장음표시 사용
391쪽
et; am actioni ex stipulatu opponi. Solebant qui pe creditores meuniam saeve stipulari prius, d inde st, utationis implendae causa adnumerare;
qua ratione una ex stipulatu nascebatur obligatio , ι.ε. g. r. ' ι.seq. de nou. cujus tempora J Exceptio non numeratae pecuniae cum antea quinquennis esset, a Iustiniano biennis tantum facta est, sq. tit. de lis. iat. tibi suse de hae exceptione dili eruimus.. TEXTU 1.
De pacto. 3. Praeterea debitor si pactus fuerit eum
creditore, ne isse pccunia peteretur, nihilominus obligatus manet, quia pacto convento obligationes non omnino doliuntur: qua
de causa inicax est adversus eum antio , quam astor intendit , si parci, eum dare oportete: sed quia iniquum est, contra pa-Etionem eam condemnari, defenditur per ex ceptionem palm conventi.
COMMENTARIUS. SPecies exceptionum , quae praecesserunt ,
iam a princinio nascuntur in re contrahenda r quae seqiruntur', ex causa postea intere Niente emergunt. Nihilominui abligarias manet J Qui cum eredi. zore pactus cst, ne i se pecunia peteretur, is nihilominus p o iure obligatus manet: nam ut Pacti nudi ea vis non est, ut ullam civilem obliationem pariat, ita nec eam, quae constituta est, ve re, sive verbis, i plo jure tollere Potest, ι. 7. g. sed eum. 4. ι si .rint. 17.9.1.de pae . t. F. t. Io. l. 13. c.eod. Plane nudi consensu, obligatio, ubi res adhuc integra est, pacto convento tollitur etiam ipso iure, I uls.sup.iv b. mod. ιοι l. Obl. ubi ejus rei ratio 1 me expolita est.
Sis quia iniquum es J Quamvis debitor, qui
Paetus est, ne a se pecunia peteretur, non liboratur iure civili , liberatur tamen interventu pra toris , qui vel actionem deneFat, si de pacto con- set ι vel si non constet, addit exceptionem exfra quam si pactum sit, ne pecunia peratur: quo apud iudicem datum probato, debitor absolvitur , cffcctuque idem consequitur, quod liberati ipso iuret eoque pertinet t. nihil interest.
De jurejurando. q. R ae s debitor creditore deferente iuraverit, nihil se da= e oportere, adhac obti-Zatns permanet: sed qhia iniqtium est de
PerIurio qhcra, defenditur per exceptronem iurishrandi. In iis quoque actionilus, quibus in rem Gitμr, aeque necessaria sunt c
reptiones ; veluti si petitore deferente possessor iuraverat, eam remsuam esse. I nihilomnus petitor eamdem rem vindicet, licet
enim verum si, quod intendit, idest, rem ejM esse; iniquum tamen est, possessorem
condemnari. NOTAE. . Imra νε-ι J Aut cum iurare paratus esset, rem istum ei suetit iusiurandum, ι. 9. S. I. de
EXeeptioni pactἰ eonventi assinis est exceptio iurisiurandi: nam & iusjurandum , de
quo hie quaeritur, in se conventionem habet , Propter quam non minus servatur , quam propter religionem , t. sed σ sit. ας. l. με. in sim
da jurejuriscretiore deferente juraverit J Verbi edicti, quo praetor iusiurandum rei tuetur, haeetanti si is,
eum quo agetur, conditione delata jωraverit, ejus rer, de qna jusjurandum delarum Derit, nequa in ipsum, neque in eum , ad quem ea res peνι net, actionem dabo, I. 3. in pr. junct. t. . de iure-jων. Ait conditione delata, unde intelligimus, si reus iuravit nemine ei eonditionem iurandi deserente , praetorem id iusiurandum non tueri, d. l. 3. Quod negat, se in eum, qui iuraverit, actione ni daturum, id se acceptum est, ut iure certa, si praetori constet reum prius conditione delata iurasse, actio simpliciter denegetur: sin
autem de eo controversia sit, ambigaturque an
reus iuraverit, tum locus si exceptioni iurisiurandi, t. 9. in pr. eod. Neque Loc proprium cst jurisiurandi , ut nonnulli putant ; sed Iocum nabet etiam in causis aliis, unde exceptiones nascuntui . Perridicule enim iuberet praetor , de eo apud iudicem quaeri, quod sibi exploratum &inter litigatores eonsessum est . Adbiae obligaιus permanet J Nam iusiurandum non magis, quam pactum, modus est dii olvendae obligationis iure civili constitutaei sed tantum naturalem obligationem tollit, i. Stichum. 9s.
Duta 1nt quum est de periuris quaera J Dicendum potius suerat, meo iudicio, quia iusiurandum ex conventione proficiscitur, &speciem transadi Ionis continet, t. h. sed Osi. 1s . O l. seq. f. uti. d. iurejur. Nam illa alia quaestio est, an excepti iuri furandi replieatione pertulit excludatur . Sι peritore deferente possissον 1ώraveris i Etiam is, qui actione in rem conventus petitore delerente iuravit, exceptione iurisiuran)i, s petitoreamdem rem iterum vindicet, adiuvatur, ι.ῖ.9. .d.rιt. sive i uraverit rem suam elle , sive petitoris non esse: quamquam hoc amplius ei, qui juravit, rem
392쪽
ctum datur ad rem recuperandam , si is, qui I ustinondam detulit , possessionem nactus est. Caer vim adversus alium Pollessorem praerogativa lu-ssiurandi non utitur: quoniam non debet alii nocere, quod inter alios actum est, ι. 9. in D. I. Io. I. II. Apr. O S. I. d. xit. TEx TUS
De re judicata. s. Item si iudicio tecum am fuerit, sive ῆn rem, foe in personam, nihilominas obligatio durar ideo bino iure de eadem repostea adνersus te μι potest, sed debes per
exceptionem rei isdicata aestudiari. COMMENTARIUS. Non ut quisque iudieio absolutus est, ita statim & ipso iure tollitur ius actoris. Quid enim si iudex perperam pronuntiaveri et Tantum
Propter auctoritatem rei iudieatae statur sente tiae , a qua appellatum non est : quam auctor; tatem rebus iudieatis dari, publiea suas t utilitas, alioqui nodus litium multiplicatus inexplicabilem afferret dissieultatem,tas.de exe.rel 1 rad. Com Parata est autem rei iudieatae exceptio tuendi
eius rei causa, qui sententia iudieis absolutus est, sive debitor fit, sive possessori ei veQ, contra
quem iudicatum est, haee exeeptio numquam datur, ι. evidemere. ιε. ad Cui non obstat ι.ε. c. d.'s. Nam qui in sortem tantum reum condemnat , vi ipla de usuris abs ivit obligatio duras J Aut hoe reserendum est adactionem in personam, quoniam in rem actio non descendit ex obligatione si aut verbum obligati nis contra usu in veterum , qui eo in vina eati vibus numquam utuntur, laxiu, aecepit. Theo- Philus videtur legisse , actio durae. Sie enim hunc locum convertit a m ς γω ἀ- eaque lectio Hotomanno ac Tuningio magis probatur rin quos cur tam vehementer nvehatur Christoph. Riccius in vindici jur. praemess. c. is nubiam equIdem causam video. Per eneptionem m iisceata J Naee autem exceptio non aliter agenti obstat, quam si eadem quaestio inter easdem per nas revocetur, l. 3. de exe.ret,ud Iraque ita demum nocet, si omnia sint eadem, idem eOrpas, eadem quanti as, idem ius, eadem causa petendi, eademque conditio personarum; quae qualia sint, late explicatur in I.
