장음표시 사용
421쪽
L1B. IV.shetibus. Sed possessor neget, ιn praesentiis restituere poste, oesme frUratione vide
bitur tempus restituendi causa petere, indulgendum est ei: ut tamen de titis estimatione caveat cμνη de'ore, si intra tempus, quod ei dathm est, non restituerat. Etshareduas
petitasit, eadem circa frActus inter niunt. quae dιxcretis intervenire de singilarum re-rtim petitione. Morkm autem fructuum, quos
chlpasea possessor non perceperis, s die ruι
νμm, quos perceperit, in utraque altione en
dem ratio paene habetur, si praedo fuerit. Si vero bona rati poAsor fuerit, non habetur
ratio neque consereptorum , neque non perceptorkm . Post ιnc hoatam autem petitionem
eti m illorum fraEtuum ratio habetur , qui chip possessoris percepti nonsent, vel percepta cothmiti Iunt.
N o T AE. a. rasin. βψ ut Ane J Theoeli. ω δἰ -Θino. Non morae aut stus ratoriae dilationis causa. Reus igitur frustrator non auditur. DdMisendum UyJ In actionibus in personam quadrimestres induciae condemnato iure publico indulgentur, I. ult. c de usur. rei jud. quod tamen non puto pertinere ad actiones depositi, commodati, aut similes, quibus certa specie spei, tur, extra quam si reus damnatus si in rei petitae aestimationem ; neque enim malitiis indul-sendum est. Eadem rario paene J Υο pane addἰ tum propter causam, quam modo dixi. Forte etiam, quia in actione in rem speciali ossicio iudieis fructus veniunt: in petitione haereditatis iure Sc pol
sate ipsius actionis , ut caetera corpora haeredi. taria, I. x .f. 3.l.4 . S. I. d. sit. l. I. a. c. eod.
Cuia Si trado J I. is. g. 3. O seq. d. t t. l. 11. .de rea vinLI. 3β. D. eod. nec interest ab initio mala fide possederit, an postea possidere coeperit, ι 23. g.
. l. 48. s. I. de acquiri rer. domin. d. I. Is .g s. dehar. per. Pinchoatam petitionem 4 d. l. 22. c. de rei vind. l. v. c. de frua. O liti ex' reg. Quoniam poli motam controversiam omnes pol scitores pares sunt, d. l. II. g.7. l. io. c. de lora. temp. pro .
COMMENTARIUS.I Tιmpus judieat A indultum 1n actionibu t iapedisnam et o quid hie iuris aptid 1 atavos x sui possessor i , quos fructo , quatenus restuvere debeant, Inmmaιι m.
Hoc g agitur de ossicio iud eis in actione in
rem, tum singulari, seu rei vindicatione , tum universali, sive petitione haereditatis: do
ceturque, ossicium illud versati partim eἰrea rea petitas , partim circa fructi . Vt rem ipsam restituat eum fructibur J Pleni ua
dicendum erat, ut rem p ritam restituat eum omni
eausa, id est, id omne, quo habituru, sciret petitor, s tempore Ii i conti statae rese; ristituta sutilit, IJ, jian. . t 7.9.l I. praeterea. ro de re. virid. Et porro si post clor resiluere iussit, arb trio iudicis non pareat, ii in eum , ut in actionibus arbitrariis, quat s cst rei vindica io, fi ri solet, condemnand im quanti petitor in litem iuraverit, i. eius rei. 46αse re/ ne . t. s l. 8. dem tit iuri Nonnunquam Sc polletiori ob contumaciam, manu militari seu per executores litium rem auferri, puta si id petitor maluerit, & sua interesse
doceat, l.qων restituere. 68.de res νε-. quomodo apud nos semper proceditur, art. 72. Instr. cur.
Huli. add. t.Db 9.ρναι erea. 3 i sis.de act. Postremo de vitium victori in expensias litis eondemnandum, nisi iustain causam litigandi habu fit, ι. t 3 .s xe amem. 6. c. de jussi de quo explicatius ris. prae. sub g. I.
cum fructibus J Etiamsi expresse petiti non snt, i. ex diverse.js .g. r. de rei vind. idque vel ex eo satis intelligitur, quod ossicio iudicis continetur, ut jubeat fiuctuum restitutionem fieri r iudiei senim ossicio proprie id contineri dieitur, quod ei tacite suo iure permissiim cst ; quamvis
praetor nullam ejus in formula mentionem lac rit , ι. plane. 3 8. de har. per. I. si reus. 73. de poe. ι 9. g. i. de fur t. l.quiper collusionem. 49. g. l. deact.empl.adge s.Christin. νο I. 2.deeis.
97. ubi ait, petitionem fructuum tacite & virtualiter petitioni rei inesse . Dissent. D. Tulden. omm.hie. eap. 8. & D. PereT. ad rit. c. de rei vita.
se in praesent; tem restituere, & sine fraudatione tempus ad restituendum petat, potest iudex ex humanitati ei gratificari, & moderatum tempus concede te, intra quod restituat. Dissimilis ratio est ii actionibus in personam, in quibus condemnato quadri inest res induciae indulgentur, I. ust. c.de usur. rei jud Quippe res aliena, quam quis penes se habet, facilis restitui potest, quam pecunia expl: cari. Et ideo dixerim, interdum nee in actione personali damnato quadrimestre tempus concedendum , nempe li certa species petita sit, veluti actione deposti, vel commodati, cuius S praestandae lacultatem rέ us hab at; ncque enim maliti 1 indulgendum est 3 & contra nonnunquam tanti temporis laxamentum reo dandum in actione in rem, nempe si damnatus sit in rei petitae aest malion m . Apud rio, locum quod anim dola abcnt induciae trigini a dierum; quod ibatium iudicatis largicbatur lex duodecim tabularum, testu Aulo Gellio lib. ro.e . Idque adeo obtinere
videtvr in v roque genere actionum: nam uti u e victor saltem tamdiu expecta .e, partim ex humanitate, partim ex necellitate iur s debet,d
nec tempus appellationi constitutum praeteriems
422쪽
fit; anpellationἰ, inquam , tam Interponendae, quam introducendae. Nam interponendae appel- Iationi decem dies, auth. hodie. C. de appell. introducendae viginti apud nos constituti sunt. In-sῖν. Dr. Holl.ari 198. 2 6 Notat hoc D. Merul.
lib. dist. 4. sia. s. rit. 6. cap. 7. Earim eirea fructus J Est tamen nonnihil disex serentiae. Nam in singularum rerum petit onebonae fidei possessor fructus omnes consumptos Iucratur, ι. . . r. m. rQ. in petitione haereditatis etiam consumptorum nomine tenetur , inquantum locupletior factu , I. as. g. l .de haered.
phtit. in illa onicio iudicis fructus veniunt, in hae
iure S potestate ipsus actionis, ut caetera corporaria redit .ilia, l. io 9 3. l. 4o.9. I A. tit. quam ob causam sorte mox additur τὸ pane . Malae autem fidei possessor fructus omnes, etiam qui consumpti sunt, una eum re restituere debet, d. t. O.6. l. l. 29ά.de re/-- reneturque adeo non de perceptὶ tam lini, sed etiam de iis,qui non percepti ,honeste percipi potuerunt,bae text. lfriactus. 3.de re; vιnd. Nec rcfert, ab initio quis mala fide possederit, an postea posiclere coeperἰr, ι. bonae si tit. 8.s. I .de acq. 'er. .m.Denique possessores omnes post litem contes atam pares sunt, & tanquam malae fidei pol Iestores tenentur, t. sed est.2s.s i ante. 7. de hareel.d. l. 22.c.de rei vind. I. x c. defra. I.O IA.
