장음표시 사용
91쪽
queritur qui ver in sanis est, semper sibi simili, r'
existit. Ita signa a sui desiumpta distinguere 'pi' 'ROpprtet. Non enim sitis semper ventriculi scit tem sequitur, sed aliquando etiam hepatis, pul R Psy ς' monis, cordis caliditatem . Et quidem hepam esse Σ'
caliditatem ex urina cognossees quibusdam aliis eius affectibus. Ita neque quilibet affectus cor incalfacit,sed maxime febris Pulmonis verbcaliditas, multam eius angustiam sequitur aut inflammationem. At nihil istorum est quod non
tandem poterit stomachum incalfacere. sitim prouocare. Verum ubi citra has affectiones litis insurgi verisimile erit stomachi affectum in caussa existere. Differentiam iterum capies ex spiritus visi iis diuertitate: multus enim spiritus cordis arquit cali ii 'ς vox ditatem dissicilis,pectoris etiam angustiam accusat Sitim interim ex stomachi intemperi nihil hς 'VM istorum sequitur. Denique rum ex 'ventriculi intemperi facile mitigabis poculi r,siue et calidi qm ς' rate,lme etiamsiccitate oriatur. Vnica est differen bra dinalia,quod hic paulatim a et per syplaonem, illic vero μ' 'l' astatim bibere expediat. Sed eam quam pulmonis sui: en aut cordis caliditas parit, non nisi longiore tem 'Dςψι ς di pore Omnino poteris euincere. Nam stomachi in inu ' temperiem pocula statim repraehendere possitnt m 'ad superiora vero viscera non nisi tandem peruenire queunt. Itaque ex iis tantispersicis reuertitnr, donec illorum temperies uerit mutata. Iam reta diis sitim ex ventriculo sere humida diluunt ex pectores
vero ipsi figida. Non enim pulmonis si iras, cordis, hepatis stomachum carpit, Ced caliditas ue tequen-
92쪽
Quare qua perto ore dormiunt, oris siccitate incurrant.
Ru ri frequenter. Deinde ne frigidus quidem ex caliditate pectoris subortam placat, sed magis frigidus aeci facile enim hic ad pectus transit. Idem vero sitim ex siccitate ventriculi non solum non haedit, , pe etiam auget; nam frigidus aer si non actu, saltem potentia quadam exsiccat Argumento sunt qui aperto ore dormiunt fere enim hi oris siccitatem incurrunt, quia per os potius quam per
aerem attrahunt. Omitto rudem hunc acrem modicam pectoris temperiem violare ac plus iatis in frigidare,calidam vero attemperare. Indicio eli, quod qui frigido sunt pectore,ubi frigidum aerem liberaliter hauserint, tussiant, aut aliter dolorem sentiant: qui vero calido, ipsum innocenter ferant. AT QVi ut ad reliqiuas partes veniamus sit hoc quod diximus primum calidi ac frigidi pectoris indicium. Magis adhuc dilcriminat excrementum; nam qui calido sunt pulmone,excrementis vacant; qui autem frigido, abia lant, ac nunc pertullina, nunc per simplicem screatum excernunt: per tussim quidem ubi affatim erumpit; persici eatum, quando paulatim alcendit, ac in faucibus
coit. ita enim ex ventre excrementum vomitum
mouet, quod affatim ascendit, modicum verbclam Mocculte in superiora evadit. Eode quoque fere modo distinguuntur humidi pulmones, dignoscuntur a siccis Nam quemadmodum frigiditas prima causa generationis pituitae, ita humiditas s unda. nare eos mirari non possum, qui pulmonis excrementum afferunt biliosum. Nam quamuis ipsius excromentum sit magis biliosum quam ipsius hepatis, nequaquam tamen limpliciter
signa tem putaturae pectoris. Ab exere
similiter hi midi pulmones distin- suuntur iiiccis. Quemadmodum frigiditas prima generationis pituitae cauta ita humiditas ccii da. rati a quorundani de Uilmonis
93쪽
la . Itaque eius quoque excrementum potius erit
itutioium quam cholericum. Semper enim hu- iditas plus clinquit superfluitatis quam calidi- stas od sim siquid quoque bilis generer,
hoc quoque dum concoquitur, quandam pituita phantasiam induit, item admodum patet ex omnibus inflammationibus,cum expuuntur: excoquuntur. Certum igitur est pulmones siccos sanceriores, humidos vero impuriores este. Ex quo illud statim sequetur, siccos clariorem ederet vocem, humidos vero obscuriorem. Nam ex ' instulis externis, humidae valde obscurum, siccae dira odians alacrem sonum reddunt. mplius qui siccos habent pulmones, citra ullum impedimentiam,& longam orationem Mattiam in concionibus trahunt qui vero humidos litanent, in te orandurn multa turpiter frequenter pitissant Mouetur enim humiditas in pulmone . atque nonnunquam in medium ascendit, irerum delabitur aliquando ei iam supra se Icreatu educitur. Atque Lec sunt ex quibus natiiralem, aduentitiam ac in naturalem pulmonis humiditatem cognoscaso siccitatem. Similiter eiusdem genuinam aut naturalem caliditatem ac frigiditatem ex magnitudine ac paruitate vocis intelligere licer. Etenim magna vox liberalem, parua angustam eqsi itur. Habes iterum in cyternis sibilis exemplum; nam parva magnam vocem non edit, sed paruam. Est tamen ubi per magnam parua vox eliditur,quando scilicet modicus potius quam multus spiriti s in-riatur. Similiter magna vox nequaquam selius
