장음표시 사용
121쪽
Iterabanti Eus. Manum in vulnus mittebant. Bibebant fauguinem.
378. SATURNA L. SERMONUMImo & quidam quasi mitiores, auertebant se a Vulneribus. Quinctilianus Declam CCLXxxi X. I sulti se ag&diatorem vulneribus auertunt: quamquam nemo dubitet iliuUectaculum siseiv parte porUarum, tamen nequi moram quoque hominu Vrcmap ricula babent maristiam. At illud fetitatis inauditae, quod L chaniij ipsis verbis ponam: minetiam, inquit, percusses iacentesque repeti iubent, cadauera i tibin dissiparienequis idossimi lata morte deludat. Et estne super alius adisuitiam gradus Z Est. Nam Sc manum mistebant in vulnus, & sanguine velut se proluebant. Colligo ex Lampridi j Commodo: qui omen sibi ante momtem,Vt ait, non leue fecit. J una cum in gladiatoris occisi uisus
num misisset,ad caput sibi detersit illud scilicet prodigio habitum,
non quod manum cruentasset sex more enim: sed quod capiti suo admouisset. quasi precatus sibi suoque capiti eadem. Sed nec defuisse e populo scite, qui gladiatorum sanguinem ex ipso vulneris hiatu biberent, calidum adhuc spirantemque. Contra morbum,fateor: sed iusta Plinij detestatione,cum plagis ne ferarum quidem admoueri ora sit humana. Non ergo iniuria in hanc
feralem arenam illata, una cum reliquo apparatu, Libitinae instrumenta. ut esset videlicet, quo mortui subito efferrentur. Quinctilianus clare notati Sonabant clangore ferali tubae,iliatisque Libitinae thoris ducebatur funus ante minum. Nec Plinium aliter audietis lib. xxxvis. cap. 1 D. ubi de gladiatorio munere Neronis : e ma vero Libitina,totusq; et nius diei apparatus e Fuccino.
Ab hac re certa porta in Amphitheatro,quae Libitinensis dicta. Lampridius in Commodo: Galea eius bis per portam Libitinensem
quod ultima β ectaculorum dis,galea eius per eam portam qiamor tui efferri seu elata est. Ex his videtis, opinor, satis, quanta ista cruditas :& quam iure Prouerbij vicem scripserit Posidippus
122쪽
Tramia 'victorum, ma, ωpecunia. item Rudis. V scrimen inter Rudem , PHeum: .arina ad Herculis. IN T E R F A T v s hic ego,Parce oculis,inquam,istis Victor. non enim ultra possum sine lacrimis. Lupi, non homines, quique edere sustinuerunt, quique spectare. Macte Constantine, qui sustulisti. Date etiam paullialum, inquit Vi stor. iam ad eΣodium perductares: & pugna certe pugnata est. Venio ad ea quae post pugnam. Praemia dico, & Rudem. Praemia Θ in quam ego. quidὶ utrumne istis paricidis Θ Istis, inquit. Augustinum audi tecum indignantem libro I II. De Civit.Cap. X IIII.
