Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

451쪽

De Iis Sum. Potest. c. sso' Restat iam ordine nobilino si efficia=niis. Nobilium autem numen latillimo patet , ita, ut complectatur omnes ordines citra majestatem. usque id pilabe os . Nam de Marchionem Mi inensem Innocentius II I. vocat nobilem virum capr constit cit , de test atie sta& Innoc. I V. comitem Bononiensem , regis Portu galliae

fratrem , nobilis nomine citat. cιip in

Grandi in pr. de Oppi: ne,g: prael. in sext. Eadem vis est nominis Generosi . L cetenim si Etymologiam spectemus, Cornel: Front. in tib de nomisero: dus: nobilem dicat nominari nobilitate rerum , Genero

sum autem eum , qui Graecer γεννάω iapud Grisi: et: TDei: appellatur , quoadc indicavit Odii l. .: Tr:st. El. 3. O qui ΠΟ-minibus cum sis genero ius avorum, Exuperas morum nobilitate genus: tamen Usus Latinitatis obtinuit, ut SI de nC-bilitate ex propriis factis dicatur gene Ic- stas. Ita enim Marius fortissimum quem que vocat generosissimum, Salus: in tu e Iuυen o at: Se ait: Quis generosa purez,

ni si fortia;

Sed, quia ambitio Dominum plures honorum gradus excogitavit . quam suppetant nomina , hinc factum , ut ex consuetudine coacti fuerint communibus titulis peculiares assingere gradus , qui in significatione nativa non continemur. Ostendit Tira 3. cap .L. de nobil. n Cmina:

452쪽

4ro C A p u T XII. Nobil Is, apud Latinos de universa latitudine nobilitatis acet pir jam olim tamen,

dc nunc multo magis, quando titulorum proventus luxuriat uberrimus, alium atque alium dignitatis gradum designant.

Clarissimatus enim , honorem denotat senatorium in jure Rom. I. uni c. C. de Eq. dig. lib. I a. seu consularem. l. a. C. dedom. prol. lib. Eod. Marcel. lib. 2I. C

sod. 7. D. 38. 'ectabilitas olim denotavit honorem ducalem l. 2. de dom. Oprol. lib: Iz. Casilod. lib. 7. D. A. 37. Illuserium vero ordo alius fuit, & super illustrium , quanquam hunc titulum injure reperiri negat Olciat. 3. d spunct. cap. q. De quorum omnium, aliisque dignitatibus Mgradibus consule Icios ad i. I.F. de Q. ei. cui mand. jurisdict. Impossibile enim est In tanta hono rum varietate praecise & ordine nobilium in quavis Rep. num prum determinare, cum is a puro arbitrio summae potestatis dependeat. Nam, cum Impp. Graeci plui imis cogerentur blandiri , immensum quantum multiplicaverunt dignitates, ut alia esset Imperatoris . alia Augusti, alia Cassaris, alia Proto se basti, alia Seiabasti, Scc. prout ex Paulo Diac. Zon. Grogor. O Nice. patet. Imperii German. nobilitates recensentur, cap. unic. ctuis dic. nia v. Du X. Marchio, Comes , Capitaneus,

aliique valvasore. Πrajores, quibus anteponendus est RςX RQ mauo. cum caeteris

453쪽

De Iis qui Sum. Potest. Oe. 4rifiduciariis Regibus, Eundem fuisse sere

ordinem inter Mammebicos, seu Nobiles AEgyptios, Martyr refert de legat. Ea - νl. Apud Chinenses ait Boll. 2. Geog. principum nomen ignotum est , nec sunt Inisi unus gradus nobilium post regem : Apud Musco vitas similiter, ubi Bajore nivocantur. Sigism, Bar. in Musco. Apud Polonos non tam nobilitas, quam osticiorum gradus distincti sunt in Palatinos, Castella nos , Capitaneoa, δέ c. Cromeri de Mag Polon. sicut M apud Turcas in Visitos Bassas , Bassias, Bellerbeios,&C.