TEx Τυ s. De caeteria exceptionibus.
6. Hac exempli causa retMli se sussciat ;
alioqui quam ex multas varusque causis exceptiones necessaria sint , ex latioribus
COMMENTARI Us. TUstinianus non putavit operae pretJum , exce-J ptiones omnes earuinque causas Pr imas sruae multae de variae sunt, singulatim recensere red celebrioribus canthm exempli Ioeo propostis, de reliquis iubet consuli volumen ..ιib. P. εἰ tu. I. cumseqq.
Divisio prima. 7. Quarum quaedam ex legibus, vel sis qualegis vicem obtιnent, vel ex ipsus praetoris iώri titione substantiam capiunt.
Ex letibus ' Exceptionum ex Iesbus proprie dictis descendentium nulla mihi occurrit. Ain; tror tamen, exceptionem rei iudicatae esse
stiae tigia vi diem obιinens J Intellἰgit Pti eipum constitutionet S senatusconsulta . Ex Ptineipum constitutionibus sunt exemtIones divisionis Se ordinis . item praescrimiones illae temporales quadriennii, re aliena a fiseo ven dira , νῶν. c. de qMadriennii praser. quinquennii adversus querelam inofficiosi testamenti r is sinta annorum in actionibus personalibus , at em in rebus, quae uiueapi, aut longo te re acquiri mon possunt , i. 3. O 4. c. de praeseristis. a . deeem dierum in rausa appellationis, Ece. authibos e. c. appet. Ex S natusconsuliἱ1 sentdur, exceptio Senatusconstulti Macedoniani de
pecunia filiosam .eredita, di exceptio Velleiani de intercessi me mulieris. T E x T UO S.
8. Appellantur autem exceptiones alia perpetκa ct Ieremit oric, aliae temporales σdilatoria. COMMENTARIUS. Q Uarumdam exceptionum haee vis est , ut
rem, de qua agitur, Perimant, atque o lectae essietant, ne amplius de ea re api possitialiae veto ad tempus tantam nocent, & in id tempus dumtaxat actionem differunt . Unde aliae dictae sunt perpetuae ει peremptoriae, aliae temporales & dilatoriae, Li A..it.ι 3AM tit.Est igitur
393쪽
De perempt Ura. xy. Perpetua speremptoriae sint . quaes-- per agentiris Astant, ct fraver rem. aequa .gitur , peram Ams: qualis es excepti doli mali, ct quod metus capsa factum es.
pacti credienti, tum sa convenerit, ne omnino pecunia peterethr. N o T AE ' s. mi; maIIJ Quanu factio de dolo sit temporalis. D. flerentiae rationem indicat Paul. l. .
ceptionum perpetuarum & peremptoriarum, quam ipsam At nomina indicant, haee est, quod oppiaitae & probatae semper agentibus obstent, Screm, de qua afiitur, periuraui: unde alibi dicuntur totius negotii eognitionem tollere, & vires principalia nesotii exhaurire, Laa.da me. -.UJ.Ncra enim actionem solum, sed etiam obligationem tollunt idque non minore cum esse et u , quam si sublata esset ipso iurer ut non abore scriptum sit, nihil interesse. utrum actionem quis non habeat, an eam, quae per exceptionem
Perpe aeam infirmetur: & pro indebito habeti id, cujus petitio ita repelli potes, I. rubia ἐπι--λII1. de reg. jur. I. 3. s. . de cavst. ρα. ι.ε----I ptionem 4 . de Mnd. ind. Dictae igitur sunt perpetuae non a tempore proponendi,quod quacumque
iudicii parte opponi potium, ut male DD. & Nyntau.num. 2.nam & dilatoriae quaedam post litem contestatam obiici possunt, ut postea ostea- demus: sed a tempore, quo effectus propoli tarum
durat; eoque sensu etiam exceptio non numeratae pecuniae vere perpetua est . Bronch. x .mise. 2. Caius se definit, Perpetrua atque peremptoriae μοι, Ma semper loeum habenι, nec em1 rara possum , ι. 3. Boe sit. lc. semel Oppositae. , -Ekeεptio dia'amas. J obiter hie notandum , exceptionem peremptoriam, quamvis nascatur ex causa, ex qua actio nata esset temporalis, non solum e sensu perpetum .esse, quo dix mus, sed aetiam lapsu lcm praeiam,n interire; verbi causa, actio de dolo temporalis est, excepi io autem doli Perpetuo compet ti. Hoe ideo, quia aetor in sua Potestate habet, quando iure suo utatur; at in rei vote itate non est, quando conveniatur. Mil. da olaxe. Secus tamen est,c tim quis lux suum, in ta cerrum tempus lege definitum, per modum
Actioni, in iudicio proponere potest; quia Iunc
illa ratio cessat. Hine exreptio non numeraraeeunia biennio, querelae Inofficios quinet en n76
g. si Hi . 13. de in . testam. Laisa -tαι eausa, Oe. Tres hae exceptiones. doli mali, quod metus causa, ct pacti come in perpetui,exempli tantum causa proferuntur Sunt enim lori 'ξ pl ures exceptionum peremptot larum species. Nam huc etiam pertiner excrptio erras, item jurisiurandi, rei iudicatae. mansactionis ritem non numeratae pecuniae, libetationis legatae, rei venditae, quae vindicanti obiicitur, tis. de exe. re. vend. item Senatusconsulti Macedoniani, Et Velleiani, trium conformium sententiarum,
te nascuntur, & si quae sunt aliae, quae rem, de qua uitur, perimunt. Tax TUS
o. Temporases atque aetatoria sunt. qua ad tempus nocent, temporis ditationem tribuunt: quatis estiam conventi, cum ita conis
venerit, ne intra certum tempώs ageretur, Deliati intra quinquennιχm: namfinito eo rem pore non impedItin ore rem exequi. Ergo iis, quisas intra certam te as agere volem bus obiicitur exceptio aut pacti condienti, aut
alias ilis, deerre debent amonem. 2 post
