Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

431쪽

cum meditaretur, vili cuidam homini dignitates maximas conferre, admonebat, ' ne dignitates indignitate asticeret, conare in ZMichael: Qu.e de virtute hactenus diximus, non dubitamus, quin pleraque de Morali, Scim primis fortitudine , interpretentur . sed nec tamen dia nocticarum principali ores exclusas volumus. Nam Oalicet. r al.pro υ. C. deposui. ex eo, quod ibi dicitur . Scientia nobilissimos facit, colligit. Nobilitatem esse filiam 1cientiae. Scientia enim precio nummario aestimari non po- te II, l. I. g. . Osside extras M. cognit. IuvCanonicum cap. de ita vers. circa λblimes. depra ben. Odign. nobiles oc l iteratas personas pro iisdem accipit: Nam doctrina facile exornat generosis, quae etiam egobscuro nobilem facit: Casilo d. lib. st . . 7. Vnde Sparti an . in Iulia . proauum Iuliani

magis nobilem fu i sse scribit, quod esset ICriis: & Vlpianus nobilillim Rs appellatur te diximus'. 6. de Excus. Q uod uero deICtis dicitur , in sinii libus quoque habet vocum. Non enim I Cti tantum, fed δ Grammatici Z S o p histae, et o et an p ro i edi,

qui in urb. l. a 2. Vicarioru autem dignitassim i ii s e st co nil l ib n s: I. 1 C. le. com it. S--γ' ehi, Et quanqaam Medici praedicto tit. non exprimuntur, ad eundem tamen

lio li

432쪽

honorem ex collunt v, t. vlt. C. de prof. o Med. l. Io. Cum Lurian. in Medi abdicatoria in olim Medicis publicitus honores, immunitates, &c tribui solitas scribat. Omnes enim profitentur tales discipli τnas, quae nobiles faciunt. . Vt vero sic nobilitatorum quoque or dinem proponamus, primum locum da mus Theologis, ob rationes supra dictas: Seeundum prudentibus. Quanquam enim scientes absolii iter praestatiores sunt, X o. Eth. quia αυταρκείαν suam in se ha-Lent. I. Top. 5c ad divinita empto pius ac cedunt : tWcn propterea primum locum in Repub. sibi vendicare non debent , quoniam eorum dicebat oris. - .

Iliolis. c. I a. potissimum habendam ratione,

in quibus Rei p. salus maxime consistit, seu quibus minimer carere potest. Pictoria aes pura quidem est, multiique comis mendata a Plii . l. 3s. Fabioque nobilissimo viro , ait Cicer. I. Tusc. laudi datum ,

quod pingeret. Sed apud Turcas prorsus sordet, cum nullum ibi habeat usum D a. in itin. Constant. Nec quisquam pictores agrorum posses bribus aut merca toribus liberalioribus praefert. Quid Z quod Sen. Ep. 8 8: pictores ne cecipit quidem in

ordinem liberalium, quia tantum ad de litias comparati sunt. Prudentes vere tius prosunt Reip . quam scientes. Nec vero nobis hic obsunt Corrasi E. de art. jur. c: I. . Chasia v. inlatal. deglor. mκndi

433쪽

tor. disputationes et ruris prudentiam esse scientiam. Quanquam enim illi , cum Seholasticis, dum distinguunt scientiam

in speculativam &practicam, contradictoria loquuntur , cum scientia vera non magis sit practica , quam ars speculati va, tamen gravius errant, & nullo probabili argumento contendunt Iurisprudentiam esse Rientiam proprie dictam. Profert pro hae sententia Chassan. multa argumenta, quae, quia nullius momenti sunt, & res illa huc propris non pertinet, praetere P. Luber saltem Gil enii ex q. An Iurior. frscientiae argumentum obiter tangere , qui ex eo probat Iurispr. esse scientiam , quod habeat nonnulla axiomata Philosophica. Illa enim axiomata maximam partem sunt ex Ethica & Politica, aut ex Logica & Rhetorica , quae mutuo eadem possident petita , ideoque scientiam demonstrare non possunt. Praeterea licet

sint generalia principia, & ex suprema Philosophia actita , an inde liceat mihi concludere. Iurispr. esse Philosophiam :quasi Mathematica esset Metaphysica, quia utitur principiis Metaph . aut Mediis cina esset scientia, quia utitur principiis Phy si eis. Pritidi pia enim non faciunt scientiam, sed affectionum per principiad 3 monstrationes. Imo principia quae scientiam pariunt, debent priora de Propria esse. Sed hae e principia IC torum j sunt

434쪽

stratae essentiam non attingunt, cum sint prorsus generalia. Dividit au tem Aristo t. g. Ethic. capit. 7. prudentiam in tres partes : Nομ. ο)επῆ

priores duae , majores , plures & Reipub. magis necessarias res pertractant, quam posterior, quae pronunciat tantum secun

dum leges, quibus obligatur, cogiturque cum Vlpi.ιrtit.prospexit. I. i. Mui ct a quibus dicere: Dura quidem lex est, sed tamen sic scripta. Haec in rebus ad forum pertinentibus, quae in comparatione Caeterorum minima laut portio, pol illimum occupata est , domique tantum prodest,& non apud exteros. Sed illae longer plura & majora sibi proposita habent, inque

omnem Rem p. curam conjiciunt. Vnde Cominaus lib. 3 . best. Gall. consiliarios Priniscipum monet, ne in sola ultima parte Occupent curas suas , sed tales evadere potius cogitent a qualis describitur Labeo 'ICius ά Pompa. I. ult. f. de orig.jur. qualesque Vlpianum , Paulum δέ caeteros exintitisse Treaq. inprafallari. 2. recter augu

ratur. .