Fugnant etiamtidiatore vincunt ipsi: habet praemia Ludis Missa crudelitas. ει quidem praemium victori duplex, Palma de Pecunia.De palma Suetonius Cato: 'rmisione errea si confodit, cra more victorum cum mi discurrit. Commodo '. Tantum palmarum Itidiatoriarum confecerat, Di mide contingeret.Cncero pro Roscii O: Plurimarum palmarum nobilis ac vetus
gladiator. & ibidem : dMultas eius esse insi es palmaw,hanc primam lemn atam quae Romae deferatur. Iisdem & pecunia data. Sueto is 'nius in Claudio,desubito gladiatorio munere loquens: Nec et L *ectaculigenere communtor ego vero legerim,comior: Vt comitatem Claudii praedicet mut remissior erat:udeo ut oblatos victori bus aureos rotitaque sinista manu ariter cum vulgo voce digitasque
numeraret. Iuvenali S Satyra v II. Accipe to oripopulus quodpoctint aurum. Qus donationes effuse creverant,&coercendae a Principibus
sepe. Sed ultra legitima praemia, corollaria adiiciebantur, exemplo a scena. Suetonius Augusto : Horosiaria o praemia alienis quoque muneribuου ἔν ludis .ct grandia or crebra de suo ossere
bat. Superest de Rude: cuius mentio iucunda mihi.' Hanc inta Riarid
dulgebat gladiatoribus veteranis,quasi magisterij signum: aut . 'Cnis aetiam nouis,in nouo aliquo 3c strenuo facto. Idque populo petrante. Quinctil. Auidam ut patrem sepeliret ,se auctorauit: sedi de muneris productusJub titulo cavse,rudem post tintepopulo AG ahisia, pit. Hanc gladiator si tamen vera & germana Acronis in
123쪽
raesunn nota sans ad crepidinem Circi sub circulo iamphitheatri a populo petere , impetrare solebat. Dabat eam,ut videtur, Editor, vel Lanista etiam ipse. Calpurnius Declam. L .ua Themate: Redemit eum Lanim , , rudem ei in arena dedit. Sed tamen, Vt dixi, populi arbitrio aut postulatione . quod etiam in aliis praemiis Obtinuit. Lactantius: Nonpotest esse immunis anguine, qMi Voluit effundi: aut riideri non interfeci se, qui interfectori in se it
praemi possulauit. At Rudis mentio apud omnes scriptoreS crebra: eius effectus liberatio ab arena. Quod tamen distincte in- aliter atque aliter pro conditione gladiatorum. QMaa, pro per- dam enim, Vt DuZa b c praedixitὶ liberi erant siue Auctorati, ρ'' arenae operam pretio locabant Ιj donati rude, redibant in s*ctor Veterem prorsus libertatem, nullo ultra vinculo seruitutis. Ex 'o, emplum in Opilio Macrino,de quo Capitolinus: Fleriquegladiatoriam pugnam eum exbibuisse dixerunt. accepta rudi, ad inicam isse, venatorem primo,post etiam tabessione uisse, deinde adu catum si ci Alij e gladiatoribus, conditione seru1.Hi donati rude, non libertatem accipiebant,sed vacationem dumtaxat a pugna. Lanistae deinceps piove lanistis erant. doctores tironum,&batuebant, non pugnabant. Ideo tuta rudis Ouidio dicta: Tutaque, deposito poscitur ense,rudis. Qirδd si libertatem etiam impetrarent: mos era uti pillearentur,ides , ' pillei impositione liberi iudicarentur. ItaqUe Te
tullianus bene Rudem a Pilleo seiunxit: Et qui insigniori cuique
liquorum homicidae leonem poscit,idem gladiatori atroci petat rudem, in pide ms' μ' 'φ' conferat. Quae tanaen praemia ne temere conferrentur cautum est quid in noxiis damnatisque seruaretur.TempUS ru-
Midaua- di,tempus pilleo prescriptum. Quod e solo Fragmento Vlpiani Σὸζ nobis innotuit, vulgato a docti1limo IC. Pythoeo. Ubi autem A ffcrentia , inquit, inter eos qui a gladium meos qui ad ludum damnantur. Nam adgladium damnati, confectis consumuntur, vel certo intra annum debent consumi. enimuero qui in ludum damnant r,non utique consumuntur,sed etiampideuri rudem acciperesessivi pqst rater a m Siquidem pos quinquennium stinari: post trienvi m δμ tem rudem induere iis permittitur. Ubi vel ex interuallo temporis
Vides pilleum rude meliorem. Qui donati rude, Rudiarij dicti Tranquillus Tiberij cap. v 11. --gladiatorium dedit,ru rariis quoque
124쪽
quoque quibusdam reuocatis auctoramento centum missium. Ex quo pronum colligere, non depugnasse ultra rudiarios, nisi pretio aut sponte inductos.Horatio versus totum hunc ritu in fatis aperiunt, Ad Ma Cenatem suum: Spectatumsatis in donatum iam ruri,queris
duae cenas iterum antiquo me includere ludo Non eadem es aetas non mens. Veianius armis
Herculis adposiems is,lutet abditin agro. E quibus postreinis admonitum etiam hoc volo: morem suis se, uti gladiatores emeriti arma sua suspenderent ad HerculiS: Amretisi. sacra videlicet Ciusinodi gymnasiorum deo.Nam & athletis & ι, gladiatoribus Hercules praeesse putabatur: qui facta eius scilicet & robur aemularentur. De athletis, lapis Graeςus Romae in iri. dicat,in quo aliquoties nominati,οἱ- λωκιc id est, Herculanei athletae. Varro: Ex his atque hui modi institutis veladHerculis athletae secti erant. De gladiatoribus, praeter Horatium Commodus ille testis, qui Herculem dici se voluit, imo pingi, fingi: quia gladiator. Igitur ut in Circo, Neptuni: in theatro, Veneris: sic in Amphitheatro, Herculis aedes vulgo. Vitruvius indicat clare lib. I. admonens exstruendam aedem Herculi, omnasia aut ambitheatra non sunt in Circo.