tempus agere. Ideo enim diatoriae fa exceptiones appetiamur. Ali Misi intra tempus egerint, obiectaquesit exceptio , neque eo imuicio quicquam conjequebamur propter em pι iovem, neque post tempus obm agere pora eram , ciem temere rem in judiciam deda. cebant oe consumebam ς qua ratione rem amittebant . Hodie autem non ita stridia
hoc procedere volumus, sed eum. qui ante tempus pastionis Dei obligationis litem infer. re a us μ , Zenoniana constitutioni su iacere censemus , quam farrari mus legislator de iis, qui remporeplus petie rint , protulit: ct induciar, quas ipse actor sponte imGIberis. Det quas natura rmonis continet , si com emi ferit, in duplum habe ni ii, qui talem injuriam passi sunt post eas finitas non alia ter luem suscipιant, nisi omnes expensas litis
394쪽
EXceptiones temporales & dilatorIae sunt ,
quae ad tempus nocent,& in id tempus acti nem d fierunt. Quia rem differunt, dilatoriae, quia ad tempus id faciunt , temporales appellantur. Caius sic eas definit: Temporales arque diis risia sunt, quae nonsemper locum habens, sederi- rari possunt. l. 3. h. t.' Iualis est pacti eonventi, eum sta convenerιt,
i cte. J Haec ab effectu appellari potest solutionis
dilatoria . Cui similis est praescriptio moratoria a Priuc7pe Impetrata, l. z. O ι.ε. . de pree. imp. Q. Lin fraudem. s.f. ealibus. Io. de fur. me. Solent enim princ; pes humanitatis causa dilationem alicuius temporis indulgere debitoribus, qui foditunae iniuria facultatibus exuti , aut magnum aliquod damnum rei familiaris passi, spatium al, quod ad solvendum petunt, quo se interim tuean
tur adversus creditores, ne in carcerem ire aut bonis cedere cogantur. Vulgo appellant Iitterassa νi conductus, gratiae, seuritatis. Nostrates , Bria ven Un atterminat offereθνι. Qua de re consulendi Assii αὐeis. m. seq. Surd. dec/f. to I. 3o7.3 2 2. Boer.dec/ 96.Thesaur. iseisi 86. Rebu T. de Iit. dιlat. art. I. stas i. num. 9. Cnristin. γοι z. Ge o. sq. Κinicho t. tram de sint. induc. Dilatoriarum numero sunt & excepi ones, quae dicuntur procuratoriae, I. ι .g.ult.l.3.in DI Oc tit. b. ult. int. eod. i terii praescriptiones fori, I. uti. c. eod. ut exceptio incon petent ae, recusationis
ludicis . Hae sunt, quae vulgo appellantur iudieii declinatoriae. Mer . lib. s. q.βα 3. t t. 3 eap. I. 3. O 4. Dilatoriae quoque exceptiones sunt, quae adversus inhumanam solidi petitionem tonceduntur, L i6. O seqq. de re jud. g. itemg. 37. O seq. g. uti sq. de act. ubi vid. Item quae ideo obiiciuntur, quod actione , qua agitur s
iudieiuna sit rei maiori, Dr. c. de or . iuritem exceptio cedendarum actionum, non impleti contractus, libelli generalis & obscuri: item exceptio sub & obreptionis; quae tamen quate nus negotium principale concernit, perempto His annumerari potest. Claristin. MI decis i74. num. s. Denique exceotiones loci non tuti vel inhonelii, termini an usti, seriarum, & sinii l.de quibus late Zancer. de excepi. art. 2. Plerique etiam exceptionem divisimis dilatorIam cile flatuunt: sed tectius alii ad perempt , itas eam reserunt. Sichard. ad i. to. c. l. D6 1. Ibi onch. z. m se. II. a Zanger. de exe. ra 3. ea . 39. Excep. io quoque excussionis quibusdatri dilatoria est , quoniam aiunt, litem tantum differt, non perimit, siquidem ereditor excusso debitore potest redire ad fideiussorem sine metu huius excepi onis. Auth prae senie. c. de hiae Fachin lib. Iaaρ .s ν .Rnt. Fab. c. sua hoc tu.def. i. Uerum ego & hanc ad classem Peremptor irum votita, reserendam arbitror :nam Imque action-iit l, quod ad fideiussorem attinet, si debi . o vendo esse reperiatur. Hoc verδ sufficit, ut pro perpetua α perempe ria haberi debeat, i. suffieit. 16. de eo . . . D. Tuld. eam m.hie.eap. 6. Aliis haec exceptio dicit ut
cur pacta eonvenia, aut alia similis J Puta, quod specuniae petitae dies non venit. Nam S eum obligatio ab in tio in diem contracta est , ipso iure actio statim nase tur, ut abunde probavimus ad 6.1 sv.de vobisbi. Sed praemature seu ante diem
agens exceptIone eujus peeuniae Les non venis, repellebatur : & quia perperam agebat , rem pore plus debito petens , l. 2A.qui ita ε.de eo quod
Quae poma erat cuiuslibet plus petitionis, f. si quid agens. 33 lv.deact.Caeterum exeonstituti ne Zenonis confirmata a Iustiniano actor ante tempus pactionis aut obligationis litem inserens non amplius rem consumit, sed hanc poenam sunseri, ut cogatur reliquas inducias rei condupli e re, ii sque finitis non ante audiatur, quam sum plus omnes prioris litis refuderit, hae text.in υι-ee . Quid hodie iuris sit, exposui ad d. g. si quis
TEx TU s. De dilatoriis ex persona. I L. Praeterea etiam ex persona sura dilitoria exceptiones, quales sunt pro Aratoria , et elatι si per militem aut mulierem agere quis Delit. Nam militibus nec pro patre, vel
matre, Nel uxore, nec ex facro rescripto, procuratorio nomine experiri conced tar .
Suis vero negotiis operesse sine ossen 'milis
taris disciplina possunt. Eas vero exceptis-nes, quae olim procuratoribus propter ι mmiam HI aantis, vel ipsius procuratoris coponebantur , cum in judiciis frequentari nullo modo perspeximus, conquiescere Iancimus; ne dum de his altercatur, ipsius negotii disceptatio proteletur.
