Doctrina politica in genuinam methodum, quæ est Aristotelis, reducta, & ex probatissimis quibusque philosophis, oratoribus, iurisconsultis, historicis, &c. breviter comportata & explicata, ab Henningo Arnisaeo Halberstad. Cum succincto quæstionum & m

발행: 1643년

분량: 869페이지

출처: archive.org

분류: 철학

541쪽

ut εω chsnis tr orni coni. Crespho divisi sanem in vιροτονητους, κληρυτους & --e.της piae tereamus, eo quod sit per acciadons , ab ipsa natura magistratuum divisonem de sumemus, quia eadem differentia constituti va & divisiva, ut ait Porpώ. c. desius M.Murata apud Gell.l. I 3gistratum distinguit in majores & minotes, ad differentiam majorum & minoiarum auspiciorum, interprete Varrone. Sed, quia Sc auspicia per accidens attinent ad magistratum, Ulpian. l. de in jur e fam. Ininores interpretatur, qui sunt sine imperio:&eo sensu Castell: Φ de O .reg.c: T. minores accipit pro municipalibus, quia, quae magis imperii sunt, quam jurisdictionis, magistratus municipaliis facere non potest, I. 26.F. ad municip. Hinc liceret alicui inferre, majorcs esse cum imperio, nisi Cong. jure gladii in cives caruissent ,

l: 2. I. I 6. de orig. jur. Ciceros . de u. prs Sext. Rabir. s. in Ver. Rava r. adli. II. ScCensores nunquam imperio usi fuissent,' sicut Cic. pro Cluent: ait: Censores damnare possit ne, sed sine iurisdictione. Hostamen Gellius lib. II. c. I 8. inter magist. majores reponit.

Imperium vero S iurisdimo, cum multis modis dicantur, una tamen significatione jurisdictio aceipitur generaliter , ut notar ceu G. in i 3. in verb. Mixt. F. de jurisdict. definiturque Godaao dro. 2. potestas de quacunque re cognoscendi

542쪽

De Magi aisbur.& iudicandi, seu iudicatum exequendi.

Nam,quod Vulte. libr. H. dis O Bahlman: dil=: : th:a. eam definiunt per notionem , cui interdum imperium adhaeret, non sa-

. iis congrue fit, cum notionis nomen etiam ad eos pertineat, qui jurisdictione non habent, i. ait pra: de re jud. imprimis cum differentia sufficiens non adjiciatur. Praeterea iurisdimo in genere complectitur sub se imperium a tanquam spe ciem , l. 7. O s: de os iproco . l: I: in princet Is de osse. v d: cui nomen notionis non convenit: Hoc sensu Hispani Majoriam

Accurs. in l. s. ubi supr. iurisdictionem interpretatur, quasi ditionem juris , id est , legitimam potestatem , cujus Ely- 1riologiae licet sensus non sit ineptus, ipsa tamen derivatio claudicat, ut osten dunt Coras 3.Misc. c. i6. Cujae. O V sen-bec. in parat. d ejur Id. per istius de vulg., pupiu . l. 7. in s n. de of proc. Oc.

In specie opponitur jurisdictio imperio

mero, quod est, dicense Vlpia n. l. 3. de juris . habere gladii potestatem, ad animadve tendum in homines facinorosos. Iurita dictio verb definitur, Accurs. in I. I. in ver. pore r. f. eod. 9 Schard. in Lexie: potestas de publico introducta juris Aicendi . di statuendae aequitatis. Sed , quia jurit- dictio estet elusoria , nisi executionem conjunctam haberet , l. Mandat. s. L.

543쪽

mixtum , quod causae cognitionem conis

jungit cum executione, & in danda possessione bonorum conjicit M l: Imperium de jurisi: 2:3: Dies ctuis ora: in pos merυ ICaeterae personae publicae, quae imperio dc iurisdictione carent, hisq; subjiciuntur, Ut vi atores, actuari L scribae, accensi, appa Titores, &c. magistratus non sunt, sed magistratuum ministri, sicut illum ordinem increpat Cato: Vos , inquit, vestrae conditionis memores esse decuit, neci magistratus, sed ministros vos en e: Plu

rarcha in Cato.