ipsorum crudus suor. DI x i N' omnia,Lipsi Z an est quod me fugit 3 fugit etiam. Nam de factionibus sponsionibusque in Arena,dignurri
nota. Vilissimae enim animae addictae his ludis & velut consis Scratae, in partes diducebantur, & magno 1tudio huic gener1 gladiatorum fauebant aut illi.Atque ut in Circo,alius m Venetum pannum,alius in Prasinum pronus: sic in Amphitheatro, hic in Thracum armaturam, alius in Myrmillonum aut Secu
Secutorius sectus. Parmulatij videlicet fautores Thracum dicti, quia
125쪽
S A T V R N A L. S E R M O N V MSGutori/- quia parmae fallebant: &ssimili modo,Secutoriani. Martialis: Vincenti parmae cumsua turba uet. Apud Arrianu in Epictetus do explicat hunc morem & coercet stonsiones lib. III. Dii sertationum, cap. IIII. quem videte. Sed &spori siones interponebantur vulgὀ,utervinccret. Ouici iuSI.de Arte: Hos adirus circuae ueno praebebit amori: Sparsaquesedicito tristis arenas . Jlia saepe puer Vener spugnauu ardua: Et qui spectauit ivlnera. ulnus habet. tum loqMtur,tangitque manam poscitque libellum, Et qMGrit, posito pignore, vincat Ῥter: Saucius ingemuit,telumque volatile sensit,
Et pars spectari vulneris ipse fuit
priseipes Et Vulgus haec tantum Θ Principes imis ipsi. Titus Imp sudium armaturae Thracum prae se ferens ,seve cum populo το ς'gsμ,ciai t. se qr,caμillat ses , ait Sueronius in Tito cap. v Ii I. Quo Saaronj loco non luscitiosus sed caecus Glareanus, qui rescribendum contendit,non Ἐt fautor, addita negatione. Sed ego, Vosque, Capimus. Domitianus contra, in hoc quoque dissidens a fratre, myrmillonibus fautor. Nec simplex hic fauor,& in re ludicra, ludus : in iram, inimicitiam erumpebat, imis caedem. Domi a sit . tianu S Fatremfamilias, quod Thracem myrmisioni parem, munerario imparem dixerat, detra tam e *ectaculis in arenam, canibus obiecit, cum hoc titulo, Impie locutus parmularius, ut verba Suetonij sunt Donastiani cap. X. Hoc volebat scilicet ille ciuis, Thracem re
sistere myrmilloni posse,cui viribus par: non posse Editori ipsi nempe Domitiano a quo premebatur. Hoc dictum luit sanguine suo miser. Apposite & aperte hanc sieuitiam religit Pli , nitis inlaudatione Traiani: Nemo stemior θectaculum factur,
Domiti miseras voluptates unco mignibus expiauit. Demens isse Veriquc' ignarus qui crimina maiiestatis in arena codigebat, ωsς Θ irci ac contemni, nisi etiam gladiatores eius veneraremur, Mi malediaci in illis, suam diuinitatem,skum numen violara interpretabatur: cum se idem, quod deos: gladiurores, quod hesistabat. Ottu Caesar quam pulchrum spe iaculumproidb nobis execrabili reddidissi λ vidimus delator mi dictum , qua se grassatorum , quasi latronum . non solit dimmisi 'nem Adsi nouiter moneo legendum abiunctis litteris, non iter
126쪽
sed templum, se forum in sederant , dec. Et sane etiam ante Domitianum haec fa Ritata: ex his Senecae verbis,lib. I.de Clemen tia, Cap. x XUI. Non conuiuia secura ineunt, in quibus lingua se Iicite etiam ebriis custodienda est: nonspectacula,ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur . . parentur licet, inquit, magna impensa ' regiis opibus, in artimum exquisitis nominibus: quem tamω σludo in carcerem ire iuuet c