His enim Respub. nullo modo carere potest, cum tamen Thom. Morin sine istis suam constituerit Rempub. iisdemque caruerit Respub, Atheniens&Lacedaem. 8ccolum. lib. q. rei rus.scribat: sine causidiis

435쪽

or CAPuY XII. mundipar. I .co M. 12. A aliorum Ictor. disputationes : Iurisprudentiam esse scientiam. Quanquam enim illi , cum Seholasticis, dum distinguunt scientiam in speculativam &practicam, contradi in choria loquuntur , cum scientia vera non magis sit practica , quam ars speculativa, tamen gravius errant, Sc nullo probabili argumento contendunt Iurisprudentiam esse Rientiam proprie dictam. Profert pro hae sententia Chusan. multa argumenta , quae, quia nullius momenti sunt, α res illa huc propris non pertinet, praetereo. Luber saltem Gil enii ex q. An Iurior. δει scientiae argumentum Obiter tangere , qui ex eo probat Iurispr. esse scientiam, quod habeat nonnulla axiomata Philosophica. Illa enὶm axiomata maximam partem sunt ex Ethica & Politica, aut ex Logica Zc Rhetorica , quae mutuo eadem

possident petita , ideoque scientiam demonstrare non possim t. Praeterea licet sint generalia principia, & ex suprema Philosophia aut ita , an inde liceat mihi concludere. Iurispr. esse Philosophiam rquasi Mathematica esset Metaphysica, quia utitur principiis Metaph . aut Medi. cina esset scientia, quia utitur principiis Physicis. PriKcipia enim non faciunt se entiam, sed affectionum per principiadimonstrationes. Imo principia quae scientiam pariunt, debent priora Proin pria esse. Sed hae e principia IC torum j sunt

436쪽

sunt aposteriori, S praetereaael demonstratae essentiam non attingunt, cum sinc prorsus generalia. Dividit au tem Aristot . cl. Ethic. capit.

. prudentiam in tres partes : Nομο πῖ quarum

priores duae, majores , plures Sc Reipub. magis necessarias res pertractant quam posterior, quae pronunciat tantum secun dum leges, quibus obligatur, cogiturque eum inpia n. l.prospexit. g. i. diui ct a quibus dicere: Dura quidem lex est, sed tamen sic scripta. Haec in rebus ad forum pertinentibus, quae in comparatione Caeterorum minima su ut portio, pol illimum occupata est , domique tantum prodest,& non apud exteros. Sed illae longer plura & majora sibi proposita habent, inque .

omnem Rem p. curam conjiciunt. Vnde Cominaus lib. 3. best.Gassi consilitarios Iminincipum monet, ne in sola ultima parte occupent curas suas , sed tales evadere potius cogitent . qualis describitur Labeo ICtus di Pompa. 2. g. vlt.f. de orig.jur. qualesque Vlpianum, Paulum & caeteros extitisse Taraq. in praefatiari. a. recter augu

ratur.

His enim Respub. nullo modo carere potest, Cum tamen nom. Moras sine istis suam constituerit Rempub. iisdemque caruerit Respub, Atheniens. SI Lacedaem. &Colum. lib. A. rei ra '.scribat: sine causidiis

437쪽

CApuae XII. absit, propterea deleamus nobilitatem generis, cum & ipsa fundetur super viris tute parentum, quorum filii sunt quasi partes, ut loquuntur ICti, l. G quiues II. C. de impub. al. subgra. poshumor . I 3 .dσinjust. rvt. e Iam itaque X. q. . iis alibi. Debet enim dicente Cicerontro Sext. Va lein re apud nos clarorum hominum de Repub. meritorum senex memoria, mortuorum quidem , sed in filiis reviviscenti una. Nee facile praesumuntur liberi parcn

quia imposita est nobili loco natis quasi

necessitas , ne a majorum virtute degeneiarent, ut ait. Boet. 3. cons. Philos pros .f. si enim degenerare inceperint, Incipit ipsorum contra se stare parentum Nobilitas, claramque facem praeferre pudendis, Iuven. sat. 8.& ut cunque defecere mores, dedecorant bene nata culpae . Ho rat. l. - . Od.4. Majorum gloria, ait Marius apud Salust. in Iug. posteris quasi lumen est, nee sinit eorum acta obscurari. Quan-vo vita majorum praeclarior, tanto horum socordia ignavior. Quanto genus illustrius, Gal.in ex hor. ad art. tanto plus dedecoris accedit degeneribus. Hoc igitur voluit Plin. in Paneg. dum

438쪽

De Iis Ru ἰ Sum. Potest. Oe. yy qaitti Nobilitas non imaginibus & statuis . sed viri ute & meritis propagatur. Conc edit enim propagari virtutem , sed non in statuis , verum si posteritas imitetur

virtutes . parentum . Alioquin omnes fete conveniunt nobilitati detrahi, nisi propagetur virtus. Quis eni in generosunχalx erit hunc,qui indignus genere,-pra claro nomine tantum Insignis 3 Iuυev. dat. δ. Hinc Salicet .ait in l. pro υidendum.

