장음표시 사용
21쪽
liuntur. Neutrum vero horum in homi nem , in America victurum, ibique moriturum cadere posse ex relatione, in E ropam missa, nemo non videt.
Relatus L s .Μarcus deNira supra meritum res quidem exaggeravit; at exaggerationis hujus ratio quam facile patet; quod enim vir hic barbaros procul remotos Christo initiari cuperet,id vero sine ductisuisse norum in has terras coloniis futurum desperaret, pia quadam fraude cupidorum animi erant irritandi, ut temporali ipsi cupiditate ducti viam Evangelico stern
rent, at nec haec fraus in exploratorem nostrum cadit, quod Hispani, occupata jam Calisorniae parte meliore, suos ibi alerent Evangelii sui doctores, qui citra hanc escam propositam latius versus Arcticas Regiones progredi poterant, sive scirent,
Calisorniam esse cum reliqua America continentem, sive insulam existimarent.
Ex qua ipsa relatione id etiam discumus, Calisorniae littus occidentale cum Tropico Cancri magis esse parallelum,
vulgaribus inreis depingi id, psum
22쪽
psum solet, ipsamque hanc regionem a Grad. Long. Ηomanniano 2FO. 2 O. Σ Ο.& ultra, sub gr. Lat. o. ad ΑΘ. esse, adeoque nequaquam adeo esse Septentrio
natem, ut a frigoris excessu & frigida fit &infoecunda dicenda, potius, eum a multis sinubus non tantum ted & fluviis rivisque rigetur, de ejus foecunditate nequaquam est dubitandum.
Neque dissentit a Mappae nostrae de- erminatione ipsa relatio Iesultarum, anno 1697. in Calii orniam profectorum, Legio consilio Mexicano oblata. Fatentur enim se, & Septentrionem & Μeri diem occidentemque versus proiectos, diversos reperisse populos, qui, inter lelicet mixti, diversiis tamen utebantur linguis; Regionem, etsi aestate calidam, Rad oram maritimam aridiorem, In mediterraneis esse . temperatiorem, neque umquam nimium aduri, potius tempore pluviae cadentis videri qlias aquarum diluvium, dein vero pluviarum vicem sustineri a rore abundantissimo, terram scundante, & mensibus Aprili, Μ lo G
23쪽
Iunio quadam mannae speCie Permixto. Addunt, se toto quinquennio insignem aeris percepisse salubritatem, nemine ex iis, etsi gravi stimis laboribus Obruerentur, vel infirmitati vel morti subjecto, nisi uno tantum Hispano & una muliere exceptis, quae imprudentia sua mortem visa se accelerasse. His jungunt regioni , planae, amoenis vallibus ornatae & pabulo copioso semper luxuriantis, non insignem tantum amoenitatem, sed & Decunditatem, utpote quae omni pecorum genere super- hiat, rivos, piscosissimos & cancris inprimis uberrimos, rosetis, vineis sylvestribus& salicibus tegat, fructibus & Μexicanis& sibi propriis, uti & sicubus diversi coloris toto anno abundet. Addunt in haeregione reperiri quatuordecim genera frugum , quibus poPulus alatur , qui illis adhuc jungat radices arborum, plantarum. que, inprimis vero Tuncα, & cibum, pani similem, ex iis norit conficere. Μ gna hic reperitur earum radicum copia . quae cibo condiendo inserviunt, eundem hie usum praestant laseoli rubri, cucurbitae & Μelones aquatici summae magnitu
24쪽
hanc ipsam ubertatem ita auget terrae bonitas, ut plures istiusmodi plantae tertium quot annis fructum eumque maturum
hominum suppeditent commodi . Quae ipsa solius naturae commoda si hominum lin colenda tellure & deducendis aquis industria adjuverit, pereximiam sibi spon- , dent felicitatem & frugum fructuumque
omnium Europaeorum Pro Ventum multo iditissimum. ig. XV. His terrae bonis animalia jungunt
nobis nota & Californiae propria, cer VOS, lepores, cuniculos aliaque, feras vero inter, duas numerant species, ovibus nostris lnon omnino dissimiles, quarum una la-lnam gestat texendis variis rebus quam aptissimam, utraque nutriendis hominibus quam maxime inserviat; &, ut leones, cattos sylvestres, aliasque novae Hispaniae lferas nunc omittamus, memorant: Pecora, a se in Calisorniam importata, uti & armenta gregesque scecunditate nequaquam fuisse dest tuta, porcos vero exterminari decretos, quod vicos nimium foedarent.