De actione ad exhibendum. Si ad exhibendum a tum fuerit, non fui cis, s exhibeat rem is, cum quo actum est; sed opus est, ut etiam rei causam aeriat exhibere, ιu est, ct eam causam habeat a t&r, quam habiturus esset, si cum p= imam ad exhibendum egisset, exhibita rei fuisset. Ideoque se inter moras exhibendi usucapi r sttres
a possessore , nihelominus condemnaνιtur . Praterea frui tuum messii temporιs, id est. eius, quod post acceptum ad exhibendum iudicium, ante rem iudicatam, intercesserit.
rationem habere debet judex. Quod si ne
get reus, cum quo ad exhibendam actum est.
in praesenti se exiubere posse, σ tempu t exhι-
bendi causa petat, idque sine frustratione po
stulare videatur. dari ei debet , ut tame et c-
veat , se resiluturum . Quod si nequesta in iussu trudicis rem exhibi it , ncque pylea se
. exhibiturum caveat , condemnandus sit in
id, quod actoris intererat, se ab initio res
. Vt era tm reprausam J IJ est, commoda rei tra , Puta, laetus animalium, Partus ancibiarum , utili rates amissae, dee I. q. s. ym. O MIMad exhib. λ' Reapta sis J d. l. 9. f. s. Usucapio ex ratione
iuris veteris non interrumpitur litis contestatione, i. to 1 o. de res vind. sicut praescriptiones temporum, l. .I. 1. l. Io. c. de tony. temp. praeseri
At hodie dilcrimen istud non obtinet, lis v. l. I.
sin frustratione J Id est, iusta ex causa , I. r. 6. ult.ubi & iustu caulae huius generis indicantur,t. I. g. s. ad exhib. initia νει ea hibita J Quod de elaratur I.9. g. pen. MIt. l. I o. Oseqq eod. atque ob contum eiam damnatur, quanti actor in litem iuraverit; aliat quanti res vere est, ι. 3. g. 2. d. l. 9. g. Mir. l. s. de ιn lit. jura COMMENTARI U s.
A Ctio ad exhibendum praecursio quaedam est,& praeparatio actionis in rem de re mobili rnam Si propter vindicationes potissimum introducta est, i. i. ad exhib. quamquam aliquando dc personali actione & interdicto expertii volenti competit, I .g. sciendums. eum seqq.er pasesim. eod. tri Est autem exhibere, rei in publico potestatem facere tum videndae tum contrectandae, ut experiundi sit copia, l. a. eod. experiundi non actione ad exhibendum, qua jam satis actum est, sed prἱncipali , quam actor re exhibIta exequieonstituit; I. ψ. . quantum. s.eod.
Vt re; eausam J Actione ad exhibendum d
mnatus non rem tantum, sed etiam causam rei exhibere dc bet. Ita re haec sunt, ut exhibeatur res
eadem , ut exhibeatur eodem iure , quo sulti elim petita est. Eadem res exhibita videtur, si ex hibitum est idem eo us eadem specie, qua sui etempore litis contestatae, d.ι.9 6 3. Quid si deterior facta r Ad exhibendum polletior absolvit deber. Caeterum si dolo aut culpa eius deteriori facta sit, i ncb ur actione legis Aquiliae deda- mno t. i ruici I. eod i 7. .eo t.& ib Sich.num. s.cti seq. Eodcm iure, si re exhibita actori integra seaci ci principalis, ut initio fuit, in nullo eausa ,
quam intend t Iesa, d. t.9.6 quantum. s. l. I .ersei. eod. Per causam rei significantur commoda rei externa, puta f. xtus animalium, partus ancillarum, doli que id omne, quod habiturus esset actor, si litis eontestatae tempore res illi exhibita
suillet, Leum frand ιr.3 i .de reb ered.l praeterea. 2 . de rei vind. hoe text. De quo mox plura . Inter moras judicii res usucapta J I. 9 g.promo. s. ad exhib. Nam ex ratione iuris veteris per litis contestationem usicapici naturaliter non interrumpitur, sed pendente e tiam lite imples potest , Lig d l. 2ci de rei Wind. quamvis estectu iuris victo posse Ilori non proster quippe qui nihilominus rem restituere renetur. Secus erat in praescriptione longi tempori 1: nam quia praescriptiones temporum factae sunt, piae bat eas per Illis contestationem plene interrumpi, L io.c de acupos t. l.I. L. LIO. .de long. rem'. praese. Sed hodie haec Q l et v dissi
423쪽
d gerentia non sit net,l 1. l. 3 .c.de annal.en. lvid.sup. densue g. dititias. II. Fructuum medra temρον ι J Commoda qtinet ei lexterna ,est si uetus, puta si tus animal tu, item par- Ius ancillarum , una cum e*hibitione in hoe iudicio veniunt, d.l. 9. .ξen. Qimd tamen haud dubie lic accipiendum, si possessor hae actione vi eius de re ipsa porro contendere iudicio directo supersederit; cum Aecuisio in d. g. pen. ubi rectu mo-rrit, codem modo accipiendos esse locos omnes, qui de restitutione ex hac actione facienda loquuntur. Nam qui rem ipsam restituere non de bet, utique nec accessiones debet. Posse autem hanc actionem una eum principali eodem libello Proponi, quia id ad compend um litis tendit; ita tamen ut judex non una cognitione utramque expediat, sed prius eognoscat & pronuntiet de praeparatoria, docent Oidend. cl 3. 3.ast. I . . 7. Sich. - br. c. ad exhib. nam. 8. Tempus exh/benui eausa petas i Si pollesllat npraesentia facultatem exhibendi non habeat, interdum ei ex causi tempus a iudice Indulgetur, nempe petenti sine fraudatione , & cautionem offerenti de re, cum poterit, exhibenda. Causae hujus generis indicantur, I. s . b. ult. ad exhib.
sus , neque exhibeat, neque se exhibiturum c Veat,Placet, eum condemnandum elle in id. quod actoris interest, liocesi, in id omne, quod vel babere potuit, si tes ab initio exhibita futilet. Quod aeclaratur d. l. 9.g. pen. ult. t. io. O seq.aa exhil Harum autem rerum duplex ossicio iudicis aestimatior adversius contumacem, quan iactor , utique qui iure dominii exhiberi desiderat, in litem juraverit; adversus caeteros, quanti res vere est, ι. 3. g. a.d l. 9. f.ult. red. l. s. de in t r. iών. Usus hujus actionis hodie rarior est . De quo Christin. vol. 2. decis I9 I. Ium. 3 TEx TUS.
