장음표시 사용
31쪽
funditus interierint. Secundum e tot direptionibus, incendiis, cladibus, subuersionibus populorum linguarum morum, atqui institutorum commutationibus, e lienisse ut maxima pars libro rum veterum, in omni litterarum genere, interciderit, ut ne millesima quidem eorum portio nunc appareat; ij que fere omnes aut detruncati lacerique , aut mendis oppleti ad hanc diem peruenerint multumque hic etiam casum valuisses ut com
pluribus oppido praestantibus deperditis, ignobiliores nonnulli
meliore fato ex illo naufragio enatauerint. Tertio vetereS, quantum ad praesens negotium attinet, illos proprie vocandos esse qui toto illo tempore, quod ante dictas vastationes praecessit, in Graecia, atque Italia praecipue floruerunt qui enim medio tempore inter illos, proauosque nostros intercesserunti quorum aetate liberalis omnis eruditio cum musica facultate paulatim reflorescere cepit non satis recite antiqui sed verius semiantiqui vocantur: quos tantum abest, ut hodiernis hominibus praeferam is multo etiam rudiores omnibus prope in rebus fuisse non dissilear. Qua propter minime cum ij negotium erit nobis. Hic cum saulum hab-ricuisset Charidorus sermo m Polyaenus excepit his verbis , O tinam hec non tam vera essent, qua verissima sunt, ac certissima mectantum calamitatis, atque exiiij,Barbarorum furor ac rabies, florentissimis terris intulisset non tam multa cum irreparabili damno quereremur amissa; sine queis squalidior quodammodo te rarum orbis, atque humana societas infelicior videri potest. Mi to tot pulcherima aedificia, ingenti molimine, sumptu atque artificio a potentissimis regibus, per tot annos exstructa ab immanissimis postea gentibus, solo aequata, funditus excisa Mitto totelegantissimas statuas, tot tabulas pietas ad ostentationem artis; ad naturae miraculum,accuratissime elaboratas atque infinita alia Ornamenta templorum, ac publicarum, priuatarumque aedium, incensa, penitusque deleta Sile, quamquam id praecipue dolendum est quot vetustissimas basilicas, aliaque innumerabilia monumental acrosanetae, atque Unicae nostrae religionis;quot pretiosissima cimelia, luctuosissimis illis incendijs, ac ruinis consumpta sint. Nihil loquor de tot populorum per multa secula rebus
32쪽
Lo De Praefidotia Musicae Veteris
uione sepultis nihil de auita nobilitate eκtincia nihil ' '
sione sanguinum, ac stirpium antiquissimarum nihil ae abolitis Graeca, Latinaque linguis ne tragicum in morem importuni , ac ni proficientibus conquestionibus vos exagitem aut, quod dici solet, Fluctus in Simpulo excitem. Id quod praecipue rem nostram tangit institutoque sermoni accomodatum est , hoc maxime deploro, ac verissimum esse contestori omnes fere scientias Omnes paulominus nobiliores disciplinasci omnes propemodum clariores artes,in illis funestissimis cladibus, ac ruinis defecisse. Monumenta vero nobilium ingeniorum Egyptiacis, Chaldaicis, Syriacis Punicis maximeque Graecis, ac Latinis litteris consignata,inaestimabili humani generis damno, iampridem deperijsse. Nec mirum cum incensis opulentissimis bibliothecis, qua publicis, qua priuatis; totiesque per tot secula repetitis urbium exci- dijs, non sine magno labore sumptuque, e X emplaria librorum, si quae supererant, nondum Typographiae arte inuenta, describerentur nec vix ulliis reperiretur, qui tantis in calamitatibus donil sibi profuturis litteris cogitaret. Quapropter in omni disciplinarum genere, unica dumtaxat Christianorum Patrum The logia cxcepta in qua tamen priorum duorum seculorum seriptores plerique interciderunt quotus quisque clarissimorum autorum tantas clades effugerit, diuinare non possumus minimam certe partem nunc extare,testimonia eorum, qui ad hanc diem durarunt, palam euincunt. In Musica vero facultate quot olim excelluerint, quiue illorum sint superstites,tu melius Charidore nosti cui tantum videlicet superfuit curae, ut ad haec diligentius in uestiganda, animum serio ad ij ceres. De hic Charidoνν inquit alias accuratius si forte videbimus nunc illud obiter affirmaue