25쪽
Volatilia quod concernit, videre hi
exploratores non tantum hic omnes aves
Mexicanas, sed & fere in ipsa observatas Hispania , columbas, turtures Isa laudas, perdices delicati saporis , eaSque magna copia, anseres,i aliasque & fluviatiles &marinaS volucres. Ipsum mare piscibus plenum reperere, iisque saporis praeclari, inter eos celebrant, Trichias, Sardas, Thynnos, qui ma' u etiam capi possint, adjiciunt inveniri etiam hic Cetos & o-
uini testudinum genera. Littora vero conchyliorum cum talis reserta, quorum plura ipsas conchas margaritiferas mZgnitudine vincant. Ad quae accedat laI, non eX aqua marina praeparatum, sed in salinis repertum candens, & crystalli instar pellucens, adeoque durum, ut ma
gna tantum vi comminui debeat , & quod ipsum in Novam Hispaniam , ubi sal d est, magno cum lucro possit deportari. f. XVII. Imprimis celebrant jam a duobus se- eulis ad littora Californiae uberem Μargaritarum piscationem, quae ipsa Europaeo rum animos ad Californiae possessionem
26쪽
capiendam aut figendum in ea stabile domicilium jam dudum excitarit, censentque exploratores nostri ingens Regio aerario accedere posse lucrum, si suo sumtu Rex eam Piscationem institui jubeat. De M tallisodinis non dubitant, quod in Pr vinciis Cinatoa & Sonnorra, sub eodem cum Calisornia climate sitis, metalliso-dinae sint copiosissimae; sed nos, hoc illorum ratiocinium vix aliqvjd ultra possibilitatem
Ipsos amplissimae hujus regionis inc
Ias quod attinet, eos magno esse numero, praecipue Septentrionem versus, scribunis addentes: esto vici eorum viginti, triginta, quadraginta aut quinquaginta familiis constent, omnes tamen domibus destitui, utpote contentos, qui se arborum umbra contra diurnum solis ardorem , inter se vero implicatis arborum ramis foliisque adversus noctis incommoda defendant, hyeme vero in antris subterraneis, solicite cavatis, bestiarum more, numeros deliteieant, ab omni vestium usu, utpo te quibus viri carent, alieni, cum Mmi
na, modestius licet vestitit, simplici etiaret
27쪽
vestitu, a pellibus belluarum aut re alia obvia petito, sint contentae, virorum vero & mulierum pervulgata ea sit oecupatio, ut fila ducant, quorum materiem ipsis subministrent lorigiores herbae, quae lini& Cannabis vicem suppleant, aut eortices etiam certorum stuctuum.' Ubi fila haec tenuiora fuerint, vestiendo corpori aptantur, crassiora vero in saccos & retia deinde praeparantur. Praeter haec is adhuc virorum labor scribitur, quod ex herbis fibrosis & serratis vasa, cum mensaria, tum culinaria, varia sorma & figura conficiant, quae ipsa coquendis etiam cibis, dummodo igni imposita constanter moveantur, inserviunt.
Ingenium quod attinet incolarum, illud & acre & ad irrisiones pronum depingunt exploratores, imo id iisdem assignant etiam, quod veritatibus Doctrinae Christia-nκ, quae a praeconceptis illorum sententiis abibant, & mascule & acute sciverint
sua cogitata opponere. Quod tamen major in illis non reperiatur ingeniorum cultus, id non inique adscribimus defectui omnis
28쪽
publiea aliqua auctoritate constituti. Ut ut enim Lunam videantur colere, ejusque honori crines ponere, eosque sacerdoti-shus suis ad varias superstitiones offerre, nulla tamen communi lege inter se copu-ilantur, sed quod cuivis familiae arrisit, id sin ea legis obtinet vicem , at eadem operat variis dissensionibus, bellis, caedibusque latissimam aperit januam: Haec F. Μ. Pi ico Lo retulit in literis, Guadalaxarae diei
f. XX. Quod si quis, septentrionalem Cali-
serniae limitem constitui hic a nobis, velit; ei respondemus, non ignorare noS quidem, complures esse, qui sub gr. Lat. ΑΙ. long. 22Ο. eam a freto Aniani termi nari credunt, id quod ipsum Mappae eta iam otundunt Homannianae. At nos fretum illud cum Martino M ARTi Ni o in Relatione de Tartaria suspectae saltem fi dei eo ut quel habemu8, donec certiori ex ploratorum fide ejusdem existentia stabi. Iiatur. Ut ut enim id etiam Hollando. rum & Gallorum relationibus demus, quod, ad Cali forniae creditum limitem,
sinum aliquem deprehenderint, qui in
29쪽
trorsus terram altius penetret, quam ipsis libuerit suis navibus explorare, n mmen ex eo statim inferemus, atque li 11-nus ille fretum sit; quod Asiam & Americam separet & Septentrionem versus 1upra Sinas & Iaponiam sese extendat. Quantum enim in mari Rubro, Vel unuCaliArniae errarint Hispani exploratores, dum illum ipsum cum freto Aniant coninjungi insulamque Callirniam constituere vanissime somniarunt, jam a nobis g. 7.
'Ipse, modo citatus, Μ AR TINIUS ex Sinensium libris refert, genti huic creditum, atque si terra Iesso, Iaponiae eon- finis , per i . graduum spatium, adeoque, ut illi computant, coo. fere miluaria: perpetuo & continenti tractu procurrat, in varia regna dispescatur, quorum ultimum & ipsi Calisorniae proximum sit regnum Quivirae. Sed multa
sunt, quae Vetant, ne Sinensium libris Π dem omnem adhibeamus. Eum enim
populi hujus legibus vetitum sit, ne extra Regni sui limites facile exeant, peregrinis vero sub poena capitis vel nocte unica md 4 Con-
30쪽
continenteSinarum commorari fuerit prohibitum, non apparet, profecto, qu ratione terrarum adeo dissitarum cognitionem genuinam potuerint ipsi assequi. Accedit . quod Quivira Floridae, novo Mexico & Calisorniae sit finitima, ut Hispanorum relationes, Vasquii Coronati suscepta expeditio, testantur, adeoque regnis illis, a MARTIM IO memoratis, ne
quaquam possit esse contermina. Id optari quidem posset, ut curiosi naturae exploratores & in has regiones studiosius inquirerent, ut ea, quae in his terris Dei Magnitudinem & perfectiones testantur, tanto distinctius possemus intueri; Sed, quod ea videatur regionum istarum indoles, ut lucri cupiditas aut nullum hic aue Perquam saltem exiguum ab iis stimulum sentiat sibi subdi, cognitionem regionum istarum distinctiorem casui alicui fortuito aut curioso alicujus animo reservatam, arbitramur.