장음표시 사용
11쪽
motum determinet, purificatis, ut aiunt eonditioris bux. XL U. Et an nos affirmamus omnes a singulos materiae motu et, quos I na ut conspici miti quiuiis productione omnes, Omnesque dis structio ite toris ei utitur caeteraque omnia materialia line nomena ab ipsa materia in se iapsam prii duci. Iuxta tuam eam, tiam repulsiones omiurgae attraciones, ituri in materia agnoscunt RGenitor s, nihil aliud erunt, nisi determitiationes materiae ad eos sui ipsi us motus, quo hic in nunc ipsa per se ipsam pro duri juxta diversas Orporum Caeterorum circumstan tias, qua rationem habeant conditionis, quam Schq ici dicunt, sine qua non . . . . . ..
XLV. x hae sententia dua deducimu conclusiones in η taphysica pertractanda , ubi de ausis ficientibus , alteram contra Carte sanos , contra Peripa toticos alteram Contra artesianos a firmamus, adesse revera in natur. causa effetentes motus locales, rejiciendas proinde causas mere occasionales XLVI Contra Peripiteticos vero firmamu , huiusmodi Causas Teientes non esse ullo modo influentes . Negamus enim verum influxum . seu ut aiunt, virtutis ema nationem ae 1 imus, af etion s omne cujusviς Corpori ex ipso corpore te a Scto derivare, atque effici tantummodo ob vim ibi intrinsecam qui habet materiaci pia adeo ut sicuti Anima su 1 assectionες spirituales pues ipsam producit , sic materia per se ipsam pariter as-fectiones suas mater tales ficiat. XLVII. Hinc ea erit Corporum vi singuli materiae pirΑticuli compotens, qua si seorsum quodlibet in natura xistat, per se Uerct in eo statu quietis, vel motu uni sor mi in directum, in quo fidi politum; si alii alibi existant corpora , componat praecedentem motum Cum O- tu, quem determinant aliorum corporum diversae circum tantia .
XLVIII. Hae autem motuum compositio hoc pacto habetur. Si corpu in eadem directione mouebatur, in qua nova agit determinatio ad motum, nova celeritas adjun-
12쪽
gitur celeritati priori si movebatur direction eadjungitur negative, sive detrahitur . sorte aequa ii si nova producta ceIeritas priori celeritati, motus sistitur; si major motus ad oppositam plagam detorquetur. XLIX. Si potentia perpetua agat in Corpus eadem directione, perpetuo accelerarer, aut retardatur motus, idque vel difformiter, vel uni sermiter, prout novae celexitates sive conspirantes, ve oppositae, quae aequalibus temporis intervallis accedunt, aequale s sunt inter se, vel inaequales di quae si aequale sint, fiatque motus perpetuo uniformiter acceleratus, vel retardatus , spatia a qualibu temporibus 1 corpore descripta , cruor veluti numeri impares crescentes, vel decrescentes pro ratione celeritaris res entis, vel decrescentis. L. Si nova celeritas generatur in alia directione divers 1 ab ea, in qua corpus movebatur, corpus deflectit a priorOper lagonalem parallelogrammi cuiu bina latera ex primant, alteram celeritatem, ae directionem , quan habebat prius, alterum noνam Lita ut ad finem ejus tem pusculi, quo alterutrum percurrisset latus , percurrerit diagonalem LI. Et si ea nova eleritas perpetua actione potentiae per- p tu g neratur, porpetno etiam corpus a suo deflectit itinere lineam deseribit curvam cavam versus punctum illud in quod urgetur; ubi illud pmonstratiar areas descriptis a luptatalltti curvis esse semper temporibus proportionales, scilicet spatia illa plana elausa arcu diversis temporibus descripto , cicctis , quae ab eiusdem arcus extremi ducuntur ad centrum illud , esto
LII. Dum autem Corpus describit curvam , ob vim inertiaeco atur semper abire per lineam Ech m , quae tangit arcum curvum is ab eodem arcu recedere; qui conatus utpote a vi passiva deri a tu perpetuo eliditur a vi illa activa urgente corpus ipsum versus datum centrum . Hinc Piplai stillii 1 Litu nda vis erit in qualibet descripta curva, vis nempe tangentialis, centrifuga , centripeta illae dicendi erunt vire passivae, haec activa. LIII.
