장음표시 사용
201쪽
sebatur, quare est etiam verisimile ,Α bliothecario relata, deducitur; Ait prope locum hunc Claudi j Τem- enim : Hic nempe Simplicius) de i-plum extitit se, in quo antiquorum cauit 'Basiticam S. Stephani in Citio aedificiorum vestigia cernuntur. Ex- Monte . Uocem hanc dedicauit sic clamat igitur laudatus Nardinus , explanat Gillebertus Lunicensis Etam . magnificum Delubrum rustico piscopus de Usu Eccletiastico apud numIni maxim' appropriari , quo- Du Cange in suo Magno Glossarion1am Corynthb Ordinis est, potius in hac eadem voce , ubi : dedicat
igitur Bacco : 4mo Thermas fuisse , etiam Pontifex atrium , Temptam , publicas, siue armamentarium, aut Altare, tasulam Altaris. Dedicare macellum, ut fusius loco citato de- enim est, Iocum Deo offerre, senedice- monstrate , conatur . In hac sententia re, G sanciti care . Succestiue Ioan-Nardinum praecessit Pompejus Ugo-B nem Papam huius nominis Primum, mus in tuis Stationibus Urbis Stat . qui floruit anno sa3. , hanc Eccle-38. Haec sunt, quae de fundatione, siam marmoribus ornasse, deducitur; siue huius Ecclesiae constructione ex- sed ob breue tempus, quo Pontifica- piscari potuimus ; modo ad eiusdem tum tenuit, & aerumnas, quas in in lacrum usum conuersionem deue- carcere passus fuit , inceptum opus nim . . absoluere minime potuit; quod po- Simplicius summus Ponti sex, stea Felix IU. eius succestar ad praes qui ad B. Petri Cathedram regendam criptum perduxit finem , quae om- anno 6 7. assumptus fuit, Ecclesiam nia ex infra scriptis inscriptionibus sthanc ab omni profana expiauit labe , Grutero pag. O sq. num. 17. & 2 O. ut ex eiuldem Pontificis vita a Bi- relatis aperte inferuntur.
OPUS QUOD BASILICAE BEATI MARTYRIS STEPHANIEPO MARMORIBUS INCHOATUM IUVANTE DNO FELIX PAPA ADDITO MUSIVO SPLENDORE SANCTAE PLEBI DEI PERFECIT
DNO IUUANTE FELIX EPS DEI FAMULUS FORUM BASILICAE BEATI MARTYRIS STEPHANI MUSIVO ET MARMORIBUS DECORAUIT Hadrianus vero I. Pontifex in Drio descripta deducitur, ibi: Pariter eadem B. Petri Sede, ac Simplicij suc- etiam, & in Basilica B. Primi Ma Celior, Circa annum 773. hanc ipsam is tyris Stephani, sta in Coelio Mon', cc restaurauit, ut ex eiusdem se te, quae per olitana tempora mar Ontancis vita a laudato Bibliotheca- cuerant, maximas in ea trabes, Var
202쪽
sta mole, quin etiam porticus mi-Aexpressa est ; sequitur deinde gem-
rifice intrinsecus, & extrinsecus a mala Crux . Ad cuius dexteram estis nouo reparauit . Itidem Τheodo- S. Primus talari veste coloris albi Inrus I. summus Pontifex laudati Ha- dutus, pallium violacei coloris, flori-driani fra decessor, qui floruit anno bus aureis variegatum habens , in-6 a. eandem Ecclesiam celebriorem terius vero vestem rubeam , ut ex