In aliis Rebuspub, alii sunt gradus, quos sollicitius huc inferciri operae pretium

non est.

Ad Plebcjos pergimus , qui ossicia trainctant sordidiora , ut agricolae, mercato res, opifices, &c. De Agricolis extat lex Romuli : Plebeji agros colunt O , Hai c. lib. 2.Livius lib. D. Sc apud Thraces agricolae era ut contemptissimi r Herodot. libe . Apud Cretenses Ilotae & Periaeci exercebat agros , 2. Politicor. cap. 8. Vnde Iason in I. item Institution. de Oction. ignobi lem putat fieri, qui rus exit ab urbe , quod tamen mos Gallorum , Anglorum , Germanorum, Polonorum , falsum de m opstrat , dc quod Plinius scribit libr. ig. cap. 3. manibus Imperatorum tractatam fuisse agriculturam, cum& Cyrus horin

454쪽

lus, Varro I: de re rustica cap. Ir Columel-Ia libr. 1: c.*: I: Item Archelaus , Hieron, Plinius dict. loc. & nobilissimi Romanorum a svr sexe τί uerint, Cicero in Cato -

Me. Maxora Colum. I. de re rust. c. I. Plinius lib. I 8. Ideoque . rastor. 7. Polit. c. 9. 9 Io.

distinguit inter possessores agrorum . quos nihil vetat esse nobiles : & inter cultores , qui ad servilia opera non parum deflectunt: sin vero precium pro laboret accipiant , omnino ad sordes

abeunt.

Oportet autem hunc ordinem prae caeteris diligenter in Repub. conservari . Plato 3. de u. rsor. I. Polit.c. s. 7. Pol. 8a . Oec. I. ver. tr. 3, Pol. quia in omni Repub. ante omnia necessarium est alimentum. T .polat.cs: 2 . At hoc maXime&comiam odi s si me acquiritur per agriculturam, qua de causa Terram eandem vocabant atrem de Cererem, Har.3.derer . cap: I: Vnde& leges vetant rusticos avocari ab operis, Hund. l. I. C. de agric. nc, ut loquitur Cassistria destituatur annonae praebitio , eademque de causa censorium erat, agrum mater colere , Plinivi lib. I S. se Varro 2. de re rusti in pras. Conque

ritur de Romanis . quod , postquam intra murum fere correpserunt patres familiae, rellistis falce & aratro , frumentum locent, qui nobis advehat, qui fatur iis fiamus, ex Africa dc Sardinia. 3c navib.

455쪽

8c Chia, quae verba repetit Coti m. in praefri: de re rust. Accedit , quod honestissimus modus acquirinuli sit ex agris. Caetera , inquit Colum: dicto loc: diversa de repugnantia, quasi dissident a justitia sed hoc genus amplificandi retinendique patrimonii omni crimine, carci. O Fortunatos nimium , bona si sua norint Agricolis , quibus ipsa , procul dis rodibus armis , Fundit humo facilem Victum justissima tellus , Virgil.in Ge-

Varro 3. de re rust. cap. I. Colum: in praefate lib.I. duas alias tangunt rationes, quas una cum praecedenti complexus es: Cato

in pr. lib. de re rust. Virum bonum inquit , cum laudabant, ita laudabant : Bonum agricolam, bonum colonum. Amplissime laudari existimabatur , qui ita laudatur. Mercatorem autem strenuum studiosumque rei quaerendar existimo , verum periculosum, S calamitosum. At ex agricolis viri fortissimiae milites strenuisissimi gignuntur: maximeque pius. quaestus stabilissimusque consequitur , mini meque invidiosus: minimeque male cogi tantes sunt, qui in eo studio occupantur: NMirum optimus est populus. , qui com at ex agricolis: 6.polit. cap. . qui P Pe , Extrema per illos Iustitia, excedens terris, vestigia fecit. Virgiliin in Georg. deinde usu inquiescimi ad belli latiores sustinendos, qua de causa annum ita

