Institutiones practico medicae, rudimenta nosologiae et therapiae specialis complectentes ...

발행: 1816년

분량: 807페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

721쪽

i umque tonum Optime restituunt remedia amari-

Cantia et aromatica, uti extractum trifolii fibrini, absynthii, gentianae, infusum radicis calami aromatici, tinctura Stomachica, elixirium viScerale, cinamommum, liquor anodynus Hos anni, spiritus nitri dulcis, et similia ad libitum modici

conflata, quibus refractae rhei doSes cum emo Iumento commisceri, Vel interponi poterunt. Decoctum granorum Cosseae tostorum languido stomacho non minuS gratam, domeSticam Suppeditat medicinam. 1252. Saepe Saepius morbis saburralibus tanta inducitur ventriculi sensilitas, ut non solum a quavis vel minima ingestorum mole gravetur, Sed etiam maximam ad vomitum retineat proclivitatem. In hisce angustiis decoctum corticis peruviani, praeparata martialia et Opium saluberrimum exhibent essectum 3 ad refractas tamen reduci debent doses. Inter externa Celebrantur fomenta ex herbis aromaticiS ut Croco parata, praecordiis superhabita; linimentum volatile inunctum , vel electuarium theriacae, forma scuti opi- gastrio admotum. Quibusdam et balnea tepida suppetias ferunt.

DI AETA.

1233. Victus rationem maximi momenti esse, jam inde liquet, quod febres saburrat eS plerumque e Victu pravo Originem trahunt, ac in Officina digestoria secura passionis agnoScunt. Quousque

722쪽

FEBRES

sordes in stomacho resident, ab omni cibo abstinendum, quem aegri alioquin aVerSantur. Evacuato hospite infesto substantiae eligantur digestu facillimae, uti jura carnium levi aromate Condita, meraca, Vel Cum pane trito Commixta, poma Vel pyra furnis tosta, olera teneriora, de COCta mu-cilaginosa orygae, vel hordei deglubati, ova SO bilia, gelatinae vino subactae, etc., quorum de lectus denuo a saburrae ingenio vario dirigatur,

oportet. Potulentorum Summa neceSSitas, et ratio

diversa jam ex supradictis elucescit. 1254. Febres saburrales, quae in tenellis expcido primarum viarum oriuntur, principem lacti S, ac proinde nutricis respectum postulant 3 ista vel erit mutanda, si nulla habetur lactis secretionem corrigendi spes, vel vero pusio prorSuSablactandu3, ubi peculi ris adparet stomachi in lacte digerendo in ortia.

1255. Morbo superato ad cardiacam et nutrientem transire licet diaetam ; aeger tamen emae Dem Saepe vorandi cupidinem animo consulto

Supprimere et domare Sciat 3 cibis multis simul ingeatis semet nunquam impleat, sed per diem crebrius ad lubitum, nec per horas definitas ex illis quid degustet, quae a medico praescribuntur, et in quae baud raro salubri fertur instinctu. Vinum generosum ad pausa cochlearia porrectum princeps stomachicum dici meretur. - Reliqua ad regimen diaeteticum Spectantia, uti aer, motus, animi quies, meditationum fuga, Somnus modera

723쪽

tus, licet minoris Sint momenti, Suam pariter ad promptiorem virium resectionem contribuunt symbolam. 1236. Speciales curae modificationes, quas febris saburratis complicata, vel topicis adfectionibus comitata, ejusque Symplomata moleSta aut PericuloSa exigunt, ex universae pyretologiae

tractatu, ac diversis hinc inde prolixius expositis regulis absque difficultate intelligi poterunt.