. Si familiae erciscunda iudicio actam si , singulas res singulis haeredibos aditidicare de-keι ct si in alteritis persona prava re via
deat Ar adjudicatio, debet hunc invicem co
haeredi certa pecunia sicut j.rm dictum est)
condemnare . Eo quoque nomine cohaeredi
quisque filo condemnandas est , γνα Drus sessius haereditari undi percepi is, aκI remtaressitariam corruperis, aut coxsampserit. UMae quidem simillier inter plures quoque quam duos cohareues subsequantur.
iecerit: quae sum huius iudicii praestationes personales, de quibus dictum sup. g. 3.de sis. quas
T Ritum est , sin tentiam debere respondere
petitioni, & consormem esse Iibellor quod a jure non abhorret , si sine accipiatur. Neque enim extra fines petitionis vagari sententia debet, aut condemnatio in rc in alienam fieri, quam quae
in iudic um deducta est, cuius iudicatio iudici
31 fi p. de act. n. . Sed tamen in duplicibus judiciis id non usquequaque observatur, ut intelligemus ex adiudicationibus & mutuis condemn tionibus, quae in his judiciis permissae . SιUtitas res singulo haeredibtis i Iudic una sa- miliae erei se undae duo continet, rei uni h ereditariarum divisionem , & quaMam praestatic nes personales , qu bu, scilicet haeres haeredi propter communionem rerum obnoxius est . In rerum diavisone haec observare iudex samiliae erei scundae debet, ut res singulas lingulis haeredibus adjudicet , ut hie ait Iustinianus. Quod tamen non ita aecipiendum ist, quas sena per & neces latio haeeratio divisioni, ineatur: nam si landi haereditarii commode per region s dividi possunt,n hil impedit, quominus ita Hic dantur: sed quoniam inpletisque rebus haec di vilici commodissima est . Debet hi me inmisom J Cum impar adiudicatio est, is, cuius pars pra ponderat, vicissim in te
tam pecuniam conlisit damnandus cli, ut aequalitas per omnia conservetur, ι. Martio. s 2.9.2. Lsi familia. s s.fam. ercistis Eo quoque nomine J Haeres cohaei edi eo quoque nomine iudicio familiae erciscundae condemna dus est , quod solus fructus sundi haereditarii pedieepetit, vel rein haereditariam corruperit, consumpseritve, vel quod cohaeres in rem comm nem impensas secerit, quas propter partem sua in necesse habuit facere, ι. yuto. s. g. ρἐ n. t. hiseonsequenter. I 8. g. 3. haeredes. I s. si si unus. I S. s. rem eulpa. i 8.l. imer eehaeredιs. 44. g. quod ex adicto. s.fam.ere. Atque hae sum hujus iudieii praest tiones personales, de quibus susus alibi expliacatum est, Dp. de obl. qua quas ex cant r. s. 3. E sq. de as. g. quadam. 2 . TEx TUS.Communi dividundo. s. Eadem inter Peniunt, etsi communi ἀ- vidundo de pluribus rebas actum sit. Quod sede una re, veluti defundo: siquidem Unsndus commode regionibus GDsionein recipiat,
partes eires singulis adjudicare debιt, ct se
κnitis pars praeIraevare videtvr, is invicem certa pecuriia ahcri condemnandus est. Quod
se commode d, Oidi non posse , vel f homo sem
te , aut mutas erit, de quo a tum sit, tune t tus in i a inicandus est, est is iuristem alte riperta lemnia codem nandas est.
424쪽
portio certia suibus adjudicanda, I. I. .eomm.da .
quod magis placet. Ut sit i ensus, si res aut non commode, aut non omnino partes pro diviso recipiat , veluti ii agatur de servo, aut iumento , totam uni adiudicandam, eumque alteri ceriameunia condemnandum, I. 3. . Od. COMMEN TA RIUS.IUdieium communi dividundo, ut fine eodem, ita iisdem rebus constat, qu bus iudicium sa-
miliae erciscundae , rerum scilicet communium divisione , & iisdem praestationibus perlonalibus,l. 3.eomus diri Atque hinc & in divisione rerum, in earum adiudicatione & eondemnatione m tua, & in praestationibus per natibus, idem inhoe quoque iudicio observatur, d. t. 3. t.6. g. I. 42 sqq. eod. God de una reJ Cum de re una dividenda ag tur, siquidem ea commode dividi potest, veluti undus per regiones, lingulae singulis portiones adiudicandae, & si cuius portis maior esse vid hitur, is vicissim socio in certam pecuniam con demnandus , l. I. c. eam m. div. Quod si res partes pio diviso non recipiat, veluti si apatur de servo
aut equo, aut non commode recipiat, tota uni
adiudicanda est, & is alteri certa pecunia damnandus, I. 3. c. eod. sic TEx TUS
6. Sisinium retundorum actum fueris, dispicere debet iudex, an necessariasit adjudi catio 2 qua sane uno e u necessaria est, si evidentioribus finibus aestinguι agros commodiussit, quam obmfugiens istincti. Nam
tunc necesse est, ex alterius agro partem ali quam alterius agri domino adiudicari. Quo casu conveniens est, ut is alteri certa pecunia
debeat condemnari. Eo quoque nomine com
emnandus est quisque hoc iudicio , quod forte circa sines aliquid matitiose commisi ;verbi tralia, quia lapides finales furatus
est, vel arboreonales excidit. Contumacia quoque nomine quisque eo jussicio condemna
rur: velutis quis iubente iudice metiri agros passus non fuerit.
N o T AE ε. Furatias est 3 vel terminos ei est, locoque movit, aut exaravit. Et eotest iudex, qui de huiusnodi erimine cognoscit, etiam de finibus
demnabitur autem eontumax. in id, quod adve sarii interest. Nam mulctam irrogare magistratus est, non pedanei iudicis. COMMENTARIUS.I Udicium finium regundorum Tarius admittit
adiudieationes & condemnationes mutuas
quam iudiei a superiora: quia in iudicio finium
regundorum de agris tantum 6c fundis agitur, qui facile per regiones dividi possunt. Deinde quia apud iudicem finium regundorum non agitur de re communi, ut ea dividatur, sed de re, quam quisque suam esse contendit, ut finibus ad nodimam suam redactis , quod quisque intra fines isto habet, id totum retineat; si quid amplius ,
id vicino restituatur, ι.ε. pr. ι. g. pr. Og. I. si . reg. quo intuitu actio finium regundorum dieitur pro viridicatione esse, I. I .red. & cause proprieta
mo easti nerassaria o J Si de finibus eons et per evidentes & manifestos limites, iudieis ossicium
est eos custodire. Si turbati sunt, aut obseurati, ita tamen ut eorum vetera vesti pia appareant, a iudire renovandi & evidentius distinguendi sunt, ι. 3.