COMMENTARI Us.l 'ν a exeσι onis dilataria genera rarisne σμ
Ex ptio procurararia quotvlo 3 taeeatne pluribus exceptionibus ejusdem rei nomina simul uri 4 VIus exceptionum peremptoriarum in bona fidei
juieιιι . in hrs eontestationem earum non se necessariam .s Instrict a judiciis initia litis edintestanda .s Euid ex in orpretum sententia hac receptum e 7 6s exeoptionum rei judievia , juriijurandi, O transactionss . 3 Exest enes furis etiam non e testatas usquaad sentenraam allegari posse. 9 2uibus eneptionibus tit. ιιeras etiam ia executione rei judicarae
395쪽
3 Π Xeept ionum dilatoriarum quaedam tangunζIO negotium ipsum 8e colam principalem, ut exceptio pacti temporalis de non petendo, prae striptio morat a, Zα. Quaedam eonstitutionem iudieii. Atque ex his quaedam personam iudicis, ut exceptio suspecti, di meeptio praeven iocis , de qua in L .dejud tem ea , quae specialiter dicitur exceptio ineompetentiae , si videlicet apud Eum agat ut, cuius de ea re , de qua ag tur, aut i nPerli,nani , cum qua agitur , juti Pictio non est. Quaedam personam adversarii , puta quod ido neam personam standi in iudicio non habet, sitic. de his quipι UT Loe. Quaedam Peuorram Pro
curatorum, vel quia Procur atores non sunt, vel quia Procuratores esse non pollunt, quae dicuntur Procuratoriae, I. I. S. uti. l. 3. Me D . sed nec incommode quis dixerit, dilatorias omnes com paratas esse adversus qua meumque perversam
iudieii institutionem . sive quia persona sudicis,
aut adversarii, aut procurato is , id onea non est ad sudisium mercendum; sive quia affo , t u intenditur, non competit. aut alia prius inrend debet, ne per eam gravitati causae praeiudicium fiat;& generaliter quaecumque iudicium transse rum , vel commutant in allas persinnas, in iliani actio 'nem, in alitum lacum, in aliud tempus. unde a Cicerone tib. r. O v. de invent appellantur translationes ει iudicii commutationes.stuales fism procuratorνa i Exceptiones procu ratoriae expersona diIatoriae sunt, quia reii disserunt: nam qui dicit, non licere procuratori , n mine ali , non prorsus inficiatur litem, sed peii
x nam evitat, l. 2. in D.Me tit.Exceptao aurem Pro icuratoria duplax esse nam aur omnino pio rator esse nefatur, veluti si dicatur mandatum non habere, ι. merguor. s.f. Den. de eam . . ascen 1εω
c. de troc. aut a pupillo sine auctoritate tutoris constitutus, i in exceptaonabae s. I9 b. a.de prob.aut esse non posse contendit ut, veIuti si mitis sit, aut mulieri euiuisiodi exrepetonum vix ullus hodie
usus e si, ut liquet ex iis, quae sue ad s. r. da tispre
drui erem J Mulieres ab omnibus officiis e vilibus pudor ει naturalia. verecundiae rario prohibet, I. r. rQ-ν ι.r tale pUME. quamobretu nec alienam litem procuratorio aue desensorio nomine sul ipere potant .neq-f-ννn . 4 se Ποαι.alisa m. I S.CA Lubi Impinatum, alienam inscia Mere dc sensionem vixiIe rite officium , dc ultra xiim mulic brem. PIane alias actiones in rem suam de proprium lucrum sibi mandatas exe rce renon poni bentur ν l. 4. c. eod.
Istialis ep-Dire J Milites nec pro patre quidem aut Naug aut uxore, quamvis rescriptum
impetrave int, procuratores esse possunt, LR . a
Suis nitiis J I.9.c. de prae. ubi Imp. miIitibus non tantum suas causa L agere , veram ctiam si urrem suam procuratoris constituti sint, alienas
actiones persequἰ permitiae. Propων infamram J Apparet ex hoe Ioeo, olIm
sames neque procuratores esse , neque prineuratorem dari potuiste , quamquam per se agere poterant. Iustinianus autem exception ex de agentis aut procuratoris infamia quiescere iubet . Utique ubi de Infamia non aperte constat, & ob id disse piatis negotii pro retin L . optrae preistium facturus vIdeor, si hie aliquid subicceto derecto istu exeeptἰonum exercendarum. Dc eo du- 3plex sere quaestio est, unae de numerci obiicie Rarum , altera de tempore obi Ietendi. De numero hoe quaesitum, liseat ne pluribus exceptionibusi eiusdem rei nomine simul uti. Movet exempIumphirium actionum δε eadem re coneunt citium
qualum consi .it una rant in eodem tempore ex
periri Iuere . Seg quod a toti non licet, id plaeuiti licere ei, unde petitur, ut pluribus excepitanibus, quamvis discissi modo ne se invicem destruant, eodem trmpore uti post i, hoc este eiu ut si in una roband a defecerit, ad aliam recorrere non Pr
es , quod . pert actori libet uni lsr, desendere reo non item. Non iniquum iii aetcire t ieessendi libertarem uno genere armorum clicum scriberet reo
vero, cui non feri per sui discndendi acultas,omn a ad defendendum arma suppeditare humanum est. De rempore obiiciendae exceptionis iti . in peremptoriis ius olim suit, ut in bonae fidei l dicἰis necesse non esset exceptionem in tio litis conrestari, sede Inrquansoque ante rei a iudIcatam opponere licerct. Cui non obstat, quod dieitur, ultra id quod in iudicunn d dumini est,exe dereporestatem iudieis non poste: nam in bona
fid i iudiciis verba ppi, iudicii dati excepitanem
taetram incladun r,cum i n his subeaturaudex iudicare ex aequo de bono: idqire vereres lignifieant, cum aiunt, exceptionet inesse bonae fidei iudisciis, his coni ne i ; etsi non exelatatur, satis tamen per officium iudicis consuli, LI.δε resse vend. l.hisi mori.8 4.LPiasinum. drsesar. .ι piane. 398. t. itido fiarier. In strictis veres iudiei s exceeti snem tu p incipio litis nomisatim conteilari nocesse erat, & vera reo agnoscente intem ionem actofis statim probari, vera dubitante tam Isiper omissuri, donee actot Intentionem suam probas-ler, antequam sententia serretur, ad diis alionem opponi se Textus clari ita sing.
tam postea objicere, nexo pro arbit io licuisse. Cuius e go rei st,rtisimum hoc argumeratum I in . Certuin est, ultra id, quod in iudie Ium deductum est, itarci potinarem non excedere, I. g.