reddere volens sacris pignoribus , vi- manica dexteri brachi j , volumen delicet corporum B B. Primi, & Fe- prae manibus tenens . Itidem pari liciani locupletavit. Historiam hanc modo vestitus ad sinistram est S. Fe- sic saepe citatus Bibliothecarius inta, licianus; & vestes tam intimae, quam istius Pontificis vita narrat : Eodem extimae candidae sunt . Pallium Vero, , tempore releuata sunt corpora , B violaceum absque floribus, & ipse Sanctoruin Μartyrum Primi , & quoque volumen tenet . Sic Pictoris Feliciani, quae erant in arenario , eos exprimere duxit , quia ipsi Ciuesse sepulta via Numentana, & addu- Romani, ac fortasse Senatores erant, ,, cta sunt in Vrbem Romam . Quae quorum simulacra , cum similibus,, & recondita sunt in Basilica B. Stρ- voluminibus prae manibus , Ut plum, , phani Protomartyris in Monteis rimum cernuntur . Ad eorundem
, , Coelio, ubi & dona obtulit, gaba- pedes olim extabat inscriptio , sed a, , thaS aureaS tres, tabulas ex argen- temporis iniuria fere tota corrosa , , , to ante Consessionem arcus argen- quae superest in annexa Τabula lite-
teos duos . Quare ambigendum , ris maiusculis indicaui, quae deest mi minime esse puto , Τheodorum hu-Cnus colis , illius desumpto tenore exiusmodi Sanctorum corpora in hac Grutero in suis Christianis Inscrip- condidisse Ecclesia ; ac etiam Musiui tionibus, pag. II σο. nu. I p. suppleui. Operis , in quo eorundem Sanctorum Quare ex hac inscriptione facile ar- conspiciuntur imagines , fuisse Au- gui potest, quantum debeamus illis,dtore, quod in parte mutilii cernitur . qui curam describendi ea , quae suo Huius exemplar habes in annexaeta aeuo supersunt, assumunt: Nisi Gru-Tab. XXXII. ubi in Arcus summi terus , hanc collegisset inscriptio-tate obi citur manus, veluti e Caelo nem , utique iam ex hominum pe- stellato prosiliens , coronam tenens, rhsset memoria .
quod symbolum in illo loco fre- Sacra haec pignora per duo , Squens fuit, ut in Ecclesi s SS. Cosmς, D ultra setcula hac in Ecclesia requieue& Damiani , S. Agnetis, & alibi in- runt; postmodum Sergius ΙΙ. sum-fra referendis conspici potest. Inten- mus Pontis eae Eremberto Viro illi,debant enim antiqui illi Fideles per stri Insubri dono concessit, ut ex se- hoc hieroglyphicum , Dominum s1- quenti elicitur inscriptione apud lau-gnificare, seruis suis pro fide certan- 4atum Gruterum pag. II σ2. nu. 2.tibus promptam gloriae coronam , quae cum diuersorum dubiorum ma- concedere , ut eisdem in locis fusius ter sit, genuinum eiusdem eYemplar
exposuimus . Sub hac figura paruam ex Ecclesia in Oppido Legi uni , ubi intra peripheriam Salvatoris imago ista sacra seruantur pignora, ac parieti in
203쪽
ti in marmore sculpta legitur , trascriberetur curaui, cuius est tenor,
Q HIC SCI PRI MARTYRIS CORPUS VENERANDUM IN XPO HVMATVM QVIE, Cir
OD DNO DIGNUS SERGIUS PAPA IUNIORE REM BERTO INLUSTRI VIRO CONCESSIT AB URBE ROMA CUM HYMNIS , AC LAUDIBUS SPALIBUS L CANTICIS DUM ESSET TRANSLATUM QUEM INTER SCOS EIUS SPs TENEAT PRIMATUM IN MULTIS VIRTVTIBVS ET SIGNIS EST DECLARATUM RECONDITUM EST CORPUS BEATI PRIMI MARTYRIS CUM RELIQUIS SCi FEL 1 CiANI ANNO INCARNAT, ONIs DNI NRI I HV XPI DCCCVI KL AVG IN DIC VIIII ORDINANTE DOMANGILBTO ARCHIEPO ANNO XXIII. PASSIO SCOR VI ID IUN. Primum igitur dubium , quod pia parua Ecclesia S. Primi nomine haec parit inscriptio , est de Papa Ser- is appellata, quam olim Mificauit glo Iuniore, qui intelligendus est pro , , Erembertus Comes; & Uassallus Sergio II. in summum Pontificem se Lotharii Imperatoris, Spraedijs, electo die Io. Februar ij Anno 8 . M S redditibus dotauit. Cumque a