13쪽
LIII. Quod ad linea curvas spectat supradicto modo deseri.
pias, ea tantum indicabimus , quae ad Astronomiam pra requirunt ut , cujusmodi illae sunt, quae describuntur, dum Corpus quod umque proiectum versus quamcumque plagam , illi, follicit arat in clii tui centrum vitibu decrescentibus in ratione reciprocae duplicata distantiarum, sive eo minoribuς, quo dista imarum quadrata maiora sunt . Porro curvae lineae a corpore ita projecto, ac iujusmodi viribus in datum centrum acto, descriptae sunt emper conica sectiones, nimirum Ellipses , arabolae . vel Hyperbolae , prout vesocitas projectionis fuerit minor, aequalis, vel major respicctu diὶ ast uis fidam velocitatis quae si parum abludat ab illa celeritate , quae requireretur , si Corpus caderet motu uniformiter accelerato per dimidiam distantiam a centro virium , corpus cum ea projectum per rectam Oi rinentem angulum parum abludentem a tecto cum recta linei ducta a corpo re ad Centrum erit Ellipsis, existent gravitati centro in alterutro ipsius foco, eaque partim abludet a Circulo Graii reliqui autem cas bus erit magis, vel minus producta, prout magis , vel minus ah a velocitate disseret Uelocitas projectionis, de ab angulo recto is angulus desectet. LIV. Ex 1tii lego illud etiam consequitur , ut i System te plurium corporum circa commune grauitatis centrum
per Ellipses gyrantium sta maiori, nec minori velocita te projicienda haec sint, quam qua orbitam ita percuriarant, ut quadrata temporum Periodicorum sint proportionalia cubi distantiarum mediarum ab ipso soco, sive, quod i lam est, Semiaxium transversetum. . Si ho Systema projietatur secundum quamcumque directioncm ita, ut secundum eam directionem acquirant singulae jus Systematis partes velocitates aequales, pro
gredietur motu uni somni in directum centrum commvnoe
gravitatis, cuncta illa corpora progredientur motu illo eodem Elliptico circa illud commune gravitatis cen trum quod si totum hoc Systema attrahatur in aliud Di iij od Og e
14쪽
datum punctum in ratione reciproc duplieata distantiarum, poto tit ho ipsum Systema sive ipsius centrum cirea hoe punctum Ellipsim describere. LVI. Si vi , qu supradicta Corpora in centrum tendunt,
in ratione reciproca duplicata distantiarum s , uti ex supradiciis esse debet, o vim mutuam singularum male riae particularum gentium, ac rea gentium actionibus aequalibus, innumerae contingent perturbationes, quae e Crant magis exiguae, quo e corpora minora sint respectu corporis prope commune gravitati centrum existen iis, quo sint inter o remotiora , atque ita hinc inde a communi centro dispersa , ut errores orti ab actione . dantu magna ex parte elidi debeant ab aliorum allioniis huc Quae tamen perturbationes adhuc corrigentur a gis, posteaquam Otie singula ea corpora revolutiones suas peregerint, ut jam omnes, quas habere possunt, Oppositas postiones hahuorint ad se invicem LVI Hactenus hypotetice de viribus ii , quae in materi l. vi inertiae praedita haberi potuissent non de realibus, S existentibus ac primo de vi gravitatis, qua Corpora sul,lunaria in errae centrum tendunt , quam affirmamus in equalibu a Telluri centro distantii aequalem esse in omnibus , a quibuscumque aequalibus materiae particulis hine quaecumque corpora, remoto quolibet me dio resistente, libere sibi commissa aequali descendunt e Iocitate in super fietem Terrae. LUDI Eam autem gravitati inaequalitatem , quae pendulorum esse deprehendi raris cedendo a Polis, provenire assirmamus magna ex parto a vi est trifugi, quam Corpora acquiruns, quo magis ad aequatorem accedimus ob di-
parite factum suit, ut Terrae figura debuerit esse eom
pressa ad Polos, dia prominen sub quatore i ne nimi tum ineant inquae sub quatore redundarent. UX A peculiari Corporum sublunarium gravitato ad universalem iam gradum sapimus . Jam vero gravitatem, quam .desse diximus in Corporibu sublunaribus aequalem
15쪽
la omnibus aequalita materiae particulis, nune eum Ne vicino admittimus universalem adeout singulas materiae p1eticulas in singulas materiae particulas, quotquot sunt inmundo , gravitare Inrmemus, atque ita, ut in aequa-
Iibu dist,ntiis sit aequalis in aeuualibus materiae partieulis in inaequa ibus vero distantiis decrescens in ratio. De recipi a duplicati distantiarum. LX. Ope hujus gravitatis universalis una cum ii motuum legibus superius expositi , innumera explietantur Phaeno mena tum caelestia, tum terrestria in primis tamen explieantur singuli motu torius Systematis planetarii oeptimo juxta primam e pleri legem, ut Planetarunia Orbitae sint Ellipticae, Sole existente in altero eorum Beoci secundo , iuxta secundam epleri legem, cur Α- ruae, quas percurrit. quodammodo vertit recta linem ducta a Sole ad planetas sint temporibus proportionalest tertio, iuxta tertiam epleti legem, cur si conferanturbini Planetae quicumque, si ut quadrata temporum perio-dieorum ut ubi distantiarum mediarum a Sole.