eomm. d. ν Arqui in strictis iudiciis nihiI in iud, cium claductum intelli si potest, de quotis nomaperte
396쪽
perte eontestata st. Nam sive veterum iudiei rum ratJonem considerare volumus, palam est, exceptiones in iure apud praetorum proponi de-huille, qui deinde formulae eas ineludebat, sive mutatam postea iudiciorum formam , constat eamdi m judicis potestatem mansiste liberam in bonae fidei iudieiis, in contrarii, adstrictam ἰis rebus, quae nominat Im in judicium deductae sunt, ut proinde in his nihilominus necesse fuerit exceptionem in exordio Iitis comestari. Atque Ita sep is me reser ptum est, postquam iam a Diocl. I. I. c. de ped. jus. sublata euet iudieis dandi licen. tia, ι.ε. t. s. c. hoe ait. L 9. depνaser. long. temp. Quibus non obstat ι x. csent. rest. mn ρσ1. Nam omissa, ibi d. ex d I.8. O 9. hae tit. accipere debemus , non quarum nulla mentio inὶt o saeta , sed quae contestatae postea omissae, id est, dilatae sunt
ad probationem Se disceptationem . Don. add. I. 8. num. 7. Gudelin. 4. e. 8. ViNM. Recti Mine te habet haec Vinnii observatio. Nana in iudiciis stricti iuris exeeptio erat inserenda sermu
lae, alioquin eius rationein habete non poterat iudex, e. g. D parer, c um Tιuo centum dis os in eum in eentum eandemna , m parium sis .
Et inde est , quod Tribunorum plebis implorari posset auxilum, si in formula omitteret exceptionem . Cie. siua y.--. 4 3o. Eo rigore non opus erat in actionibus bonae fidei, quia illis e eeptiones ineste eredebantur. Et hine iudex ea rum rationem habebat extra formulam'. Inde iam iacile patet in iudieiis stricti tu is exupi; omnes opponendas fuisse in iure, adeoque ante litis contestationem , in sudieiis b. f. etiam in iudicio post litem eontestatam. Cons. Gel. Noodr. de Inribd. I, 3. de fati. σ ιιμν , I s. de form.
ε emend. col. mal. e p. s. HElN. Citterum plurium suffragiis probatum, usuque receptum est , ut hinjus generis exceptiones etiam non contestatae usque ad sententiain recte obiiciantur et vid. Myns. I. obf. χε. Marant. s s. num. 3 a. Gail. I. obf. 74. num. 1 3. v vel . far. num. 7. quod eo lacilius nune
admittendum, quia discrim n iudiciorum bonae fide; districti iuris paene lublatum est , ut alibi' dc monstravi. Exceptiones te iudicatae, tu i si in randi, & transacticin f, hoc speciaL habcnt , quod impediam lis Intressu in , mod a paratam earum reus probationum habeat: unde S litis finitae appellantii . . Christin. d. deeis num. T. Gudelin. ι b. . ea . 7.s a. l. Quamquam ii initio oppositae non sum ad impediendum processum, nihilominus postea opponi potiunt ad iustitiam caula . Chr l in. d. dee num. 18. seq. Sciamus autem, ea, quae de crantestatione harum exceptionum diximus, dicta else de exceptionibus facti , quibus aliquid factum esse in rendimus, qui d proinde & probare debemus,
ut intelligitur exl. ιn exceptronibu . I9. de Prob. quae enim quaestonem laeti habent , non potiunt
intelligi in iudicium deduci, nisi laeti contesta lane. Diversa autem causa est exceptionum iuris, id est, earum, quae alicui conditioncipia Personae uri tribuuntur, qualia est exceptio di-
visionἰs epistola D. Hadriani fideiussoHbus tribu
ta . Nam hoe genus contestari neeesse non est,sed sussieit quandoque, ante sententiam allegati,i. . c. d. siduus'. 8e ibi D. Ant. Fab. c.ses, Meritis desin. l. n. a. N mirum auxilium dἰvisionis sicla
sub appellatione N persona sidere usibris in i dicium deduci intelligitur, cum fideiussest iure tribuatur, hoc ipso quod fideiussor est. Duae stomnino exceptiones teremptoriae sun t,quas non solum necella non est initio litis contestari, sed quibus etiam non allegatis ut licet in executi ne rei iudicatae , nempe exeeptio Senatuscon-
alti Maeedoniam& Velleiani, L tr. de Sc. auo. Id quod mirum videri non debet placuisse in iis
exceytionibus, quae publicae utilitatis causa maxime introductae sunt. DD. nostri etiam plures huius gene is reserunt in I. l. c. de rejnd. . . c. de jur. O sua. Qu. Gail. I. abs g. n.. s. O seqq.
9. num i 8. Merul. lib. 4. dis in P. 4. sect 3. h. 4. cap. r . Exceptἱones dilatoriae, cuiuscumque eae
generis sum. s paveas dempseris, inter exordia litis, hoc est, ante litem cyntinatam, opponi
debent. Quin & disceptasi, probari, ει deci
lutionis, non defugiendi ludieii, sed solutionis dimendae gratia oblecta, seu, ut vulgo loquumtur, non ad impediendum processum, sed ad
merita cauta opposita , cujus initIo eontestatae probatici demum a reo ec qitur, postquam actor intentionem sisam probavit, quod refero I. -- e Monem. ι9. c. de probas. cum Gudelin. Lb. . e. 7.βε . r. Sed de liquae hujus gene vi demum post i tem eontestatam nata iit, veluti si novae caulae pollea einerserint, ob quas iudicem tamquam suspectum reeusare lieeat, non est ambrufiendum , quia huiusmodi exceptio post ereptum iudicium obiici possit, eap. is. deos delet. Sichard. ad i. t 3. c. de pree. n. s. quamquam iaptivilegio fori superveniente hoe locum non habet, ι. . d. jiarie. Idem I viis esse interpp. nostri volunt, si exceptio gravamen sueeestivum, ut loquuntur, habet: euiusmodi est exceptio loci non tuti vel sti specti. Myns. a. abs. 74. Gail. . s. a. n. 3. Si elia id. d. oe n. 6 Item si reus exceptionem sibi competere in laeto errans ignoraverit , e. q. p. hoc rit. Cnvar pν. quaest 26. n. r.
Illud eertum est, exceptiones dilatorias, quae II adversus inhumanam solidi petitionem Omp ratae sunt, non solum post litem eontestatam ante sentem iam obiici posse, sed etiam post rem judicatam in ipsa executione, ι. t s. l. i7.9. μιι Iol.