sicei Ialio rem habent vocem, humidi obicu rioi m. I robatio alii tulis extarin
Alterata gerentia inter humidos Pulmones te siccos. Disci imenitito cassios ac frigidos
secunda probatio per fistii lascXter
94쪽
arteriae magnitudine obitur,sed praeterea multii dinem spiritus requirit. Atque hic virtutem se tur. Sed nec ea tamen per se sussicit, nisi ilarteriae quoque largitas accesserit. Recte igitur magna voce pulmonis caliditatem, quemadm, dum ex parua eius genuinam frigiditatem colli mus. Nam sicuti calidum cor magnae arteri hepar venae ita calidum pulmonem liberas Mulierε, aspera arteria sequi let. Multa huius rei sibi
Tiar vocem argumenta . nam, foeminae vocem minoro
sea . i, edunt ipsis viris δε pueri rursus ipsis puberibi
eda x. Nam in his arteriae tronchia eiusdem aifatii explicantur, non quod ipsum corpus arteriae in praeter modum diffundatur, postea autem laxeti sed ubd humiditates quae has partes obsidebass& quodammodo angustiores faciebant,nunc assitim abir antur, aut euacuentur. Sed cipi quoque corpora pubertatis tempore affatim cassa unt exsiccantur, praesertim frigidavi humid. in quibus hactenus calor humido submergebati Sunt autem quaedam corpora imbecilla.quae ei
per eundem tenorem seruant. Qii de causa n statim quae uis natura vocem mutant, sed Erse
tim calida &iccae. Quippe frigida admodum
humidae fere eandem vocem retinent. Quare, mulieres valde obseure vocem mutant frigi enim admodum sunt, neque unquam calor in hiadmodum emicat. Sic neque eunuchi aut castra vocem mutant, sed eam semper exilem retinent Atqui hactenus eo modo de genuina pulmoni temperatura coniectari licet. Neque enim astititi multo minus morbo is, naturalem eius meatui laxarMuliere quare obstu. re vocem mutenti similiter de eunuchi.
95쪽
llaxare aut contrahere possunt, nisi cum hutnore iconiunctae. Nam irae subinde vocem mutant, ali quando etiam penitus perdunt. Neque homines duntaxat magnitudine vocis aut paruitate disselmni,veru metiam leuitate Masperitate,ac quadam
etiam mediocritare. Et quidem ipsam arteriam medio quoda modo sese habere decuit, aspera finia qua- quodam modo facta est,ut vox in ea magis articu ip laretur,4 spiritus frigiditas nonnihil repercuteretur. Sed rursum hanc asperitatem quadam humiditate oblini oportuit, ne vox omnino dura, sed paulo mitior ac lenior iedderetur. Hac enim desi- derata non solum asperitas lacessit, sed apsa vox; quodammodo clangosaeuadit. Nec solum naturam lis ted etiam,imo iugis, innaturalis siccitas hanclauitatem tollit, quemadmodumi superueniens externa humiditas vocem leuiorem reddit, aliquando omnino intercipit, aliquando etiam raticam facit. Verum raucedo diuersas causas habet RV didi η'm pratae hanc aliquando frigiditatem, non :μ ' μ id nunquam quandam potentiae imbecillitatem e-
quitur. Proinde licet in prioribus commentariis trahi
aliter dixerimus asperitas laeuitas magis quam Mnnm ς- raucedo dc asperitas inuicem repugnare videntur ii 'de quibus postea. Nunc reliquas vocis difflin m
rentias, ex quibus caliditatem dc frigiditatem
pulmonis, ac similium partium capere possiu 'H sinus, prosequamur. Nam magnae paruaeque voci modi.' proxima sunt grauis desacuta. Qi ppe magna -Π4 grauis matbter liberalem arteriam postulant. Unica tantum est differentia,in graui cilicet spiri Piiςxim ratiam cunctatim moueri in magna autem utroque nam
96쪽
ci H REMIAE THRIvERI Omnis era modo. Quare quis forte merito dixerit omnes uis prauem vocem magnam esse, sed non e contrari
contra. Omnem magnam graiJem. Ita neque omnis pat Q acuta est, sed fere omnis acuta parua. Non eni
rarua non acuta implicite per latam,ted anguitam arteriai ς0 eliditur Exemplo tibi iterum sunt externae fistulae
ructus re nunqΠam enim per angustam paruum lonum simpliciter edere poteris. Dico impliciter, nam
stulti decla iratio. per eandem Hltulam nunc paulo grauior, nunc
paulo acutior sonus reddi poterit. Qiuippe acutus affatim exigitur,4 viribus indiget. Hinc quoque
Qua *m fit arm os paruam, non autem acutam Vocem edere
aeuiam ede polie. Eadem ei ciccatione Obimebimus vitulos 3ς poli in 'rauiorem Quodammodo tauros verb acutiorem
trauiorem, vocem emittere Alperam igitur vocem, leuem, a. xi coxio grauem .paruam alffectus quidam committere pollunt magnam vero aut peracuta vix unquam.