LXI. Ne modo Planetarum primariorum motus explican tu cum tribus eplerianis legibus, verum etiam secunilariorum, componendo ilicet eorum motu circa Solem cum motu circa primarios. LXII. Itemis Cometarum motus explicantur ubi tamen
illud supponimus, quin immo invictissim propugnamus
contrae Vetustiores Philosephos, ac nonnullos etiam Re contiores, Cometas non esse vaporum, vel exhalationum cor periem , sed astra quael; perennia, seu ut aiunt, Corpora Mundo, aeva , quae eandem in specie orsitam do scribant, nempe Ellipticam, quam deleribunt Planetae Atque illud etiam propugnamus, Cometam, a nobis vi sum se finem anni 17so eundem fuisse, qui anno 16os. re 68a apparuerat , quemque Newtonus praedixerat rediturum post annos circiter θ'
LXIV. Nec minus ex supradicta gravitatis theoria deducuntur enim, cur atmosphura haec sese modo in morem eri-
16쪽
ni consor met, modo hartae, modo etiam caudae, meis hac ipsa cauda sit semper Soli aversa inclinata ad
parte a Cometa relictas, avitate has eas easdem Caeli parte spectante.
LXIV. Explie, tu deinde ope ejusdem mavitati celeberri
mum illud Phaenomenon Marini Aestus, cujus causam diutini laboribu frustra ac diu ante Neotonum conia quisierant vetustiore omnes, a recentiores Philosephi. Assirmamus proinde surtum , atque refluxum aquae ma
rina effiei omnino at ejusdem aquae gravitatu in Lunam LXV. xplicatur praetere juxta eamdem Theoriam uarora Borealis, desumendo Aurorae ipsius materiam cum celeberrimo Mairanio ab atmosphor solari jam innatan te supra nostram hane atmosphaeram, .ab ejusdem vicentrifuga ad polos projecta LXVI. mittimus plura alia Phaenomen , cujusmodi sunt
irr gularitates illae omnes,quae deprehendantur ita Planeta rum primariorum is secundariorum moribu , a Lunae potis imum, quae omnia pariter affirmamu a univorsa li gravitato dependeres sicut etiam praecessionem illam annuam aequinoctiorum , ex qua oritur apparens iIlelen illsimu fixarum motus in Orientem secundum directionem talipticiae.
LXVII. Exposita univorsali gravitate una cum iis Phaeno menis, quae inde deducuntur, exponenda jam sunt caeterae materiae vires, ex quibu caetera materiae Phaenomen deinde derivabimus. Has inter principem locum tenet repulsiva ilΙa vi in minimis agens distantiis, eruam cum Bosco vichi dicimus ea majorem esse in infinitum qu , distantia ipsa minuitur in infinitum. LXVIII. Huiu existentiam certo deduci ex centinuitatis lege adversarii ipsi jam ultro fatentur negant tamen O . tinuitati lcgem e contra hos afirmamus, hujusmodico tinuitati Irgetti omnino adesse in Natura, eamque potissimum servari in velocitatum production invictissimis aragumentis comprobamus, ac plane ostendimus.