456쪽

I CAPuae XII. olim diviserant , ut nonis modo dIebus

urbanas res usurparent, reliquis ut rura colerent. Quod duri servarunt, ait Car. in praef. lib. 2. utrumque consecuti sunt int& agros foecundissimos haberent, &ipsi valetudine firmiores essent. Inde Gallos robur suum acquisisse autor est, Polyb. lib. 2. dc Maximinum. Capitol. in Max. PGlor. devit. Mosxenoph. in Oecon. Ut taceam jucunditatem studii hujus, quam .Xἡλιυλ I. d. lo. Virgil. in Ecl. ct secundo Georg. Horat. in Epod. Cicer. de sen. Polyd. Virg. libro terrio de in v. ver. capit. I. in commendationem producunt, quia Politicus rationem

habet, non jucundissimae, sed. optimae

vitae. Post Agricolas necessarii videntur negotiatores seu mercatores, quos plerarumque Rerum p. aut horitate inter ple-hejos rejicimus Halycar. lib. 2. ne quidem inter cives Rom. eos relinquit, Marrian. l. legatu os . de leg. 3. negotiatores

accenset servis. Sed huic l. derogatum oportuit, cum admissi fuerint ad suffagia, Sigon. 2. de jur. Rom.cap. 7. 9 Cic. s. ira Ver. introducat Gavium Cossanum, conquerentem, se civem Roman .esse, & ns:

tuisse cum L. Pretio splendidissimo Equi te, qui Panormi negotietur, inque ibis

cum Manut. Equitibus, inquit, mercari licebat: patritiis minimer. Vnde illud Cicer. in Parad. propter aviditatem nullum quaestum turpem putas, cum isti Or

dini

457쪽

De Iis qui Sum. Potest. Sc. Isdini ne hori Rus quidem pollit esse ullus.

Clarius Liv. libr. 2 o. Quaestus omnis patribus indecorus visus, & Scaevola l. 3. de

here non licet, I. Iulia Repet. Qii in MTarquinium viliorem fecit , quod merin

Caturam pater ejus exercuisset: ZaL Max. i. 3. cap. 3. Vespasianum vitup erat Sueton. c. I 6.1 Resp. quod negociationes, vel Privato pudendas , propalam exercueri L coemendo quaedam tantum, ut pluris p Os ee distraheret, dc Capitol. in Pert. inter Pertinacis sordes numerat, quod merca turae studuerit, quod Comin lo. bel Heap. Ferdinando quoque Regi Neapol. exprohat. Sed Damian. a Goes, regem suum, cui Idem objectum erat, excusat , quod in commutandis rebus non tam quaestum, quam occasionem propagandae religionis spectet. Theophilus enim Imperae. u Xoris ne gotiatoriam navim in portu combussit,

cum hac increpatione : Cum Deus me Cum Deus me Imp. secerit, tu me nau clerum face re contendis. Scito autem mercaturam privatis hominibus esse attributam, ut eam tolerandae vitae oecasionem habeant. Quod si nos praeter imperii opes, etiam mercaturae emolumenta luterceperimus , undenam fortunae tenuioris homines victum comparabunt. Zona in Theoph. Revera enim mercatura

altiluid sordium habet , quia sine fraude

458쪽

-is C Ar u Y XII. proficit , & cum incommodis aliorum

conjuncta est , 7.polit. c. st. In personas vero nobiles non cadunt sordes, quo argum. Bald. iv l. cum legitima, F. de stat. Lom. Bastardos negat esse nobiles, quia sordes, ait, non merentur nominari inter praecipuos. ain etiam elanguescit nobilitas de virtus, si in quaesiti faciendo

occupetur , quam ob causam Cas scribit a. de bell. Gall. Nervios a suis oris repuli REmercaturam , & Apollonius Tityanaeus solitus fuit adolescentes ab ea abducere is tanquam a re vili , quae pon vereatur odium omnium capere, modo sit cum

aliquo cossiunctum lucello. Philostr. lib.