βuid pro Romans proque bis luris dici possit. Solitos dari sub belli
tempus. yn sine mos de rebiquius vini. SED ego abiungo fessus. & dicite serio, nonne etiam vo- Lumbi sedendo, oculique sesectando dolent ΘNon mihi, ait Lernutius. Pulchri isti & oblect antes ludi. Ego ad eum adducto vultu, Quod verbum te fugit Θ inquam . Eximo pectore id dicis,an e labrisΘΕx pectore,inquit: atque adeo iosibiti ialia addo utiles fuisse, non solum oble antes. Nec vultu isto me fη terrueris. de Romanis loquor, non de nobis: de noxiorum C de,non de innocentum. Et dic sodes, tu: gentem natam ad arma,& in arianis icui fatum, Vi domare orbem: miraris in remis
sionibus ludicrisq; ipsis prςtulisse armaἶsanguinem Oculis usu passe & caedem 3 Ego vero a legislatoribus multas meditationes gymnasiaque instituta scio ad fortitudinem: nullum essicacius isto. Lacedaemoni j pueros ad aram caeda sanguinem eliciunt: tu homo misericors,si interuenias, credo, plores. At palaestranaeam fortitudinis patientiaeque Lycurgus censuit. Atque illi in liberis innoxiisque corporibus Levitia ea usi: Romanis, quos
scelera sua lexque damnaran non licuit interficere animadue soni pariter & exemplOZAt enim delectati Ca Caede fuerunt. Fa--socta, rimteor sed non is finis. Non delectare, sed confirmare eo specta culo mentem Oculosque voluerunt: & viuis praesentibusque n. exemplis monere Fortiter agere, fortiter pati. Accessit tamen tretapida quaedam voluptas. quid mirum Z Apud nosipsos,qui religione & more arcemur ab laniena, in hanc partem scilicet non 'peccatur. Prestiorum igitur sermo sit: quotusquisque erit, qui
127쪽
non e specula aliqua videre optet pugnantium morientiumque stragem Z Lege in reum agatur:quis non relictis rebus in forum acCurret, ut 1frictum carnificis gladium videat, & unius miseri purpuream ceruicem Θ Ita est queri libet de peritersitate naturae. Hominem nascentem videre non capimur: capimur praeter fatum morientem. Sed Romanis, ut dixi, qui primi ludicri auctores, non is scopus : militiam modo & fortitudinem specta- Cicero bene Tusculana secunda: Crudele gladiatorum βλβιιra. ctaculum γ inhumanum nonnultas rividera flet. ω ba fio an ita sit, TVtv c sit. cum mero sontes erro depugnabaut, auribus fortissmηθα,siculis quidem nusia poterissis sortior contra dolorem sis mortem disciplina. Et Plinius in Panegyrico : Visum esθectaculum inde nou enerve nec fluxum, nec quod animos Dirorum modiret ac mgeret: sed quod adpulchra vulnera, contemptumque mortis accenderet , cum iu seruorum etiam noxiorumque corporibus amor laudis , cupido τictoriae cerneretur. Itaque dabant plerumque gladiato--Σ ,- ἔζS,jturi ad bella. Spartianus in Seuero: 'Trofectus debint ad bel pere sese. lumiarthicum es, edito munere gladiatoris. Et satis multis verbis
