Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

201쪽

magis liberorum ex persona parentum. sed hic statim oritur dubium , an utrumque parentem, an alterutrum p Ioles sequi debeat, cum fieri possit, ut ex patre Ca pano dc matre Puteolana aliquis nascatur. Byzanthinorum Onsi. 2. Dec.& Atheniensium jus erat, referente Plur. in Themist. ut civis non haberetur , nisi ea utroque parente ci e genitus, O De-- 0. contra Bast. Iear.=pasiim alibi . repetit l. Atheniensium : Spurium seu Nothumi esse, qui ex alterutro tantum parente cive nascitur. Ad hanc consuetudinem forta me respexit . Arist. .golit. cap. I. 4. Polit. cap. Hur , ut civis aliquis nascatur, utrumque parentem civem requirit. Sed Pericles . rogatione ad populum Perlata, ob Dnuit, ut civis esset, qui ex peregrina matre nasceretur . si modo patrem civem haberet. Ipse enim Pericles . cuduo ejus filii peste absumti essent, non hahebat, nili filium ex peregrina genitum sPlutar. in Peri. Apud Romanos ex Appii

oratione , apud Liυ. lib. 3. colligere est, u truinque parentem Civem rcquiri, ut soboles civitatem obtineat, sed inmen L an. l. , sumptio , 6, 3. siliu , . ad Munie. Rribit' filius civitatem, ex qua pater ejus originem ducit, sequitur et &l. Munie. r. f. ad Munic. ex patre Campano &. matre Puteolana natum, Campanum este judi- c t. Quin imo non tant i inimicipiis nonnullis indultum cli ,. ut sobolas etiam ad ma-

202쪽

De Civitate se civibus. I Tad matrem referret originem , quod Iliensibus . Delphis & Ponticis , beneficio Pompeii concestum testatui inpia n. l. Munic. g. 2. F. ad Muni c. sed & SCtum, auctore D. Adriano factum est, ut si uxor civis Romana sit, & pater Latinus, partus quoque civis Romanus fiat. Vlp. in Inst. Σ de Latin . quod in favorem pat tus concessum est, sicut de Imperat. Inst.de thgen sunt. ex matre libera ic servo patre , jussi e partum liberum e ste. Ianquam vero hic consuetudini &ll. singularum Rerum p. standum est, tamen satius videtur, si partus Originem reis ferat ad patrem. Nam si Poloni recte ex

patre tantum aestimant nobilitatem, prout statuit Alexanior anno 1 o . in v

pend. statuti, quo a summis dignitatib sΕcclesiarum excluduntur plebeiι , multo magis civitatem aliter ae ili mari non con

venit. Absolute enim inquit Canulejus ripud Lib. l. s. Patrem sequitur soboles, ML 1 9 de stat: hom .serib Ictus: Filii sequuntur conditionem patris. Pater enim caput

familiae est, & in sua potestate habet filium. Alioquin duae saepe civitates disceptabant de cive, ex duarum civitatum Civibus prognato, cum tamen , distinctarum civitatum, nisi subor dipatarum, ne

mo possit simul civis est e. Domicilium quidem tran serre qui in libet potest, dummodo se patriae civem agnostat, i. nihil est, . ad municip. potestque

203쪽

II 3' . C A P u T , VIo 'que incola fieri multarum , l. incola log. . quis. F. eod. Sed de civibus ita sentit Cle/ro pro Casin. Iure. Romano neminem posse duarum civitatum civem fieri, amittiquec vitatem, quando aliquis recipit urinaliam: & pro Balbo ait : Oaura praeclara , atque divinitus jam a principio Roman. nominis a majoribus nostri S comparata ... ne quis nostrum plus quam unius ei vitatis civis esse possit. Dissimilitudo enim ciavitatum varietatem juris habeat ne ne i est. Hi ne Pomponius Artious, verbasunt

corneus tepor. in vit. . . Attici, noluit uti

heneficio civitatis Atheniensium. : quod nonnulli ita interpretantur, amitia civitatemRomanam , alia ascita. t ε ι - ο . .

