장음표시 사용
192쪽
Ad Uirginas pedes extenditula Pontificum vultus pictura suisse sup- gladius , ct ex utroque latere exur- pletos , quia Musiuum deciderat , gunt flammae, quae huius Uirginis , S quod lineis indicare volui, ut in ipso-Μartyris parnas constanter exantiatas mei apparet Musivo . indicant. Ad dexteram eiusdem Virginis stat Pontifex Honorius, qui Ecclesiam restaurauit; siue denuo regdi cauit, ut ad prςsens cernitur ideo illius exemplar in manibus tenet. In sint. stra alius est Pontifex, ni fallor, ut ex indumentis, precipueque ex Pallio dignoscitur; librumq; manu gestat: qua Bre iudico, imaginem hanc Symmacii 1ummum Pontificem dicti HonorijΑntecessorem , ac eiusdem Ecclesiae etiam Restauratorem demonstrare In eiusdem Tribunae extremitate non nulla furit carmina aureis li-
De Oratopio S. Venantist , sue BasPAca Theodori Ursis , mussuo ora ta opere circa Annum Domini ι 42.
Nter antiquiora sacra Adiscia . Lateranensi Patriarchio adiacentia , S. Venanth Oratorium enumeratur , quod Baptisterio cohaeret . Huius Oratorii construditionem apud Bibliothecarium in Ioannis ΙV. Bea-
teris expressa, ut eadem in Tabulaia tissimi Pontificis vita legimus, ubi cernere est; at pro maiori Lectoris sic : Eodem tempore fecit Eccis sitam commodo hic eosdem reserimus ver- Beatis Mart risus Venantio , Ana, Mauro , G Hi, mustis αν- Au ea concissi surgit Rctura metal-cvribus . suorum refigurie de Damatis , tia , G Uria adduci praeceperat , GEt comptixa finia clauditur ipsa ta recondidit eas in Ecclesia supra-Hς . . scripta iuxta sontem Lateranensem Pontibus p nibeis credas aurora fusire, iuxta oratorium T. Ioannis Euan- Correptas nuses rurisus aura rigans ; getistae , quam ornauit , G diuersa Vel qualem inter stra lucem profe- dona obtulit. Ad cathedram . B. Ρeret Irim , tri Ioannes Pontifex euectus fuit An- Purpureusque pauo ipse colore nitens. no σ3s. At Eminentissimus Purpu- ui pVuit noctis, ies lucis reddere ratus Caiuar Cardinalis Rasponus , nem, in sua historia Lateranensis Basilicae, Marorum e bustis hise reppulit id lib. . cap. I 1. S I a. huius Oratorb. fundationem in dubium reuocat ,
Sursum mersa nutu, quod cunctis cer- cum autumet, praefatum Ioannem nrtur inque
Vestibus , G factis Agnantur illius
Excitat aspectu lucida corda gereres . Animaduertendum est , amborusummum Pontificem , idem Oratorium, forsitan collapsum, reaedificas se , melioribusque decorasse ornamentis . Quidquid de huiusmodi sit fundatione , ex praefati Rasponi sen
tentia incertum redditur; certum ta
men est , antiquissimum esse aedifi-O cium
193쪽
cium , ut eruditus Pan uinius anti-Asiuo efformatus , in quo, ut viderequitatum amantissimus scribit , ac est quinque sunt expressae Cruces :olim usque ad zophorum e Tabulis super arcum duo sunt quadrata, in marmoreis incrustatum , nec non su- quorum uno S. Lucas, S S. Matthae-pra Zophorum usq; ad tectum , Μu- us, in altero S. Marcus, & S. Ioannessivo opere ab eodem Ioanne Ponti- Omnes Euangelistae, sub animalium, fice in speciosiorem sormam reda- forma expressi . In eiusdem parietis ctum fuisse . De hujusmodi ornatu angulis , duae Civitates , in portis susnihil ad prassens superest praeter Tri- pensas lucernas habentes efformatae bunae Musiuum , cum tempus om- spectantur . De prassatis symbolis ni a secum trahat, consumet, ac de- alibi disseruimus, ideo calamum ad
