De secretis naturae sive quinta essentia libri duo

51쪽

DE QUINTA ESSENTIA

quia talem defectum natura bonitatis de vir tutis,3 c. non consentiret,cum ista naturaliter appetant multiplicari in maiori persectioe eatibus realibus Φ esse potest secundum sua na/BUram,quorum contrariu ageret aqua, si non esset reperta in secundo gradu in rebus natu/ralibus,quod est impossibile. Multa alia in couenientia sequi possent treoru opinione,sed illa dimittimus caussa bri, uitatis,underes frigids in quarto gradu sustisisquε sequuntur. pium Aqua eius

mandragora mucilago pulli

Camphora Cicuta Semen papaueris Semen eius Iusquiamus Ehenus Semen eius Salamandra Semperuiua Uerbastus. Has quippe res applica coelo nostro ,& limrbebis ipsum frigidissimum. Diximus de medicinis stigidis secundu olidinem quattuor graduum. Et quia post omnium elementorum sphaeras sphaera terrs si/tuata est ultimo, ideo de rebus siccis vltimo dicendum est. Incipit cano decimusnonus, qui docet qua sunt res siccae in primo gradu.Ordine praemisso tibi rerum siccarum re/uelemia

52쪽

LIBER PRIMUS. G

uelemus vi assigas necessario coelo, & primo de siccis in primo gradu simpliciter , & sunsists scilicet, Spuma maris Caro camelorum Caules Caro leporis Fabs siccs Caro caprina Amidum Turtures antiqvs Thucia Columbi antiqui Argilla Caro omnium arium Caro bovina qui habitant in aquis.

Caro ceruina

Assige ergo has medicinas coelo nostro Schabebis ipsum siccum in primo gradu,Vt Vtaris illo,cumtibi oportunum fuerit,&c. Canon vigesimus,qui te docebit, qui sunt res siccs in secundo gradu, ut cum cibi fuerit necesse applices illas nostro coelo,ut influat in nobis siccitatem in secundo gradu.Quando infirmitas tam humida fuerit, crtibi non sufficiat res in primo gradu siccs,ad des istas coelo nostro quae sunt in secundo gradu siccet scilicet. Risum Nilobassamus Balaustis se Flores ro.sic. Testa maligra. Lapislazuli Cortex thuris Lapis armenus Corim orni Neiula maturs

53쪽

DE QVI NTA ESSENTIA

Has quippe res affige in coelo nostro ad magis desiccandum Canon vigesimusprimus, qui docet, quae . sunt res sicce in tertio gradu, ut scias illas ainplicare coelo nostro, ut fiat illius complexio, nis,& sic applices ipsum in corporibus humanis,cum tibi videbitur. Cum tibi videbitur, infirmitas tanta est

multiplicata in humiditate, tibi non suffici/ant medicins siccs in primo dc secundo gradu applicabis istas,qus sunt siccs in tertio gradu,

quae sequuntur.

mastix Charahe

Acetum commune Succus malus Bolus armenus IuniperusOlibanum Scoria serri myrrha Ferrugo serri Ginaprium Pulmo vulpis Aspalium Fructus iuniperi Sanguis dra. Fritistus sauitas Pirasylvestria Flossambuci Galli Flos ebuli. Has affige in coelo nostro & fiet siccsi intertio gradu.Canon vigesimvssecundus,qui docet,quae sunt res siccs in quarto gradu,ut istas applices coelo nostro,& fiet siccum in quarto gradu.Arsenicum album Arseinum rubeum

54쪽

Azarnech Thucia Azarchon Sal praeparatum Aes Glandes virides Flos fris Puluis affodilotum Capitellum Alumen rothsomnes miraboIani Alcimen plumsCorteκiIlicis Folia claruichCoagulum Corteta uberi. Dixitnug de Usquibus medicinis A earum simplici complexione fecundum dispositione

quatuor graduum simpliciter , ut artista peristas,quae hic ponuntur alias inuestigare sciat secundum complexionem, a rem,odorem, ponderositatem dc leuitatem ad faciendum diuersos effectus in corpore nostro. N unc Cori gruum est ut dicamus in generali de qualita tibus appropriatis,Vt artista cognoscat, quae

sunt simpIices qualitates Jc propris, & qus apPropriais que qualitates sunt graduatae ita rebus naturalibus, Ut cognoscatur unius me dicins coposts finis ex multis in diuersis me dkinis compositis.Et ut sciatur quid dare de het,vel auferre infirmis. Canon Xπ1η .in quo contInetur praefata doctrinal Valde in hoc occupati sumus, ut reuese mus qualitates rem proprias R Oprietates scilicet in ci gradu existere possunt scam natura,