Uerlatur autem magistratuum Cura primum in providentia de salute totius Reipubl. cui oportet imprimis in Democrat. &Aristocratia Viros paudentissimos praefici, quales erant apud Atheniens. novem Archontes: Sigon: ode Repub: then: ce 3: apud Roman. eonsules Cicero grae li: His enim Reipub. cura demandatu r, quod,ut Cassiod ait lib. n. l. 27: si unicuique daretui haec potestas, voluntas diveriorum vaga relinqueretur, dc confusio, culparum amica, gigneretur. Sed diligens adhibenda cautio , ne hic magistratus nimia armetur potentia, Ma-σhia D: libeti: dis: e: so: quod non tant Um Iiberis Rebusp. sed& Monarchiis saepe pernitio sit fuit. Unde Athenienses ostra cisino potentiores, id autoritate praesta n-tes cives ejicere solebant, quod Osric: DP clit.

544쪽

De Magἰstratibus. 6 Politi non admodum improbat. Pisistratus enim nimia potentia Athenis, Pausan. in Att. Sc X viri Romae obtinuerunt Tyrannidem, Livius lib. 3. Nec tantum

potuisset Brutus in ejiciendo Tarquinio, . nisi fui siet Tribunus Celerum Flor. lib. I. his. Rom. Sejanus nimia potentia a uinctus a Tiberio, annisus suit ipsi imperium praeripere, Tacisus . umeti. eademque occasione Philippus Gordianum inister fecit, Capit.in Gord. Iun. nec ulla res

saepius exitialis fuit Impp. Graecis, quam

magna potentia ducum, ut ex Diac. Zoisaear. Nicet. O Gregor. patet.

Apud Francos Pipinus regno exuit Pharamundi stirpem, quod Major domus,

cum maxima potestate creatus est et, Misiat. in Geogr. Apud Suecos Gustavus , eadem via ivit in regnum,&Secechus, quod vires exercitus in manu haberet, Bolesta oIII. Pol. regnum eripuisset, nisi ab ipso praeventus fuisset, Crom. m. s. Praetereae non potest unus prae caeteris ad magnos ascendere honores, sine odio & indignatione concivium, quia invidia felicitatis comes est, sicut Epaminondam , Leu - ctrica victoria clarum coegerunt Thebani prae invidia in ordinein privatorum militum, ne unus prae reliquis excelleret, Pausan .i Sao t. quod cum 1 circi Pittacus,

cum Mytileni illi multa millia jugerum dare vellent: Nolite, inquit, mihi dare, quod multi in videant , . mil. in Thras.

545쪽

Occurritur autem potentiae huic, vel si plures dividatur , qua ratione mutua inistercessione collegarum, dissolutum fuit imperium Trib. pl. vel si committatur tantum ad tempus, qua de causa dictatura fuit semestris. Magnam enim cullo di- .am libertatiς dicebat Mamercus , si magna imperia diuturna non essent, Sc te a Poris modus imponeretur , qu: bus juris imponi non pollet, Livius lib. q. vel dentiaque, si opponantur propugnatores liberiatatis, quales erant Cosmi apud Cretens. Ephori apud Spart. Osrilio t. L. Polix. C. TO. Nuncii terrestres apud Polon. Comer. dom . Pol . Tribuni pleb. apud Roman. de quorum usu & necessitate vide Cicer. 3. da

Ovid. 3. Fastor. Alius ordo magistratuum Versatur ciris ea reditus publicos & aerarium , quos ab inquirenda pecunia Q maestores dictos testatur Pompon. l.2.3.22. de origdur. Errat enim, qui putat Rempub. commode sine aerario poste subsiliere. Sicut enim P,

tron. . Arb. ita Sat. sine nervis, ait, hominu

ambularc non polle, ita nec Respub. proingredi sine aerario poteli, cum antiquo Uer verbio Cleomenis, pecuniae dicantur nervi rerum agendarum, im imis bellic arum, quod nescio an satis firma ratione neget Machia v. com . in Liv. lib. 2: c: Io. Parrit. in Parall. mili . lib. s. c. Io. contra quos