de term.mοι. c. ex Γνteris. 3. C. de probat. Quod si nulla veterum finium vestigia appareant, nec pro
bati possint, novi fines ex eonsilio agrimen
rum constituendi, t. 1.f. l. I.3.I. 8. . reg. l. 3.c.e d. Myras. s.obs 27. Uno autem casu permittitur adiudieatio , si v ἰὸ elicet fines recte dirigi non possint,ve I propter loci inaequalitatem, vel propter Veterum finium incertitudinem; 8c ideo aliis finibus evidentioribus agrum dii ingui expediat. Nam eum hie necesse sit ex unius agro partem aliquam detrahi, ει alterius agri domino aditet, res tran
est , evidenter distinctos esse agrorum terminos. Ovid. I. Fastin. v. 66o. de Deo Terminor
Omnis erit 'is νε ιιιjissos ager.eirea siner aliquid malitiai. J Duo hie ait Iustinianus: primum , eum quoque hoe judicio condemnandum, qui quid malitios E ei rea fines asmilit, puta lapides finales furatus est, arbores finales excidit; deinde hoe eodem iudicio etiam
contumaciae nomine condemnationem fieri, veluti si quis mensorem missum ad declarandos ter minos metiri agrum non patiatur. Solent enim iudices in litem finium dirimenda uti arte & opera agri mensorum , t. 8.D. res ι. 3. c. eod Hieron. de Monte d. tra . 3 l . eq.MynLλ- 27.Chi stimust l. .deeisl 34. eq.Quod de contumacia hie dicitur, idem traditur apud Ulp. l. 4. 9. 3. eod. In quid igitur condemnabitur eontumax In id se licet , quod adversarii interest . Nam multam im rogare, quae poena esse solet contumaciae, non
425쪽
admissis ei rea fines, veluti de terminis deiectis, vel exaratis, Iapidibus amotis, arbore terminali excisis, iudicium eriminale constitutum est determino moto, til.de term mot. Et potast quidem iudex, qui de huiusmodi crimine cosnoscit, etiam de finibus cosnoscere, ι. 49.siduamur. q. sin. res. Sed e converto iudex, qui cognoscere coepit de finibus, non poterit cognoicere de crimine, ει delinquentem extra ordinem coercere: iuxta I. s. Cr t. φ .ae te .nor. dieque ea mens Iustiniani est, ted haec, delinquentem etiam huius admissi nomine a iudice finium regundorum civiliter advellario suo condemnandum esse, quanti is tua intervile juraverit i vel etiam . ut quod pendente quassume finali ex sundo vieini occupavit prolatis finibus, id ei cum altero tanto de suo agi i reddat , ι.ε.c. .res. Atque hare civilis condemnatio non impedit, quominus adhuc criminali ter atque cxtra ordinem agi pollit de termino moro . Hieron. de Monte d. tract.e.D. seq.D. Tulden. eomm. hie . cap. 6. Lapades sinates J Sive terminales, qui & grumirap ες ἴρων λι Θει, εἰ δr e ζ mr tot cos λιχοι , qui fines & terminos distinguunt. TEx TUS.
. uuod autem φιs judiciis alicui adj dicat Amrherit, id satim Cus sit, cui adju-
dιcatum es. N o T AE. r. Eius sis, eni adjudiearum J Adiud eatio m dus est acquirendi dominii iure Quiritium. Ulp.rit. I9.f. t s. Quod si per errorem de iundo ali no quasi de communi actum, & ex adiudic tione possidere coepero, procedit mihi usucapio ,
OUM in tribus istis iudieiis familiae ereis no
dat, communi dividundo, finium regum eorum, uni ex eo redibus sociis aut vieinis ad iudieat uni est, id illi statim aequiritur, ibi hiascribit Iustinianus , , di serte quoque tellatur Ulpianos in frum nt. tis r 9. s. a naisatione. I s. Quae res magni errori, causam praebuit interpretibus. Hinc enim inferre & probare vulgo si lent, ex sententia iudieis dominium transferri; quod a veritate ab eis quam longissime; neque aliunde apirtius hie error convincitur, quam ex hoc ipso & d. Ulpiani loeci. Nam cum eam Imperator quam Iurit consultus scribat , in tribus istis iudieiis quod adiudicatum fuerit , statim ejus fieri, cui adiudicatum est, hoc ipso satis uter que significat, in aliis iudiciis non idem iuris es.se, neque eam esse auctoritatem cuiusvis sententiae judicis, ut dominium in aliquem transserat. Quid enim haberent speetale tria ista iudIeia, si idem ius esset in omnibus caeteris i Sed neque existimandum est,in istis tribus vi &potestate sententiae fieri, ut dominium in unum transseratur, sed totum hoe pendet a potestate adiudieationis, quam Lx duodeeἱm tabularum unum esse voluit ex modis acquirendi dominii iure Quiritium relatis apud Ulp. d. tis. i9. Cum vero extra ista i dicia adiudicationi locus non sit, sequitur, nec in aliis judiciis dominium per sententiam trans serti. De quo late Ant. Fab. dee.9ῖ '.7.Oseqq. V1NN. Qui vulgaris error etiam eo argument profligatur, quod, si dominium ex sententia iudicis transferretur semper, necessario actionem iudicati oporteret esse realem , quia rem suam ex tra condistionem surtivam nemo condicit. g. I :IU.de action.ι. ωιι. F. V r. quemadm. eav. Atqui personalem eam actionem elle inter omnes comitat. HEIN.
g. Lib. 48. Tit. I. Ratio hujus tractationis.
Bsoluta pro modo instituti operis ea Ι '
parte iuris, euius solius tractatio fuse De differentia a privatis.
parte iuris, cuius solius tractatio su D De differentia a privatis.
Particulam aliquam decerptam ex iure publico, ππιιμr , neqμe omnino quicquam sole M. ea videlicet illius juris parte , quat leges continet bent cAm cateris sudaciss , de qti,Ms loc tapublieorum iudiciorum . Voluit nimirum aliquid fumus e magnaque diversitas eortim est er inaccessionis nobis darer quamquam parce dedit , instituendo σ in exercendo. indicatis tantum sontibus, unde plura haurire ii 'i N in Y Aceat: nee largius dare debuit, quia est praeter in- ' ψstitutun, di velut quidam excellus. Quamobrem Neque per actiones Oiamantur l Ia est, non& nos in hac appendice explicanda solito erimus constituuntur& exereentur per actiones Ordina-hreviores; maxime clim iam commentarii noliri i rias, sicut iudicia privata.
in satis magnam molem excreverint. l Masma di ire ira o in instituendo 2 De veteri
426쪽
ord ne exerrendorum iudiciorum publieorum , Car. SIgon. lib. g. Nie. Gruch. I.de com.Rom.e. a. Brisson. v. select. Ant. e. I. Postea extra ordinem exerceri eo erunt, durante tamen legum pQ na , I. 8. de pubi .iud. l. I. g. vle. t. 3. de parn. Scin crinien subscriptione, ι. 3. g. 1. de Meus. I. nit. c. eod. Cuiac. 8. sis. 33. COMMENTARI Us.