55쪽

DE QUINTA ESSENTIA

ut destruantur multorum opiniones, qui d as qualitates in una dc eadem re dixerunt in eodem gradu existere scin in pipere, quod di Nerunt calidum de siccum in quarto gradu ,δc castoreum,quod dixerunt calidum & siccum in quarto gradu. Contra quos talem funda. mus rationem . Quatuor masis principales, qua sunt ouatuor elementa sphsras proprias habent, ubi natura cuiuslibet maior est qua in aliorum sphsris, Quis quodlibet elementust in alterius sphsra scilicet unum per spheras omnium de omnia per sphsra unius. Hoc amtem natura orbis fabricat,ut ex miYtione eo/rum oriatur indiuidua sphs rarum, in quibus elementa actualiter existant,ut supra proba/Uimus, qus esse non valerentsi mixta vicissim non essent,quoniam si mixtio uniuersalis ora his deficeret elementis, deficeretinmixtio specialis, at indiuidualis , quoniam deficiente generali venit particulare insuηpsius corrup/tionem. Denio quodlibet elementum,ex eo quod iuxta sui naturam in propria sphsra sua complexio maior est,ut caliditas,quae maior

est in sphsra sua ignis qua siccitas nec aliqua aliarum complexionum,& sic de aliis. Item quodlibet dictorum elemetorum ha/bet proprium subiectum 1 n indiuiduis speciorum,in qua sua calidiss maior est Φ qualita/

56쪽

LIBER PRIMUS. u

tes aliorum elementorum icut in pipere, in emagis viget proprietas ignis Q in erom,dc in aloe,in quo magis est de complexione aeria

i in mirabolanis, & sic de alijs rebus simili

hus istis, unde facio istam rationem.Omnem effectum consequi oportet naturam suae caus

sar,si igitur ignis, qui est caussa omnium rerucalefactibilium maiorem sui proprietate ha

het in sphsra sui δc sua proprietas ibi magis

reperitur Φ proprietas aliorum,sicut in rebus calefac tibilibus de complexione ignis, opor tet quod maior sit caliditas quam humiditas, ut appareat concordantia in differentia exi stens inter caussam Sc suum effectum, Sc ut apPareat concordantia in differentia existes in ter caussam Sc suum esseetum, δέ ut appareat disserentia inter rem eatide complexionis Screm humidam,vel siccam,&c.Quia si una rea haberet in se duas complexioes eqΠales, sicut in pipere caliditas dc siccitas, si essent in eodegradu,esset piper squaliter siccum, sicut cali

dum,&sic est possibile habere has duas com Pletaiones squales contra se iditatem ,& sic possibile esset frigiditas 5c humiditas essene squales cotra caliditatem & siccitatem, quod 'est impossibile, quia sic non inueniretur aliqd speciale indiuiduu ,in quo qualitas unius ele menti esset praedominans ivt denominatione

57쪽

DE QUINTA ESsENTIA

Caperet abillo,sicut piper, quod denominatυone accipit ab igne, quia calidum. Aloes qae denominationem accipit ab aere,quia humi/dum. Mandragora ab aqua,quia frigida. Mirabolanus a terra,quia siccus. Hoc autem est impossibile quia sequeretur irregularitas in indiuiduis naturalibus,ex eo qcynon haberet magis instinctu ad qualitate una-ad aliam. Eri quo notare potes, quod sicut quodlibet elementum dominationem propriam secunλdum suam naturam habet in sua propria sphtra, in qua alterum non habet ita magna do/minationem, sicut habent propria indiuidua Iubstantialia,in quibus magis qualitas unius elementi praedominatur alteris. Exemplu,na iura ignis est calidus proprie, siccus a propri/etate. Nam caliditas maior est in igne cassicci/tas, quonia proprietas maior est in qualibet re Φ appropriata. Sic enim est in indiuiduis, quae oportet habere unam proprIam qualitatem allam VPropiatam, ex eo Q effectus suae caussae correspondere debet. Hoc probatur per regulas duodecim ,aa st

ienis v est eaussa alicuius calefactibilis ,est ca lidus A siccus,ignis in illo calefactibili no po/test transmittere extra se similitudine suam,nisi cu suo calore & siccitate, modu naturae

