Poemata quaedam excerpta: Selections from the poems of Ovid, chiefly the Metamorphoses

31쪽

I. is Deucalion nata refla. 1 detque sibi Veniam, pavido rogat ore, pavetque

laedere jactatis maternas ossibus umbras. interea repetunt aptas obscura latebris verba datae sorti. Secum inter Seque volutant.

inde Promethiades placidis Epimethida dictis ammulcet, et Aut fallax ait A est sollertia nobis,

aut pia sunt, nullumque nefa oracula suadent.

magna parens Terra est lapides in Corpore terrae ossa reor dici jacere hos post terga jubemur.' Conjugis augurio quamquam Titania mota est aque spes tamen in dubio est; adeo caelestibus ambo dissidunt monitis D- sed quid temptare nocebit Θdescendunt, velantque CaPut tunicaSque recingunt, et jussos lapides sua post vestigia mittunt. Saxa - quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas' ponere duritiem Coepere Suumque rigorem, mollirique mora, mollitaque ducere formam. mox, ubi Creverunt, naturaque mitior illis Contigit, ut quaedam, sic non manifesta, viderisorma potest hominis, sed ut de marmore Coepto, Mos non exacta satis, rudibusque simillima signis. quae tamen ex illis aliquo pars humida suco et terrena suit, Versa Si in corporis usum :quod solidum est flectique nequit, mutatur in ossa; quae modo Vena fuit, sub eodem nomine mansit; Aio inque brevi spatio superorum numine SaXamissa viri manibus faciem traxere Virorum, et de semineo reparata est semina jactu. inde genus durum siumus experiensque laborum, et documenta damus, qua simus origine nati. Is

32쪽

II. THE ADVENTUR O PHAETHON.

O EGI Solis erat sublimibus alta Columnis,

clara micante auro flammasque imitante pyropo, cujus ebur nitidum fastigia summa tegebat; argenti bisores radiabant lumine valvae. materiam superabat opus ; nam ulciber illic aequora Caesarat medias cingentia terras,

33쪽

terrarumque orbem, Caelumque, quod imminet orbi. caeruleos habet unda deos, Tritona Canorum, Proteaque ambiguum, balaenarumque prementem Aegaeona suis immania terga lacertis, io Doridaque et natas quarum pars nare Videtur, pars in mole sedens virides siccare capillos, pisce vehi quaedam facies non omnibus una, nec diversa tamen, qualem decet esse sororum. terra viros urbesque gerit, SilVasque serasque, is fluminaque et nymphas et cetera numina ruris.

haec super imposita est caeli fulgentis imago, signaque sex soribus dextris, totidemque sinistris. Quo simul acclivo Clymeneia limite proles

venit, et intravit dubitati tecta parentis, o protinus ad patrios sua seri vestigia vultus, consistitque procul neque enim propiora serebat lumina. Purpurea velatus veste sedebat in solio Phoebus claris lucente smaragdis. a dextra laevaque Dies et ensis et Annus afSaeculaque et positae spatiis aequalibus Horae,

Verque novum stabat cinctum florente Corona; stabat nuda Aestas et spicea serta gerebat; stabat et Auctumnus, calcatis sordidus uvis; et glacialis Hiemps, canos hirsuta Capillos. v Inde loco medius, rerum novitate paVentem

Sol oculis juvenem, quibus aspicit omnia, vidit: Quae que viae tibi causa quid hac ait Varce petisti, progenies, Phaethon, haud infitianda parenti Θ' ille refert lux inmensi publica mundi, asPhoebe pater, si das hujus mihi nominis usum, nec salsa Clymene culpam sub imagine celat: pignora da, genitor, per quae tua Vera propago

credar, et hunc animis errorem detrahe nostris. Dixerata, At genitor circum Caput omne micantes