17쪽
LXIX. Admisi huiusmodi vi repulsiva GIlud sequi neces
se est, nullam materiae partem esse alteri contiguam 4-tunt proinde prima materiae elementa omnino simplicia, Q nulli contiguis artihus composita, ataue inextensa uno verbo erant puncta indivisibilia LXX. Praeter vim repulsivam in minimi distantii , cinmajoribus distantiis attractivam, multo pluris agnoscimu in materia vires, quae inter duas illa mediant; Cujus modi illae sunt, quae se produnt in sermentationibuς, essetve entii adeo diversis, in quibus cum adeo diversis
velocitatibus eunt, ac redeunt, jam ad se invicem accedunt, iam recedunt a se invicem particulae. LXXI. Et licet nec numerus constet, nec quantitas liarum multiplieum virium, illud tamen a firmari potest, nec e a crescere, nec eas decrescere, nisi per intermedios gradus, juxta lcgem continuitatis mine eaedem optime ex poni poterant per celeberrimam curvam Bos ovi hianam exprimentem continuum illum transitum ex repulsivis in xttractivas,is ex attractivis in repulsioa per plure vi-e ex auctis distantii , donec ex uni parte ita artractivam Ne tonianam deveniatur, ex altera in repulsivam Boia
LXXII. Vires hactenus expositas convenire volumus inguialis quibusvis miteriae particulis, seu punctis Hinc a teriae elementa erunt inter se prorsus similia, homo. genea quod praeter caetera ipsa etiam Naturae analysis insinuat ac proinde hic , ut etiam in aliis pluribu a
Leibnitianis dissentimus, rejecti omnino iis omnibus prinis et ii vel ut salsis, vel ut male applicatis, unde elementor uti homogeneitatem idem evertore conati sunt.
LXXIII. Statuta materiae smpli itate is homogeneitate illud sequi necesse est, corpus physice consideratum ni hil aliud esse, nisi aegregatum punctorum mutuis viribus si, uti reali contacta inter se nexorum Corporum Uero tot diversas proprietates nonnis a diversa horum punctorum sui per omnia similium dispositione, ac compositione pendere.
18쪽
LXXIV. Atque ut ad ha eorporum proprietates tandem
deveniamus, ab impenetrabilitate , quae inter generale
primo se se objicit, exordiamur qua sano ex ill reput 1iva vi, quae imminutis in infinitum distantiis augeatur in infinitum poni fluit. Repulsiva enim illa vi tanta
est , ut evadere debeat infinita , ante quam unum male riae punctum ad alterum accedat.
LXXV. Extensio plerumque a Philosophis concipitur cum
ver eontinuitate eo juncta. Nos autem eam tantum ex tensionem admittimus in quoliuet corpore, quae non mathematice, sed physii e tantum continua sit: est hujus modi, ut puncta materiae alia sint extra alia in longum, latum .profundum dispersa , ac distantia habeant ali quas inter e licet ita proxima, ut eorum intervalla omnem sensum offugiant.