UOret. Parietes omnes albario obdu-B alia notanda conuertimus .cts sunt , interioremque Orator ij , Ad eiusdem Arcus latus dextrusiue Ecclesiae statum ipsemet immu- octo Sancti mussuo opere expressitare vidi; Nam ante Tribunam anti- sunt, totidemque ad sinistrum : CO- qua erat Ara, cui impositum Cibo- rum , qui ad dexteram Cernunturrium quatuor suffultum marmoreis partem , nomina sunt: S. Paulianus .columnis conspiciebatur ; Nec non S. Tellus , S. Asterius , S. Anastasius; per quatuor gradus ad eandem ad sinii ram, S. Maurus, S. Septimius, Aram dabatur ascensus . Haec Arae . S. Antiochianus, S. Gaianu S . Ambi- demolita fuit, aliaque ligus icis mar- gendum minime est , hos Sanctos , moribus cit venustiori forma erecta, illos repra sentare Martyres , quorum in quam Beatillimae Virginis imago, Creliquias laudatus Ioannes IV. sum- quae in Altari prope Sacrari j ianuam mus Pontifex e Dalmatia Roma a erat, translata, nam altare dirutum adduci voluit, ut supra exposuimus. fuit. Hςc noua constructio Musi ui as- De hisce Martyribus ad diem 11. pectum aliquantisper impedit. Aprilis in Martyrologio Romano Μusiluum hoc , a temporis iniu- haec fit mentio G Salone in Dalmatiariis seruatum , anno Is q. a quon- SS. Mart=ram Domnionis Episcopidam Narcisso Spina Masi uario in , cum octo militisus . Celebris Cardi- ultis , quae perierant pristinae sor- nalis Baronius in notis ad idem Marmae restitutum fuit, ut ipse mihi nar- tyrologium sic asserit : Domnionis rauit, asserens, duas illas fenestras , Episcopi, G Soc. De his etiam V quas in annexa Tab. XXX. lic. f. indi- ardus hac die , consentiuntque Veter. co, etiam Musiuo opere in interiori manusc. Sociorum nomina haec sunt :bus partibus fuisse ornatas nunc vero Paulianus , Tellus , Asterius , Anasta muro Obductae sunt , utpote etiam . sius , Maurus , Septimius , Antiochia- alia indicata lit. G. Haec de pra senti nus , G Caianus ; quorum corpora fabricae statu , modo ad Musi ui ope- Ioannes PP. IV. Dalmata , translataris descriptionem de more nostro de- e Dalmatia , prope Taptisterium Conscendimus. flantini recon jdit in Oratorio a se In anteriori hujus parietis facie decentis me eaeophato . Asperuatur istic Cernitur Arcus, eleganti opere Mu- etiam corpus S. Venantis. Haec eiusdem
196쪽
dem Ecclesie Lateranensis monumen- Astasium Aquileiensem, qui apud S
ta testantur . Hinc dubitandi ansam lonam Martyrium pro Christi no- desumo , non omnes octo hoc inta mine suscepit , ut scribit Thomas Emblemate expressos fuisse Μilites , Archidiaconus Spalatenis in sua Hi- ut ex indumentis facile argui potest, storia Salonitanorum Pontificum sed tantum quatuor ; nam Chlamys Cap. 3. Ultra indumenta etiam locum militaris erat vestis. S. Paulinus, tam siue situm Obseruo , quem eisdem Pi-
veste , quam chlamyde albi coloris et or dedit; nam Consuli primum lo- est indutus , praeter panni particu- cum , secundum Archiepiscopo , nilam, quae e pectore decidit, corpus fallor, qui sorsitan Archiepiscopusque tegit, quae coloris violacet sub Salonitanus fuit, tertius locus datus obscuri est, cuius in medio duo alba hS. Asterio, qui sorsan erat Presbyter signa cernuntur. Diu cogitaui, quid Ecclesiae Saloniensiis, quartus S. Sep- indicaret pannus il e; mea propte- timio, qui forsitan eiusdem Ecclesia
rea reuolui mente omnia Romana Diaconus. Obseruo etiam, quod Ec-
simulacra, sed nihil ad inueni , quod clesiastici deserunt librum, vel vo- huic panno adaptari posset: Iudico lumen; ille Euangeliorum librum,