34쪽

ao I. πη A en ure o Haetaon METAM. deposuit radios, propiusque accedere jussit, amplexuque dato, me tu meus esse negari dignus es, et Clymene veros ait edidit ortus. quoque minus dubites, quodvis pete munua, ut illud me tribuente seras promissi testis adesto sdis juranda palus, oculis incognita nostris.' Vix bene desierat, currus rogat ille. paternos, inque diem alipedum jus et moderamen equorum. paenituit jurasse patrem: qui terque quaterque concutiens illustre caput, emeraria' dixi so vox mea facta tua est utinam promissa liceret non dare confiteor, solum hoc tibi, nate, negarem et dissuadere licet. Mon est tua tuta voluntas: magna petis, Phaethon, et quae nec viribus istis

munera Conveniant, nec tam puerilibus annis sue sors tua mortalis non est mortale, quod optas.

plus etiam, quam quod superis contingere fas est, nescius affectas Placeat sibi quisque licebit: non tamen ignifero quisquam consistere in axe me valet excepto. Vasti quoque rector Olympi, inoqui sera terribili aculatur fulmina dextra, non agat hos currusa et quid Iove majus habemus Θ

Ardua prima via est, et qua Vix mane recentes enituntur equi medio est altissima caelo,

unde mare et terras ipsi mihi saepe videre uefit timor, et pavida trepidat formidine pectus:

ultima prona Via est, et eget moderamine Certo: tunc etiam quae me subjectis excipit undis, ne ferar in praeceps, Tethys solet ipsa vereri. adde quod assidua rapitur Vertigine Caelum, rosideraque alta trahit, celerique volumine torquet.

nitor in adversum, nec me qui cetera, vincit impetus, et rapido Contrarius evehor orbi.

Finge datos currus quid ages poterisne rotatis

35쪽

obvius ire polis, ne te citus auferat axis Θ ssorsitan et lucos illic urbesque deorum concipias animo, delubraque ditia donis esse per insidias iter est sermasque ferarum.

utque viam teneas, nulloque errore traharis, per tamen adversi gradieris cornua Tauri, o Haemoniosque arcus, Violentique ora Leonis, Saevaque circuitu Curvantem brachia longo Scorpion, atque aliter Curvantem brachia Cancrum.

nec tibi quadrupedes animosos ignibus illis,

quos in pectore habent, quos ore et naribus emant, Isin promptu regere St Vix me patiuntur, ubi acres incaluere animi, cervixque repugnat habenis. At tu, funesti ne sim tibi muneris auctor, nate, Cave, dum resque Sinit, tua corrige vota. scilicet ut nostro genitum te sanguine credaS, mpignora Certa petis : do pignora certa timendo, et patrio Pater esse metu probor. Aspice vultus ecce meos utinamque oculos in pectora posses inserere, et patrias intus deprendere curast

denique quicquid habet dives circumspice mundus,

eque tot ac tantis caeli terraeque mariSque posce bonis aliquid nullam patiere repulsam. deprecor hoc unum, quod vero nomine Poena, non honor est poenam, Phaethon, pro munere POSCiS. quid mea colla tenes blandis, ignare, lacerti. 1 ne dubita, dabitur Stygias juravimus undast quodcumque optaris sed tu sapientius opta.'Finierat monitu dictis tamen ille repugnat, propositumque premit, flagratque Cupidine Currus. ergo qua licuit, genitor cunctatus, ad altos os deducit juvenem, Vulcania munera, CurruS.

aureus axi erat, temo aureuS, Rurea Summae Curvatura rotae, radiorum argenteu ordo.

36쪽

aa Adventure V Rhaethon. ME M. per juga chrysolithi positaeque ex ordine gemmae

clara repercusso reddebant lumina phoebo. Hodumque ea magnanimus Phaethon miratur, opusque perspicit, ecce vigil rutilo patefecit ab ortu purpureas Aurora fores et plena rosarum atria diffugiunt stellae, quarum agmina cogit Lucifer, et caeli statione novissimus Xit. 11sQuae petere ut terras, mundumque rubescere vidit, cornuaque extremae Velut evanescere lunae, jungere equos Titan velocibus imperat Horis. jussa deae celeres peragunt, ignemque Omentes, ambrosiae SuCo saturos, PraeSepibus altis leto quadrupedes ducunt, adduntque sonantia frena. tum pater ora sui sacro medicamine nati contigit, et rapida secit patientia flammae, imposuitque comae radios, praesagaque luctus pectore sollicito repetens suspiria dixit ias Si potes his saltem monitis parere paternis, Parce, puer, Stimulis, et sortius utere loris. Sponte sua properant labor est inhibere volentes. nec tibi directos placeat via quinque per arcus. sectus in obliquum est lato curvamine limes, sozonarumque trium Contentus fine, polumque effugit australem junctamque aquilonibus Arcton.