g. Hinc factum est, ut nobiles negotiari prohibiti fuerint, AΝobit. C. de com. merc. l: 6 : C. de dignit. quia & int et foris didos & abiectos quaestus mercatura re ponitur. l. Humilem, C. de incestu. l. Sena- .rores I. C. de nat. liber. Rusiorum nobiles adeo despicatui habent mercaturam , ut mendicare malint, quam eam exercere , Sigismtind. Lartholom . . Apud Polonos pro Nobilibus non repri tantur , qui exercent eas artes & aft i ones, quas communiter cives , dc qui in civitatibus morantur , exercere solent, ut statuit Alex Anno Isos. Libr. I. statur. Polo n. cap. I s. a. I. l. 3. Nec apud

Saxonas ollim nobilis aestimabatur , qui mercaturae dabat Operam , up pa

459쪽

tet ex s. articulo Tornea me quem Philippus Caesaris Canc, rogavit, de Henricus Auceps confirmavit, ne liceat illum ad palaestram prodire , qui mercatura nobilitatem containina flet , Munster. in descrip t: Torneam. Cautum quoque est in Saxonia anno Is 3 ne nobiles mea caturam , caeterave civium opificia ad se transferant ,. quod Maurit ius& Augustus Electores propterea se constituisse addunt, ne nobiles civitatibus deis bitum lucrum praeverterent, & suo genere quicquam indignum admitterent , Condit. Electorat. Saxon.'eg. II. O D. . Civitates Daniae Hastnia & Ellen bogen , inter caetera , quibus se a nobilitate praegravatas putabant, 'hoc quoque urserunt, quod commercia ipsi nobiles traiactarent , nec civibus telinquerent unde familiam alere postent. Vide respons ciυitat . contra nobilitatom pro christerno. Veneti tamen , cenuenses aliaeque ad mercaturam sitae civitates, non credunt per negotiationes nobilitati detrahi , ut Pontus refere de nobilit . quanquam Cepoll. in mat. nobil. etiam nobilitati per mercaturam aliquid decedere putat in illo loco, . ubi ex statuto licet nos ilibus

negotiari. Caeterum ne omnes mercatores unostylo perfodiamus , distinguendum est

cum cicero. i.de tisic. inter mercaturam

460쪽

o 6 C A p uae XII. xercuerunt, ut late diducit Tiriiq. Lin ibit. cap. 3I Castella. LI. de o reg. c. II. Nec pas si tui a civitatibus medicos abesse. Quam sollicite Artaxerxes accerfiverit Hippocratem ex Ep.ejus ad 4HIU. datet. Melampo Argivi dederunt regnum, ut mulieres ab insania liberaret. Herod. lib. 9. Dioseo rides in delitiis fuit Antonio εc Cleop Suid. in Diosc. Alexandro Philip Pu S, LArrian. in Olex.hist. Pyrrho Timochares & Nic ias , Plut. in Dr. O Virg. I 2. Eneid. Iapidem medicum adsungIt suo AEneae, quem imitatus Gl. . l. s. Hannibali addit Synalum. Nullibi enim meis dicina carere possumus . quod ubi advertit Augustiis, cum peregrinos omnes ejiceret UIbe, solos Medicos& Praecepto

Sue cediit Philosophi speculativi , quorum vitam dicebat rist. Io. Et h. a Rep. alieniorem, qui tamen propterea Rep. non sunt ejiciendi, sicut tempore Domi tiani Philosophos Italia pulsos memorat Xiphil. in Domit. Nam Plato I. O G. ae Rep. tum demum salvas fututas Resp. scribit, si vel imperantes philosophentur , aut Philosophi imperent, quod in ore habuit

semper Antoninus , Capitol. in oratori. latiusque explicant phido lib. a. de Uit. Mos.cie. in Ep. ad RFrat. Nicepho. Blem i. in pr. sua. LV. Boet. in cons. Nec est, quod de

Metaphysica cum Ramo quisquam objiciat illud Plutarchi et Eam esse mutilem