itaque, Grscanicam ornamentum e L indicat ; hoc illud ostendit vol se , Cum Sanctos istos Graecos kiisse , men, in quo ordinationes, alij que Ec- putem , quoniam in Dalmatia ob- clesiastici ritus cum figuris annotatae dormierunt in Domino . Grgci enim erant: similia volumina talibus or- Imperatores deferebant Laticlauum nata figuris me vidisse, recordor. Ani- in signum supremae nobilitatis. Cmaduerto ulterius , quod Omnes vi- S. Tellus, Antiochianus, & G ri seculares coronam gemmatam inianus pari modo vestiti sunt; reliqui manibus deserunt, quae oblationes, vero tres Ecclesiastica indumenta , in sacrificijs a Fidelibus factas, signi- habere noscuntur ; nam S. Asterius sicant, ut alibi diximus. Haec de ar- casula violacei coloris, quae sacerdo- cu modo ad tribunam. talis est vestis, S . Maurus an casula, In huius Τribunae summitate stat vel Dalmatica indutus sit, dubium Christus Dominus noster, veluti in- redditur: vestis autem violacet est ter nubes, dexteram in actu bened, coloris: S. Anastasius verue veste alba , cendi extollens, violacei coloris veste pallioque glauco indutus cernitur, in Coopertus. Ad dexteram Unus , ad cuius pallij fimbria est Μοnogram- Dsinistram alter Angelus adstant, cae-ma N. S. Septimius aute Dalmaticam ruleis indumentis vestiti, in quorum albam defert. Hi tres postremi capil- fimbrijs est monogramma H. In inselos in coronae formam tonsos ha- riori Tribunae parte, in eiusque m bent, qui coronam clericalem de- dio stat Beati s lima virgo expansa temonstrant. Quare pro certo habeo, nens brachia, quam vestes violacei quatuor, ut dixi, fuisse Milites, alios sub oscuri coloris circundant; E col- duos Episcopos, sive unia Presbyteru lo pendet parua Crax, ac supra ii
Alterum Diaconum, postremus virum teriorem Vestem etiam pendere, Cer-
secularem, huncque esse illum Aia, nitur orarium , siue stola Cruce in-
197쪽
signita . Ad eius dexteram stat senex, A ad diem primam Aprilis , ambos hos alba veste amictus, cuius in fimbria Prouinciae Dalmatiae, siue Liriae, fu- est monogramma P, librum dextera isse Episcopos: Baroni j autem senten-
tenens, qui S. Paulum absque du- tiam libenter amplestor. Redeamus h o indicat, cum ad sinistram stet S. modo ad dexteram : In huius Tribu- Petrus, ut claues , quas in dextera n g angulo vir antiquis Pontificalibus habet , talem sanctum virum de- indumentis circundatus violacet sub- monstrant: sinistra viatorium stringit, obscuri coloris , qui Ecclesiam mani- cuius in sum mitate est Crux. Deta, bus sustinet, procul dubio Sandi isti- hoc baculo scripsi in mea Dissertatio- mum Pontificem Ioannem IV. Eccle-ne: An Romanus Pontifex Vtatur siae aedificatorem designat : consue-haculo Pastorali. Prope S. Paulum es si uere enim antiqui Romani Pontifi- S. Ioannes Euangelista, ut ipsa epi- ces , quando Ecclesias aedificabant , graphes ostendit, qui librum itidem illasque Musi uis ornabant operibus , gerit, vestibusque albis indutus est, propriam imaginem in eis exprime-Ec in exterioris vestis lacinijs mono- re, & constructς Ecclesiae delinea- gramma Happaret. Prope S. Petrum tionem , in manibus gestantem , est S. Ioannes Baptista, ut appositus ut videre est in Ecclesijs S. Laurentutitulus exprimit; interiorem vestem in Agro Verano , ac S. Agnetis supra- caerulei, pallium vero glauci coloris relatis, & alijs infra reserendis. In op- habet, in huius pallij extremitate ap- posito vero angulo, siue sinistra par- pictum cernitur dictum monogram- te stat , ni fallor , alter Pontifex , ma H. Modo ad dexteram redeo par-c quoniam similibus vestibus indutus. tein; post S. Ioannem sequitur S. Ue- cernitur, librumque in manu gestat. nantius , qui interiorem vestem al- Hunc pro certo habeo, Sanstillimumbam defert, ac super hanc aliam ve- Pontificem Theodorum , eiusdem stem coloris violacet subobscuri , Ioannis successorem demonstrare , quae Casula, ni fallor , est, ac super qui Ecclesiam a suo Praedecessore eandem orarium , siue stola excurrit. construetam Musi uis ornauit operi-Quod S. Uenantium descripta figura bus; quare debitam suo Antecesso- repraesentet, appositae literae id signi- ri laudem detrahere minime volens, ficant; quod fuerit Episcopus, ex ve- propterea eiusdem imaginem, uti stibus deducitur, cuius vero loci, in- Oratorij Constructoris, exprimi vo- certum est ; certum tamen, quod eiusti luit. corpus cum alijs supra relatis Marty- His sub imaginibus non nulla
