Vetera monimenta : in quibus praecipuè musiva opera sacarum profanarumque aedium structura, ac nonnulli antiqui ritus, dissertationibus, iconibusque illustrantur

발행: 1690년

분량: 337페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

. 8 VETERA MONIMENTI

bes, ct puteus altus est: unde ergoΑ do scilicet Christus vocavit ad se duos habes aquam vivam ZNuncquid tu Fratres Petrum,& Andream, ut apud maior es Patre nostro Iacob , qui dedit nobis puetum, & ipse ex eo

bibit, & filh eius , & pecora eius λ

,, Respondit Iesus, S dixit: Omnis ,,

is qui bibit ex aqua hac, sitiet iterum , qui autem biberit ex aqua, quam isse ego dabo, non sitiet in aeternum . s. Τabella nona, Μulierem ad B ,, Christi pedes prouolutam demon- , ,

strat, ut habetur in cap. s. nu ID. 2O, HMatthaei, ubi sic. Et ecce Mulier , is quae sanguinis fluxum patiebaturis duodecim annis, accessit retro, &is tetigit fimbriam vestimenti eius . se Dicebat enim intra se: si tetigero,, tantum Vestimentnm eius , salua ,, ero. At Iesus conuersus, ct videns,, eam, dixit: Confide filia, fides tua ,, te saluam secit. Et salua facta est, , Mulier ex illa hora . Io. In Decima area laudati Euangelistae Matthan , alterius a Christoς patrati miraculi repraesentatur enarratio , quam sic idem Euangelista , cap. 2 O. num 3 o. describit. Et ecce se duo caeci sedentes secus viam au-:, dierunt, quia Iesus transiret, S,, clamauerunt dicentes . Domine ,

se miserere nostri fili Dauid . Turba

, . autem increpabat eos, Ut tacerent.

, , At illi magis clamabant, dicentes: se Domine miserere nostri fili Dauidis Et stetit Iesus, S uocauit eos,& ait. Quid vultis ut faciam vobis 8 Di-

, , cunt illi: Domine, ut aperiantur se oculi nostri. Misertus autem eorum se Iesus tetigit oculos eorum. Et conis sestim viderunt,& secuti sunt eum. II. Progreditur idem Euangelista Matthaeus in eiusdem Saluatoris nostri gestorum descriptione : hoc

eundem Matthaeum cap. . Id. I 8. legitur . Ambulans autem Iesus iuxta Mare Galilear vidit duos fratres, Simonem, qui vocatur Petrus, ct Andream fratrem eius, mittenteS rete in Μare erant enim piscatores & ait illis : Venite post me,

faciam vos fieri piscatores homi- , , num . At illi continuo relictis re- tibus secuti sunt eum. 12. Alterius insignis miraculi renouatur memoria , nempe quando

Christus septem panibus, paucisque pisciculis satiauit quatuor millia hominum, quod S. Marcus Euangelista

cap. R. num. I. sic recitat: In diebus,, illis iterum cum Turba multa et Ier, is nec haberent, quod manducarent, conuocatis Discipulis ait illis: Misereor super turbam , quia ecce iam triduo sustinent me, nec habent, quod manducent, et si dimisero eos ieiunos in Domum suam, deficient in via : quidam enim ex eis de longe venerunt. Et responderunt ei

Diseipuli sui . Vnde illos quis poterit hic saturare panibus in solitudine 3 & interrogauit eos: Quot panes habetis Θ Qui dixerunt: septem. Et ptaecepit Turbae discumber super terrain. Et accipiens septem panes gratias agens fregit, & d, bat Discipulis suis, ut apponerent, ct apposuerunt Turbae , & habebant pisciculos paucos. Et ipsos benedixit, & iussit apponi, & manducauerunt, & saturati sunt. 13. Ostentatur eiusdem miracu- complementum , siue potius miraculum miraculo additum , cum ex

fragmentis multiplicati panis, septem

enim in loco eadem delineatur; quan- sportς impletς fuerint, ut idem Euan

gelista

182쪽

gelista Μarcus eodem cap. num. 8, sic Aminaque positione exultat; id est priis prosequitur: Et substulerunt, quod ista Rauenna , wltima Classis , mediatis superauerat de fragmentis septem Gesarca, inter Urbem, ει mare Ha-