hac sit iter manifesta rotae vestigia cernes. utque serant aequo et Caelum et terra Calores, ne preme, ne summum molire per Rethera Currum. altius egressus Caelestia tecta Cremabis,

inferius terrasa medio tutissimus ibis. neu te dexterior tortum declinet ad Anguem, neve Sinisterior pressam rota ducat ad Aram: inter utrumque tene. Fortunae Cetera mando, imquae juvet et melius quam tu tibi, Consulat opto. dum loquor, Hesperio positas in litore metas

37쪽

humida nox tetigit; non est mora libera nobis. poscimur: essulget tenebris aurora fugatis. Corripe lora manu vel, si mutabile pectus 1 sest tibi, consiliis, non curribus utere noStris, dum potes, et solidis etiam nunc sedibus adstas, dumque male optatos nondum premis inscius axes. quae tutus spectes, Sine me dare lumina terris.

Occupat ille levem juvenili corpore currum, Iso Statque super manibusque datas contingere habenas gaudet, et invito grates agit inde parenti. interea volucres Pyrois Eous et Aethon, solis equi, quartusque Phlegon, hinnitibus auras flammiseris implenti pedibusque repagula pulsant. 43squae postquam Tethys, satorum ignara nepotis, reppulit, et facta est immensi copia mundi,

Corripuere viam, pedibusque per aera motis obstantes scindunt nebulas, pennisque levati praetereunt ortos isdem de partibus Euros. 16o Sed leve pondus erat, ne quod cognoscere possent Solis equi, solitaque jugum gravitate carebat. utque labant curvae justo sine pondere naves, perque mare instabiles nimia levitate seruntur si onere assueto vacuus dat in aere saltus, 16ssuccutiturque alte, similisque est Currus inani. quod simul a sensere, ruunt, tritumque relinquunt quadrijugi spatium, ne quo prius, ordine Currunt. iPSe pavet nec qua commissas flectat habenas,

nec scit qua sit iter, nec, si sciat, imperet illis. 1 o Tum primum radiis gelidi caluere triones, et vetito frustra temptarunt aequore tingui, quaeque polo posita est glaciali proxima Serpens, frigore pigra prius, nec sormidabilis ulli, incaluit sumpsitque novas servoribus iras. ste quoque turbatum memorant fugisse, Boote,

38쪽

quamvis tardus eras, et te tua plaustra fenebant. Ut vero summo despexit ab aethere terras infelix Phaethon, penitus penitusque jacentes, palluit, et subito genua intremuero timore 18osuntque oculis tenebrae per tantum lumen obortae. et jam mallet equos numquam tetigisse Paternos; jam cognosse genus piget, et Valuisse rogando et

jam eropis dici cupiens, ita sertur, ut acta praecipiti pinus borea, cui victa remisit 8s

frena suus rector, quam dis votisque reliquit.

Quid faciat multum caeli post terga relictum,

ante oculo plus est animo metitur utrumque.

et modo quos iIli fatum contingere non eSt, prospicit occasus, interdum respicit ortus. Imquidque agat, ignarus stupet, et nec frena remittit,

ne retinere valet, he nomina novit equorum.

SparSa quoque in vario passim miracula caelo vastarumque videt trepidus simulacra ferarum. Est locus, in geminos ubi brachia concavat arcus Scorpios et cauda flexisque utrimque lacertis porrigit in spatium ignorum membra duorum. hunc puer ut nigri madidum sudore veneni Vulnera curvata minitantem cuspide vidit, mentis inops gelida formidine lora remisit a quae postquam summo tetigere jacentia tergo, exspatiantur equi, nulloque inhibente per auras ignotae regionis eunt, quaque impetus egit, hac sine lege ruunt altoque sub aethere fixis

incursant stellis, rapiuntque per Vi Currum. os et modo summa petunt, modo per declive viasque praecipites spatio terrae propiore feruntur. inferiusque suis fraternos currere Luna admiratur equos, ambustaque nubila fumant.