qui obi)t die 12. Aprilis 8 7. ,, Sergio Pontifice Romano corpus Secundum est de anno Incarna- S. Primi impetrasset , Una cui otionis, qui in inscriptione est 8ocr. reliquijs S. Feliciani, illud ibi re, Gruterus vero corrigit in sos. quo is condidit, anno Domini , ut legi- tempore Petri Cathedram resebat se tur DCCCVI. Kal. Augusti Indi- Sergius III. Pontifex . , , ctione IX. ita praescribente Angil- Tertium de Indictione . Cis berto Archiepiscopo Mediolan. Quartum est de Anno Archie- Extat Eremberti donatio, in qua pricopatus Angilberti . Super his du- narrat secum , licentia sergh Papaebhs varib Insubres scripsere Auctores, se II. Roma eo attulisse corpora SS. quorum breuitatis gratia tantum re- Primi , ct Feliciant; postea in re-ieram nomina , innumeras omitten- medium animae suae , S Erme-do assertiones . Ac sunt Bonaventu- nulfi eius Patris, S aliorum do-ra Castigiione , Petrus Galesinus , se nat multa ipsi Ecclesiae, in qua . Paulus Morigia , Philippus Ferrarius, se vult ordinari Sacerdotem , qui ibi franciscus Beror go, Ioseph Ripam o- assiiub habitet, ct inseruiat , luttu S, ac Ioannes Petrus Puri cellus. se minaria suppeditet , sarta tecta n ter os etiam annumerandus Ca- is habeat , ossicisque curam gerat ,
roIus a Basilica Petri Episcopus No quem appellat Custodem , ct alio uarientas, qui in suo Tiactatu inscrip - ,, loco ordinarium, reseruans Pamto. Fragmenta historiae Mediolanen- tronatus Posteris suis , quod quila S de S S. Primo & Feliciano Marty- , , dem ius , potestatem , S Ordi'rio, S, lic loquitur : Legi uni, qui vi- ,, nationem appellat. Hac de re est , , Cuse , ct caput Plebis, ut in Dioe- , , inscriptio in lapide, qui adhuc ex- celi Mediolanen. loquuntur , est tat super Altari ipsius Ecclesiae .
206쪽
M Arca autem S. Corporis lateritia se ri non potest. Nam Sergius II.,, videtur, quae ab eo posita ab utro- creatus est Papa Anno Domini ,, que latere Altaris prominet, is DCCCXLIV. Angeibertus vero ,, quam inscriptionem etiam Bona- is ite secundus An. DCCCXXXIV. ,, uentura Castillioneus in suo li- Quod si anno Angeiberti XXIII. bello descripsit, ubi recenset Insu- is eadem habet inscriptio, S. Cor- , , brum sedes. is pus ab Eremberto conditum est, Inscriptionem reseri, quae cum ,, anno id factum oportet Dominisi eadem , ac supra indicata, ideo se DCCCLVII. Sed tunc verum non brevitatis gratia, illam denuo reser- is eiit, quod in donatione dicitur , re omittior : deinde idem Auctor se ipsam donationem factam esse ,
addit : Nisi memoratae donationis Bis anno Regni Lothar ij XXVII. M literae nos fallunt, postquam dixit se nam is fictus est Rex Italiae Anno ,, Erembertus, se Romae suscepisse se DCCCXXII. Verum facile est n,, corpora SS. Primi, & Feliciani, se hos numeros mendas irrepere .
