ioanne Petro Blesensi,1 Omnino do erentio tunc noto et lectitato L. Carolum Schaarschmidi Iohannes Saresb. pag. 101 sq. Rudollam Peiper in Archi fur Litt.-Gesch. tom. V pag. 495, Georgium Volo Wiederbelobunides klass. Alteri. tom. II pag. 408 sq. Cuno Francke Zur Gesch de latein Schul poesi de XII. u. XIII. Jahrh. pag. 24, Cloelia Bethraege . . . II. Die Ansaengo de Renaissancetragoedie', 1892 pag. 1 sq. l. Terentius, cuius mentionem facit Amarcius in sem. III, 526 sq. script ante R. 1044 Novi quid referas: Mihimet sum proximus aer. Andr. 636 inquis. Non docet sopi figmenta salesus erenti
Scripturis miscere sacris', enumeratur in catalogis auctorum
poeticis inrici Trevirensis ad a. 1140 v. 1 quidque requirenti donabis magno Terenti γ', Hugonis Trimbergensis a. 1280ὶ registr. v. 280, Nicola de Bibera cuius a. 1281-83 compositum est carmen satiricum v. 3s qua fuerit vafer, nosti, herentius Aser', quibus adiungas Waltheri Spirensis pass. Christophori ad a. 73 Ι 101 Africa praesentat secum comoedia Davum'. f. Gotineb Ueber Mittet alteri. Bibliothehen pag. 43 sqq.
2 Etiam carmen in codice Valentianensi O, II, 25; vide
17쪽
moedia agitur, in qua secundum Saresberiensis iudicium Pol ierat VIII, 1 Comicus sere omnium vitam expressit'. in omnino ex Saresberiensis Verbis concludas eam tunc, cum scriberet Polleraticum l. e. aestate a. 1159, vide Schaarschmidi, pag. 143), lectoribus minime ignotam fuisse. etro autem, Saresberiensis amico, et Gulielmo fratri, quos adulescentes diligentia et cura doctos scimus ), hoc tribuere debemus, ut quae aequalibus eruditioribus, iis quoque nota fuisse Sumamus. Quare fieri potuisse nego, ut Gulielmus do e-rentii linucho nihil ante oculos haberet, niSi narrationem rusticam prosa ratione consectam.
Praeterea mirum esset, quod poeta, si Eunuchum eum adhibuisse ponimus, non plura sumpsisset ex illa labida nam similitudo inter Aldam etaerentii comoediam tam exigua tamque in casu posita St, ut Vix possit similitudo vocari. Plura etiam in Aldae comoedia insunt, quae antiquam sabulam olent eaque non ex imucho desumpta. Sed redeamus ad prologi verba, quae mihi quidem dubia non videntur esse. Incredibilia enim et quae mendacii et inventionis speciem prae se ferant poeta non narrat, Sed verbis simplicibus neque immoderatis
Ι. Mangeari Catalogus des ms de Valenciemes pag. 415 ad finem saec. XII. scriptum, quod editor uisirit posis inidit. pag. 294 medii aevi cantibus popularibus inseruit, erentii est, Chaereae querela propter missam puellam vide Ter Eu
I Imitatur Saresberiensis his verbis Quintiliani do Me
nandro iudicium X, I, 9 ita omnem vitae imaginem expressit', unde solum poetam graecum ei fuisse notum putem neque
probare velim, quae de loco olicr. I, 8 coniecerunt eiperus l. l. pag. 29 et uellenbachius i. t. pag. 15 . 2 Videas, quae exposuit edius Bles in ep. 101 de disciplinis elementaribus, quibus sit imbutus, et de scriptoribus grammaticis et historicis, quos legerit; cf. praeterea Biblio-mania in the Middie Mes by F. Sommer Merrmeather. London 184s, pag. 15 sqq.
