Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

511쪽

tus curules. Liv .s . . s. Unde& rip. 6. Pol.c. 2. ait: Status popularis est, magiis stratum nullum habere perpetuum. Nesvero, si plures inter cives ossicio digni sint, unus prae altero dic cludi debet, quod in perpetuitate ossiciorum fieret, tum, quia unius virtus nescit alterius impe

rio subjici. siquidem optimi mortalium

altissima eupiunt i Tacitis. 4Annal. tum a quia evilescit ardor virtutis, nisi honore. DraitSenec. alatur. Et hoc carpebat Cato.

quoties idem magistratus saepe reficeretur, quasi plures digni non essent, P υν-νarch. in Cat. &Asinius Gallus, apud. Tacit. 1. Annal. vi X, ait, per singulos annos offensiones vitari, quamvis repulsam pro

pinqua spes soletur, quantum odiis Areab his, qui ultra quinquennium rejiciantur, aut aeternum excludantur. Quartam rationem suppeditat unot. de Repub. Venet. Puia scribit, propterea nauis

tabiles fuisse magistratus Venet. factos, quod alias rei familiari consulere non posuissent. Nam nisi Prytanes Athen. post annum ad res suas rediissent. non potuissent fine i ctura familiae totos dies

in Pryxaneo causas audire. Ulpian. in Timoc. Poli, lib. δ, Propterea, Athenienses, Duc . lib. r. Carthaginenses, Livius. lib. 36. Prob. in Hanni. MegarenisS,Pa an . in it. Haedui. Caslib. 7. Par inses Americant, Mart. Dec. a. lib. S & Omnea fere popu-- lares

512쪽

lares civitates , 6: Polit: cap. 2. ambulatorios constituerunt ossiciales: Lex erat ex Iz. Cicero 3. de E Censores magistratum quinquennium habento: caeteri magistratus annui sunto. Sed, quia & Censorum autoritas suspecta erat Mamerco dictiter minum censurae contraxit ad annum ricum dimidio, Livi in lib. . simulque dictatura abiit, ut ostenderet re ipsa sibi diu turna imperia nequaquam placere: Sc p. mmirat. lib. I. disc. ult. Caeterum, ut conclusum ita sit, non omisnia ossicia debere perpetu rari, imprimis, quae cum magna potestate,& vi armorum conjunguntur, quia . magna magistratus

potestas periculosa & libertati suspecta est tamen , quod non nulla satius sit

in una persona continuari, quam saepius mutari, hinc patet. Crebra enim mutatio, novis subinde sanctionibus conturbat Rein p. dum quisque suum magistratum novis it . memorabilem facere niti tur. Omnia, inquit Livius lib. s . repente mutaverat Imp. mutatus: Alia spes , alius animus hominum , fortuna quoque alia urbis videri. Quare Vlpia n,t.prator, g. 3. de vae . se ex .mun . tolerabilius inrerdum putat esse , judicem, qui semel cognoverat , aliquandiu expcchare , quam iudici novo rem rursus indicandam mmmittere. Accedit, quod brevitas ossicii faciat homines attentiores ad rem suam, sicut

vulgo dici solet: Non parcit populis

513쪽

De Obsic. Resp. In Genere. Osrregnum breve: dc Tiberius comparavit magistratus hirudinibi's, quarum , quae

longo haustu rumpuntur, quiescunt: recentium vero morsus acerrimi sun p. Sinnan. δ. de Rep. cap. VI. ex Ioseph. δ. antiq. Niceph. lib. I. c. II.

Imprimis vero in iis ossiciis oportet eonde m diutius detineri, quae cito expediri Nou possunt, aut quorum administratio usu ipso addiscitur, LAristo t. q. Pol. ue, ut ait Dion l. Sa. prius cogantur deccdere , quam eius, quod didicerunt, specimen dare possint. Decemviri enim ii. I et . perfer te non potuissent, nisi imperium prorogatum esset in annum alterum. Livius lib. g. periissetque victoria. Epaminondae , si stato die magistratu abiisset. Pluta rh. in Epam. Propterea Antonius Pius nomvenis & septenis annis bonos praesides in provinciis detinuit Capit: in Pio de Me- Coenas , cum Augusto consilium daret de instituenda Repub: magistratus quinisquennio ad minimum circumscripsit :Dion in praeterea, qui circa secreta versantur, ut, quos hodie Cancellarios , Secretarios , &e: vocamus , non pos-1unt sine incommodo, saepius mutari , quia tutum non est, secreta pluribus comin

municari, ne aliqua ad hostes dispergan

tur a.

514쪽

v ne ad ossi ela Reipub. in speele descendendum est, quae, ut sine eo susione distinguamus, scienis diadum est, nonnulla Reiphib. I a necessaria esse, ut carere iis minime pota sit, quae idcirco ordinaria sunt, des egibus definita. Alia verb extra ordinem imperantur ad explicanda ea , quae praeter spem incidere solet, quae, licet interdu m lese ferantur, sicut PompejO l. Gabina con. tra Piratas , Plutarch. in Pomp. Ae l. Manilia contra Mithrid, extra ordinem datum ei imperium: O remm l. Manil. t aismen ordiniaria non sunt. Horum praesectis dedit Pompa. Or, jur. titulum C atorum: caeteros vocant magistratus.