IUdicia privata quomodo constἰtuantur & exediceamur , intelligi potest ex iis, quae dixi sub
prict s. l. de aeΙ. Publicorum iudiciorum exedicendorum longe alia ratio est , 8c longe alia haee etiam apud veteres fuit, quam tempore mediae Iurisprudentiae. De veteri forma Se ordine afleant antiquitatis studiosi Carol. Sigon.lu M. Nicol.
seleer inreq. e. t. qui de eo ex pro sesso scripserunt. Postea vetus ille ordo exereendorum iudieiorum publicorum in usu esse desiit, & de eclminibus publicis extra ordinem praesecti vel praesides eo-
iam mansit, ut is, qui accusare paratus est, ad eum , cui iudieii publici exercitio obtigit, rei nomen deserat, idque reeipi postulet, & qua lege eum reum faciat, profiteaturi deinde & inerimen subscribat, i) est, interprete Ulp. ι. 3. s. a.deaceus libello subscribat, se pro sessum esse rquae res similitudine supplicii eum obstringit, L
Etymologia. I. Publica autem dicta sunt , quod cuivis ex populo executio eorum plerumque datura N O T AE. r. iluod euivli ex populo J Exceptis i Is, quibus
haec mustas iure publico adempta, l. 43. g. IO. de rit. nili. iunct.l.8. l. 9. O se'q.de aeeH. Addendum , & quia causae sum publicae. Nam & popularis actio publica dicitur, eo quod cuivis e populo patet I Privata tamen est respectu causae, ι.3 o. g. 3. de Iurejur. junct. tit. depop. act. COMMENTARIUS.I Libertatem Meusandi hodie sublatam . 2 criminalia judicia nune omnia publiea ficta.
C HVis ex populo J D. Hotomannus contra ideo haee judicia publiea dici existimat , quia
causae publicae sunt, quae aeque & universe ad omnes pertineant. Sane si ratio quaeritur, cur haee potisssimum iudicia publiea facta sint, e rumque persectitio cuivis e populo permissa , pr babile est , id ex eo natum , quod in his judiciis agitur de delictis, quae maxime ad laesionein dc turbationem istatus publici pertinent ,
Plisumque J Pro fere dixit, illud signifieans,
quod Ulp. l. alam. 42. f. senatu . I . de Fix. nupe.
scribit, publico iudicio, cuivis ex populo experiti licere, nisi si cui lege aliqua accusandi publico iudicio non est potestas. Intelligit autem eos, qui enumerantur l. 8.ι. 9. O sel de aeeus Hodie haec libertas aecusandi sublata est, neque amplius rquilibet ὸ populo ad accusationem admittitur, sed soli advocati procuratoresve sisti aut Balivi ius accusandi & erimina persequendi habent, ubi vindicta publica agitur . Quod politici iudieane rectius constitutum esse ad retinendam civium inter se concordiam. Nam nullus privatus civis potest accusatoris personam sibi sumere absque maxima invidia de odio eius, eui diem dixerit, ex qua re saei te seditiones oriuntur inter cives. Quod incommodum praeclare vitatum est, uni. 1 verso hoe accusandi munere demandato publicae alicui personae. Sed & hodie omnia iudicia er, minalia publica viduntur: nam videmus, in omnibus sere eriminibus nune per inquisitionem procedi, quae nota videtur publicorum judici rum , & accusantibus procuratoribus risci aut Balivis erimina quaevis exerceri , veluti sunt ,
bonorum raptorum , &c. Clar. lib. s.f. 1 .num.ε.
idem de iure Canonteo affirmat ex Gles in cap. infames. 6. quaest. I. Tax TU s.
r. Publicorum iudiciorum quadam capiat ahasunt, qucdam non capitalia. Capitalia icimus , qua ultimo supplicio assciunt homines, vel etiam aqua ct ignis inter dimo. ne, vel deportatione, vel metallo. Caelera, Ii quam infamiam irrogant cam damno pe
cuniario, hac publiea quidem sunt, sed non
tem solam interpretamur, ι. M. de poenis cum damno pecuniari. J Aut in eorpus aliqui coercitione, d. l. a. Me tis. Exempla sunt in s. 4. f. s. ins eod. COMMENTARIUS. italia die im us J QuamvIs eaput in iure eth/ vili alias vitam, alias libertatem, alias civitatem , alias familiam , alias existimationem
significet, L Iiser. io 3.de verb. sign. in hoc tamen argumento capitis verbo tantum vita , civitas, &libertas continetur. Itaque quorum iudieiorum publicorum pinna damnatum eivem vel morte
427쪽
afficit, vel de eἰvitate tollἰt, servitute, ex lIo,
sive deportatione, ea rapitalia recte nominantur,l.1. Me rit. Ultimum autem supplicium este moretem solam interprctamur, I. vltrmiam. i. depan. Sane interdum etiam nostri id solam capitale v canis cuius non alia poena quam mors est; sed
transact. Qui gradus sint capitalium criminum,
docet I. eapitalium. 18. da per n.
Infamam eum damno pecuniari. J Tale iudieii publici non capital f exemplum est in s. 4. &item in g. rem lex Iulia g. g. ins eod. Interdum &in corpus aliqua coercitio poena est, d. L 2. hoetitians . Sive autem eapitalia sint, sive non lint, Limola seir per sunt, hoe est, damnatum publico iudicio semper sequitur infamia. TEx TUS.
Exempla , de laesa Majestate. 3. Publica aurem iudicia haec sunt. Lex
Iulia maiestatis, qua in eos, qui contra Briperatorem vel remptibbeam aliquid mesui sunt, sukm vigorem extendit . Cuius poena anima amissionem fusrinet, OT mmor ε rei etiam post mortem damnatur.
mstra in diabis s. Me πονia rei post moriem damnarων ' Rei se. pedi duellionis , qui quid hostili animo adversus rempubl. vel Principem machinatus est r seeus est, s quis ex alia causa maiestatis reus is, ι.MIt.eod.