Corripitur flammis ut quaeque altisSima tellus, aio

39쪽

sissaque agit rimas, et sucis aret ademptis. pabula Canescunt Cum frondibus uritur arbor, materiamque suo praebet Seges arida damno. Parva queror magnae pereunt Cum moenibus urbes, Cumque suis totas populis incendia gentes ais in cinerem vertunt Silvae cum montibus ardent:

ardet Athos, Taurusque Cilix, et Tmolus et Oete, et tum saeca, prius celeberrima sontibus Ida, virgineusque Helicon, et nondum Oeagrius Haemos. ardet in immensum geminatis ignibus Aetne, aeto Parnasusque biceps, et Eryx et Cynthus et Othrys, et tandem nivibus Rhodope caritura, imasque Dindymaque et ycale natusque ad sacra Cithaeron. nec prosunt Scythiae sua frigora Caucasus ardet, Ossaque cum Pindo majorque ambobus Olympus, asaeriaeque Alpes, et nubiser Appenninus.

Tum vero Phaethon Cunctis e partibus orbem aspicit accensum, ne tanto sustinet aeStuS, serventesque auras velut e fornace profunda ore trahit, Currusque suo candescere Sentit amet neque jam cineres ejectatamque favillam ferre potest, calidoque involvitur undique fumo. quoque eat, aut ubi Sit picea caligine tectus

nescit, et arbitrio volucrum raptatur equorum. Sanguine tunc credunt in corpora Summa Vocat etas

Aethiopum populos nigrum traxisse colorem; tum facta est Libye raptis humoribus aestu arida tum nymphae passis sontesque lacusque deflevere comis quaerit Boeotia Dircen, Argos Amymonen, Ephyre Pirenidas undas; et onec sortita loco distantes flumina ripas

tuta manent mediis Tana1 fumavit in undis, Peneosque Senex Teuthranteusque CaicuS, et celer Ismenos cum PhegiuC Erymantho,

40쪽

arsurusque iterum Xanthus, flavusque Lycormas, is squique recurvatis ludit aeandros in undis, Μygdoniusque elas et Taenarius Eurotas. Arsit et Euphrates Babylonius, arsit Orontes, Thermodonque citus Gangesque, et Phasis, et Hister. aestuat Alpheos ripae Spercheides ardent; aueo quodque suo Tagus amne vehit, fluit ignibus, aurum;

et quae aeonias celebrarant carmine ripas numineae volucres, medio Caluere Caystro. Nilus in extremum fugit perterritu orbem, occuluitque caput, quod adhuc latet ostia septem laues pulverulenta vacant, septem sine flumine valles. sors eadem Ismarios Hebrum cum Strymone siccat,

Hesperiosque amnes, Rhenum Rhodanumque Padumque, cuique suit rerum promissa potentia, Thybrin. Dissilit omne solum, penetratque in Tartara rimis

lumen, et infernum terret Cum Conjuge regem; et mare contrahitur, siccaeque eS Campus arenae quod modo pontus erat, quosque altum teXerat aequor exsistunt montes et Sparsas Cycladas augent. ima petunt pisces, nec Se Super aequora Curvi 26stollere consuetas audent delphines in auras. Corpora phocarum Summo resupina profundo exanimata natant: pSum quoque erea fama est Doridaque et natas tepidis latuisse sub antris. ter Neptunus aquis cum torvo bracchia vultu et oeXSerere auSu erat ter non tulit aeris ignes. Alma tamen Tellus, ut erat circumdata Ponto, inter aquas pelagi, contractos undique sontes, -qui se condiderant in opacae visCera matriS, Sustulit oppressos collo tenus arida Vultu et a sOPPosuitque manum fronti, magnoque tremore omnia concutiens paulum subsedit, et insta