Bernardini Tomitani ... Introductio ad Sophisticos elenchos Aristotelis. Eiusdem Breuis methodus diluendorum paralogismorum per diuisionem præter illa quæ Aristoteles habuit in Elenchis quam methodum ex dialogis Platonis et ex Aristotele nuper inueni

11쪽

LIBERHOen, ut tibis cysaea restondente asseruntur alipianti periculam 'ciat.sophistica est captis cli stam persa id, qua qris inapparentem spientiae steciem tendenset apud bares inanem gloriam ambiens fisere restondentem nititur.Proinde sophisticus apparent supiens dicitur no en

ueritatissititiosi grat,sii morbo ucatae sipientis desiderio potius tenetur.Qκomodo vero ut um alia Fando sub veri jecie obrepat illudatisi incautos,scile ostenderimus,f qusdum is moralibus his fimilis produxerimusquae huie negotio peropportuna ac consientanea ridebwntur. En immoralibus summ- nnii seu uirtus intentio ac siopus. Contingit tame ut multis modis a bono declinet humana ratio, iquoties uitium fib refus ecie comprehendi quod ρο Poeta aliquando ussi est tectatum reliquis,decipimur inquit sterie resti aud autem ' partim ex oblatili latensi raraetim ex humans rationis isopi quae boni m a malo. t tuo tutem a vitio siecernere ne aea quod foteles er Eufrathium in Moralibus longa oratione coprobati idem quoque iudicium in s eculabilibus. Nam cum iri iris ueritas fiscopus ars istensio , plerunq; ut phantasiae iudicio duciti ea essesngamus; pια nullatenus uera sunt: atsi is hunc modum a recto ueritatis tramite defecit M. fi fusi mconcipiat animus Ab ueris ecte opinabile sillum est is uer νο βrendi propositum fit,captis β ιιι siilaritur,de qua' in praesinti habendus eii sermoa ac de causia Ioanesnam muricus in prioribus sophisticum dixit ita feris; ensinu, quoties ham na ratio phantos conues ea concipit qμα uera non sin ueri milia tamen es rosenta nam phanπιasiae opus liberius est ense ars intellectu. Siquidem intelle

12쪽

eitant in coripere potest,qus uera sunt,pimam Gmetrum esse com e u rabilem nemo late sit, sere Mi l l lotele in posterioribM.Pariter edi sensita ea tantum periri liar conli lentia sunt: ph rufa etiam animi figmentia deprehendit, q ibi uuna animus conceptione essitati, nunquam tamen nat a conflare possunt φ οβ ut phantasiae uis adplura sisi dipundat αρ hiet,quum intelle Ius D sensuit propterea sophistica ratiocinatio rationis opus est ubi si ratis comitem phantasiae tradideri ac sibi os dam ferit individuum. Sed uideamus num sophi licae rationem lassio iudicis habere possumus:iλη.ex natura operibus alio pacto cognoscitur.Etenim q s ὸ Naturaggnutar,qusdam sunt quae ex ipse natinae prope'o I t ut homo erecta facie procedens,duobu3 cm Mus totide lacertis ac lungi digitis praeditus, si ipse idem homo innascatur aut pluribin hora membroriria ut dor maris i mutilaris partici lis,totum id praeter naturae propositum feri distram. Sic ubi ratio ueruratiocinium coalit, quod ipsa obierarconsecuta est. 'uero fisum conclusiionem ex apparentibus ueris assumptis cui 3 pr ter propo itum aliquid licit, quod ita mons pro um est premadmodum th apud nata ram. Id cpios ex rerum ais entium ordine Uendrius, quod rhiloponin in priorum commentariis ostendit, usia enim eius ηρα di in piorum generatio inifrmis Er permutabilis est, ut ea omni r in simpliciter neceseris appellanturiqueti Mero luet nos perfant in pluribus tamen reperiri dicun Itur,asia rarissime cotiet t.qus necessuria ac permuta bilia in ad demon ratiavi arrisit dors ,ps iis prur ii bis ad dialecticu,caetera uero ad litigio . Pretisti Cud

13쪽

LIBERebstat recte ab Aristotele festum es,ut ad perfictum ami, absolutionem etiam de hoc genere ratiocinii duos libros, constri erit, pos non de s bis licis Elanchis nuncupauit, sed phillicas potius redargutionei citiusce rei causam ustulerκnt Alexander o Philoponus hoc modo.Num Arisbteles libros Aphi licos edidi ueluti salutistrum antidotum, quo sopbistarum ueneno terre auxilium interdum posses

mus.Verum illud non ignorare oportet,quod cum de elenachii hissophisticis habenda fit ratio, prius hanc ratiocinii speciem Gniemus,post a caueris distinguenda est, s ad

hanc institutionem non attinent,ut proposito eo de sto babenda ratio est ncilius caetera per eluamur.