DE sola eri inlae perduelsori s videtur his
agere Tribonianus. Etenim duo sunt genera eriminis laeta maiestatis: unuria perduellionis, quod est esmen imminutae majestatis di gravissimum ti atrocissimum, puta is qui, hostili animo quid machinetus adversus Principem aut rempublicam: alterum, quod generis nomen retinet, di majestatis vocatur , si quis ex alia causa legis reus ut . Utriusque exempla suppeditat L i. e. 1 .ll.seue'. ad let. IMI. majest. Quadruplicem autem inter maiestaris ac perduel sonit crimina differentiam notat D. Notomannus. Prima est, quod maiestatis erimine tenemur ii, qui ve partem at quam rei p. laeserunt; veriti si quis duces limstium aceepea meunia liberavit, aut privatus d ces hostium domi sitae Oeeurtavit, quod tamen merito perduellioni adscit bendum putavit vir
men in eos cadit, qui summam reipubl. labefactare conati sunt. Altera differentia est, quod maiestatis erimen in foro apud suum praetorem pro tribunali iudicio certa lege constituto agebatur, ut ex Herrimi. O . cognoscitur. Perduellio vero primis quidem temporibus a Duumvir sdata opera creatis; post autem 1 Pop.Rom. Combtiis centuriatis in campo Martio cohnoscebatur, ut ex ea pro C. Rabirio perduellionis reo eonstat. Et Livius lib. s. de Manlio Capitolino regnum affectante refert et Duumviros , qui deperduellione inquirerent, ereatos. Tertia , quod maiestatis crimen non morte, sed exilio mulctabatur, i. eorAm. 24. de parn. perduellionis ver3 damnatus, in crucem in eampo fixam tollebatur , ut ex ead. ovat. Cie. S ex Dione lib. 3ν. cognoscitur . Quartam differentiam Ulp. ostendit Listi. ad leg Iωι. majest . ubi ait, maiestatis imminutae crimen rei morte obsterari: perduellionῖs auten memoriam etiam post mortem damnari. Hodie hoe discrimen appellationis non ita stricte observatur; sed omnes, qui adversus primcipem aut statum reipublicae quibuscumque modis aliquid moliuntur, promiscue rei majestatis dicuntur , S omnium eadem est poena, nim rem eapitis. Myns hic. num. s. αάι merem a vel J Multa circa poen1m huius , eriminis propter atrocitatem fipecialiter constituta sunt , quae passim si aliis eongeruntur . Unum illud est, quod mortuo quoque reo, &nondum postulato , crimen hoc inchoati & pe agi possit, damnaraque rei memoti a bona fisco
vindieentur, I. ut . ad let. IMI. majest. ι. nit caedis l. am Fen. de aeeis . cum regulariter, qui in re
tu decedunt, integri status deeedant, di crimen mortastate extinguatur. Eadem quoque seveGrate voluntas seu conatus huius sceleris, qua em ctus punitur, ι. y. c. eod. & conscii, qua auctore ipsi, ι. 3. c. eod. Illud autem durum & crudele videtur, quod ob paternum climen etiam liberiplectantur, perpetua D mirum egestate & insa mia, G.s.c. eod. Sane lepi divinae & vere iustitiae
hoc rePugnat, per e. Dib. 2. Reg. O e. xs. lib. I. chronac. nec omnino temere est, quod D. Budae in annotas. in ris. ην. ad Ieg. Iul. mais. existiniar,' auctores d. l. F. Arcadium N Honorium poeniteri
l tia postea ductos promulgassie sanctissimam illam
legem intelligendana prae celetis iacit singularis Iae. Gothosredi commentatio, cui iungendus linculentus , collegae olim coniunctiis mi , Ni Hieronymi Guni singit Commentarius de crim ne majestaris, ubi & de usu dirissimae legis multa haut proletaria occurrunt. HE IN. XL
428쪽
. TEXTUS. De adulteriis. . Item lex Iulia de adulteriis coercenis dis, quae non solism temeratores alienaram nuptiarum gladιo punit, seu or eos . qMicam masculis nefandam tibidinem exercere
audent. Sed eadem lege etiam svri sagitium punitur, quum quis sine vi vel vi ginem vel viduam honeste vidientem stu.
praverit. Poenam autem eamdem lex irro
gat 'pratoru us si honesti sunt, publica
tionem partιs dimidia honorum e si humi
les, corporis coercitionem cum relegatione. COMMENTA R I US.
tus cum aliena uxore laetu1. Nam adulterium iure ei vili eum nupta tant&n committi rur, ι.ε. g. l. i. sturum. 34. h. I. h. . adleg. Iul. de adiar. De. l. l. c. eod. l. inseν βρον-. l. de νινb. Esn. de hoc textu adulteri r νομες ως di euntur alienarum nuptiarum temeratores: nechoea sacra Scriptura veteris testati emi abhor rere quidam existimant, per text. Leν. Io vers o. Dem. 11s a Gemit. Iure autem Canoni- eo adulterium commὶtti intelligitur, sue solutus cum coniugata rem habeat , sue coniugatus cum soluta , aut conjugatus eum coniugata scan.
αcep ν I9. cum seqq. quaest. s. & hanc sententiam omnes sere Theologi amplectuntur , per
Gladio punit J Hare poena non et ex ge Iu lia, sed ex L qurmias. Io. c. h. t. quae Constantini est . Poena autem legis Iuliae relegatio fuit , ut constat ex Tacito tib. i. x O 3 annal. & non obscure probat l. s. de quaest. Certe capitalem non stille , arguunt L as. dediora. l. II. h. LI. I 4. de testib. l. ι 3. de his quae ut 3ndun. & ipse Iustinianus hane poenam Coni antino tribuit risu. 3 .cap io. Divus Aligustin. lib. I. deero. Dea dilerte scribit , Romanos adultera saeminas, quamvis aliqua damnatione, nullas tamen morte mulctasse. Ut dubitandum non sit, quin I. transigere. I 8. c. de transact. & ι. s. c. Melitisi. interpolatae lint a Triboniano. Caeterum adlcribitur legi Iuliae etiam ea poena, quae post ea lancita et , quia ea lex primum de elimine N poena adulterii sello & plene caverat. Legibus Mosai eis adultellum item capitale est, Sciam moechus, quini adultera morte puniuntur, Leνυ a , IO. Deisι xx, xx Apud nos qua podina adulteri assiciantur, disces cκ ordinat. Vo-ιiι. ara. l I. seqq. add. Groe vv. de legis. a. s. hic. cum inaseMIta nefandam libid.nem 4 ι. etim Gri3 I. c. h.ι. quae est Constantii & Constantis. Praeis posterae Veneris seu -δως - , & Sodomiti eae turpitudinis poena nunc sere concrematio est.