Sed adhu separandi sunt ab utrisque conosiliarii sive senatores, qui non aliter , quam consilio 1 uvant Rempub. Recte enim Lipsuu t. Polit. c. a. ct 3. adjutores principis duplices proponis , tu id qui consilio, tum qui auxilio pioluiu. De istis agemus prius, quia Lant fundamen-rum , in quo , tanQuam immobili car-

C: ncaeteri magiitratus mutabiles verissantur.

515쪽

De senatu. 4rs orando, se3 In omni vita oonsillo prius. diuintil. 6. Inst. in . Eventus enim docuit , ubique plura in summa fortuna auspiciis 6c consiliis, qnam telis manibus que geri. Tacit. I 3. nn L quod multis

perillnd lib. 2. Sustentasse opibus, Iuvisis consiliis dicebantur. Item Scip. Ammir. lib. 3 .disc. Is super Tacit. Hippolyt.deco Linerant. de Senat. Propterea,ut Phornutis fradit inpat . olim colebatur Mercurius cum Hercule , ut intelligeretur, vim moderandam est.

arte, & Velle ire laudat Mithridatem ,

quod non tantum armis miles, sed redux consiliis esset, Hectoremque commendat Dios Cretens nunquam ei viresco silio potiores fuisse. Et Alexandrum M. Curtivo. Consilium par magnitudini anι- mi , & quantum vix poterat aetas capere, Glertia. Ostendit enim Cic.in Cat.Ma, quid praestet consilium viribus. Sertorius, item in vulsione caudae equinae, Plutarch. in Sert. Valer. lib. 7. cap. 3.3c Columbus in copresso ovi acumine. Unde dc Agamem non , ut Troja potiatur, non multos

Α jaces, sed Nestores sibi optat: Homer. 2. Iliad. Imb de Romanis quoque scrib. Cato de re rust, quod sedendo vincant, id est, consilio. Quid multis Z In omni vita in quit Salust. in fragm. inalia audiendo MIegendo ita comperi , omnia regna ,.

516쪽

civitates, usque eo prosperum imper Ium habuisse, dum apud eos vera consilia Valuerunt. Quam primum enim Palladium motum fuit, id eli, consiliorum acumen conturbatum, Troja in potestatem hostium venit. Hatalis: lib: A: Mythol: cus 'Verum, ut res fiat plan or , Plato g. dest: in Democratia propterea senatum constitui voluit , ut praecipitantiam dc furorem vulgi, sua tarditate contempexaret. In iluem finem solon Ao O. prae- consultorum collegium Athenis initituit, Plut in Sol e quorum ptaeconsulisto ad concionem nihil referebatur, unde Thrasybulus 8c Androtio capitis accusabatur, quod sine SCto ad populum re inferrent, Plut: in Lag: Demost: contr: Ondrotion: qua sanctione Demost: in oratri de Emet'. legat: merito, ut optima collaudat: Aristocratia ex senatu ipso consistit rMonarchia vero conliliariis indiget , quia dicente Xenoph. 8. Cyrop. pauca videt Unus aliquis, pauca audit : at principis Oportet multas esse aures, multos oculos. Iaib, quotus quisque est tanta prudentia praeditus, aut quae menstant. emolis capax , ut alterius monitis non

indigeat 3 Et licet aliquis tanta prudentia polleat, licui de Scipione suo Polyb.& de Caesare 1cribit anquit. quod citius confecerint sua consilia, quam capta esset Putabautur: tamen eum, qui de sua unius

omnia

517쪽

omnia agat sententia, temerarium magis

judicat Livius, quam sapientem. Nam nescio, quomodo fit, ut sit bditi,s nemo consiliis principis intersi t, seeontemni suspicemur, c diuque in pIincipem concipiant, sicut Romulus a manibus senatorum confectus creditur :Plur. n.&Caesar in senatu trucidatus esu; quem nunquam solitus erat consulere. Pitit. in . Caes. Ea res ic Tarquinio Superbo Laetitu lib. I.&Hieronymo Sici l. reis

si iugulum fregit, quod nullum consilium publicum esse sineret. Li Dius i. r. et Macrino vero ad imperia viam aperuit,

quod ad Senatum scriberet, se sine ejus consensu nihil adluium Herodi: in Macri. Praeterea, magis consulit princeps rc bus si is , si consilium forte male cesterit: Non enim ipsi , sed potissimn in conis stiariis culpa imputari solet : Tholusi: 24:c: 3: cum pro affectione erga principes soleant subditi has voces usurpare : Principem quidem virum bonum esse, sed de cipi & regi a corasiliariis, &c: Qua de causa Carolus V. rex Galli in re ardua , cum vellet Anglos Aquitania ejicere, prius vo Iuli Cmnium procerum consensum ela horare: Lodin: lib: Quia ait Comi-κauissi. Io:beli: Gali: Cum lubditi, impri- mis equestrii ordinis homines, ac no biles viri, non modo facultates omnes, verum etiam vitam S: sanguinem in bella profundant: aequissimum est profecto, ut