546쪽

quos di sputat Scip. . mmir. lib. I 8.disc. 9.

lib. histor. Tacit. ubi Muciaritis ait: belli civilis nervos esse nummos, LVI lib. . . Polit. c. ρ: Nam de bellicis negotiis ipse ThuePa. libr. a. scribit: τα πηλα τῆ Σπ- λεροί γνωμη κ aE es GaId enim confitetur ipse Arch damus Lacedae m. apud Thae d. Ir. I. e c- pertique sunt Lacedaem , in oppugnatione Sami, quam urbem cum Go. dies oppugna sient, re insecta, ob defectum aeris, coacti sunt domum redire , Herod. lib. 3. Vnde Polyb. lib. c. propterea putat RG manos potentiores factos spartanis , quod aerarium habuerint, quo caruerunt Spartani. In caeteris vero rebus opus es h praesentaria pecunia, adllistentandam familiam regis, ad salaria magistratuum , ad praemia bene meritorum, ad sustentationem pauperum. Quin etiam aedific a publica, tam sacra, quam profona hinc restaurari debent. Scribit enim Vlpian. l. 7. . de o f. pro cons. Procontulis eme . a. es sacras 5 Opera publiea circumire, inspiciendi gratia, an sarta tecta sint, vel an aliqua reiectione in legeant. Interest enim Eec taliae, ne ob defcctum aedificiorum religio negligatur, c. ad Audient. c de his, o Tua de EccIes rep. υeladi f. Caetera opera publica partim ad munimenta, partim ad Orna-I i 2 mea a

547쪽

menta pertinent, quorum alteris, non potest , alteris non debet Respub. carere. Vnde ad eorum conservationem Ar Cadius de Honorius tertiam partem de reditibus fundorum Rei p. deputarunt , l. II. C. deop. pubi. volueruntque lubditos cogere, quemque pro suis facultatibus. ad curam operum publ. l. I 2. C. eod. PCricli sane maximam conciliavit gratiam , At e ni: vci d perpetuum honorem, quod magnificis aedificiis eas CX Ornaret, Plui. iti Periel. ζ Augustus laudi sibi vertit, quod urbem, quam lateritiam accepisset, marmoream reliqui siet, Sueton. in QAug. auo nomine laudatur Claudius, Sueton. in Claud. Nerva, Tiphil. in Ner P. Zc Tra-janus, Dion. in Traj. quem propterea herbam parietariam dixerunt, quod nomen ejus in omnibus operibus publicis legeretur , Ommian, lib. 27. Atque huic magistratui praefecit olim erant aediles, l. 2. g. a I. de orig. jur. l. I. g. ult. ne quid in to 16. l. un. inpr.de via pubi. Apud Athenienses α νομοι, Plat. 6 . de P. Arpocrat. De mosth. in Timocr. O ibi Ulpian. τc: γαπτιοὶ, Arist. q. Ol. c. I s. Escbin. de ment. leg. et ἐπι ὀ Tαν υ άτων , PlUt. m Thcm. ο πιοι , κζ cst υλακες , Pollux de alii

Reliqui magistratus caci centur circa justitiam, quod ossicium regi Gallor. maximu commendavit OEgid. Eoman. in lib.

548쪽

De Magi ratibus. 68 7

lib. de Inst. Reg. ut refert Paul. . mil. de reb.gest. Fra. cum justumae fruendae causa olim reges factos testetur Herod. l. I. im Cic. a. de Usc. quo respiciunt Iudaei, dum regem petunt , qui ipsis move aliarum gentium jus dicat, I. Sam. 8. Sicut autem duplex Metrimi. r. Et h. est justitia: ita legislatorem non et an tum criminibus poenas definire, sud dc bene me-xita praemiis mactare oportet, L f. s.