Stupri fragisium J Lege Iulia non modo de radulteriis, sed etiam de stupris cavetur, l. 6.9. l. h. e. ubi Papinianus ait, legem stuprum Nadulterium promiscue appellarer sed propri8 adulterium innuptam committi; stuprum vero in viduam virginemve, quod Graeci φειρον appellanti & ita quoque sere Modestinus in I. ixister stuprum. I l. de verb. sign. Idem Modestinus in l. stuprum. 34 s. r. h. . adulterium innupta admitti ait, stuprum in vidua, vel virgine, vel puero. Quod autem Papinianus d. l. s. g. r. &Modestinus d. l. inter storum. Ioi. aiunt, legem Iuliani promiscuὸ εt indissierenter his appellationibu uti , hoc non ita accipiendum est ,
quemadmodum accepit D. Hotomannus, quasi& verbum adulterii extra coniugatos usurpatum
ellet i sed quod stupri nomine etiam adulterium notatum: nimirum stuprum & generis nomen est, & specieir quod innuptam committitur, etiam proprium nomen habet, & adulterium dieituri quod in viminem, viduam, puerum gene is nomen retinuit, & stuprum proprie dictum est. Honeste viventem J Σιμνι- . Nam eonsuetudo cum ea, que eomo is sui eopiam passion iacit, stuprum non est, sed simplex -. νεέ , ii ve semicatio, qua Romanis legibus non puniebatur, Lai. c. h. t. Pro stupro quoque non habebatur , consuetudo eum concubὶna , propterea quod concubinatus iure Romano permissus erat. Ethoe est, quod Modestinus scribit, stuprum committere, qui liberam mulierem consuetudinis erasa, non matrimonii, secum habet, excepta concubina, ι. stuprum. 34. pr. hoe sis. fac. l. 3.
putrarisibus, si Mnesti sunt 3 Stupri damnatus, ii honestae existimationis suit, dimidia padite bonorum mulctilucr si turpis, verberatus re legatur. Sie eum D. Hotomanno interpretor
illud, quod de honesti, aut humilibus hie dicitur, propter ι 7. c. da εnes. nupt. Lex At tica stupratorem ita mulctabat, ut vel duceret puellam, vel dotaret. Lex Mosaica , ut & duceret di dotaret , Dent. 123 29. TEx Tus.
De Sicariis. 3. Item lex Cornelia de sicariis, qua M.
micidas ultore ferro prseqvitur, υel eos ,
qui homines occiaendi cau Am telo ambu Iane. Telum au em, ut Caiys noster ex in erpretatione legum Modecim tabularum
scriptum relιquit, vulgo quidem ad ppella IAr, qaia arcu mittitur, Ied ct nunc omne
429쪽
Agnificat, quod manu cujusque i. citur. S quitkr ergo, μι lignum, ct lapis , ct ferrum
hoc nomine coκ tineantur I icthm ab eo ,
quod in longικγum mittitur, a Graeca υoce τιμὴ figaraikm . Et hanc significasionem in Denire pol mus 2 in Graeco nomine: nam quod nos te tam appellamus, illι - appeliant , - Φ βάλλε . Admonet nos Xeno
ςM 1 M. οι. Suarιi autem appellamur a lsca, quodsignificalferreum cultrum. Eadem Iege ct Denefici capite damnantur , qui ara hus odiosses, tam Deucris, quamsusurris magicis homιnes oc ιderant; vel mala medic menta publicie vendiderint. N o T AE . s. Hiore ferro J Scr ptum hoe d Tribon anoaeeommodate ad sui temporis rationem: & exigit hoe lex divina. Exod. 2I, II. Leria , IT. Poena autem legis Corneliae deportatio fuit &bonorum omnium. ademptio : quamquam postea humiliores capite puniti, I. 3. s. pen. l. pen.
Admonet nos Xenophon J Ita recte legitur, ut Scind. l. 233. g. 1. deverb. sign. unde hie t eus celcriptus est . Theoph. etaeta δε ιν Eιν ου- γρο υν. Denique subjecta verba Xenophontis esse agnoscuntur ex lib. s. Haloander in Xerolopho. t locus erat cel berr: mus urbis Constantinopol. de quo digna quaedam notatu Petr. Gell. lib. 4. de sopograpb. constant nop. cap. I. l
neurvis gladios scas appellant. Perabula onem tamen sicarios omnes vocamus , qui leaedem telo quocumque commiserunt. Quint.
Susurris magicis J Incantat onibu , γον--.Voν l I s. e. . quo reserenda illa legis duodecim, 2ων malum earmen Aeanrassit. siu, fruges excan-rahia, &c. Vid. Plin. lib. 18.e. x. Augustin. 8. de
COMMENTARIUS. Ussinianus hoe loeo poenam mortIs tribuit legis Corneliae de scariis ; ut superiore g. legi Iuliae de adulteriis. Pa na enim legis Corneliae depo
ratio fuit in insulam, & Omnium bonorum auemptio . Sed more iudiciorum temporibus Marciam ni S Modes mi , honestoris loci homines deportabantur: sequenti gradu quἱ erant , capite puniebamur, id est, morte: humiliores etiam bellus subjiciebantur, t. 3. g. pen. t. h. t. ad lego Com. desicari Paul. s. sent. 23. Histre ferro J Scriptum hoea Triboniano accommodate ad sui temporis rationem e nam Poena capitis iam tum indistincte homicidae puniebantur e quae poena hodieque manet, quod eam
etiam exigat lex divina. Exod. II, D. Lev. 24, 7. Qua homsnas Oee1dendi eanu 1 Lege Cornelia delicariis non tantum homicidae, sed etiam qui h minis occidendi causa eum telo fuerint, tenen-
Δῖ E 'in are licet, Cornelium Syllam hane legem tuliste post saevissimam eivium prosicriptionem, atque ut tamdem finem imponeret cadidibus, quae tum passim impunitar, gravitate poenae etiam a conatu homines deterreis re voluisse. Hodie generali consuetudine huic parti legis derogatum est, nec iam conatus aut elictum non consummatum amplius pana Iegis ordinaria plectitur, teste Claro tib. s. g.nis. q. 91. Ant. M H th. deerim. e. 3. num. Io. Oseq.D. h. t. Sand lib. f. ιδε. 9. defia. I. Telum amem J Hic locus de scriptus est ex Caio Lsi eatvrtur. 23 3. g a. 5 veis. An. S est satis planus . aeterum non dubito, quin Iex Comelia teli appeIlatione etiam gladium & vel maxime intellexeriti quamvis propsa teli signifieatio, quae hic indicatur , gladio non conveniat.
diui ea , τα ειχοῦν , incurvos gladios , sicas vocant . Erat autem sea genus gladii brevioris , Perlita sere acrnacis magnitudine, urcommode stib vessibus oeculiari potuer Ite quod ex Jolepho Lb. I. Antis. discimus. Per abusonent autem omnes sicarios vocaverunt , quἔeaedem telo quocumque commisissent, aucto te Fab. lιb. I . c. r.