eXemplum suum, quale fuerit, depingit, ut subtilitas ipsa et diligentia, quam in describendo adhibuit, ne
auctori diffidamus, admovere nos debeat. Haec de fide poetae sententia firmabitur, si ceteras medii aevi comoedias, quae de origine Sua aliquid proserunt, comparaVerimus Fabularum sontes praetor Aldam indicantur in Vitalis ulularia, Matthaei indocinensis Milono, Ricardi Venusini de Paulino et Polla comoedia. Nomo dum dubitavit de fide ulularia in iis quae
de lauto i. e. Querolo explicantur, tum Milonem apud omne constat fluxisse ex aliqua innumerabilium do vestigio leonis 'in narrationum, quae Constantinopoli ipsam fabulam actam esse notaverit, denique aulini et ossa fata, quamquam haec comoedia multo post scripta in alius argumenti minus huc quadrat, a poeta, qui ipse ea viderit, esse narrata certum est. Eius modi
autem testimonia desunt in Amphitryone, Baucide, Milite glorioso, Lydia, amphilo, Babione comoediis et
in tragoediis, quae nobis notae Sunt, unde non Suquodam necessario coacto poetas haec confinxisse Olligas, sed quia quae de fontibus dicere possent, notatu digna iis videbantur. Itaquo nonnulli aliam viam ingressi fidem auctoris Servare accurateque Verba interpretari conati sunt, sed minus feliciter, veluti umerit, dum titulum fabulae, quam poeta adhibuerit, instaurare temptat vertendo verba mascula virgo' e latina rursus in graecam lin-
1 Milo non ex graeca versione libri Sendabad, cui est titulus Συντίπας, originem ducere potuit, quod posuit uellen-bach pag. 16); ibi enim rex relinquit apud amicam anulum, in Milone contra rex abit oblitus solearum' cf. IV. 141 et 149 sqq. , quam narrationis formam habemus e g. in versione hispanica libro de los enganos' vide Landau Qvelle de Deca-merone pag. 15 et in multis fabellis gallicis, quas allatas invenis apud Adiabertum Keller li Romana de sep sages pag. CXXXVIII ot minum Rohdo Verh. de XXX. Versammi. deuischer Philologenis Schul manne et Rostocli pag. 61), qui et Apulei IX, 17 21 et Aristaeneti ep. I, 5 locos comparat.
18쪽
- 14 guam effinxit monstrosum illud Παρθενοσανδρεια, quod compositionis leges omnino respuit. Recte eiperum l. l. pag. 527 hoc improbasse multoque melius quadrare ανδρόγυνος titulum qui Menandri est concedo, sed quae cetera de fonte comoediae ille explicare studet, nimis audacter dicta esse mihi videntur. Versionem enim latinam e graeco Menandri lactam, qua Gulielmus se usum esse profitetur cf. V. 13), coniecit fuisse Caecilii Statii comoediam 'Androgynus', quae quamquam
nobis non esset Servata, tamen saec. XII. integra extare potuisset. Sed Caecilii pus, de quo praeter duo Dagmina minutissima per Festum Verrium Flaccum, Varronem tradita nihil servatum est ), num ad exemplum comoediae Menandri compositum sit, non certum est. Atque vix credat quisquam comoediam istam potuisse servari usque ad Gulielmi tempora, praesertim cum neque in librorum catalogis neque apud scriptores ullum illius inveniatur vestigium ).
Omnino autem hos versificatores non per Scaenica integra in comoedias redegisse elegiacas, sed Otius narrationes prosa oratione tradita in usum suum
contulisse satis notum est vide uellenbach pag. 17). Quae cum ita sint, verba poetae aecuratius ipsi excutiamus opus videtur esse. N. 9 sqq. Versibus ut pulicis et muscae iurgia risi,
occurrit nostro mascula virgo stilo: nominis accipio pro nomine Significatum, non potui nomen lege domare pedum.1 Vid Ottonis Ribbee scaenica Romanorum poesis frag
menta IV, comicorum fragmenta Pag. 37.