,, unum se dicit in Legeduno re- Quidquid Austor iste hucusqueri condidisse, ut alterum alibi collo- narrauit, errores in inscriptione i G casse videatur, Perrexi, inquit repsisse, demonstrat, sed non emen- ,, Romam, unde per dictam licen- dat; itaque ab his celeberrimis viris,, tiam Domini Sanctissimi Sergi j mihi relinquitur locus meam pro- ,. Papae i incera corpora SS. Christi mendi sententiam; nempe Longobar-M Martyrum Primi, & Feliciani dorsi Natio, cum in Insubria sua fixisse sui cepi , unumque in Lege lano Clat sedem, ac latitnae linguae, charae te-
, , recondidi . Quod inscriptio vide- rumque Latinorum numerum indiri tur quoque tignificare , dum de , cantium ignara esset , potiusque a ,, corpore S. Primi ibi humato, aper- mis, quam literis dedita, ex hoc fa- ,, te commemoratar , postea vero cillime colligo, laudatam inscripti ,, additur, illud cum reliquus S. Fe- nem erratam esse . Propterea iudico , ,, liciani ibi esse conditum . In Bre- in inscriptione tres numeros per er ,, uiario Ambrosiano B. Caroli, iussu rorem fuisse expressos , causa quae, ,, rest1 tuto mentio est huius trans- fuit , quia charadieribus literarum
,, sationis die IX. Iunij , quo die ho- Latinarum ijdem numeri fuerunt, , rum S S. Martyrum Festum cele- descripti; unde errores, valoris c. ,, bratur. Petrus quoque Gale sinus iuscunque literae, vel ex ignorantia
, , eiusdem translationis meminit in i litus, qui numerum dieta ait, vel ,, notationibus sui Μartyrologij, ubi ex ignorantia sculptoris, qui Aut , etiam inscriptionem illam posuit. grapham sortasse male scriptum non
,, sed in numero Annorum inscri- intellexit, prouenerunt. Primus igi- ,, ptionis erior est; cum enim dica- tur error est in Anno Domini, ubiis tur corpus esse concestiam a Ser- vltima litera I. numerum indicans,, gio Iuniore , Sesse conditum an- debet esse L. Inlcriptio enim errata
no DCCCVI. Ordinante Angil- sic legitur DCCCVI scilicet 8o 5 comis berto Archiepiscopo ; id proba- recta vero DCCCUL qui signic fiant 8 s. P Secun-
207쪽
Secundus est error in Indictione,Ain qua superflua litera tantum est ap- CAPUT XVII. posita, nempe ultima I. quae sic se habet: VIIII. Tanto magis hic arguitur De antiqua Imagine Musiui operis S. Sebastiani construeia circa Annum σ82. in Ecclesia
error, quanto magis numerus non US ,
chiepiscopatus Angilberti , scilicet
XXIII. Hic pariter una litera est male adiuncta , nempe secunda X. cuius
S. Petri ad Vincula Vrbis N ter illustria antiqua munera , tam apud Ethnicos, quam apud in loco est ponenda liter a V. adeo-B fideles, illud Defensoris ab omni que legendum est XVIII. ex quibus bus recensetur. At nomen generale, erroribus sic correctis verus Chrono- quod plurimis conuenit Viris. Prae- logicus ordo resultat; nam Anno cipue munus hoc, De sensoris CiuI- Domini DCCCVL. vivebat Sergius talis, illustre fuit apud Gentiles, ac Pontifex , eodem anno recurrebat apud Fideles, Defensoris Ecclesiae , Indictio VIII. eodemque tempore , quod necessarium , ac expediens esse erat Annus XVIII. Angeiberti; unde animaduertens, Magnus ille Grego- initium eius Archiepiscopatus cadit rius Romanus Panti sex, in Urbe ad Anno DCCCVI. S non XXVII. S septenarium Defensorum auxit nu sic habetur verum eiusdem Angel- merum, ut Ecclesiae sedisque Apinberti, Archiepiscopatus initium, cumC stolicae, ac Pauperum iura DefensO- de hoc inter Insubres disceptetur res tuerentur . Inter hos inclytus ille Scriptores . Christi Athleta S. Sebastianus ann Ac ut in omnibus concors sit iste meratus est, qui Defensoris Ecclesiae, Chronologicus ordo, emendandus pestilentisque Pic pulsatoris titulum alius est error , qui irrepsit in supra- meruit. An rex re imagines in Tab. citata donatione, ubi legitur expres XXXIII. S XXXIV. abunde dem Onsus Annus XXVII. Regni Lothar ij , strant,ta constructionis imaginis esu quare loco XXVII. legendus est dem Sanct ,quam Defensoris tituli ei-XXIII. unica litera, nempe Vin I. dem attributi causas, quas ille rerum mutata . Cum igitur Lotharius fue-ti Longobardicorum Scriptor Paulus rit creatus Rex Italiae , ct Imperator Diaconus lib. 6. De gestis Longobar- inauguratus a Paschale I. Pontifice,