Mense/J Vmefici dicuntur Si qui veneno homines occidunt, quod plus est, quina occiderς gladio, t. r. c. de malos Se qui artibus, sive,ux άθ. se IuΠmianus , susurris magicis: ad cujusmodi lusurros reserenda illa legis tr. tabularum rstras malum earmen ι anthyr stu. fruges exean
Ni abenam seget. m pellexeris. stem illud
Virgilii, E l. 8. v. 98. Atque satas alio vidi traducere meser. S id genus alia, quae supeistitit o mortalium v magici carminis estici posse credidit: vid. l. 4. erI.7. c.de malefici Plin. tu 28. e. r. Augiistin. lib.3. de eιν. Deν e. rv. Sed verissime Seneca lib. 4. naroqu6 7. Ruris, inquit, adhuc amicuitas eredin bar, CP attrahi imbres eantibus, O repellἰ ; qu rum nih/ι fosse fieri iam palam est, ne huius res causa II ur phia Ubi sebola Auranda M. Ego lane ne persuasuiri habeo, multa nimis temeret redi, & venesicis satisve salso affingi ;. multa petr tormenta exptimi, quorum nihil unquam sactum, atque incantationum praetextu plerumquπhomines insontes ignibus tradi; quo suppscia genere pridem sagae affici coeperunt. Extat me morabile arrestum senatus Parisiensis pro VaI- densibus Atrebatensibus, ter Visurio ae Arras νeditum ro. die M i r ς i. quo amplissimas ordotestatur, nihil se in aceu sat cine eorum antinas vertere potu ille praeter meras sycopirantias.VIN L. Egregium Vinnii testimonium , quod illos merito dare deberet in ruborem, qui etiamnum hujusmodi ani bus fabellis oblectamur. Errorem hunc
430쪽
hune vulgarem mascule in Germania oppugnaevit Vir celeberrimus Christianus Thomasus in variis scriptis de erimine magiae, quae quamvis bilem multis moverint, tamen tantam attulerunt utilitatem, ut iis locis, ubi antea frequenter rogi aceendebantur, hodie vix sagarum nomen in solis audiatur. HEIN. TEx TU s.
6. Alia deinde lex asperrunκm crimen nova poena persequitur, qua Pompeia de par ricidiis vocatur: qua cavetur, ut siqnis parentis aut filii, aut omnino affetitionis ejus
que nuncApatione parentum continetur, fa
ta praeparaνerit, s e clam, se die palam id a uouerit nec non is, cuius dolo malo id factum est, vel conscius criminis existit, li
cet extraneus sit, poenιι parricia i punιatur: or neque gladio, neqne ignibus, neque ultisolemni poenae subsiciatur, sed institus cultio cum cane ct gallo gallinaceo, ct vipera, s sinua, ct int er eas ferales angustias comis prihensus secundum quod regionis qualitas
tkleris γ vel in ricinum mare, vel in amnem projiciatur: ut omnium elemenIorum usu ruintus carere incipiat, ct ei caelum superstiti,cy terra mortuo auferatkr. Si qu/s autem alias cognatione vel affinita e personas coniunctas necaverit, poenam uaιs Cornelia de
N o T AE. 6. Asperrimum er enJ Nesas ultimum v eat Seneca l. de clem. 13. Hoque gladio' Legis tamen Pompeiae eadem poena, quae legis Corneliae fuit, nisi quod hate
etiam conscio, sceleris puniret, l. I. l. 6. eod. Institur eulleo , Oe J d ι. Mn. c. de his , qui pari vel lib. Oeerd. Prius tamen virgis sanguineis ea ius, ι. pen. eod. De pani cullei Cic. in ea pro Sexto Roscio. Sen. I. de clem. ι . Iuven. at .8.
Etiam aliud supplieii genua usurpatum invenio apud Paul. s. sem. 24 COMMEM TARI Us. HIc quoque idem sere accidit quod super u 'n mirum ut putina cullei adscribatur legi Pompeiae , quae tamen moribus maiorum in. stituta ιst, ι.9. pr. h. t. de les. Pomp. de parete. ad Loque diu ante legem Pompeiam, ut exora tione Cieer. pro Rose. Amerin. constat, atque in
eum tantum , qua Parem , matrem, avum s
aviam Oeeida: si quis alios occiderit, poena legis Cometiar de sicariis plectitur, t. r. d. l. pen. 9 i. h. i. Constantinus & filios adiecit, ι. Mn.
perator hoc Ioeo attribuit legi Pompeiae. Legis
autem Pompeiae eadem poena, quae legis Corneliae suit: nec alia inter personas, quae utraque lege continemur, differentia fuit , nisi quod lex Cornelia omnes homines, Pompeia certas personas coerceret, Sc quod haec etiam conscios sceleris, quamvis nihil fecerint, puniret, ι.ε.
De paνrisidiis J Parrieida propriὸ dieitur, teste Charisio lib. . qui patrem occidit, quas patricida, aut per syncopen quasi parenticida. Saepe tamen idem verbum pro quavis Romani usurpant: quod & Plutarchus in Romulo observavit. Sic quaestores parricidii , appellati quaestores rerum capitalium : & clausula, Pareneida esto, in omni re capitali ponebatur. Cic. 1.
de legibus. eap. 9. Sacrum, sacrove eommendatum
qui clepseris Utve, parrisida esto , id est , eapital io. Sed fortassis hie eonsuetudo scribendi R geminavit, eam unico scribendum sueriti de
quo ita Festus in vetb. Parisi quaestores . Par eida non utique is, qua parentem oecidisset, dissebatur , sed qualemcumque hominem: in quam rem citat lcgem Numae his verbis compositam; Ssquis homin/m liberum dolo se iens morti dχιι, pa
Am assectionii J Ita omnino legendum , non
ut vulgo a Aaιis, per L un. . b. r. I. Mn. c. Thesia eod. Nam qui soceruin, socium , vitricum x novercam , generum , & c. necavit, etsi
ultimo supplicio, non tamen acerr ma cullei podina assicitur, ι. peneod. O hae text. in D. Sed insurus enites eum eane, Oe. J Supplicium parricida est , ut virgis sanguineis verberatus, ac mox eulleo insutus cum cane, gallo gallis naceo , vitera, & simia , In mare aut profluentem proiiciatur. Cie. in ea pro Sext. Rosci cap. t . de eulleo solo loquitur, sed Sen. lib. I. de elem. e. s. etiam serpentis meminit Iuvenalis serpentis item&simiae, satur. 8. Verisimile est, Constantinum eanem & gallum gallinaceum addidis te . Qitae tamen omnia Tribonianus legi Pompeiae tribuit; Modestinus a Triboniano interpolatus, mori maiorum , d. l. pen. ρ rua. t. Aliud quoque supplieii genus usurpatum invenio apud Paul. Ita s. seM. h s. ut parricida vel vivus comburetur, vel bellii, objiceretur. Poena cullei h die in usu esse dcliit. A m. Mart h. ad hunc li .e.1. n.ult. Grocne uv. ll.ab, . -.S .i de lib. s. ι Lim desin. 3. Gude l. de jur noν lib. . e. II. ubi &de vario genere supplicii, quo nunc patricidia puniti scilciat. Omnium elementorum issis i Quid mysterii sit in poena cullei, ostendit Cic. in d συι. pro Sexia Rose. & Theophil. hic. Leucipp. 3. r. α Ρ, etcia
pertinet illud Quintiliani drelam. 99. cui lex
lucem vivo, fluctuanιi mare, naufrago portism, morienti terram , defuncto sepulcrum negat. Et Ovid. lib. 8. mamorph v. 97. Di te summo νε ant , o nostra infamia seΓ ,