Glari siccitatis, & iteru aliam complexio

58쪽

tidim. Sic igitur in indiuiduo per ignem caui

sentem oportet maiorem esse caliditatem quasi citatem,& sic siccitas depressior Et sicut di/Nimus de igne , ita intellige de alῆs qualitati hus elementorum,sicut ignis in sua sphsra P pria est forma, dc alia alementa sunt materia quia calefacta sit sua propria qualitas in indi/uiduis naturalibus existens est forma exten sa,ac diffusa super omnes alias elementorum. dc qualitates,quae suns igni. EX quo multum bene concluditur ipsam qualitatem ignis in subiecto ignis maiorem esse quam alteram qualitatu,&sic talis quaεlitas in simili subiecto est reta. Qualitas Vero quae magis concordat militem dicimus, ulti/ma Vero qualitas qus primε contrariatur,est

Exemplum tibi dabimus , ut facilius possis

intelligere mouendo te ipsum ad obiectan dum. Nam piper est calidum proprie ,siccum

a proprietate,caliditatem vero maiore opor

tet esse in illo quam siccitatem, nec humidit lem,nec frigiditatem. Est ergo in pipere caliditas rex, nunc vero quia siccitas maais cum igne concordat Q at tera aliarum,& siccitas in igne,vel pipere regina. Et cla post siccitare humidas eia caliditate concordae

59쪽

DE QUINTA ESSENTIA

concordat humiditas in pipere est miles. Et quia frigiditas caliditati corrariatur est aqua seu frigiditas in pipere sciatia. R ideo vltimo siccitas est in subiecto igneo. Secundum con ditionem maioritatis 3c minoritatis siluati sunt gradus in rebus naturalibus, sicut piper habet quecunqi gradum caliditatis, ista calty ditas est in illo maior ,ut supra Probauimus, ergo alie minores illa propria, sic sequit di/stinctio squalitatis indiuiduorum, quam alia asserunt esse impossibilem.

Nunc quia regina magis cum rege concordat quam miles nec sciaua,reginam oportet esse maiorem in regia domo Φ miles, nec scia/ua. Et ideo quia regem regina sequitur, Jc noest tanta sicut rex,illa minor est θc uno gradu

inferior quam rex,& cognominatur tertia.

Et sic siccitas in pipere est in tertio gradu, Aquia post regina miles maior est in domo re gis,illa minoritas dicitur alius gradus inferbor. Inserius quidem dicitur secundus, dc sic in pipere est humiditas in secundo gradu. Item quia post militem stlaua minor est in domo regis quam nullus alius,illa minoritas alter gradus inferior isto dicitur,qui nominatur & primus,& sic concluditur, quod piper est caliduin quarto gradu,siccum in tertio, humidu in

secundo, rigidum in primo, dc sicut diximus

60쪽

de pipere,quod habet complexionem Ignea, sic potes dicere de alijs rebus & qualitatibus respiciendo maioritatem concordantis. Prae terea scias quod non omnis res naturalis ha/het quattuor gradus in se integre, sed ex illis habet degradate. Et ad melius intelligendum formamus puncta quattuor in quocun gradu cuiuslibet qualitatis, quae quidem puncta sunt tanqi medium,per quod mouetur intel . Iectus ad intelligendum res quantum habent de una compositioe vel de alia. Ualde est confuse doctrina de gradibus, adeo quod non est scientia in mudo,quae tam parum sciatur ,sed hic in summa breui breuiter tractabimus. Edprimo dicimus,qaeres quae sit calida in quar ro gradu omnes alios gradus habet integros,&sic de humidis frigidis,&c. Sed res qussit in

tertio gradu calida, est in secundo sicca,&1n primo humida, dc in duobus punctis frigida. Res quae est in tertio gradu humida est frigiγda in secudo,calida in primo, sicca in duobus . punctis primi gradus ,&sic de alijs. Item res quae in secundo gradu est calida, est in primo sicca, & in tribus punctis alterius gradus hu/mida cum duobus punctis frigida. Ire res qus est in primo gradu calida,est in tribus punctis alterius gradus humida, & uno puncto uni