Quid fit Elimbuis ogismus,Captio qκotuplex πcur Sophistica ratio Ma sit. Cap. III. dicitur απο του pod deprehendeo refignificat ne uero aginemura sonat; unde ex ria latifica agmentatis hoc nomine appellari potest: uerum additur Sophisti haesignificetur ea quae peripsim Iit doceptio, φ hoc modo a demonstrativo oe Lalectio froαςsmo fering mriptorium demonstrativus iacet tantu ijs permutabilemlibententiam persuadet. Dialecticus fidem rei dubiae scis, ν opinabilem ueritatem cor equenda prora ponit. Sorum neutram prolat Elenchus ille Sophisticus r.em alii siti Wum,alii hcipuli ura, alii carustarerni, alucaptiosium,alu colentissim, alii sophi licum appetantis, uero captio fructus est tr facultas flenchi, haec ita delim.

tur. Captio est deprehen is restondentis,cum ui rationisi laqueatus, cipitur. hanc nonnussi duplicem statuunt, in

uerbo π in riptur alii triplicem n loquendo, scribendo

14쪽

pronunciando. Uermista animaduertem litigio. foth gismos tria habere machinamenta, primum omniuillatio est, ex epia tota ius Dissis consilit, probatio est deinde ex qua dialetilicin , statem ratiocinandi simili tertium est ista contradititio, qua firmatur consciturq; SO phlica ratio. Elenchus interdum reprehensenem figmsecas uel co prehcsonem, T idemst podritur,latini nonnunquam indicem uocanti nam quemadmodum librarum indices pulchritudine π uarietate colorum: hin os exornant ita hi itidenturge antium habitui uenustastem erga rationem quandam Verre . Sunt er Elenchiproceriores margarit 'siliatum longitudinem haben. Di propterea Iuvenalis. Amribus extensis magnos commisit elenchos. 'Proprie uera Llenchus cauillatoria ratio est, cuius tria es genera reflatur Ari oteles. Primum est ubis3 Myμοι in materia delis nussumus, κύ)rogismi firmum otii nent Aer m σψumpta coilli ni quae probabilia videmur, sed monsiunt: ut insubiecto exemplo, . Omne linum est amabile, Mori est larum gitur,

Alter avsmus est, id probabitet propositionei assumst,

uerum si Sctam formam non ferus ut in exemplo, i nis homo anisul est. Omnis eluus animal est, Cmnis epius homo est,

Hic enim ex puris affirmativis assumptionibus se in sici , Dura. sed tertiumgenus est edim fregismor m , m

15쪽

LIBER

Nu ri bila est animal. Qui in materia tantum peccant tu ab Aristolali lassost appellantur, nam thso ού litigios dicitur, is est assumptiones non probabiles ueluti probabiles corsit. qui uero in forma peccant Paralogismi dicuntur seu apparenites Elenchi. Psiuigrethus uero siue o graphus quari genus sagismorum Incit, di est se qui detorquens demonstrantem ex principiis ueris,sed male accepit, fissum ossendi exemplum est. Omnes lineae a cetro ad circtfrentiἔ ductae aes ales sunt. Sed duae lateae a centro ad circumferentiam in non molis

bus circulis ducumo,

Lineae igitur illae aequalis erunt. Falluentis principii acceptio est, quotuam id inta turtantum is eode circulo,non pluribus cur inaequalibus. Haec

enim Dr non plures neq; pauciores dioerciis sint Brogis,' moraras hillicorum iuxta Aristotelis decreta. Uud tamen animaduertere debent studiosi, digerensium hanc sumi inter Deudographum fistogismu-lusosam,s tametsi uterili uideatur assumere propositiones non proobabilei ac fi probabiles essen litigio ui tamen frequentius si quoniam sese per omnes partes alicuius cientiae dissaenodit. Pseudographus uero circa principia ficientiarum tans tum uersatur. Sed ut stygismorum disserentias uberius ac facilius teneant adolesienses,libet hanc methodum diu ua ante oculos proponere,quae suprema capitas ogismorum