,, sportas. Erant autem , qui mandu' na molitie , arenaque munita mectatio-

cauerant quasi luatuor millia, ct nisus apta . . Classis igitur nomen haecis dimisit eos. Hic est primi segmenti tertia desumpsit a vicino maris portu,

finis: modo ad secundum . qui tum pro mercaturae nauibuS, tum Segmentum secundum opposito etiam pro classe inseruiebat, cum loci correspondet: solummodo in senestra- qualitas ipsum ad haec omnia aptis rum , ct figurarum numero altero stimum redderet. Quamobrem in eo- maior est, nam undecim senestrae, & dem Populus Romanus maritimam sexdecim figurae numerantur; cum Bclassem, utpote etiam apud Μisenum autem in oppositio tantum nouem , retinebat, unde ex huiusmodi Classe , fenestrae , & quatuordecim figurae classis nomen haec tertia pars sortita conspiciantur , cur aut adamussim fa- fuit. Plura apud eundem Rubeum, cies non sibi correspondeat; ratio in ae Cluuerium in sua Italia antiqua

promptu est, quia duae senestrie, & perlegi possunt; nosque etiam aliqua

duae figurae, quae in Tab. XXVI. de- sati sumus supra in capite XI. Huius siderantur, dirutae fuerunt occasioneis igitur portus , in istius tertij segmen- construstionis organi: quidue figurae , ti initio figura repraesentatur, in qua ipsae repraesentent , praeter dicta de apparet castrum , magnis lapidibus prima facie, nihil subuenit suggeren- quadratis extructum , in huiusque dum, cum nullum teneant annexum Cmedio turris rotunda , fortasse Pharo signum contradistinctionis , ideo ab appellabatur , quae perpetuo nocturno illarum explicatione abstinemus. lumine certum nauigantibus , inter Si oppolita facies Musi ui operis caecas nos his tenebras, portus signum multas exhibuit eruditiones, pr cipue praeberet, ct sua magnitudine Impe- in tertij segmenti principio , ubi Ra- rh Romani extensionem, S sublimi- uesana Ciuitas, Palatiumq; Theodorici tatem primo obtutui adumbraret.

Regis expressa cernuntur; non mi- Naues maenibus adhaerentes, classem norem eruditionem hoc itidem ter- sicuti portum demonstrant, ita Cruxtium ostendit segmentum. De quo in mali summitate expressa, Impe igitur nunc sermo est. In hoc ca- ratorum Christianorum seruitio Nastrum Cum turre, ac mare, nauesque ues destinatas fuisse , indicat .visuntur . Quid per has indicetur figu- Post Castrum hoc, duae supra uiras, nobis significat laudatus Rubeus. ginti sequuntur Sanctae Virgines ,

Narrat enim , Rauennatem Civita- Varijs exornatae vestibus, quarum intem, antiquitus tres in partes diuisam fimbrijs , monogrammatum loco si- fuisse; quarum prima, Rauennae no- gna, veluti quadrata, aC gemmata men obtinebat, secunda C aesareae , lacinia extenduntur. Singulἴ coronam tertia Classis , de qua Ιornandes inta, gemmarum multiplicitate fulgen- Gothorum historia s1o scribit: Trino tem manibus gestant . Quidue habe urbS i et vocabulo gloriatur , trige- ant, quodue arcanum includant CO'

183쪽

1oo UETERA MONIMENTA

ronae istie , breuiter hic exponam . Afacilius legi possint, ad maius Lecto, Mos fuit apud Antiquos coronis ris commodum hic subdo. sponsos redimendi; quod de Gentilibus testatur Apuleius . Metam: sponsum inguentis madidum, ta coronis floridum. Et apud Claudianum in Raptu Proserpinae , vicinas nuptias ,

ex floribus, ct impositis corollis, sibi

ominantis .

Hunc sciat stores , seque ignara co

ronat .