Ratἰonem reddunt, quia hoc genus cxceptionis non impugna sententiam, sed moderatur vires iudieati. Idem obtinet & in exceptione restitutio riis, sid visi. 33. de re itid. & in exceptione cede darum actionum, i se i. g. r .ae Deius. Item in excepti me non imple ti e Intractus, veluti pret non soluit. De qua DD. in I. l. c. vijαν. Dct. ign. Gail. 1. Obs 27. Zang. da exclari. can. 8 p. 88. Tantumdem dixero, si exceptio i udi,
397쪽
Hum retro reddat nullum, qualis est exeeptio quam rationem hoe Inst tutum habeat , nim missit si proeuratoris, I. Iseet.14. c. deprae. si modo ut eunctis rei defensionibus initio allegatis , i Ixhaee vera exeeptio . Moribus multorum tribuna-ldex ex iis statum eausae eliciae. Variatur enim Iium nune ta comparatum est , ut reus Omnesistatus causae, eam intent ne actrirps probata ein exceptiones, quas habet , simul εceoniunctimieeptio postea opponitur . Et quid opus est acto- initio litis proponere debeat, peremptoriasque rem longum tempus magnosque Iabores S sum una eum dilatoriis. Quod vocant procedere adiptus probandae intentioni suae linpendisse, si ea. Omnes fines Caeterum protestari eon evῖtreus, exceptio tam dem obiiciatur, quae initio obiecta se hae exceptionum eum uiatione nihil damni holeum stat Im a lite retrax; stet Tres tamen lanebiturun sed ex illis sibi desensionem recte atque exeeptiones , quae in tribunalibus nostris solae ordine velle tribui. Damhoud. pram eiu east lyst. 8c per se proponi possunt, exceptio Melinator;a Imbere. U. fori lib. r.eq. yr. Myns. 4. ob . 8 ssori, litis pendentiae, & litis finitae, juxta im demi. lib. 4. dist 4.ses. q. tri. 4. eap. I. Christin. strua. cur. Holt. art. 88 iunct. an. I . Ampliat. vol. . deeis. I7 . niam. r. Gudelin. lib. 4. e. T. O art. I 2. ord. Inst. Groenevv. de ιι. abras. ad FELI. O cap. 8.sL . r. in m. ubi etiam docet, hune tis. IV .
Replicatio qkid sit UT e ςπxio actorem exclud t, ita reia l
pi eat Oreum , l. a. f. a. de exc. est quT nihil aliud replicatio, quam secunda actoris allegatio ad firmandam acti nem suam adversus exceptionem a reo oppositam . Itaque & repliealta quaedam exceptio est, sed quae a parie actoris venit, d. I. g. I. unde a Paula dicitur contraria exceptio , quasi exceptiΟ-nis excepti , Lexceptio. 12. g. I. eod. quamquam propriὰ exceptio appellatur ea defensio, qua reus utitur ad excludendam actionem. Τ Ε x T U S.
De replicatione is Interdum evenit, ut exceptio, qua prima facie se sta videtur , tamen iniquὶ noceat. uod cum accidit, alia allegatione opus est,
adiuvanae a toris grana r qua replicatio vocatur ἰ quia per eam replicatur atque re. Ioloitur ius exceptionis . Veluti ctim pactus est aliquis eum debitore seo, ne ab eo pecuniam petat, deinde postea in contrarium pactisunt , id est, ut creditori petere liceat: s creditor agat, ct excipiat debitor, ut ita ldemam condemnetur , se non convenerit, ne eam pecuniam creditor petat, nocet ei ex mptio : convenit enim ita. Namque nihilomianks hee verum manet, licet postea in contra-
νικm pacti t. Sed quia iniquum est, creditorem excrudi , replicatis ei dabitur ex
dium rei, replicatio actoris , l. 7. I. II. c.de ex
Rglieaιia Meatur J Quae & si quaedam e eeptio est , sed quae a parte actoris venit , ἀι.2
γter ea exceptao J Quia pactum prius per posterIus non tollitur ipso iure, sicut stipulatio per stipuIationem, si hoc actum est . Quia in si is putationibus ius continetur , in pactis factum versatur, I. 27. g. r. de pas. id est, quia pacto non liberamur nisi contestatione pacti: at per st putationem novantem , per stipulationem Aquilianam & subsecutam accepti lationem , etiam sine aliqua defensionis eontestatione . COMMENTARIUS.r Eul eatur I. si unus. 17. s. v. cis pact. &eonciliatur eum l. Stichum. ys. S. natur
lis. 4. de solui. CVm exceptio in speciem iusta , revera Iniquae est, opus est alia de sensione adiuvandi inseris gratia . Ut ecce. Creditor, qui decem mutuo dederat, pactus est eum debitore , ne ab eo peterreto Postea cum quereretur cred tor , nullam sui lle eausam debiti remittendi, obtinuit,ut nova conventio interponeretur, qua placeret, rursus
ei petere licere . Hic si creditor agat, & excipias debitor, obstabit agenti exceptio : nam prius Pa ctum non tollitur per posterius ipso iure, sicut stipulatio per stipulationem, ii hoe actum sit, putali novandi animo posterior interposita sit, ι. Imri ι I. 27. g. . de pact. Caeterum quia iniquum est, creditorem excludi, alia defensione adiuvatur ex posteriore pacto convento , quae exceptioni oppetita eam t Iidat, &nostris replicatio dicitur, ι propterea quod per eam replicatur& resolviturius exceptionis, hoc rear. l. 2.f. I. O a .eod. The philus reddidit, ἀναλδετα ε ε ἰσχύς:
398쪽
VA excepi orus resolvitur . Rhetores firmamentum appellant. Nain desini tore Cicerone in pam xit. cap. 29. Firmamentism est , quod ad labefacta dum rationem tea nostris exeeptio ὶ sesertur. Aten in , inquis, obligatio naturalis ipso iure per pactum tollitur, I.Stichum. 9s. g. naturalis. q. deflui. cui consequens videtur, quod pacti etiam hae vis sit, ut ipso iure obligationem priorem reponat in tristinum statum, perinde ac si pactum prius interpositum non fuisset. Min me, inquam: nam cum non obstante priore pacto de non petendo obligatio & actio ipso iure adhue competat, fieri nequit, ut exeeptio debitori pii re pacto quaesita posteriore pacto ita tollatur, ut
ea agenti creditori in iudicio opponi non possit. i Atque hoc significat Iurisconsultus in cl. si --27.9.2. de pact. cum ait, in pactis factum versari. Rntea dixerat, in stipulationibus ius contineri. Au, mpactis factum versatur; id est , ut esto ii terpretor pacta quidem nobis prosint ad liberationem , sed facto nostro, si quis initio litis pactum sit eontestatus, eiusque pacti exceptionem in iudic um deduxerit. Haec enim eontestatio Ndefensio cum in iacto rei posita si, recte dicitur, in pactis fictum ad liberationem versarii eadem que hic exceptionis & replicationἰs ratio . In 'Apti titionibus, inquit, rus conirnetur: id est , per Iripulationem novantem , per Aquilianam eamque secutam acceptilat onon , hoe asequimur, in ipso iure liberemur, non facto est quo nostro, , non defensionis contestatione, aut acce pii lationis exceptione & object one . Huc pertinet, quod idem Iurisconsultus in L qui servum. 3 4. g. l. de obi. O ML scribit, eum , qui rem sibi commodatam surripuerit, teneri quidem Sc commodati actione & condictione , sed alteram actionem per alteram perimi aut ipso iure aut per exceptiCnem. Significat enim, eum quis ipso iure liberatus est, poste eum tuto negare se debere, & quamvis exeeptionem in iudicio non m
ponat , absolvi debere, si ex pr ilina actione solvisse se quandoque apud iudicem doecat. si velo
N I B II S. De triplicatione. r. Et si rursus ea prima facie ih a M.