Non utar hJc rati me Botoman. O Petri Peliit. in oratione pxo Caecin . qui cives di eunt esse mcmbra civicatis , duorum autem corporaim non posse unum 3c idem

membrum esse, sed si ossiuium veri civis

respiciamus, quod in juramento civium Atheniensium ab Heraclide in Polit. rela to proponitur, nequit. fieri, ut aliquis in duas civitates dispoicatur. Tenetur eniim civis corpore dc bonis suae patriae pro dein .sse. Iam si inhabitet duas ci vitates , coget Rr operas suas utrique dividere , ideo-.que neutri debitum poterit ossicium pra stare. Quin etiam , si Vasallus qurare temetur, se nihil acturum contra dominum, ncchostium quidem consilia taciturum , --uniciate nouaserinummulto magis idem

204쪽

ancumbet ei vi , quem natura ipsa cum Patria conjunxit. Quod si iam distor dia incidat inter duas diversas civitates , qui utriusque civis est , quantum opis vel per auxilia sua affert uni, tantum impugnat alteram, & quia a consiliis publicis civis abesse non debet, si ve detexerit ea, sive non detexerit , simul fit perjurus. & providitor alterius civitatis. Quod dixi civem debere omnia. sua civitati, id ita esse nemo ambiget, cui os ficia parentibus debita cognita sunt. Qito enim communior parens est civitas i eo plus colenda est, quam parentes privati. Cicero I. de Ossic. pro maximo vitia habet , patriam deserere, quippe prisinqua, ret ait Horatius lib. a. Od. 2. dulce de decorum est mori. Non habuere majua ncitamentum suaru in virtutum Romani , quam amorem patriae, nec magi quicquam cuiquam imputatum fuit . quam Marco Coriolano, quod arma con- . tra patriam usurparet , Plut. in Corio. qne Regulum & Scauros, animaeque

grue Prodigum Paulum, sup strante Paeno ne Fabritium & incomtis Curium capillis, Utilem bello simul, & Catonis nobi

te letum rcferam , Horat. lib. I. od Iz. let

gat, quis Valerium M. O Fustos utrum inque lib. s. cap. s.ct Sabeli. lab. I, c. in Ue, ni et plurima exempla eorum , qui ulῖ Io

205쪽

18o CAPuae VI. pareamus, dicebat Pompon. l. veluti a. In l

Hinc consequitur. recte constitutum fu i n. l. origine. l.s qHis C. de municip. ne alicui lie eat patriam suam ejurare: cui l poenam adiecerunt l. unica. C. Si curialis. ece. Arcadius S Honorius. Si enim Cic. I. deus c. reste dixit: Cari sunt liberi, pro pinqui, familiares I sed omnes omnium ritates patria una complexa est, pro qua quis bonus dubitet mortem oppetere si Plato in Criton. de Hierocles in serm. qualexin pnt r.esse debeat: recte docuerunt, patriam debere parentibus potiorem esse: parentes autem nemini licet abjurare, multo minus licebit patriam. Hac ravione Elisabetha regina Anglis Lenoxium Comitem cum filio ex regno

Scottae revocavit, eundemque cum redire

Negaret, cum bonis omnibus proscripsit: Bodin. I . de Rep. cap. 6. nec potuit Alanus

Rotiandi fit. Scotus, regno Anglorum se prius submittere, quam Guillelmus rex

Scottae consentiret, Buchan. lib. y. hist. Eeot. perinde , ut Dominus Barbarium servum, qui ad Vrbanam praeturam aspi raverat, Uendicare potuisset , nisi is pro libertate transegisset, Suid. in vo c. Bambar. Sicut enim servus , invito Domino, inquit se ex potestate eripere , ita nec alvis ex c vitate, in cujus potestate est.