rim, si ullatii culta; aut disciplina, insignem perpessa est calamitatem in admiranda illa, ac miserabili terrarum orbis catastrophe, tisicae litteraturae id maxime accidi ite . Nam cum X praecipuis philosophorum sectis Pythagorei potissimum hanc disciplinam adamaverint immo quasi illius parcns, conditor Pythagoras existimetur, nil mirum si praecipui quique illorum, eam diligenter eΣcoluerint ac suis luculentissimis scriptis expolive rint ut Archyta Tarentinus ut Philolaus Crotoniata vi Hi pastas
33쪽
Liber Primus. II pasus Metapontinus ut Eubulides ut alij quamplurimi, tuorum
nomina vetustas nobis inuidit. Nec Pythagorei modo huiusce modi studijs strenue incubuerunt; verum, ut grauissimus autor Plutarchus tradidit, qui florentissimo Traiani seculo vixit Platonicorum maxima para;Peripateticorum vero clarissimi qui ille atque doctissimi. Horum nihil reliqui fecit iniuria temporis, ac vetustatis sit unicum Aristotelis libellum, qui est Problematum undevicesimus, excipias. Ex posterioribus autem bilosophis. unus etiam Plutarchi de musica liber etiamnum fertur sed adeo rerum cognitu dignissimarum refertus, ut eo maius tot in simili genere amissorum excitet desiderium Aristoxeni vero, Deus bone quanti, qualisque viri non dico nunc Philosophi, aut a thematici, aut vitarum scriptoris; sed Musici immo Musicorum omnium, quotquot unquam fuerunt, sine controuersia principis:
quid nisi tres Elementorum harmonicorum libelli nec ij quidem satis integri; pauca quaedam fragmenta iam supersunt in quibus tamenis ordo, eaque methodus, ac proprietas, breuitas , perspicuitas sermonis elucet ut Aristotelis discipulum facile agnoscas; futurum schola illius successorem nisi Theophrastus ipsi praelatus fuisset ea re credo, quod unicae philosophia addictus, tantam diuersitatem litterarum, ut ille alter, minime adam uerit. Nam Aristoxenus quidem, D. Hieronymo, alijsque testantibus, inter Graecorum doetissimos, multitudine librorum celeberrimos, connumeratur. Sic enim de vitis viroruin illustrium ab eo conscriptis Hieronymus in praefatione operis de scriptoriabus Ecclesiasticis ad L Dextrum . Feceru inquit boc idem
apud Graecos Herm nus Per pateticus , Antigonus Carystius , Satyrus rictus vir longe omnium doctissemus AriWoxenus Mussicus Suidas vero quinquaginta tres supra quadringentos libros ab eo conscriptos prodidici quorum plerique ad rem musicam cuius omnes partes solertissime pertractauit, ac digessit pertinuisse videntur. O iacturam ut Pol anus deplorandam O infelicem sorte nituam Aristoxenes sed tamen cum plerisque magnis autoribus
ferme communem di Mem abiciens Charidorus, Maximam inquii
proculdubio cladem Aristoxeneorum operum amissio Reipubli- .cae litterariae attulit sed musicae praesertim. Verum omissis que
34쪽
i De Prae stantia Musicae Veteris
rinioniis, quod instat agamus. Nam me vocat ad se Ptolomaeus, Pelusiotes ille opinor, astrologorum celeberrimus; 'nmeri lis qu*que Geographia libris illustris cuius etiam re Harmonic rum libolli feruntur egregie quidem eruditi, valde ubtiles