518쪽

4s6 CAνuT XIV. priusquam suscipiatur bellum, ejus rei

consilia cum ipsis communi centur. Hinc bene constklltum est, etiam In Monarchiis Anglorum , Hispanorum , Gallorum, item in principatibus Germaniae , & alibi, ut conventus haberentur generales , in quibus deliberationes publicae insiluerentur .: Vel potius retentum est ex antiqua consuetudine, cum Gallorum , Germanorumque conventuum locupletes testes sint, Tacit. primis di. n. ct Caes. de bell. Gasi. O inhartus in vita Carol. Λ1.scribat: eum saepe habui se generalia comitia, in quibus res serias proponeret deliberandas, in quem finem de Graeci olim Delphos conveniebant . Strabo in Geogr. conciliumque Baliliense censuit, etiam ex usu Ecclesiae futurum, si de decennio in decennium pa-

et res ad commune consilium c Ovenirent. C. I. de aut.gen .conc. in pragm.sanc . Non

enim tantum in talibus conciliis res excutientur rectius a pluribus . quibus ominnes articuli notiores sisnt: sed retinet

princeps quoque favorem subditorum, eca suspicione mali consilii, si fortasse eventus nori respondeat, sese vindicat . Propterea Trajan. juravit, se sine senatu nullam l. laturum, Plin. in Paneg. nec Alexand. quicquam in militaribus, sine ducibus, in caeteris rebus, sine prudentissimis viris decreTit, Herodian. lib. 6. Lampis

in .Ipse Augustui etim ad domestica

519쪽

eonsita sibi ro senatores dati petiit,quoa Tiberium imitatum sui Se xiphil natiuor

est in e vi vir.2xtat lex Υheo L& Valent. linu mansim, C. de valituram l. ab Imperatore prolatam , nisi senatorum eonsensu fuerit concessa i cui simi lis est sanctio pirmani teg. Scol. Gud Luchan. lib. 4. ne quid reges, quod majoris nomenti esset, sine autoritate concilio inrum decernerent. Inde tamen non consultur in senatu

esse imperium vel jurisdictonem, si senaritum spectes in se , nisi aliud quoddam os asseium a maiestate ipsi una committatur, sciit Tiberius , Tacit. I. . nnal. Postea Nero , Suet. in Ver. dc Adrianus senatui tradiderunt judicia quibus antea senatus se sup eti orem putabat , sicut Cisero iis Ver. Rit. Qilo confugient sociiῖ quem imis plorabunt ad senatum devenient, qui de Verte supplicium sumat=non est usita

tum, non cit senatorium. Antea enim se innatus erat particula majestatis, ut Diss. s. Utendim- . di tum habebat imperium M potestatem , ut Polyb. contiet lib. 6. quod cuiri non advertat Bodih. Ae Rep. c. t im . frustra tat opere sollicitus est, ut ostenm dat, in senatu Roman. non fuisse im pe rium. Quaestio enim facti haec est, non juris. Quia enim non erat senatus Rom smin

pli ei ter senatus, sed getebat partem majestatis , hujus nomine quoque potella tem habuit. sicut & senatus Lacedaem.

520쪽

2. Polit. 7. . Polit s. & hodie collegium principum in Germania , Lupo ld. de jMr. Imp. 8c Senatorum in Polonia, de quibus Stanis. Oricho υ. in orate de li: Polon. ad proc: quod sint potentiae regia: δί caeter Ο-rum libertatis moderatores Sc custodes. Potestatem igitur habent non ex visenatus, sed quia simul iustinent partem majestatis. Absolute vero Senatus decernendi, Sesententiae pronunciandae ius quidem habet , sed potestate carere debet. Nam , si cum consilio conj tincta esset potestas, quia Senatus de rebus omnibus consulitur il decernit, haberet Senatus plenam majestatem , estetque omnis Respub. Aristocratica . Contentiendi igitur de decernendi potestatem habent comitia &Senatus , exequendi minime, nisi aliud sit usu receptum. ut in conventibus Germanorum principum , & senatorum Polo n. in quibus volvitur tota majestas. Alias Xerxes, cum eonsiliarios stibscoegit sit , ad capiendum de expeditione in Graeciam con silium , fecisse hoc se dixit, non ut illorum consilia sequeretur, sed ut illi suis parerent: Herod. lib. 7. Be Domitianus , etiam coacto senatu, solus dixit, censuit, mandavit , conclusit, Sueton. in DomEr. Sed hoc Tyrannicum est, nec aliter constat ratio, quam si autoritas principis tum demum roboret edicta , quan do consentit senatus, ut loquuntur Impp. t