C. de postulando. Non est nobilis, qui de nobiliori est genere, nisi de ipse bonis

polleat moribus: dc Chr Uom. verba sunt ex homil. s. Nobilitas vel b9nitas cognatorum non valet, nisi fuerimus nos ipsi boni. Notum est & illud cArist. I. de hist.

an. c. I. ex versone Gazae , Nobile est .

quod ex bono prodiit genere;generosum, quod non a sua natura degenerat, Duo igitur nobilitatis fundamenta

recte posuit Plato: aut virtutem, dignitatem , honorem parentum: aur virtutem propriam, Laert. invit. Plat. De genere ait Orsol. 3.polit. c. II. .pol. c . S. Nobilitas est virtus generis,& 2. Rhetor. c. I s. Nobi

litas est quaedam majorum claritas. Item Boet. in p. 93. consi. Philospro. 6. Nobilitas est quaedam laus , veniens de meritis parentum , Quin & Socrates Aristidis filiam propter patris virtutem nobi- Iem dicebat. Irist. de nobil. s. Stob. sermos . dc Gratianus i provid. 7. C.de post. in aequali lara gradu ponit antiquitatem dc C c s meis

439쪽

rita , quod elicitur etiam ex I. I. inpra ὀιcens exos: 3.v: smil. depace ten: Oestas: υiol. Nam ipsa antiquitas res commendat patresque Romuli, non alia ratio digni- Cres censentur patribus conscriptis, aut minorum gentium , nisi quod antiqniores. Unde Iohan. R nud. in tr. nobil. q. 3. nobili ras, inquit, tanto major est, quanto plus inveterascit. Vtrius vero, an qui ex genere , an qui ex propria virtute nobilitatur, maior sit

dignitas, cum distinctione disputandum

est. Nam si nobilis genere a parentum viris tute deficiat , suapte culpa genere Ca ditis genus ingenuum improbat. Plant. in Merc. illique putat .Arist. in lib. de nobil. v. Stob. serm. δή. recentem virtutem merito praeferendam , quia & in se Commendabilior est, & plus prodest Rei p.

Nec novit s exprobrari potest. Si enim jure objiciunt mihi novitatem, ait Mar. sud. Salus. in Iul. Idem faciant majoriis hus suis, quibus, uti mihi, ex virtute nobilitas cepit. Omnia enim verba sunt e. I. II. Annal. 9 quae nunc vetustissima cre- dutur, nova fuere, inveterascet hoc quoque, & quod nunc exemplis intuemur, inter exempla erit. Quemcunq; VOIiae vis, ait Sene. l. 2. conrr. 6. revolve nobilem, invenies humilem. Patritios Romanos intuere : An unquam fando accepistis , ait Canulejus, v. Liv. lib. . patriti 'S esse pri

mo de coelo misi.sci ad facto a t Vt igitur

440쪽

cum Mario concludamus : iniqui sunt, qui . quod ex aliena virtute sibi arrogant, aliis ex propria negant. Salus'. in IV. Si vero nobilis genere imitetur vir cutem paternam , male sentit Barb con. s . I. a. in c. ad aures de rem ipt: doctorem literarum & ignobilem raeferendum esse nobili & literato : quo errore Cic. quoque

in respocon Salus: majori sibi laudi vertit. quod nobilitatis initium posteris relinquat , seu quod genus suum a se incipiat, ut respondebant Iphicrates Harmodio, obscurum genus sibi exprobranti. Plutarch. in poph. Certe, quia disse ilius est emergere ex humili loco, putat Panormi

ran. in cap. de multa extro depraeben .imet

duos aeqv e bener moratos, nobilem genere est e magis honorandu , sed ignobilem magis commendandum , idemque tenet

Archidiac- in probatione ult. partis cap. NAn quam di. 36. Hbi. notat. Barbat. idem

statuere Chris tomum, ad quod adduci

potest tex. cap. in .scripturis. d. 96. Sed quia non minor est virtus, quam quaerere, parta tueri, cu Tira'. de nobil. cap. s. putamus praeferendum eum . qui nobilitatem ex genere deductam, nova virtute ada Uger, quia nova nobilitas novum gradum dignitatis adjicit, ut ait Bosit . . in cap. ve

neramlso in Per. non multoo, depra ben. Hac

enim de causa filii ICtorum in complendis ad voeatis praeferuntur caeteris l. Nemini: II: C de advocta diu: judicior: quem