atque ob id paulo obscuriores quare S lactitantur a pauci i nec Usquequaque intelliguntur quamquam nobiles in priorem illorum partem extant Porphylii commentarij adhuc in editi in quiabus tamen philosophum potius, ac philologum praestat, quam subiecta mat criae interpretem Totidem etiam supersunt Aristidis cuius dani Quintiliani de musica libri: ipsi quoque nondum ypis uulgati sed prae caeteris omnibus ad sinceram, veteremque musicen cognoscendam, utilissimi. Quippe omnes ac singulae iblius partes, eo ordine, ac breuitate illic explicantur, ut facile appareat tamquam ex Aristoxeni integris operibus in compendiosum hoc scriptum potiora quaeque fuisse redacta. Quapropter mirari satis non possum nondum quemquam editioni, versioniq; tam luculenti opcris adiecisse curam. Comitari hunc possunt, tamquam inferioris classsis scriptores, qui breuiores quasdam Isagogas reliquerunt ex quibus tamen multa singularia, ac notatu digna condiscimus quales sunt Alypius,Bacchius, Gaudentius, Cleonides,Pappus Alexandrinus;&cuius editio adornatur,4 he-On Smyrnaeus ac si qui ali extant huius nota scriptores ut Diophantus,Adrastus,Diocles, Geminus: qui a nonnullis,nescio quam fideliter memorantur: alij que partim mutili partim incerti nominis. Huc etiam pertinet Nicomachi Geraseni musicae enchiribdium luculenti sane, vetustique autoris sed cuius maxima
pars iampridem ijsdem casibus amissa est. Ab eo pleraque hausisse videtur Boethius noster vir Consularis, ac maximus: nec famiaitate minus, quam omnigena doctrina, claritudine generis memorandus plane alio seculo dignus cuius quinque de in scalibri una cum alijs nonnullis eius operibus, sunt hodie tu percelebres, elegantia, subtilitate, atque doctrina Verum absoluere cos non potuit vir disertissimus ab impio Gothorum rege, Theodorico, post diutini carceris squalorem, iniustissime damn tu ad necem. Quantus quantus tamen cst hic liber, multum caeteris Latini scriptoribus, cam dem materiam tractantibus antistat:
35쪽
quamuis praxin, artificialemque parte, quae sola ferme hodie colitur, non attingat. Nam reliqui quidem D. Augustinus, Martianus Capella, Cassiodorus; qui inter semipriscos recensendus est,Beda, vix quidquam notabile, aut eruditum praeseserunt: d
ctioribus illis sine dubio,Varrone, Appuleio Albino, si qui alii
apud Romanos in eadem arena desudarunt, iampridem extinctis. Sedit ad philosophos reuertari quorum nonnullorum eximia quaedam fuit in rebus musicis eruditio, curiositas non circa theoricen tantum deditiam practicen ut in Platonis, atq; Aristotelis scriptis videmus quonam abierunt antiquissimi illius, magniq nature indagatoris Democriti Abderite de harmonia item
de consonantijs, ac dissonantijs libri Qti Cynicae sectae condiatoris Atheniensis Antistheni. Quo Peripateticorum principis Aristotelis Stagiritae Quo Theophrasti resis eius discipuli eQu Epicuri Atheniensis , a quo secta Epicure, Quo Dicaearchi Messeni Graecanicae antiquitatis scientissimi Eo m.
Omni genere litterarum consummatissimi Posidoni Stoici necnon e eadem schola Panaeti iuniori. Quo Heraclidis Pontici, varietate scriptionum pariter memorandire u viri, decumque doctissimi Eratosthenis Cyrenari Quo Simonis theniensis P Thebani Simmies aliorumque plurimorum scripta,
e quibus nonnulli a posterioribus nominantur reliquorum m moriam perpetuo silentio vetustas damnauit Plus tamen detria menti Musica facultas accepit eorum scriptorum interitu, qui eam c profess,ac particulatim siscripserunt;quos proprie Harmonicos, Aristoxeno testate appellabant. Tales fuere Laius Hermionensis poeta vetustissimus ac celeberrimus; Dithyrambicae
pocla Os vel parens, vel illustrator; Pythagoras acynthius p ritissimus citharistes ingeniosissimi cuiusdam organi repertor, quod ab Artemone describitur in Athenaei sapientium comuiuio Tales Agenor Mitylenaeus, Epigenes, at q. Erastocles ab Aristoxeno pariter laudati Tales etiam Damon magni illius
Socratis in musicis magister, Archestratus, iugo i alijque apud Porphyrium memorati. Vbi sunt etiam Didy mi Alexandrini, qui Nerone Imperante soruit; ab eoque ob summam huius artis p ritiam,magno in pretio atque hortore habitus est,subtilissimae t