ribus laudatus Ioannes Ponti sex e leguntur carmina , quae tam a Grute Dalmatia adduci fecit, ut supracita- ro pag. II 6 . num. q. quam a Ras tus Bibliothecarius enarrat. In oppo- pono lib. 3. cap. 12. in sua Basilica
sita parte post S. Ioannem Baptistam Lateranensi errata ; ab Ecclesiastica apparet S. Doinnio , pari modo ve- historiae vero parente Cardinali Ba-stitus, qui itidem Episcopus fuit; & ronio correeta reseruntur, ad cuius censet Eminentissimus Purpuratus normam minusculis suppleuimus li-Baronius in notis ad Martyrologium teris, ea quae in Autographo tempo
200쪽
um iniuria deleverat, ut videre es A Nardinus, in sua Roma antiqua lib. in annexa Tab. XXXI. Carmina ve- 3. cap. 7. ab hac recedit sententia, &-o ibi incisa haec sunt: Mari 'risus Christi Domini pia Vota
Iohannes non nullorum aliorum scriptorum
refert iudicium , suamque exponit opinionem . Primo igitur loco scri---ia bit, Blondum asserere suo tempore, Reddidit Antistes , sentis ante Deo . hoc aedificium magnificam fuisse Ec- Asacri fontis Amili fulgente metallo , clesiam , marmoreis incrustationibus Providus instanter hoc copulavit opus; Musiuisque ornatam operibus, ct i Duὸ quis quis gradiens, ta Christum ter pulchriores Vrbis annumeratum. pronus adorans, Secundo loco adducit Sertium , qui Uarique preces impetrat ille suas : B in sua Architectura , eiusdem aediicij Iconographicas, ac Scenographim C Α P U Τ XVI. cas ostendit Tabulas ex quibus, ex mi rabile fuisse aedificium clare deduci De Ecclesia S. Stephani in Monte Ce- tur, tertio loco exponit Nicolaum lio Ursis mus is decorata V. summum Pontificem, illius sed, picturis Anno 6 s. scij ambitum coarctasse, quare inducit Donatum, qui itidem de Ve-
Etustissimum hoc caecae Genti- teri, ac recenti Roma scripsit , Cre
litatis fuisse Adificium diuersi
inter se conueniunt Scriptores ; di Κdere , non Fauni, sed Claudij suis is Templum, quoniam non solum Vi- crepant tamen circa illius usum, quo C dior, & Rufus eiusdem meminerunt,niam non nulli falso Numini Fauno verum etiam Suetonius in Vespasiano olim dicatum probare, contendunt, cap. s. scribit: Fecit templum Pacis alij vero alia scriptitant . Praecipuo- foro proximum, Denique Claudi i inrum Scriptorum testimonia, ut cer- Coelio Monte coeptum ab Agrippina ,
tius ector suam possit stabilire sen- sed a Nerone prope funditiis destru-tentiam , contexam. B. Martianus , Elum . At ab allatis sententijs disce- siue Ioannes Bartholomaeus Martia- dit laudatus Nardinus, quoniam nus, solertissimus antiquitatum Ro- Frontini verba, lib. r. de Aquedu- manarum indagator, in sua Τopogra- etibus, quae Donatus pro sua firman-phia Vrbis Romae, lib- . cap- s. sic da sententia adducit, contrarium scribit : In proximo est TemplumDdemonstrare , videntur : Ii directi circulari forma multis per ambitum inquit Frontinus de Neronianis columnis adornatum , D. Stephano Aqueductibus ) per Coelium Μοα-
nunc sacratum , olim vero Fauno, mi .em iuxta Templum D. Claudist lese ex titulo quodam ibi reperto omnes minantur ; quorum parietinae, quae consentiunt . In hanc eandem senten- adhuc supersunt ultra S. Stephanum tiam iuit Lucius Faunus, Μartiani iuxta Ecclesiam D. Ioannis, S Pauli Coeuus, lib. I 3. cap. I . Recens ve- se ostendunt. In vinea huic proximaro etiam diligentissimus Antiquita- olim spectabatur ruina antiqui aed, tum Vrbis perscrutator , Famianus fici j, in quo Castellum aquarum v, sebatur