Augurium fatale Thori tac. BSponsos quoq; populi sui coronatos processisse, scribunt Hebrasi, usquedum Uespesiani dicto ab hoc honoris, ct laetitiae signo abstinere sunt coacti . Admiserunt etiam hunc morem prisci Christi Fideles, ut innuit Tertulianus his verbis: Coronant, ta nuptiae sponsos . Consuetudinem hanc Christi esse Ecclesia decantat a spiritu sancto cin epithalamio edito, in quo sponsus diuinus diademate, quo corona uerat eum mater sua in die desponsationis, & in die laetitiae cordis illius, conspicuus describitur. Cum itaque

S. Eugenia.

S. Sauina .

S. Christina .

S. Anatolia .

S. Vistoria.

s Paulina.

S. Daria.

S. Anastasia.

S. Iustina.

S. Felicitas .

S. Perpetua. 13. S. Vincentia . I . S. Valeria. as.

S. Crispina .

S. Caecilia. 18. Eulalia . I s. S. AgneS.

S. Agatha.

S. Pelagia.

S. Eufemia. Animaduersione dignum est, Uirginis nomen num. p. indicatum , ab Virgines in hoc Musitio expressae ad iniuria temporis fuisse deletum. nuptias Christi vocatae fuerint, co- Has pos f Virgines trium Regum ronas, quas gestant, Nuptiales esse. Magorum adorationis sequitur ex- existimo, quibus a sponso coronandς pressa historia, quam Matthaeus cap. erant. Quod innuit Ecclesia, dum a. num. I. en narrat: -- Cum ergo na Virginum auribus illud insonat inui- istus esset Iesus in Bellehem Iuda in tamentum. Veni spo a Christi, acci- is diebus Herodis Regis, ecce Magipe coronam , quam tisi Dominus praeparauit. Mos ii e sponsos coronandi praecipue viguit apud Graecos , ut ostenὰit Goar in rituali Graecorum, in quo ossicium coronationis nuptiarum legitur . In eodem musivo, harum virginum nomina, expressa sunt, sed ut: ab Oriente venerunt Hierosoly- mam dicentes: ubi est, qui natus is est Rex Iudeorum p Uidimus enimo stellam eius in Oriente, & venimus

is cum muneribus adorare eum . &is infra num. I I. Et intrantes domum, , inuenerunt Puerum Cum Maria se matre eius, ct procidentes adorauerunt

184쪽

XII.

uerunt eum , & apertis thesauris Apius iste Haeresarca dignissim unc, M suis obtulerunt ei Aurum, Thus, S,, Μyrrham . - Beatissima Virgo in gemmato sedet solio , filium quela adultum, veste, pallioque indutum in proprio sustinet sinu . Quare Puer

Iesus sic expressus narrandi ansam

mihi praebet: an Magi post paucos

dies a Christi Natiuitate eundem , adorauerint, vel post annum , sum De arae titulum Sanctissimae Dei Genetrici denegare praesumpserat . Quare merito in hac forma cum Christo Saluatore nostro in sinu expressam fuisse existimo , ad ostendendum , ex eiusdem Beatissimae Virginis utero Christum natum sui se . Et haec, quq de huius Ecclesiae parietinis scribere absentes nouimus. Si in aliquod spat

rano musilao ornata

Anno F 78.

opere

Nter celebres Vrbis Ecclesias, a Constantino Magno construetas ,

merito ligc connumeranda est, in

pta dubitandi occasione ab illo, quod ma irrepsimus, absentia nostra exculaudatus Euangelista Matthaeus eo- ssatione dignos reddet . dem capite scribit; Herodem iussisse, a bimatu ,& infra omnes pueros occi- CA PVΤ XIII. di; subdens: secundum tempus quod exquisierat ra Magis. Quare ex his ver- De Ecclesi a x Laumeniij in agro Vrbis Eusebius Pamphili Epiphanius , ac alij in ea suerunt sententia quod post biennium a Christo nato Magi Bethelem ad Christum petibilent . Quaestionem hanc inclytus Cardinalis