36쪽
14 De Praestantia Musicae ueris
cubrationes Vbi Dionysii Halicarnasse iunioris nobiles commentarij, quibus,Hadriano rerum potiente, partim Rhythmicam iacultatem,partim musicam historiam partim institutionem seu artem, complexus est Ubi Aristoclis, Phyllidis Delij, Pratinae Phliasij tot aliorum,qui de omnibus musicae partibus, deque ad
eam spectanti biis rebus de harmonia de rhythmo de musicis instrumentis deq. eorum professoribus ; de saltationi de choris diligenti lime commentati sunt quique apud Plutarchui Athenaeum, Porphyrium, ceterosque passim memorantur Θ Non recens cbb curiosius eorum nomina; ne vel vobis taedium afferam;
vel inani labore tempus consumam cum Cbara dorus non me quodam doloris sensis dixisset , Phlia 'ovus ad eam contuemur uliatos tu inquit autores veteres. qui facultatem musicam scribendo illustrarunt, enumerasti. Atqui multo silures hodie reperientur in eodem stadio diligenter versati niti me amicus quidan meus frustra habet qui quamplurimis huiusce argumenti libris Mus eum suum a se resertum fuisse nuper gloriabatur. Opto illi propitias Musas, Apollinem fauentem ludbia it Charιαeru, nania certe parum aequum habuisse Mercurium lucri prae sidem videtur, qui tantum pecuni: insulsissimos in libros prodegerit Bona verba quaeso inqui Fhilopon vi Ecquomodo tu eos vituperare ausis scriptores, quos fortasse videris nunquam Quot denariis inquit Charidorus falimilitaris istius tui bibliothecam musicam coemptam putas P Denarijs denarijs eo: hue enus in cur non potius quot aureorum centenis ei consteterit rogas Annon tibi dixeram inquit Charidoru o hominem istum quisquis est, curatoris egere Patque ad agnatos gentiles elle deducendum Cedo mihi decem aureos scutatos;& bibliothecam autorii in musicorum
plenam atque absolutam tibi dabo . Neque eos accipio qui cantiones aut vocales, aut organicas diagrammatis perscriptas continent; quos neque tuetia opinor intellexisti; verum de ijs loquor, quos vos symphoniurgi uniuersi malicoricos , minus tamen apposite nuncupatis qui ci circa clodiarum concentuum l. pangendorum rationem vel veram genuinam l. Theoricam quoquo modo versantur. Qui ferme omnes vix enim sex septenaci excipi adeo micliciter hunc stadium decurrerunt, ut mirum dictu sit
37쪽
st quam longe a laudis meta substiterint nihil enim fingi po
test ieiunius nihil indoctius: nihil insulsius. Omitto eos qui trecentos circiter ante annos aliquo in numero fueruntiquos excusare sortasse queat seculi illius quo vixerunt, infelicitas it Fra co de Colonia Tisisus de Caserta, Marchetius Paduanus, Pros- docimus Beldimandui egregia vero nomina: cum antiquis co ferendat Ioannes de Muris, Anselmus Parmensis alij q. huius farinae qui ne somniarunt quidem quid esset eloquentia, aut doctrina politior. Vbi tu i/quit Polianus Abbates illos Odonem
Bernonem, Guidonemq. relinquis P quos sex ante hoc nostrum seculis vixisse conijcio: ac de Guidone quidem satis exploratuari est. Quos tu musicae scriptores Polyaene memoras respondit Charidoruso atq. eius aetatis reliquos, qua in Monachorum Coenobijs, si quod erat litterarum vestigium, latitabat non indignos qui per transennam saltem aspiciantur, existimo nescio quς enim existunt in ijs, quamquam tenues scintillae superiorum temporum elegantiae aut quaedam saltem vocabula, non semper in pte retecis e fontibus derivata aut antiquitatis certe nonnulla vestigia . Immo Guidonis Arretini eiusmodi sunt scripta, qua uis barbarie illius seculi infuscata di nescio quam cacoZeliam praeses erentia, ut caeteris sine dubio praeniteant. Similis etiam
genius fuit Notheri cognometo Balbuli monachi Sangallensis, ex Caroli Magni progenies viri ut ijs temporibus satis eruditi:
qui in Ecclesiasticis metes componendis plurimum excelluit cuius monumenta quaedam octingentos iam prope annos in S. Galli Coenobio seruantur apud Sedunos. Tales etiam fortasse essent, si extarent, Aurelianus Remensis, Notgerus Episcopus Leodicet sis, Hugbaldus Eluonensis monachus Angius; alij l. consimiles, qui proxime Caroli Magni tempora, res muscas litteris consignarunt quos, Vel antiquitatis causa, lectitandos equidem ce jeam, si alicunde prodirent. Verum is vel coenobiorum direptionibus tui intra hos centum annos in Germania, Britannia, Iallia factae sunt, intercidisse videmur; vel in obscuris atque ignobialibus latebris cum blattis adhuc tineis l. luctari Proxime autem superioribus Deus bone seculis quo praua ista copilandi res musicas prurigo transuersos egit dum cibos commentatijs in quibus
38쪽
De Praestantia Musicae V teris quibus tamen nihil fere bonae frugis apparet insudantes, dies n0etesque continuant lata plerique illorum paginarum sane ingem
xi Volumine turgentes, verbi' sordidissimis ac male cohaerentibus onusti rerum autem pondere prorsus defeeti, at l. inane re-Periuntur. Ex quibus antiquiores certe vix sine nausea aspici queunt ita corum stylus rudis est, inconcinnus ac barbarus Vt GVestigium quidem ullum Diale: icae aut Grammaticae saltem litteratura praeseferat. Recentiores vero, sunt ij quidem paulo magis sermone tolerabile, sed caeteris in partibus haud multo sane Prestantiores. Primi enim nec quidquam fere apte definiunt; nec commode partiuntur; nec quid prius, quid posterin sit quid antecedens, quid consequens, perspicere possunt. In rebus antiquis autem, propter ignorationem chronologia atque historiae, mire caecutiunt ut nec a vetustissimis media, ne g. ab his recentissima discernant nulloq. fere discrimine in ijs quae memoratu digna circa veterum modulationes contigisse dicuntur , fabulosa cuniaveris, incredibilia cum probabilibus, per oscitantiam quamdam, defectumq; iudici,confundunt. Iam vero quot inutiliter paginas implent tam multis fusissime tradendi S, quae tamquam superuacua prorsus, ac nullius plane usus, non heri atq. hodie obsoleu,runti uptus quis l. quaeso eorum est, qui regulas illas concem
tuum innumerabiles, quas nemo unquam memoriter comprehendere potest, usque ad fastidium in sua scripta non congerat inuinon passim legentium oculis ingerat, tamquam pulcherrima quaedam ornamenta chartarum in quasi vermiculati operis speciem; tot inanissima schemata temporum Rhythmicorum qui non illa toties recoquat, quasi brassicam quamdam, quid sit Modus, Tempus, Prolatio 'quotve sint eorum combinationes ac formae in , maiores minoresues in perfectas atque imperfectas, futili subtilitate distincta P qua si utilitatem requiras, nulli plane usui sunt:
si proprietatem vocabulorum, nihil minus significant quam quod significare primo adspectu videntur. Mitto tot claues tot ligaturus; tot proportionum species tot pati trum signa tot unotoru
39쪽
mus quidem hac in arte, satis probe teneantur. Mitto tot alia pene innumera, quibus suos inferciunt libros legentium otio abutuntur; bonas horas male perdunt ac suain demum produnt stupiditatem. - si vocabula ac loquendi formulas perpendere paulisper velimus, quod nam obsecro scriptorum genus tot verborum sordibusvi quisquilijs adeo scatet, ut quorumdam in sicorum; quidem non e vulgo ac triuio ded maxime insignium