Capitolinus in vita Maximi & Balbini: Vnde autem mos tractus sit τι profisientes ad bellam Imperatores munus gladiatorium , venatus darent breuiter dicendum es. Multi dicunt apud veteres hanc deuotionem contra hostessctam, et i ciuium sanguine litato secie pM-guarum se Nemesis,ides vis quaedam fortunaestiaret.At hoc litteristi asint, quod et erisimilius credo Muros ad bestum Romanos, debuisse' At Vin pugum ii ere,, vulnera,inferrum, nudas inter se' cohortes, emendandum censeo,nuis interse coertos, ne dimicantes in bel-: b.,' 'armatoa hosica timerent,aut sanguinem pertimesierent. Atque haecnm corre- satiS, Vt opinor, ad excusandum publicum morem . quem ta' naen ipsum priuatim si spectas,quid Θ non tu,Lipsi,momentum habuistis censes ad virtutem P Magnum. Tempora no et, iis iaἰώ- stra, nosque ipsos videamus. Opidum ecce unum alterumVez . ., , captum, direptum est. tumultus circa nos, non in nobiS: & ta' meri concidimus, ac turbamur. Vbi robur Pubi tot per annos
meditata sapientiae studia 3 Vbi ille animus qui possit dicere, Si stactus istabatur orbis φ Ignaue miles,sequere me non in Philoso phicum, sed in hunc pugnatorium ludum. Vides tu illum gladiatorem Θ illum barbarum 3 illum perditum ξ fortiter Ecce Ocrcumbit:
128쪽
cumbit : iugulum praebet ferrum attemperat sibiipsi. Tu degener , rCm non trahis in exemplum P non tecum sic loquereZHomullus ille sine litteris, sine disciplina,mortem contemnere Potest, extremum rerum humanarum : exsim me & mutationem loci formido. Ille sanguinem amittit alacer: ego si ager aut reiculae meae mihi eripiantur, plorem. Ceruorum videlicet similis,quibus ut frustra ingentia cornua cum desit animus; sic mihi haec litterarum tela nescio uti. Desierat Lernutius.& para' bam respondere ego: sed Duga interpellans, Ne nunc recipro' ca Lipsi, inquit, hanc serram. Diei tempus vides P contenebr Uit. Certe video, inquam: eamus. Et iam surgere nitebamur,
sed capite quassanti Lernutius, Non ita,non ita,inquit. Non dis mitto. dZ ita luam, etiam Caligulam imitabere, &inclusos necabis in hoc Circo Z Prorsus, inquit. aut vos bellaria haec tan-pite, ne adposita frustra. Viae tu, Lipsi, de hoc Cannarum mel-seΘSaccliar appellarunt Arabes. Certe conuenit tibi homini tam miti & tam molli. Ego renui: dc, non capio, inquam, ab hoc Falaride. Apud Anthropophagos nasci debuissi tu . non sp istastes solum, credo, sanguinem, sed gustasses. Pax t bona ve bai, ait Lernutius. &in sermento es Θ exturabo potius, me pri ra illa dixisse per iocum. Vinum hoc a me cape. Cyathumque porrexiis, quem ego Vix summo ore delibans puero tradidi, &bibere iussi. Non tulit Lernutius: & quae haec res Z inquit. PrOba & antiqua, inquam . Ita receptum, ut in fine menis, puero vini pinqui a poculis,reliquias darent vini. Imb religio quaedam in illo: Athenaeus libro extremo: L ἀνα M F, το λοιπον τ άκρατου-λδο - πι--. id est : mos erat ut cum surgerem a mensa, cumque libassen vim reliquum
puero idi darent qui bibere ministrasset. Dixi, &surrexi. sed Victor
ad nos, Amici,inquit,cras nempe apud me eritis. Hem l inquit Duga.cras iterum ad conuiuiu m Z Haec erit profect5, ut Graeci
dicunt, Tamen, si Pighius hic vult, me Viector, vince. Sint sane haec tertia legitima Saturnalia, inquit Piobius. Veniemus. Dictum simul,abitumque.
129쪽
C A P. II. Salim religio in mensa. t mo-hius explicatus: Lis, lectio vulgata defensa. Saturnalia, seruorum dies. Seneca correctus , explicatusque. Saturno Demi, risus se Cicors emendari. Mutatio vestis. Synthesis.Plautus explicatus Petronius es Dio correcti.