2 Porro Peipeius omnia quae de fonte suo dicit poeta
quadrare ad Caecilii comoediam demonstrare studet, quae singulariter tractare supersedeo vel ipsius verbis motus: Abermas steh einer solchen Annahme, ber dere Schichsa librigens, in reine Merglaube emorsen Eu erden, de Ver-
Pro titulo igitur vero poeta significatum substituit
mascula Virgo', quae Verba repetuntur infra v. 552 irginis implevit mascula virgo sinus'. Sed qualis erat titulus graecus Verborum compoSitorum, quae Significant mascula Virgo', non parvam composuit copiam
Ρeiperus, et ipse quod ex his elegit ut aptissimum ανδρύγυνος, mihi quoque placet, quamquam Versi latina significatui verbi graeci non plane respondet ).
Unus vero, ne hanc tituli formam accipiamus, Obstare videtur versus non potui nomen lege domare pedum', quia illa vox optime metro subiungitur. Hac in re
utile erat deperditi Alda libri manuscripti vestigium
in catalogo librorum manuscriptorum in propria bibliotheca asservatorum', quem a. 1412 Amplonius Ra
tino de Borha sibi consocii ): Rem Musa lesensis
egregia de antropynaculo, id est de mascida Virgine', unde titulum comoediae priorem tunc fuisse notum discimus ), nam antropynaculum nihil videtur esse, nisi derivatio corrupta et in sermonem latinum trans-I ἀνδρόγυνος vocabuli interpretationes veteres graecas vide apud Theodorum och com se tom. III pag. 18 sq.); in glossariis explicatur qui utrumque habet sexum hermaphroditus' cf. apiam d. Venetiis 1491 s. v. androgynosus et germamce em msche de beyde heuet vel manna in Wysshunno geldo cf. Diefenbachi glossar. lat.-germ et OVum
mivir virago', et ad hoc spectat Aldae v. 55s Impetit et falsis inhonestat fama sororem Pyrrhi criminibus, semivirumque Ocat'. Ceterum confer exempla androgynus' vocis quae affert Peruperus l. l. pag. 527 not. .
2 Vido Gulielmi Schum Beschrestendes Vergeichnis der
plonianischenmand schristensam ung u Euri pag. 79 I de poetria sub nr. 29 . 3 Benigne Emestus Volo, cui eximiae erga me benevolentiae maximam habeo gratiam, me monuit, Amplonium Repius non o libria excepisse titulos, sed plura de suo addidisse itaque si hac in re talem sese praestitit, potuit verba Musa Blo- sensis sumere ex disticho praeposito ut in Harteiano ita in hoo codico, et illa id est de mascula virgine ex prologi Ver8u,
19쪽
formata vocis ἀνδρογυνος, facta ut puto p vocabuli ἄνθρωπος et antropos, ut scribitur in glossariis latinis. Talem autem longiorem in existimo fuisse titulum, quem Gulielmus in exemplo invenit, ab hexametri legibus
abhorrentem, ut in linguam latinam eum vertere cogeretur, neque ut poetam excusemus ad Vitalis aliorumve exemplum recurrere debemus videteiperum
enerat in linoam nuper peregrina latinam
hao de Menandri fabula rapta sinu: vilis et exul erat et rustica plebis in ore,
quae fuerat comis vatis in ore sui' eqs. Fabulam', non comoediam poeta exemplum, quod nuper incerto tempore in linsuam latinam e graeca
verat, appellat, et v. 17 obstat, simia iani
lectionem rectam respicimus umque novi studium comoedi quaereret illa, quem', cum ceteri libri et oditions prasbeant dumquo no um studium comoedia quaereret illa, quem'. Quibus verbis ad errorem viri docti deducebantur. Omnino enim Menandro adscripta erat non comoedia, Sed sabula i. e. narratio comica et ludicra, prosa oratione composita, ut indicare videtur
v. 15 vilis et exul erat et rustica plebis in ore eqs. Et ex his verbis et ex illis e Menandri rapta sinu' certo concluditur sabulam iam pristinam Dr-
illud autem monstrosum de antropynaculo ne ab Amplonio
fictum putemus, sorma vocis corrupta et perversa vetat.