Atque haec de pulmone susticiant. '' erit autem nunc necessarium reliqua
reliquarum rum similiter partium particularium temperatu- p ζ ivmp-οῦ ram seorsum inquirere nam sicut antea diximus,
-4 Hs- - lium. Sed neque facile est illarum dii ferentias nolcere, fere enim in se continentur, neque alibi luxuriantur, quemadmodum iriuatorum hominum priuata vitia intra priuatos parietes continentur H litescunt: at primatum vitia rempublicam violant, ac nusquam fere non apparent. Vteri tamen renu, folliculi sellis, splenis intemperamenta partim propriis produntur excrementis, partim uniuersi corporis habitu, praesertim quae in morbum excreuerunt,de quibus postea. Nunccnim
97쪽
enim satis multa videmur dixisse de iis quae fata Μ-rum temperaturam discriminant. SuPEngs in eisdem formationis vitia distingueret Saepe enim homines sani sunt,& temperatura pulchre sese habent, sed quandam imperfectionem conqueritur figura, magnitudo, aut numerus, vel etiam situs. Sed neque horum signa diu multumque oportet quaerere, fele enim oculis patent, non solum in exterioribus, verum etiam in interioribus. Ita enim & ventriculi, clicae, aut uteri magnitudo, figura, situs in macilentis esse foras produnt, maxime si quando impleti turgeant. Et quidem nullum aut in magnitudine, figura, aut situ vitium omni noxa caret. Neque enim paruus ventriculus multa continete potest.
Ita ubi ad hypochondria magis inclinat hepar nonnihil ternit. Sed neque ad ilia sine noxa longius ab hepat discedit. Minus hepatis paruitatem
agnosces: minus adhuc quae incipio sunt venarum. Sed earum angustiam solerter accipit Galenus ex prauitate quae dextrum hypochondictum aliquot horis a cibo multo S crassi, tenet. Neque enim id alia ratione fieri apparet, quam quis i succus ira crassitudine diutius inhaereat. Proinde quoque non perpetuo hoc accidens perseuerat, sied donec a calore succus is dissipatus fuerit. Atqui si quid in intellina impingit, nihilo magis dextrum quarusinistrum offfendet, sed inflatio sis pius sinis umquam dextrum vexat. Accidens hoc plerosque a multo cibo aut potu inter currendum, aut festinandum occupat. Ita ex frequenti bilis vomitu
recte Galenus colligit meatum qui a felle ali eiu
oculis Ap sita. Nullum informatione vitium omni
noxa caret. Nox ventriculi mali forma I.
Hepatis aut ipsius venarum paruitam iis indicia. Frequens bulis vomitus ouiri siqndi
98쪽
Interni non in facile sea More inuestigataon inutacat.
Dum intestinum venire debuit, in pylorum aut ventriculi fundum ascendisse. Non enim potest copiose bilis effundi in ventriculum in corpore priui toto,ubi unicus aut maior meatus in ieiunum a telle interit tir. Idem dignosces cx deiectionibus; naui hic eae frequentes fatis, satisque coloratae. vcrum ubi supra ascendit, rariores dilutae magis quam coloratae. Sed de his omnibus iam satis.