Baronius fuse agitat ac opinatur post tres decim Dies Magos ad Puerum Sagro Verano qdificata, de cuius sunda- Iesum accessisse. Notericus vero Scrip. tione scripsimus in nostro opere, detor Pape brochius in suo apparatu ad sacris Adifici)s a Constantino Magno Chronologiam Pontificiam, & con- constructis, cap. VI. Quare hic illam sultatoria epillo la ad R. P. Petrum, reprς sentare incongruum esset. Iure Possinum num. s. censet, Puerum Ie- igitur solam Musi ui operis descriptiosum anniculum fuisse, quando Magi nem aggredimur Μuiiuum hoc a Bea ad eum adorandum perrexere . Huie tissimo Pontifice Pelagio II. constru- sententiae magis correspondet pr*sens dium fuisse deducitur , tum ex Biblio- imago . Plura de hac mota quae itione thecaria narratione in ipsius Pontificis apud citatos Auetores videri pos- vita, tum etiam ex ipsom et Muiluo,

sunt. 6 in quo idem Pontifex appidius cerni Ad Beatissimae Virginis dexte- tur; floruit Pelagius anno s7 . sic Biram duo Angeli, duoque ad sinistram, bliotheca rh narratio se habet: Hic fecit ut in opposita facie adstant, de eis se supra corpus B. Laurenti j Martyrisdem, S de Beatissima vero Virgine

sic expresa disseruimus, etiam in nostro opere Vet. ΜOn. par. prima cap. a a. ubi breuem execrabilis Nestorianae haeresis historia in Ephesino Concilio damnatae recitauimus, qua im Basilicam , a fundamento constru- nam,& tabulis argenteis exornauit, , sepulchrum eius . Μustuum vero opus,quod in Tab. XXVIII. exhibeo, in triumphalis arcus fastigio est, non

ad ingredientium faciem, sed ad Episcopalem

185쪽

copalem marmoream sedem, quae in Agationem bonoru Ecclesiae in paupe Presbyterio est, aspectum habet. Cur res alluditur, de qua magnus Leo autem hoc modo, situque extructum in sermone natalitio eiusdem sand tinerit, exposuimus in die to nostro sic fatur : Armatur itaque gemina face opere de sacris aedifici js a Magno homo pecunia cupidus , ta meritatis Constantino constructis, ubi demon' inimicus: auaritia , mi rapiat aurum ;strauimus , Ecclesiae faciem Or- impietate , wt auferat Christum. Po- tum respicientem ab eodem Pela- stulat s bi ab immaculato sacrarugio fuisse constructam, sicque musi- 'esule opes Eccles asticas , quisus auiuum tunc temporis Ingredietes respi- dissimus inhiabat, inferri. Cui Leuiciebant. At Hadrianus nouam Eccle- ta Castis'mus , wbi eas repostas sal 'Tam aedificauit, faciemq; ad Occiden- Bret, ostendens , numerosissimos Sancto-tem vertit, ut Vrbem aspiceret, ncque ordine immutato , novoque Presbyterio constructo, Musiuum in aduersa remansit parte , quod non integrum, seil mutilum ex Vtroque

latere est , ut ipsa ostendit figura ,

nec non mutila carmina, quae in eodem inscripta sunt arcu, ut infra demonstrabo, & in praecitato opereia

narraui.

In arcus summitate visitur Christus globo viridis coloris insidens, diadema Cruce insignitum in capite deferens, hastamque cum cruce in summitate sinistra gerens, dextramque in actu benedictionem populo impartiendi extollens . Non absimilem Saluatoris figuram attulimus

supra in Ecclesia S. Uitalis Rauennς , ubi aliqua de hoc symbolo exposuimus ; ideo ne videar velle refriger crambem , benignum Lectorem ad-Ieundem mitto locum. Ad Saluatoris dexteram stat S. Petrus, alba tam Veste , quam pallio albo indutus ; pone hunc est S. Laurentius, ct pallio veluti crocei coloris amidius , librum apertum gestans in manibus in quo iuxta Dauidis Propheis Psalmur O. s. legitur : Di persit dedit pauperibus;

per haec enim verba, ad magnam erorum Pauperum greges obtulit, in quo rum victu, atque mestitu inamVstibiles condiderat facultates. Iuxta. S. Laumrentium apparot caput, super quo te