aeatur, hed propter aliquam ca im acto. r. ιmPte mceat , ramus alia allegatιone opus est, qua actor adjudiethr; quae dicitartriplicatis. De eaeteris exceptionibus. 3. Quarum omnium exceptionum Uum
interdum ulterias , quam diximus, Orietas ne Ictiorum ivtro cit, quas omnes apertisus ex duesorum Iariore volumine facile est cognoscere.
COMMENTARIUS. 1 Hodae ultra duplicationem non praeeri no ex
SI replicatio & ipsa prima fronte iusta, revera
autem iniqua sit, contra euna datur reo duplicatio: & rursus contra duplicationem actori triplicatio : & sic deinceps nomina multiplicantur, quoties vel actor vel reus objicit, allegationumque ultro citroque modus est inunitus, i. i. f. i. hoe tis. Vetum hanc licentiam uoste litas metuo resemandam putavit, ue movus allegationum ni iuni multiplicatus non tam explicet causam , quam linplicet . Itaque hodie in bene constitutis Curiis placet, non procedi ultra duplicationem ν 'nisi ex gravi causa iudex aliter decernat , puta ob novi, & ad statum eausae pertinentis facti alterationem . Vid. Or . cam. p. p. 3. rig. m. Im bert. I . Inst. Hr 3 6. Ampliat. Dpr. r Iollam .
exemplo hane rem illustrans ostendit, cur necesse non sit ultra duplicationem progredi. Co cessa autem ex causa actori triplicationes reo sit inui concera intelligitur quadruplicatio, & ita deinceps, Me l. ιιι. dist. 4. ρLI. 3. -
De duplicatione. I. Rursus interdum evenit, ut replicatio, qua prιma Iacie iusta est , iuisu. --ceat. Quod cum accirit , alia allegati ne opus es, adjuvandi rei graIιa , quae um
lae ex ccpriones fisejussori diu
prosunt, vel non. q. Excep ioves autem, qu. bus debitor defendatur . plerumque accommodariolent ese
399쪽
rur: quia mandati iudicio redditurus est eis,uod ei pro eo solverint. Oua ratione re s
e non petenda pecunia patius quis cum eo fuerit, placuit, perιnde siccArrendi m esse per exce tionem pacti conventι illis quoqM i, sitia pro eo obligatιsunt, ac se etiam cum ipsi pactus esset, ne ab eis tecunia p. teretur . Sane quadam excepi ones non sola ν ρ his accommodam . Ecce enim ae bιtor, si bonisisis cesserit, ct cum eo creditor experιatur 4 δε-
fenditur per xxception m. si bonis cesserit, Sed hae secutio fideiussoribus non datur :ideo Atticet, quia qui alios pro debitore ob ligat, hocmμxime prospicit, ut cum facul. ratibus lapsus Iberit debιtor, possit ab iis ,
Exe sis Iasonis ex causa maris enses Sene--, .s T T Trum exceptio, quae debitori compelli, ad I alios, puta haereae , fideiussoresi transeat, nec ne, ex genete exceptionis definiendum est. Nam quaedam exreptiones in rem sunt, quaedam in personam ; sive quod idem est, quaedam eausae seu rei, quaedam personae cuiusque cohaerent . Rei eohaerentes exeeptiones sunt eluti rei iudicatae, doli mali, iurisiurandi , quod metus causa, pacti conventi in rem, Senatusconsultorum Velleiani & Macedoniani, dee. ι. 7.f. l. hoc
Me. Persenae cohaerent eveeptio Pacti, quo nominatim eonvenit, ne a solo debitore peteretur, ι.νum xx. da pact. ne quis ultra quam facere potest, conveniatur, d. ι. . in ρν. item praescri-io moratoria, utpote beneficium Principis pedinale , L l. F. a. de eonst. Prine. ι. privilegia. m. de res.j-. Primi generis exeeptiones etiam sueeellotibus & fidei in loribus, reliquisque accessionibus dantur,d.ι. . f. . I. omnes. I st. Meiar. de exeopt. ιβ tibi. I . S pactum. s. eum aliquot
i dejussori prodesse, nimirum quia alioqui nec
ipsi reo profutura essee : quippe a quo fideiu:
sor, quod solvit, iudicio mandati reperere potest, s.fiqaid. 6. sis'. de fidelissi. t. mandaia. I 4. c. Od. Hi ne quod a fideiussore petitur, σω -- - a reo exigi, scribit Ulpian. I. adversus xy. de Neere. Q. Quod si nulla sit mandati actio, puta ti donandi animo fideiusserit, exeeptici reo eompetens fideiussori non proderit, i. q..d diactnm. r 1. de pact. I. s. s. pen. de . me. D de non perenda neωn a J Nisi no innatim id actum, ne a solo debitore peteretur . non etIam a fideiussoribus: nam tale pactum, quia personale est, ad fidi jussorem non pertinet , quemadmodum nee ad haeredem, t. nisi. 22. Lidem x s. s. . depact. Putarem tamen, hodie etiam tale
actum fideiutari prodesse debere propter ben eium ordinis novissilio iure fideiussoribus trib tum , quod alioqui faciIe per collusionem re rum eis auferri pollet. Hoe & D. Cuiaeius in
Debισον si Mnsa suis eesseris' DebItor, qui er ditori suo bonis cessit, si iterum eonven atur, tu e ri se potest exceptione cessionis bonorum I neque tenetur, nisi quid alleuius momenti postmodum aequiserit: quo tamen casu adhue in solidum
conventus exceptionem competentiae habet, ne
ultra quani facere possit, eondemnetur, I. 4. past δε es. bon. Haee autem exceptio, uti Sc eae terae omnes,quae adversus solidi petitionem comparatae simi, personalis est, non e ausae, sed per-χnν inhaerensi di ideo ad alios non transit, L 7. r. de exeo't De quo plura sub g. uti. de aq
suam personam, tanquam mahis idoneam, se stituat pro persona debitoris principalis, metito areetur ab iis defensionibus, quae propriae sunt personae rei, dismet aliteri ibuuntur. Exceptio Lla sonis ex eausa aetatἰs, quae minori in int grum restituto datur, mixti generis esse videtur, de partim pro bene fieto eausae habenda, quia etiam haeredibus minoris datur, etsi ipsi sunt maiores, L . de restit in ἰ-εεν. ι.minor, 8. S. πυ. de minis. partὶm pro beneficio personae, quia δε- negatur fideiussoribus ejus, i. ia eanfa. 3. pr.