atque illustrium Θ Maneriem vocat Franchinus, quem Modum debuerat Agnosco vulgaris linguae idiotismum Tritechordum arpellat, ut hexachordum. Egregiam vero analogiam Maritonan- rem pro Basso vulgatius enim hoc erat illud etiam resonantius. Deinde cur hoc ei non liceat, si iuniores quoque, quibus elega tia paulo magis cordi est, absonantem pro Atto libenter usurpant Sed quid opus erat Diventicas species, aut Diatessaronicas aut Diapa xkas diceres Nulla alia suppetebant adiectiva vocabula. Atqui tam multi luculentissimi autores sine his tam bellis nome claturis omnes Music: e minutias planissime ad unguem explicarunt. Mittamus igitur Franchinum quando minime is inter elegantes studuisse videtur. Sed quid Glareano facias, viro caeteroqui inter suae aetatis disertissimos ac doctissimos non infimae sortis qui cum puros atque elegantes scriptores prae manibus quotidie haberet, quid eum persuasit quaeso,ut sine ulla necessit te Semiditatem pro semissis ablatione, imperficere atq; imperfici,
ubi de notis persectis atque imperfectis loquitur, surparet nisi
praua haec scabies, inquinatum loquendi genus,quo recentiores Musurgi fatali quadam vecordia utuntur cuius contagion
videlicet sua ipsius scripta, satis alioqui probavi casta bonus ille
Helvetius infici non animaduertit Echis vero quos dixi ne Clericis autoribus, si eos praecipue inspicimus, qui vernacula, si sunt linguai quos paucissimis demptis,sumrna prae caeteris inscitia laborasse videmus quot ineptias,Deus immortalis quot anilia somnia, quot portentosissimas sententias apud eos reperiemus P Audite si placet pauca quaedam e quibus, tamquam X Vngue leonem, reliqua aestimare possitis. Tria illa decantatissima musicae Genera Diatonicum, Chromaticum, Enarmonium, sunt qui ita ii
terpretentur, ut primum sit cum cantuum descriptiones sine ullis remi
40쪽
r De Praestantia Musica Veteris remissionis signis Mus vulgo b mollia vocant pratcticii secundum ubi eiusmodi signa frequenter interijciuntur tertium ubi signa mxensionis, quas dieses appellant, passim adhibentur. Sed ridiculum est hoc magis, quod quidam satis recens autorii armonium dictum vult quasi sine harmonia;ratus videlicet syllabam Pro In obtinere ibi priuandi vim ut cum dicimus Ineptus, Insul, sus,& similia aut quod alter in bene grandi volumine dicere non est veritus, Diatonicum ex eo vocatu quod Dia Graece Senarium numerum notet, Tonicώm autem Resonantem. Quid hoc stultius fingi potest, quam facultatem aliquam litteris tradere, cuius ne prima quidem elementa percepta habeas e Quam bene cognitos aut Chabuerit musicae scriptores,atq; aetates, vir ille egregius, vel ex hoc aestimetis licet, quod vehementer eos falli autumat, qui persimilem huic nostrae musicam tradidisse putant Mercuriunia, Macrobium, Lucianum, Diodorum Boethium S. Augustinum: quibus alicubi adiungit etiam,si Deo placet,Socratem,& Laista
Et hi sunt uii autores qui a musicae studiosis hodie lecti
tantur, atque in delicij habentur P Sic sane responit Charidorus. In Contrapula citi enim, ut vocant, praeceptis mirum quot prosum dissimis, ac secretissimis mysterijs leuiuscula huius, quam nos magnifacimus,philologic egestatem,uberrime cc inpensenti Quid quod unus ex his qui supra vulgarem captum sapere vult deque imperfectionibus hodiernae musicae commentatus est,Tritonum vulgariter dictu vocari a Coraecis Tetraphoniam, aut Tetrachordum maius asseuerare ausus est Quid quod alius neque ipse proletarius omnino scriptor, existimauit Diatessaron consonantia tanta fuisse in veneratione apud antiquos Chaec enim illius sunt
verba ut eam cum quatuor anri temporibus necnon cum qua tuor elementis comparauerint omnemque musicam varietatem
ab ea proficisci existimauerint ac propterea tonum in quaternas dieses diuis crini Quam sunt haec, Deus Bone friuola,& com mentitia sum Philopon. Intelligo quem dicas inquio Eum videlicet, qui litem super .. Diatcssaron statu coortam, sic optime componi posse cxistimat, si consonantiam csse theoretice loquentibu*pronunciemur distonantiam 'ero ij qui praetice potius,