Nemo enim potest Ilus juris ad aliumvransferre, quam ipse habet, Lib. s s. de

206쪽

R. I. Iam civis est in potestate suae civitatis. Ex ipsa invita , nequit alteri se . mancipare. Quid Z an non civis tenetur patriam defendere Sed patriam qui deserit, non tantum tum defendit, sed duplici via exhaurit, non civibus , rum, bonis. Propterea non tantum Vlpia n. l. .llz DNt. f. ad Municip. O Valent. in l. Curiis ales. C. de deeuνion .. negant alicui licer: patriam vitam mutare, sed & Carol. 4. in aurea bull. nisi publica necessitas id exegerit, quam exceptionem addit Vlpian. O Val. d. ll. & Ferdinandus rex Roman. in comitiis August. Anno I 3 s. decrevit, licere subdito, propter religionem, patriam & dominum mutare, Mich. Beuter. I. lib. hi R. eompl. Sigismundus Vistic. ex triplici causa concessit villanis potestatem mutandi dominos : si dominus opprimat filiam vel uxorem villant: si dom. maneat in excommunicatione per annu : si bona

villani diripiantur ob delictum domini.

In flat. Polon. l. I. c. I 7. a. s. l. I. Alias apud Moschos, ne quidem per i grinari, inscio M. duce, licet, multo minus tetram mutare. Sigismun. Baro in histor. Muscου Medro lanenses arctius sex e patriae astringuntur, ut in stat uris Mediolian. continetatur. Apud Hispanos autor est PetrusMaris.

Ur in Indicis, nemini licere in Americam trajicere, nisi nomen regi consenia entii Q rofessus fuerit.

207쪽

HI sunt cives originarii, ut vocantur in jure civili , sicut Atheni. - τα ες

dicebantur, Thu daib. I. Secundum mois dum obtinendi civitatem vocat Vlpiantis per manumissionem. Quanquam enim Servius libertorum autor est , tamen

Liυ. lib. 2 scribit, post Vindicium ma istium issiim Romae obtinuisse, ut, qui ita, . puta per vindictgm , liberati essent, in

civitatem accepti viderentur , Habear. l. s. polit. c. I. improbat factum Clisthenis, qui post ejectos Tyrannos, seris

vis plurimis civitatem communicarat , cumque Demosthenes rogationem reite inrasset, ut liceret manumissis civibus esse, rogatio antiquata est, mutarch. in Demo-she Iv e ex hac, sive ex alia ratione, quod Iiberti suffragia dc iura soleat civibus prae ripere, ut Romae non semel factitatum este , Liv. l. s. Cicero pro Milon. dc alii reis

ferunt.

Apud Romanos.tamen absque conir versia liberti pro civibus reputabantur, Iostlim .de captiva.s ut propo. C. de Muniis cip. sed infimum civium gradum constituebant, interq; liberos servos medii erant, M. I . Instit .de liber. Nam licet per rogationem Canuleji Liυ. lib. 6. promiscua essent connubia patribus dc plebi : ta Inent. Iulia prohibentur senatorum filii 'libertinas ducere, Vlpiamis Institui. tit.. I R. g. c. libeFtinae comparantur iis , quae corpore quaestum fecerunt. Nec in suffra-

208쪽

Da cisitate O cisibin et gagi s plurimum poterant, nisi quod vi defraude reliquo populo calculos praeripe rent, Liv. libr. 9 infn. dum in omnibus tribubus ferebant, unde eos sevocavit Jabius Max. Quam enim ibi factionem forensem nominat Livius, Zasus in catall. II. Rom. rectὸ interpretatur turbam egen tium hominum . ex libertorum genere. Cumque procedente tempore in tribus omnes vicissim arreperent et L. fimilius

Papus& C.Flaminius Conssi eos vicissim

in A. urbanas retraxerunt e cumque Cn.