De Saturnalibus diebus. Opalia. Suidae lux.i A sonIs medicina. Varroni lux es medicina. Aucti Satumnalium dies.
Etiam quaesitum de diebus. Obi ctio positae, o in parte remota.
Saturnalia gladiatoribus ludi que destinata. I gladiatores Mamri, vel potius Saturno sacri. Salu nus inter inferos , male cus, ct cruento sacro gaudens. Tibum luxor Tertulliano. Sacerdotes Saturni. CAP. V I. Gladiatores olim in conuiuiis: campanorum in uto . Romani id aemulati. Lampridius contra Tu nebum explicatus , in cubiculariis gladiatoribus. Germanorum imma
In genere despectaculis, primo. Tum de celebritate sestequetiagladiator, ludicri r quam, id gratum.
diuo nomine antiquis dictum, Munm, Munerarius, Munerator. EH-tio: Editor. citus correctus. Gl
diatores significatione duplici,prore proque hominibus.
Dispositio es ordo futuri sermo
nis. origo Iudicri: ct causa. Ciceroni lux facta. Primi gladiatores. t. Uomo praeluximus,eum, ememdauimus. Recensio veterum munerum , qua olim comprehensa Actis, inter res serias. In istasirium funere gladiatores: mox etiam plebeio,idi ex testamento. postremo of
Praeter funus O religionem,mam voluptatis cassia dati gladiatores. plerisique magis ratibus etiam Sacerdotibus. Arcariis sin qua voce Lampridius correctus.) Imperatois
Nec Roma solism ,sed in prouimesis: ubi reges dabant, praeside que. paulatim in coloniis se municipiis increbuit mos: ibi minores magistratus dabant,posea promiscue priuati, vario praetextu. Dies etiam, quibus ex more dabant. CAP. XI.
Crebritas munerum, or multitudo
130쪽
liter emendati. CA P. XII. Detinario huius vere sceleris. quae, leges ab antiquis latae, ad c ercendum e sampraebitionem. Ea duorum generum, qua certos homi nes ab editi ne arcerent: quaei numerum csemodum editioni Usiponerent. Posremo tota res seublata. Ammianus explicatus Prudentius. C Α P. XIII.
Additamenti loco adprimam si monis partem adiectam, de habitu Edentium: de habitu Spectantium. Suetonim istaseratin.
Pars secunda , De loco, qui cum duplex, primo de Ludo dictum. Cui
rei inuentus quam multi Romae: qui
praefecti se administri. De et ictu es sagina gladiatoruo in his ludis, qui
fuere etiam extra Romam. or ali
Ludorum praefecti, Lanisa: qui famitiaepraeesse dicti, eam, Ducere. Iidem Eoctores, magi i, Commen-
in i o ante diei secundi conuia
uium. cum Vinore dissertatios er Taciti loco de inuentione amgenti apud Gemmanos. crebra manuam lautio antiquiae. : A P I T V M. IZ tabuntur, Dictata dabant. Tirones apud eos instituti: quorum exercitium Batuere rudibus. Rudem videri gladium e ligno . Aliami lanistis fuisse,ac tironi N.
Men secundae interruptus paullum sermo de loco: dictam, per o casionem de Saturnaliciis muneri-b- item de Apophoretis, quae dupliacia;ct in menses item inlud, ΡαZa
Iterum ad gladiatores redi amedes locis pugnae dictam .Ea sunt Ro-g-,Forum, phitheatrum, Septa, Circin,Vici es regiones.
De Spoliario , quod item pars ludi. oende id dictum , or cui rei usque. Obiter etiam de obscaena ludi parte.
Finu conuiuq sermoni .per o casionem de diludiis. item de ratione inuitandi ad hilaritatem , nubita
tum hodie. mianin expletus aconiectara. De Muruat ne, fge lim correctas, T Nonius.
In ipso conuiuio de Carptorum munere, o vario nomine. Item destructaribus. Translatud czptu emano a Pighio ad DAetam. CAPUT