nisi forte salva sit ereditori iudieii in alium translatio , ι. minoris . de moenν. add. Myns 4.obf. g.
res 4. νε s. s. Plane si quis pro minore doloaὸversarii cireumvento intervenerit, ex hae ea usi quae minori competit exceptio, ea pro beneficio causae omni in parpe habetur,ut etiam prosit fideiussori. Nee intrum, cam etiam maioribus ex eadem causa eadem exeeptio detur, d. ι. . l. de except. ι.uti. c. de Dej. min. Maurie. e. 24. Odd.
400쪽
Dig. Lib. 3. Tit. I. C. Lib. 8. Tit. I. Tatio ordinis, Usum ma tituli.
Postquam de actionibus , earumque ord in l
ne, progresiu, & cum exceptionibus lcongressu , dictum est, non ineonvenien- lter subiicitur tractatio de interd di s ι lquippe quae Ad ipsa actionunt inllar obtinent, Ss vim eorum ae potestatem spectes , id est, quod iis consequi volu rins , re ipsa actiones sunt runde & actionis verbo contineri dicuntur, ι. lactis ni . 37. d. obi. ct aa Denique de olim excruci interdicti adversas non parentem actio da- lbatur, & postea ambagibus interdictorum sublatis placuit, ut rceia εἰ protἰnus actio possessoria proponeretur, sp/n. O uir. C. e Dr. Unde& Coa positores titulum ae . inscclpserunt, De uterdictit, Ave extraordinariis actιonibus, Oe. D cmur primum hoc titulo, quid sit interdi .ctum , & quae latici nominis ; deinde variae traduntur divisiones, quae genera, eorumque species incndunt. T g x T U S.
Continuatio de definitio. Sequitur, ut drypiciamus de interdictis,
seu aettonitas, uua pro hιs exercentur. Erant autem D terdi f.ι formae atque conceptiones
verborum, qaibus prator tu hebat aliquid sieri, aAt gera prob. beb.rt, quod tunc maxime
fiebat, cά-- de possessi ete aut quas possessione
inter atiquos conIenuebatur . N o T AE . Max me eum d/ pclusione J Alt maxime, quia quaedam interdicta proprietatis , aut quali pro-
de causa pol se ilionis potissimum interdicta proposita, ut huiusmodi controversiae, in quibus lut plui muni ultra tu igium proceditur, N manibu, non icii petatur , quam celeriimc componerentur, 1. ἶ g. . de usus .uam' postes ne i Rerum scit. incorporaliun ,
3 c-r poli simum de p. sesione proposiua SEM actionibus, quae pr. his exereentur J Nam tempore Iustiniani necesse non erat interdi ctum reddi & impetrari, sed loeo laterdictorum
actiones recta introducebantur, ut docet S. ωιrihujiss ιιIuli. Forma atque eonceptiones verborum J Interdicta certis verbolum formulis constabant: id quod ex singulis sere titulis libes 43. . . euivIs licet animadvertere . Itaque interdictum , si veterem sot- imulam spectemus, sic recte definietur: Decretum praetoris certis vel bis conceptum, quo iueausis possessionum vel quasi possessionum iubebat aliquid fieri, aut fieri vetabat, prout id rei,
de qua agebatur, conveniebat. Nam alias petitur, ut possessio restituatur, aut res exhibeatur ;hie praetor restitui aut exhiberi iubebat. Alias qui rem tenet aut ea fiuitur, petit, ne sibi tenenti aut fruenti vis fiat: hanc emtor fieri vetabat. Aut jubebar aliquid fisit Sine constitutione iudicit. Nam pὲ mor ad stipulationem interdictum petentis aaversario ad te vocato sne sorma iudicii interdictum reddebat , certa verborum formula iubens aut vetans aliquid fieri. Quod si
interdicto paritum non esset, tum aut manu ministioruni deere tum suum exequebatur, aut civilius ex causa interdicti actionem & judicium da
bat, LI. g. . si vena nam . mul. t.3. pr. ne virgat ei,
qui in D s. Totoque iudicio sallitur Theophilus ,
interdictum definiens enuntiatum praetoris non
deeidens hypothesin , sed quomodo de ea iudicandum sit, iudicem insormans. Postea placuit, actionem sine isto circuitu recta proponi: ut hodie interdicta nihil aliud lint, quam actiones quibus de possessione disceptatur.
Tune max/me eum de possesone J Ait, maxime: v quia suaedam interdicia propcletatis aut quasi Propselatis causain eontinent; veluti de itinere actuque privato, de aqua quotidiana S aestiva, de locis saeris S religiosis,l. 2.9.2.hκ tιt.L3.g. asti. I I. eum fg.seqq de itin. actisqMe praν. t. I. g uiride aq. quot. ae, . quamquam haee non idio dicuntur causam proprietatis continere, quod non sint de posscssione aut usu rei tuendo : sed quia cuni sine de his rebus principaliter, per consequentiam adiunctam habent causam proprietatis, aut velut proprietatis, dum elaeet, eum vincere in hoc usu, qui ius,de cuius usii agitur, ad se potinere osten
Tuld.nta Et hoe est, quod dicitur in d. l. r.5 Dir. in huiusmodi interdictis totam quaestioncni finiti, id est , & possessionis& propHetatis ; cum illa quae sunt de sola possessione vel quasi possessione
tantum sin t praeparatoria , S ubi desierint, incipiat secunda actio, I.ult.c.quorabo. .quae & princ
palἰς dieitur in nulti. lo.c de jud. Ideo autem de Icausa possessionis potissimum interdicta propo sita fuisse videntur, ut hujusmodi controversae