LXXVI. et extensione oritur gurabilitas. Porro si mente concipiamu superficiem quamdam ambientem spatium illud, per quod in longum , latum, profundum nostra indivisibilis puncta bi mutuo eo hae r ntia dispersa sunt, ideam habebimus figurae, quae non erit realis, sed omnino imaginaria Puncta enim illa in xtensa superficiem nullam ficiunt, qua includantur LXXVII. Cum jam con epimus ad figurae determinationem superficiem quandam ambientem spatium, per quod in longum, latum profundum nostra indivisibilia puncta dispersa sunt, habemus, spatium 1 superficie conclusum. 41rticula per spatium dispersas. Si seorsum con-sderetur spatium illud hastatur mole numeru pa ticularum habetur ista si vero limul relative considerenturis spatium, particularum numerus , habetur densitas. in densitas eo major est, quo pari mole sib jor milia , vel quo pari massi est minor moles adeo ut mensura densitatis fit massa divisa per molem. LXXVIII No materiae divisibilitatem in infinitum nec ad mittimus, nee possumus admitteres illi tamen substitui. mus componibilitatem p r quam in qualibet data corpori mole augeri semper potest ipsus denssitas, seu pun-
19쪽
ctorum numerus quae quidem componibilitas ad ea o
muta, ad quae id liberi solet in Physicis materiae divis bilitω in in situm abunde sumit, de eundem prorsus effectum pr1estat nec iis subest difficultatibus . nunquam fati solutis, quibus divisibilitas in infinitum hactenu op
LXXlX. Quod ad Ohaesonem pertinet , ea fortasse alii
corporum proprietatihus praeponenda erat, quandoquidem per ipsam materiae elementa, de ovibus jamdiu geramus, in corpus sensibile exurgunt quod nostrae fa- euitatis est primarium objectum . Nihilo tamen minus cum ex ea pronum sit ad corporum differentias gradum facere, de quibus mox erit agendum , eam inter generales cor porum proprietate postremum locum habere voluimus. Jam vero ad ahendam cohaesionem in nostro Systemate sati est, ut materiae particulae, seu ponsa in iis inter se distantiis reponantur, in quibus nec vires agunt attractivae , nec repulsivae cita tamen , ut nec remove iriue ant, qui in attractivas nec admoveri, qui in repuI- si vas vires incurrant. Huiusmodi autem puncta haberi dicimu in iis limitibus, quos adhaesionum vocamus, in quibu a distantiis repulsionum fit transitus ad distantias a
LXXX. Hactenus de generalibus, nune de particularibuet proprietatibus. Et primo quidem generatim perpendendum est ingen illud plurium generum distrimen quod habet potest inter diversas punctorum congeries , quae constituant diversa genera particularum, sic malilatarum LXXXI. potest primo haberi diversa earum particularum mole sub eadem massii secundo diversa massi sub eadem moles tertio sub eadem, massa, mole diversa figura quarto sub eadem figura, densitate , mole haberi potest diversa punctorum distributio . Ex quibus tam diversi particulis certum est haberi polle particulas . spum affulas ordinis superioris magis inter se diversas in ex his alias , atque alias, aucto semper earum discrimine donec deveniatur ad haec magna Corpora adeo inter se
20쪽
dissimilia, quibu conficitur Mundus hie spectabili tam LXXXII. Atque ur a solidis, ac fluidi initium saeiam ux
Solidi haberi dicimus per nexum virium attractivarum ac repulsivarum , quibus ita contineantur in adhaesionum limitibus corum partieulas, ut quemcumque aliquot par sicularum motum sequantur reliquae, promotae, si illae,
promoveantur rotractae , si illae retrahantur, con Uersae
in lalux, si linea , in qua ipsae iacent, directionem mutet Fluida vero haberi dicimus , cum desit huiusmodi
DcXus inter eorum particulas, cum eaedem particulae supersei constent omnino spherica , ac laevigata, ut sigimpressioni culeumque cedant, edendo faeil move- LXXXIlI. Nos in fluidorum particulis, seu manuli requi timus etiam elisticitarem quidem hujusmodi , ut ex
quacum aue Irin aedem comprimantur, aeque ipsae re agant per omnes sui partes, ut contingit in sollibu
lusorii, iati instat iv Acci firmam ris suae huiusmodi elasti ita te, quae habetiri ne potest Qquidem per Ela, si ne ulla sensibili compressibilitate, explicari miIlo modo
posse aidorum pressioriem per omnem partem aequalom; unda nascuntur hydrostati ea , hydraulicae leges.
LXXXIV ino 1 e stiea, quomodo eadem haberi possint,
eae nostra theoria per se fluit. Sunt enim particula omne in quolibet mixto ita constitutae in adhaesionum limitibus, ut utra libet ex parte comprimantur , vel diastrahantur incurrant statim in viros repulsivas, vel attractivax, quibus ad eosdam adhaesionum limite iterum redire propes tantur. Atque illud in his contingere necesse est, ut ubi redierint excurrant ulteri u lai ne instapor plures vices: unde oritur tremor, isse illatio in .listri sati conspicua. LXXXV. si vero adliaesto num imite sint huiusmodi , ut quoties particulae comprimantur vel distrahantur facile eae possint in alio quam plurimos adhaesionum limites tuetur Pere, tune peracta quivi comprestione, vel distra aio