anno DCCCXXIII. die Paschatis, quae fuit V. Aprilis ; Annus XXIII. illius Regni, siue Imper ij cadit Anno supra memorato DCCCVL. Et dorum cap. sic narrat His temporibus,, scilicet anno G8o. ) per Indictio- nem Octauam Luna Ecclipsim
se passa est . Solis quoque Ecclipsis
. . eodem pene tempore hora diei haec de hac Inscriptione, erroribus , , quasi decima, quinto Nonas ΜΑ-que in ea irreptis, Ecclesiaque, ac ,, ias effecta est; moxque secuta est Corpore B. Primi, reliquijsque S. Fe- grauissima pestis tribus me nisibus ,
liciani dicta sint satis. Modo prope- is hoc est Iulio, Augusto, & Sep-remus ad alia. tem-
208쪽
is tembrio, tantaque fuit multitudo Α ct Ecclesias fabricari. Omnium
, , momentium , Ut etiam parente S narratorum marmorea legitur in-
,, cum filijs , atque fratres cum soro, scriptio pone idem Altare tenoris se-- ribus bini per feretra positi apud quentis . ,, Urbem Romam in sepulcra dedu- S. Sebastiano Μartyri Depulso, , cerentur. Pari etiam modo, haec si ri Pestilitatis Ann. sal. DCLXXX, , pestilentia Τicinum quoque de- Vrbem Romam perniciosa, ct gra- , , populata est, ita ut cunctis Ciuibus is uis inuassit Pestis. Trimestre malum ivgb montium, seu per diuer' fuit Iulio Aug. quinto, S septi- ,, 1a loca fugientibus, in foro, S per se mo tanta accessit multitudo pe-- plateas Ciuitatis herbae, & fruteta se reuntium, ut eodem feretro Pa- is nascerentur . Tuncque visibiliterB, , rentes cum liberis , Viri cum Uxo- is multis apparuit quia bonus , & ribus , fratres cum fratribus, ct so- is malus Angelus noctu per Ciuita- , , roribus efferentur, loca undique re- , , tem pergerent , S ex iussu boni ,, pleta cadaueribus vix suppetebant. is Angeli, malus Angelus, qui vide- Adligc nocturna Miracula terrue- batur venabulum in manu ferre , is rant; nam duo Angeli bonus alis quoties de venabulo ostium culta ter , contra alter Urbem peragra is cuique domus porcussisset, tot de bant, ct hic Venabulum manu -- eadem domo die sequenti homi- , , rens quot pulsibus ostia tetigisset, D nes interirent. Tunc per reuelatio- totidem in illis domibus cadebant, δε nem cuidam dictum est, quod Pe- ΜOrtales: tandiu labes vagata, do- ltis ipsa prius non quiesceret, quaC, , nec cuidam S. Uiro nunciatum se , in Basilica, quae B. Petri ad Uincu- ,, runt, finem calamitatis fore, si in is la dicitur S. Sebastiani Martyris ,, Iide S. Petr ad Uincula Altare se Altarium poneretur. Factum est, se Sebastiano Μirtyri consecraretur, , , & delatis ad Urbem Romanam Bea- ,, re perfecta, illico pestis veluti ma- ,, ii Sebastiani Martyris reliquijs , , , nu pulsa, facessere iussa est. Hu- is mox ut iam dicta Basilica alterium iusmodi Altare ad lamam ingressus r constitutum est,pestis ipsa quieuit. proximumque ianuae olim erectum , Post narrationem hanc ab Ecclesia- fuerat; quo in statu usque ad annum sticae Historice parente Cardinali B, Icῆ83. permansit: dein ad euitandam