gitur Pelagius Episcopus , quod ostendit Pelagi j summi Pontifici figuram

ibi suisse expressam , nam ea quae litte rae PPP suppleta non sunt ex multuo opere , quod decidit, sed ex pietura, quare valde dubito de aedificio , quod in manu dextera S. Laurenthcernitur , cum potius in Pelagij manibus esse deberet, cum ipse Pelagius musiui Auctor fuerit , ut nuper de

monstrauimus ; nam Ecclesiarum Conditores, siue Restauratores Cum

Ecclesius in manibus appingi solebant, ut in eadem Ecclesia S. Uitalis diximus, ct infra in Ecclesia S. Mariae in Domnica , & alijs videri potest; vises se habeat alijs examinadam relini quimus; & ad Saluatoris sinistrar , transitum facimus, ubi stat S. Paulus, similiter indumentis albis vestitus , sinistra volumen ostentas, iuxta quem est S. Stephanus , itidem vestitus albis , librumque sinistra gerens, in quo legitur: Adhaesi anima mea , qu ex Psalmo 6 a. s. desumpta sunt, prope hunc Sandium stat alter; nempe Sanctus Hippolytus, cum quadam veluti

188쪽

veluti gemmata corona prς manibus Quid per istam coronam indicetur , diximus supra in Ecclesia SS. Cosmae & Damiani; Cur autem isti duo Sancti Stephanus, ct Hippolytus expressi

fuerint; non alia de causa censeo , nisi quia tempore eiusdem Beatissimi Pelagij eorundem Sanc torum corpora hic requiescebant. Musitium hoc, ut nuper diximus, mutilum est, clareque arguitur ex parietina, ubi legitur 'Bethelem,& ex voluta , quae integra tam in principio, quam in fine minime est, ibique non

nullae desiderentur literae , Verum etiam voces, Ut demonstrauimus in

nostro opere de sacris aedificijs, a Magno Constantino constructis cap. VI.ct haec satis de hoc Mutiuo opere, in Arcu triumphali existente; modo ad aliud licet paruum, quod nisi accurate Intuentibus perspicuum esst; illud enim cernitur in porticu, ac supra columnarum epistylium in Zophoro super idem epistylium constructu. Primu mustuli litera A signatum est, in quo tres sunt paruae figur ad altitudinem unius palmi Romani circiter, Christus medium tenet lo-Cum , ad eius dexteram, ni fallor , stat S. Cyrilla , ad sinistram S. Triphonia Imperatrix, eiusdem Cyrillae Mater, quorum Corpora ad Ecclesiam S. Sylvestri in Campo Μartio translata fuisse, narrat Panci rotus de Ecclesius Vrbis , ubi agit de laudata Ecclesia S.

LaurentiJ extra muros Urbis. Post hoc mustuum, alterum signatum B. sorma rotunda , in quo efformatus est Agnus diadematus curria,

Cruce . Pone hoc est aliud simile orbicularis figurae, ut C. in quo est alter Agnus, pariter cum Cruce , &

Τ XIII. Io 3 Calice, qui Agni Christi CrucifiYi

symbola sunt, ut exposuimus i cap. 3. & fusius cap. a G. nostri operis veterum monimentorum parte prima. Post hos Agnos tres sunt alis figurae , quas litera D. indicat, prima Crucem tenet, quq S. Laurenti ur reprς sentat, ut ipsa epigraphes demonstrat, Vtpote annexa etiam figura , Honorium III. summum Pontificem ; ut indicat inscriptio coniuncta ;quare ab hoc Pontifice porticum factam fuisse, afferendum est; & hqc de

musiuis operibus in hac Ecclesia extantibus d usta sunt satis.

De Ecclesia S. Agnetis extra menta sis Via Numentana pi turis illustrata Mi uis

Anno 6 2 3.