Non enim colum , quae in primo G secundo de temperamentis libris dicta runt, nunc volumus conscribere compendium, sed totam methodum.
quae ibi deficiebat excisa reliqua saburra, multis
, tantiam quidem de signis corporum salu
brium ac citra aegritudinem insalubrium : facile enim ex iis duobus extremis elucescet tertia diis rentia,quae est inter haec media ipsorum videlicet neutrorum. Ob eandem quoque caulam neque designis corporis medi inter sanum aegrum seorsum multa hic dicere oportet. Unica enim est disterentia secundum maius minus, quod neutris morbus imminet, aut paulo ante insedit, aegros autem nunc exerceat. Nec opus est super externis morbis longam orationem protrahere, tumoribus scilicet, ulceribus, & reliquis ad sormam pertinentibus vitiis. Nam sensu,utpote visu cog iscum hir, aut tactu;ac locum affectum statim ostendunt. Tantum materia distinctione indiget. Velum interiores affectus diu latent, ac illorum indicia longo ordine inuestiganda. Exempli gratia,
qubd quis tussiat, non solii in causa esse poterit ipsum pectus, sed etiam heparvi ipse vcntriculus. Quare
99쪽
Quare non statim cognosces, quaenam ex omnό-bus particulis mali causim contineat, nam singulae iussim ae dissicultatem anhelitus inferre possunt. Similiter doleat aliquis capite,nondum cognostis an ipsi affectio prim oriatur ex capite, an sori longius trahat originem, ipso ventre. Quod si
cognoueris, amplius inuestigandum, an sub cranio, an inpra, eius causa exerceat. Rursus loco affectoi uento labores necesse est, ut pinna disse cernas a lectitam, an calidus su aut frigidus, an a materia simili aut dissim ib. Quae quidem omnia ign moriere triplici gnorum genere capi tis. Primo ex α' occidentibus, secundo ab excrementis, tertio ab Aςςi lanxi'
operationibus sis, quae non olum locum ad se Giς-d . sed subinde criam morbi specierri. Nec erit illi dissicile hanc methodum equi, qui
priorem hactenus bene obseruauerit. Dexale Generale enim a tona est, omnem innuitationem in acci R iψ' dentibus,operationibus,an excremetis, quocum .que modo praeter coiuetudinem ac citra cxἰζxuam causam ac momentaneam eueniente, minaria gli- tudinem. Quemadmoduigitur accidentia, excre-mcnta naturalia iroco suetudine at Tecta sanita igΠ 53xVxs
euenientia aegritudine pramunciant. Nam si nubes Hemonstrant tempestate ac pluviam quid mirum in corpore praecedentes quasdam seditiones prae
sire in Ordosrintelligo autem nunc per accidentia, rem imis,
qua cumque aliquo sensu capiuntur, tactu. Visu' ' his ''
teriores, dolores,&id genus alia Iam nec solam Cta:
δgritudinem minantur, quamn peius, sed etiam m quae
100쪽
quae in melius per nuriata videntur; nam praecipitem naturam ignificant, nec diu quieturam. Haec ign eadem signa grauius assecta non amplius futuram, d sed iam praesentem aegritudinem denunciant, etenim sipecie omnia eadem, duntaxat magnitudine dit ferunt. xemplum est manifestum nam qui naturaliter sinunt, iccitatem consuetam in ventriculo conqueruntur. Sunt qui absque omni alia causa externa plus istiunt, morbi suspicio nem ostendunt. Quod si intolerabilem uiri prae- rei naturam patiantur, morbum iani iam adiutu-Aliae difficii rum significant. Videbamur autem iam omnem difficultatem solutis, cuni tumen restet adhuc situri sc upulix unus atque alter Primus est unum eu
idem symptomanis oriri locis. Sica ij diximus magi ana sitiria si ius ventriculi,aliquan-
scinxx xςδ hepatis, pubDonis aut cordis sequi intempe- m iii riem Sed hoc antea sistinximus. Similiter tussis Mai non solum oritur ex pectoris inaequali intemperie, verum etiam ex insignioribus tu molibus ipsus soluxio pyi' hepatis ac plenis. Distingues facile ex eo quod haem 4 ας ψ si eae&diuturnaerii iesinem aut temporari sic swmi aut tandem saltem humidae. Ita sanguis nunc variis fit de renibus, laxato tantum panniculo proccdit cum dolore vero euidenti ei sica Ac talis nos prose- badimerit et a quotidie fatigat inquisitio. Sed neque hic si 'n ad ' 'sistit: natin ut cognoueris tussim hanc aut anhelitus dissicultatem soli pecto j reserendam esse . nondum tamen cognoscis quamam ex omnibus eius particulis caiisam mali contineat singulae enim solutio se tuissim mouere solent. Sed materia in pleura punctilem dolorem suscitat, in pulmone maiorem