lib. I. disc. 2'. Nihil enim magis devincit magistratus subditis, quam praemia, ne a quidquam justius est, quam virtuti preti- .um reddere: nihil denique magis incitat homines ad virtuti illidendum. Parum enim prosit abstinere a vitiis, a quibus

metus pcenae homines abigit, nisi accedat etiam studium virtutis, sine quo tota Rei p. quasi exangue dc emortuum cadaver jacet. Proinde pleraeque Resp. non recte severas se praebent in poenis, de praemiis nihil sollicitae. Rectius Isocrat. iu Areop. Ad magistratus, ait, pertinet, cives instituere potius, ne quid dignum p cera committere velint: suppliciis autem invigilare, hostium est. Hoc nomine commendatur senatus M. Chami, quod non tantum, quibus poenae, sed& quibus praemia debeantur, conquirat: botcr. a. p. Com. lib. a.dc Traja-

549쪽

η88 C A P u T XV. nuna laudat Plin. in Paner. quod bonos cI-ives faciat, non poenis malorum, sed prπ- riniis bonorum. Qui enim mater consultis impunitatem, recte factis nullum praemium pollicetur, nec illosa crimine, de hos deterret a laude. Quae ratio admodum pulchra est, & melior, quam illa Salu

siti in Iug. ubi dicitur et in Republica multo praestat beneficii, quam malefieti

immemorem este. Bonus segnior fit, ubi. negligas ' malus improbior. Neutrunt quippe fieri convenit, cum Respub. non minus detrimenti tensiat ex neglectu Vir tutis , quam impunitate stes erun: Hi noenim licet nonnulli mali , inde tamen nulli fiunt boni. Vnde Persae bene meritos , Oros angos vocant, solebant notare, aut iis praemia concederent, ex lib.Η68h. Oxenoph. I. C rop. inter quos Phylacum a scriptum a Xerxe, testatur Herod . lib. S. Ita Graeci, Herod. lib. p. dc Alexander M. Instinus i. o. virtutem militu aeternis prosecuti sunt honoribus, nec aliter incenderunt Romani suos cives ad fortia facta, quam, triumphis, coronis,& publicis lauia dationibus, Polyb. lib. s. S. Io. Eo enim dicit Liυius lib. . impendi laborem& periculum, unde emolumentum&honos speratur: Sc Veget. l. 3. c. ul. ait : Milites poena δc timor in sedibus corrigunt, in expeditionibus spes ec praemia faciunt meli

ores.

Hanc justitiae partem, quia gratia plena est is

550쪽

De Magisratibus. 43sna est , princeps per se exercere debet: a teram satius est praetoribus& judicibus

cola mitti, secundum Xenophon .praeceptum in Hi ron. ita tamen , ut jus provocationis sibi retineat, ne neglcctae justitiae acincusari possit, dc ut metu judicia magistratuum. intra justitiae terminos contineat. Regum enim ossicium proprium esse ait: Hieron. c. Regum 23. quas . s.facere judici um & justitiam , & ad id natos putat Reges Hesiodus. Qua de causa Sc Salomon potissimum petiit sibi a DEO Prudentiam ad judicandum. 3. Regum s. e Xemplo Davidis, Psalmo I. Sed propterea non cogitur princeps judiciis omnium rerum interesse, sicut Augustus epe in noctem traxit judicia , Dron. in M. quem, cum sibi non vacaret jus dicere, mulier incre ruit: noli igitur imperare t quod & Adrisano Obtigiti aut se ut Severus in civilibu negotiis non minus . quam Pu Iis erudiendis diligens fuit, Herod. iu Sev. The philus Imp. ipse forum circum ivit, justans essent pondera , sciscitans:Z r. st Cedren. in Theoph. quod & Lestum Album fecisse autor est Crom. lib. 7. Philippus, Herodis, Antippae frater , ubique post se curavit portari sellam, ex qua, quamcunque controversiam, sibi oblatam, dijudicat et, Ioseph. l. II. c. 6. Musco vita hodie solus fere exercet judicia caritalia. Sigism. Baro iu

SEARCH

MENU NAVIGATION