16쪽

Aec enim di se immam eras& -ο si diuitis, tun alia ratiore sum Iecerit Arrii latinisela ros,

D rogismus sophi inu

lam auris Informs In utroque Elenchul psitagra. t Topicus Telativos

17쪽

LIBER Horibus,o in topicis, r in libris Elinctorum. Non tamen qui dialectisos sirogismos multiplicant tum ex prosblematum ipsin m multitudine,tura locorum,praesierim se; cundum eos qui uel a Abstantia ducuntur, uel ipsum conses' quinitursubflantia,uel a causi sumuntur,uel ab effectibus,

uel generatione,π corruptione,uebabu bus,uel communit cidentibus,tiel extrinsicus, uel ab authoritate Ο rei iudicio,vel similibus o paribus,uel proportione uel malo reer minore et transiumptione,uel oppositis π repignatibus, uel permutata analog uel mediis, uel Ausone. Quod opus nimis anxiu fore ac iniuc dum recensuimus. Latius tamen de his distum est a nobis in topic is. Us ue

l ro adsophi icol attinent siro μοι sequenti totilla dilis gentissime subiiciuntur.

18쪽

, st

eeptio est, vel cir

Diues prans, uo

VAt . di

ad idem eodem modo bone

19쪽

LIBERDocet superior diuisio quot mois in elencia set λῆpollo sumptis primis duabus radi ibin, ρια sint rei ipsa atq; oratio et quidem omnis deceptio aut in uerbo est in re inflatim propositit Aristoteles. in renationibus Diuisici, Metapbilici de Sophistae r. stem de Sophistarum finibus quos terminos

i ae virili prima conditis est, quod determissi tam ficultatem haut resticiat. inde nihil propriel . i. concludit:sed tantum incommuni materia:rursus in hoc ai

mune cis caeterarum ficientiarum Abiem ex praedicatis ne, Dialemcae uero ex applicatione. Postremo ex inter i rogatione procedendo distulat in utro parte relidissi quanquam impersimus γλ eruditus. 6Ρηdratii in genium tensandorex quo tentativa diritur, letaphifica itatum citra interrogationem demonstrat.sed nec ignorare' vorte quaquam plura sunt laterrogandi genera proprie tamen hoc pertinere ad Dialemcum quippe qui ob id in terrogat accepta quarii res οψου set instantis. Per . cunitatio potius ad demonstrativum pertinet, id interro gat,ut ficis. verbum enim πυποι roων perci statoriam uertimus,quae ea interrogatio est quingratia diabstendisti' fcur Zecipiendi Itala,quae I bybca appellaturanterrogat enim I hi a no alia de causinis ut G a restonsone imperitu circunueniat,ac tendiculis illaqueet, quoafrit quin modis;quos metas uocant,o sunt reflanti nentiri co

20쪽

nes committendo, u de ita fines prodem quoi Elenchum, Mendacium,Admirabile,Solicismuσnigari dicunt. Haec definitione cognostenda mi. I . I li I D I d

p Qiud Redargutio. Falsi , Inopinabile. Blaesi': . . . mns, avo. cap. s v. ο; D circumrent' cogis oppositam eius quod prius concesserat, habere sententiam: utputa uel negare quod Hirmauerat,vel liram re qMi priui negauera ut si quom assuerauerit terra se maiorem arboribus sophista huc in modum ipsam iraque do redarguet, . a.. Quod exuAt maius est excesso,at 'Vi vi

Arbores excedunt terram ccirco: Arbores sunt maiores tellure.

FALSv M Est quod nullam habet uerit sit steriem

consephista urget hunc in modum. v ii quicquid currit animatum est,ate i.

. . Currus currit ucirco . . .e a Currus animatus e l. M ,

Odi, um esse omninosophista convincit. INOPION A BIL E uera est quod praeter omnium opinione af frtur maxime uero supientum tur famigeratorum hominii, quis argumenti ui,deflectitur adeo ut re concedat, Ps sis praeter omnium opinionem uel sententiam:uerbi alta commessuinio ei istacem esse diuium ducti, ir si