BZ rq Virginis Agnetis memo

riam Magnus ille Imperaror Onstantinus , Christians Religionis diligens propagator renouare voluit, sumptuosum illius in honorem extruendo Templum . Ac merito id fecisse , prς dicandum est , quoniam Μagnus etiam ille Insubrum Antistes Ambrosius eandem Virginem claris

simis laudum prςconbs extollit; dum asserit , Cirginem fuisse supra aetatem

deuotam , supra naturam reportasseelictoriam ; nam tredecim annorum nata mari rium fulijt , nondum ido

nea poenae , iam matura mi Horiae , cer

tare d sicilis ei fuit, facitis coronari ,

magisterium mirtutis impleuit , quae prem ictum Debebat aetatis . Non sic ad thalamum nupta properauit , mi ad

pupplicis locum iata successseu , gradu δε- stina

189쪽

io VETERA MONIMENT I

sina Virgo processit . Merito itaque , A frondibus, floribus, ac frustibus or- tantae Virgini, S Templum constru- natus est ; quos omnes ZOna simulctum , ac pluries renouatum, Musi- vnit, atque annectit. In eiusdem Ar-uisque operibus ornatum fuit, de qui- cus summitate , ubi uniuntur Encar-bus hic nobis sermo est, prout insti- pia paruus est Circus, cuius in medio tuti nostri ratio exposcit . fulget Crux ; subtus Crucem nubes, De quo celebri Templo , illius - & veluti emicat stellatum Caeclum . que antiqua constructione disserui- E nubibus erumpit manus perstrin-mus in nostro opere de Sac. . di fi- gens coronam . Quid hoc denotet

chs ab eodem Constantino Magno symbolum disseruimus supra in Ec- construe tis cap. IX. Ideo de fabrica clesijs SS. Cosmae, & Damiani. Ni nihil aliud narrandum superest, nisis hil aliud hic addere iudico, niti quod quod sua ipsa vetustate fatiscens , pluries a diuersis Pontificibus restaurata , ac renovata fuit ; nam apud

Bibliothecarium in Symmachi summi Pontificis vita legimus: Ab dam T.

Agnetis , cui ruinam imminegat , Gomnem Baslicam renouauit . floruit

Symmachus anno qp8. Itide in Hono. rh I. Vita ad summu Apostolatus apice assumptu anno σ2I. etiam legimus:

Fecit, G Ecclesiam B. Agnetis Martyris , miltiario as Vrse tertio , Via Numentana is solo , ibi requiescit, quam undique ornauit , G exquisuit, oebi posuit multa dona . Ornauis autem sepulchrum eiκs ex argento , ΤΠod

super cisorium aereum deauratum mirae magnitudinis . G Gabathos aureos

quatuor pensan. sing. libras petulas . Fecit ab dam eiusdem Tot hcae ex musilao , oesi ta multa sona obtusiti Dein ab Hadriano I. alijsque Pontificibus , & personis haec fuit Ecclesia restaurata , quas restaurationes enarrare longum esset; ideo ad Musiui descriptionem deuenimUS. Mustuum hoc , quod in annexa Tab. XXIX. reserimus, in ipsius Ecclesiae Tribuna expressum cernitur , cuius Arcus duobus Encarphs varijs Deus coronat illos, qui pro tuo amore martyr ij certamen , ac labores subire non detrectarunt. Tribunae medium occupat B. Agnes monilibus , ac laticlauo gemmato Ornato Greco i um Imperatorum , a C Reginarum more,

Ut cernere est Goar in suo Rituali Graecorum pag. sa . & apud DuCange in sua Constantinopoli Christiana pag. 137. Laticlauus est ille, . quem litera A indico . Cur autem Pictor, siue Musi uarius tali modo hanc

sanistam Virginem appin X erit, non errarem, Opinor, asserendo, quod bonae Artes in Italia tunc temporis iam perierant; quare Constantinopolim ad locandos Artifices mittendum is erat, qui de antiquo Latinarum Uirginum vestitu, atque Ornatu ignari, eas iuxta Graecorum consuetudinem exprimebant. Hanc coni edi uram nobis suggerit Leo ostiensis in suo Chronico Monaster ij Castinentis lib. 3. cap. 28. ubi refert, Desiderium Abbatem Montis Cassini Anno Domi

clesiam in honorem S. Benedicti aedi. ficasse, ac Legatos Constantinopolim ad locandos Artifices destinasse peritos in arte Musi uaria, quae a quingen iis , & vltra annis magistra latinitas intermiserat. Ad

SEARCH

MENU NAVIGATION