1 Ad and ogynaculum vocem rectius aestimandam apti sunt loci, quos mecum communicavit Gustavus Nordmeyer amicus meus, Augustini de civitate dei XVI, 8 nam nemo umquam Androgynaecas aut Hermaphroditas nuncupavit et Batramni ad imbertum de cynoscephalis vide patrol. Mign.ser. II. om. 121, col. 1155 et Hilgenseldi Leitschris fur Wissensehant Theologie XXIV, 1881, pag. 65 contra legem naturae videntur procreari, ut bicipites, trimani, pumiliones, hermaphroditae sive androgynae, vel alia perplura'. Conserpraeterea glossam Androgi nec herma roditus hoc est nec Vir nec mulier', quae extat in corp. glossar. ed. Goetet tom.
mam et speciem habuiSSe, ut novi comoedici. e. poetae
comici, qualis erat Gulielmus studium ei impendi opus
esset. In versibu qui Secuntur Suam in tanto opere infirmitatem poeta queritur finemque facit excusando φ)nimiam carminis lascivitatem . 25 inveniet lasciva nimis sibi verba pudicus
lector materiae, non mea culpa fuit'.
Guiloimus igitur in scribenda comoedia adhibuit narrationem proSa oratione compositam, quae in populi ore versabatur' et propterea multum pretii prioris
amiserat Titulum autem, quamquam e graeco in latinum translata erat, tenebat graecum et auctoris nomen Oetae graeci.
Inter Menandri comoedias fuisse constat unam, cui esset titulus ανδρογυνος et Κρής Sed praeter fragmenta nonnulla, quae collegit novissime Theodorus Kock in com ait se tom. III, nihil servatum est. Ita-1 Veterum poetarum memineri similia dicentium, velut Mart. Ι, 4, 8 lasciva est nobis pagina, ita proba', quae X- cepit Auson cent nupt. 4 addens ut dicit Plinius ' praeterea Catuli 16 5 sq. OV trist. II, 354, Mart. XI, 15, 1 Sq. Plin. P. IV, 14 5 al. 2 Similis naturae fuisse fontes, e quibus ceteri huius aevi poetae materiam hauserint, iam supra dixi Vetulae tamen auctorem ex vidi ipso fast. III, 677 sqq. argumentum scaenae lascivae, quam describit lib. ΙΙ. cant XXIX sqq. unde totum poema nomen traxit, sumpsisse simile videtur veri. Ad Ovidii locum conseras Hermanni senex dissertationem de mythis italicis in mus rhen tom XXX pag. 224 sq. Ceterum narratio prosaica de caeco et eius uxore', quam edidit Thomas Wright in fabularum latinarum collectione Perc societ tom. VIII, 1843, pag. 78 sq.), similis argumenti est atque Lydiae comoediae exitus, tamen sons suisse non potest, cum pluribus ab ea disserat. A te autem cohaeret narratio de caeco cum Adolfi fabula I saepius ipsis verbis servatis Adol fabulas a. 1315 scriptas vide cap. XI. exitum edidit Polycarpus Leyse in historia poetarum et poematum medii aevi pag. 2008, quam editionem repetivit right l. l. pag. 17 sqq. Ad utrumque opus,
narrationem prosaicam et fabulam poeticam, prope accedunt, quae narrat mercator in Chauceri canterbur tales'.