Manilius clivum capitolinum obsideret, legemque perferre vellet, qua liceret libertinis suffragia in omnib. tribubus ferre, a L. Domitio AEnobardo quaestore re pressus, & a spe ferendae l. amotus fuit, Cic. pro Milon. Donec Tiberius Gracchus omnes libertos in unam tribum Esquilinam conjiceret. Nota tamen eadem omnium liberto

rum erat conditio , quanquam a primis Romae incunabilis , ut Cieero pro Balb. OImper. Insiit de liberi. I. ult. loquitur, una& simplex libertas competebat, videlicet ea dom , qua gaudebat manumittens. Mox sub annum imperii Aug. 46. secun dum Casilod. in ebron. Sex. AElius &. C. Sentius Coss. legem tulerunt, de iis, qui in dedi titiorum numero censebant uia Recti us enim sic loqui videtur C actos Vlpian. Instit. de liber. I. I. O s. de.

flamenti quam Trebon. in Insit. de liber.

209쪽

qui vocant eos dedi titios, cum non sic vocentur, quod se dedissent, ut Officiat. disputat 1. parad. c. I 6. sed quod haberentur in numero dedi titiorum, quorum erat deterrima conditio , ut ostendit Liυ. lib. s. & in Campanorum deditione videre est.

Qui jam ferro vel igne , ut loquitur

c . Inst. r. I. g. 3. aut ut inpian in Insti-rut. tit. I. g. s. vestigiis infamibus insigniti erant, aut vincula portarant, Sc . Ulpianus lib. I. ad i. OEl. Sent. l. verum 2I6. f. de Herb. Signi . indigni erant, ut civibus Romanis accenserentur, a quibus Cicero pro Rabir. vult abesse omnem infamiae notam, ideoque si mererentur manumitti , in infimo orstine civium

relinquebantur, qui sub vinissimis conditionibus Romano imperio implantati

erant.

Postea sub an. Tiberii s. si recte computat Cassio . Cossi. M. Iunio Silano EcL. Norbano, l. lata est de Latinis libertis seu Iunianis , Ulp. Inst. t. de Lat. de Testam. g. 7. O II. qui sic vocabantur, quod non integram civitatem, sed ius Latii

tantum obtinerent, i. Anic. C. de Lat. liber. toll. Nam nec testamentum condere, nec sibi ex testamento aliorum alis quid dimissum, poterant ullatenus vendicare, prout j. scripsit, Insiit.lib. I. tit.& eum spiritu simul S: vitani de Iiberin

210쪽

De Gυitate in Genero. I slibertatem amittebant. s. Sed haec. q. Institui. de suectis liber. Nec successione legitima gaudebant, cum edictum Tria jani, Latinum ad plenam civitatem, in vito vel ignorante patrono festinantem, post mortem in jus Latinorum retrahe

rei. g. sed hac, - . Inst. eod. Poterant nihilominus jus Quiritium acquirere beneficio principali, liberis iteratione, militia, nave , aedificio , .pistrino , Ulpian.

- tit. de Lat.

Caeterum summus hujus generis fautor

Iustin. g. I. de serυ. cogn. In λ. Νου. ZZ. cap. g. cum intellexisset, Latinorum &Dedi titiorum nomina jam desuevisse, Instit. de lib. eorum conditiones omnino sustulit, ut solidum haberent servi ex manumissione beneficium , l. unic. c. de dr-dit. lib. toll. Instit. de liber. I. ult. de suciscus liber. g. 4. Quin etiam libertis omnibus Jus ingenuitatis restituit, Iustin. de t. O 2 ov. 3. l. I. C. de bon. liber. ut eorum eadem csset conditio cum filiis libertorum , quibus jam olim licuit magistratus adire, ut Claudius testatur ap. Ta

citum.

Tertium modum obtinendi civitatem facit inpianus cooptat onem, vel donationem, Machiavellus lib. I. di s c. 6. cauta Em maximam stabilitatis Rei p. Romamnae censet eisie s quod alienigenas non receperint in civitatem, cujus contrarium sentit Cicero pro Balb. multum vi