ronio ad supradictum annum 6 8 o. irreuerentiam, in quam ad idem alnum. H. relatam sic iste Purpuratus D tare orantes incurrebant, quoniam Historicus addit: Extat adhuc Inte- arae maximae vertere tergum perne, grum ipsum altare, nec non eius' cesse erat, ex hoc loco amotum, S in ciem Sancti Martyris imago Mu- alium honorificentiorum cum Sancti,, liuo opere expressa. Sed ex hoc Imagine translatum fuit, nempe in
se propagata est ad posteros religio, sinistram porticum, siue navim, ubi , , ut peltis tempore Voti causa ima- ad praesens idem colitur Sanctus. Su-- go eiusdem S. Sebastiani diuersis pramemorati facti series in pariete , is in locis pingi soleret, sed &in eius depicta est prope locum, ubi S. Sebari memoriam altaria erigi, imo etiam stiani stabat Μusiua imago; & cum
209쪽
pictura lige Lectoris genio indulgere ΑΩnctis tribuuntur , expendantur , con-
posse iudicem ; ideo eam in Tabula sulaturque bonestati ) se tamen fr-XXXIV. refero: ibi Vrbs, ac bonus lassis rosur inpinctum Selastiani ex- Angelus cum malo Daemone , qui primere moluerunt iuuenili, G veg venabulum manu tenet, ostiumque ta corporis forma. Laudatus Bollan- pulsat, expressi cernuntur. Ibidem dus eiusdem Baron ij relatam senten- exhibetur pariter Ecclesiasticorum, tiam alterat, nam prout Baronius Processio, inter quos summus Pon- scribit, retulimus superius : tres Ba-tifex Agatho , qui claues Ecclesiasti- ronij inspexi impressiones , & easci regiminis tunc temporis detine- concordes esse, animaduerti; si aliae bat. Pieturam hanc a tribus circiter adsint, ignoro. Hec adnotari duxi , seculis elaboratam esse existimo;&But appareat , quanta Scriptoribus haec satis de Historia, modo ad eius- utendum sit diligentia , ac animad-dem Musiuae Imaginis explicatio- uertentia, ne veritatem obumbrent,nem iuxta consuetum modum de- dum illustrare praesumunt. uenio. Baronius igitur , ut Bollandus Imago haec in d. Τab. XXXIII. refert, Pictores redarguit, quod S. repraesentatur, quae ab hominis alti- Sebastianum imberbem depingant, tudinem communis staturae chlamy- cum barbatum ex allata imagine ex- de induti, nec non barbati est . Ad primere deberent . Bollandus vero Imaginis latera eiusdem Sancti no- eos excusat, cum Ut diximus, iuue men expressum cernitur; vox tamen nem exprimendo Sandium, voluerint Sanetus est abbreviata. De hac eadem C per hoc eiusdem Saniti inuictum ani- Imagine disserit Bollandus ad diem mum, roburque demonstrare. At tala Ianuarij S. s. num. as. ubi sic : Situm torum virorum pace , fas mihi sit est Templum illud S. Petri ad min- meam in medio proferre sententiam, clita in Exquilijs, diciturque alio no- partim ex ipso Bollando desummine, Titulus Eudoxiae ab Eudoxia piam , partimque aliunde conquisim Augusta , Valentians III. coniuge , tam; & hoc pasto ratiocinor: Retu- Di I. Augusti dicemus, cum de S. R- limus supra Μustuum, quod adhuc tri mincutis agemus: In ea 'Bastica , me cernitur in Ecclesia S. Agnetis extra 'Baronius scribit, Egregium S. Mar- Vrbis moenia, in quo ipsa Virgo ex-tyris monumentum meneranda eiusti pressa cernitur laticlauo Ornata ;imago opere musuo expressa , atque quamobrem ibi inquisiuimus , cur hacilenus Integra extat senili aspectu , G sarsa : quod Pi lares admoneat , qui iuuenem eum palo alligatum per-
tali ornamento decorata fuerit, nullamque aptiorem , congruentioremque excogitauimus rationem , quam
pertim pingunt . At Picitores licet illam Pictoris, siue Musivarij, Conquisibet audendi potestas ab omni stantinopoli conducti, qui Uirginem
retro memoria concessa ijs esse miria- iuxta suae Regionis morem, nempe tor , quam miramur nu quam censu- Graecorum, pinxit. Μeam hanc CO-ra aliqVa coerceri, non Di artis inuentio nie sturam Leonis Ostiensis aut toris ei e restringatur , sed ii quae late firmavi ; qui in Chronico Casssinensis