20쪽
que quaestio oritur, utrum Gulielmi lesensis exemplum, cui Menandri nomen adscriptum erat cuiusque titulus cum Menandre consentiebat, Vere ad poetae graeci opus revocari possit necne. Ac negaverit quispiam inter illud exemplum et Menandrum intercedere necessitatem affirmans Menandri sabulas iam illis om-poribus prorsus evanuisse. Sed dubito, num recte asfirmet. Neque enim omnino ad prologi Versus requiritur Menandri sabula superstes tota, satis est demonstrasse potuisse extare aliquam πύθεσιν, notitiam, argumentum, 'talia autem argumenta certe quidem tragoediarum etiam deperditarum ad infima usque tempora perVeni Sse notum est, velut de Euripideis ad
Teteletas delatis dixit Wilamowit in anal Eurip. Bueehe
lerus). Ac ne quod tragico concedis, comico abnuas poetae, pauca Menandri postea noti documenta asseram. Illius enim, quem posteri summum comicorum fuisse consentiunt sabulas Plutarchi temporibus nondum escaena exulasse constat' , diutissime fuisse servatas facile conieceris. Atque re vera Sequentium temporum Seriptores, qui e comoediis, cum non iam hoc litterarum genus placeret, scaenas Subtiles et narratione dignas excerptas operibus suis prosa ratione compositis inseruerunt, Menandrum non receSSisSe e memoria
testes sunt ). Adicias quod etiam in Arvernis Sidonius
1 CL Augustum einelio Menaidri et Philemonis fragmenta pag. XXXII. 2 velut Lucianus, Alciphro et Aristaenetus epistolographI, Aelianus, Libanius, usebius, Choricius i. t. praecipue Theodorum och in Hermae rem. XXI pag. 372 sqq. curus Verba sunt pag. 392 Ε mar in aligemein verbreitet Uebunides ei genen Stiles, die Schreibari ines gemissensorbilde in derWeis nachetu men das man nichi bios eigeno edanhen inde fremden Form auspra me, sonder auch ganete christenode eingelae Stelle de Alle mannigsach variirte, numen,
ite poetischo Sincks in die Form de Redo odor de Beselasumschrieb eqs. Vide praeterea eundem in mus rhen. Om. 43,
pag. 29 sqq. Volchmann Studia Alciphronea I. De Alciphrone comoediae imitatore, Carolum Grais in Annualae de Passo-
Apollinaris sub annum 472 dumaerenti Hecyram legi simul Epitrepontem Menandri in manibus habebat epist. IV, 12 '). Denique Menandri comoediarum mentionem faciunt catalogi librorum graeci compositi ut videtur intra annos 1565 et 1575, quos in commentatione de antiquitatibus et libris manuscriptis Con
stantinopolitanis' progr. Rostochiens 1877 odidit Ri
cardus Foerster. Ibi enim inter opera pretiosissima, quae si repperirentur incredibile dictu quantum excitarent philologorum et historicorum gaudium', invenimus pag. 20 col is, 3 του μενάνδρου τας κωμωδιας
ολα τα εἰκοσιτεσσαρας καὶ ἐξηγεῖται αυτας ὁ περ
τιμος κυρ μιχαὴλ ὁ ψελλος et pag. 29, col. a in libris Rhaedestinis μενάνδρου κωμωδιας; a Michaele sello
autem illustrissimo saec. XI. proseSSOre praeter plures alios poetas graecos claSSicae aetatis commentariis esse
instructum Menandrum, quem in scholis academicis tractare solebat, docuit Constantinus Sathas ').ciation ou rencoura gement de eludes greequos en France' 1877, pag. 123 sqq. al. - Comoedias ad exemplum Menandri composuisse fertur Apollinarius, cuius filius, qui obiit a. 390, psalmos rettulit in versus sed non extant, vide rumbacherihist liti Byg. pag. 306. Menandrum etiam post Iustiniani aetatem nondum fuisse oblitteratum contendit Wilamowitzius Eurip. Heraci tom. I. Pag. 176.1 Huius loci notitiam debeo uechetero, a quo per et
consilio me semper esse adiutum grato confiteor animo.
2 Vido Annuatre de rasa. our encOura g. de sit gr. 1875 pag. 187 sqq. et Μεσαιωνικ. βιβλιοθ τομ. V pag. ιγ ubi Psolli loci, quibus de Menandro loqiritur, sunt pag. 5 Sq. et 538. rumbacheri sententiam, qui Menandri illi tantum gnomas fuisse notas censet, vide in hist liti Byg. pag. 218; idem ibidem pag. 221 catalogos politanos a falsificatore fictos causia non additis suspicatur, cum de fide non dubitaverint praeter Satham et Foeraterum uochelerus et Sullius. Recto
ut puto Sathas reiecit Petri Alcyonii verba l. l. pag. 18s):
audivisse se puerum ex Demetrio Chalcondyla auctoribus sacerdotibus graecia Byganti complura veterum poetarum Poemata, inter alia Menandri comoedias esse combusta, ut sub-2.