Tis sol, de febribus hiliosis , seu historia epidemiae biliosas. Lausannensis Anni 1755. Laus. 1758. Schxoder, Diss. de amplitud. generis febrium biliosarum. Goett. 1766. Sehmid v. Bellition. von Gallensiebern. Augsh. 1772. Fin ke, de morbis biliosis anomalis. Monast. 1780. Guideli, Diss. do febribus biliosis. Laus. 1788. Goldisii κ. neue Versuche uber dis Pathologia der Galla. Bamberg 1789. Wieher's Diss. sistens discrimen inter febrem pituitosam elhiliosam. Goett. 1790. Neli, su te sobbri hiliose. Milano 1822. Meli, su la condigione pathologica delle sobbri bilioso. Mi lano 1824.1237. Nomino febris h i l l o s a e Gallense-ber, galliclites Fleber), sors rectius ga Stro hepaticae dicendae, intelligitur illa, quam eminens adfectio Systematis χολοποιου felliferi ,

bilis exuberantis et qualitate alienatae major, quam par est, copia intestinis infusa, atque gastrismi inde Oxiundi phaenomena per totum decursum Comi

tantur. Febris a sodes, lipyxia, e pia laet

724쪽

FEBRES καυσος Veterum, Febris cholerica Frid. II Offmanni, Synochus causonides Gi l-b o r t i, Synocha ardens Sau vage Sit, Clio Iepyra S Wedia uerit, febris hepatio a Richteri, totidem synonymas SiStunt VO-ces pro eadem febrium specie designanda Creatas , quam , Statilio, Tissolo, Selleo et

Stollio praeeuntibus, vix non omnes ΠΟStΓBeaetatis modici lubentius biliosam vocitant.1238. Prisci aevi observatorum adtentionem effugere non potuit aegritudo, quae generi humano non Solum Coaetanea est, Sed etiam epidemicum , desinitis anni temporibus recurrens flagellum illarum mundi plagarum constituit, quae sub jugo caniculae, comburenteS aeStuS VomentiS, gemunt, et quaS medicinae incunabula agnoscere Oportet. Hippocrates in libro Epidemicorum febres biliosas earumque varietateS quadru-ginta duabus historiis ad unguem illustrat. - Galenus, Oxibasius, Alexander Tralianus et Caelius Aurelianus amplis verbis summam bilis in febribus procreandis dignitatem proclamarunt. Quod Seriori aevo, medecina fero tredecim saeculorum Spatio sub Servitute doctrinao Galeni oppressa, etiam pathologia febrium bilio-Sarum pauca ceperit incrementa, nemo historiae medicae satorum gnarus mirabitur. 1259. Licet pyretologiae perfectio Summis artis salutiferae restauratoribus, Frid. HOffmanno, Statilio et Boerha avio plurimum in

725쪽

CHARACTEBE GASI BICO. 13acceptis reserendum habeat; nihilo tamen minus inculta sermo mucuit febrium biliOSarum sparta, doneo splendidum ad Danubii ripas sidus tenebricosam dissipasset caliginem, incomparabilis utpote Max. Stoli, medicis, Hippocraticam artem

profitentibus, nondum mortuuS, neo unquam moriturus, cujus aureae ObServationeS li non possunt perlegi, quin summi ingenii admirationem moveant. - A dtamen praetervidenda non sunt co

morborum biliosorum novum persectionis gradum adepta ESt.

240. Jecinoris passio et redundantia bilis, quae essentiam febris biliosae ossiciunt, jam abunde indicant hujus socum in jecinore, et non in tuboenterico latere ; eam tamen gastricis feb ibus vel ideo adnuinerari debuisse, quod vitia bilis nec momento perSistere possint, quin tractus alimentaris in Suis muneribus alteretur. Est autem febris biliosa mox Symplomatica et Secundariis, chronico statui bilioso superveniens ; mox Sub- Stantiva et primaria, ex iisdem, quae jo-

726쪽

FEBRES

einoris adfectionem et polycholiam produxerunt, causis oriunda ; prior ad lentum inclinat decursum 3 POSterior semper acutum praebet adfectum.

1241. Nomine polycholiae, sive diat hos eos biliosae intelligimus illam reproductio. nis organicae Iabem, qua major, quam par eSt, fomitis biliosi copia generatur. Quamvis hepar unica sit bilis scaturigo, ac ideo in polycholiae

casu Semper alacrius secretionis muneri incumbat;

nihilo secius tamen polycholia vitium jecinoris mero locale haberi nequit, hocce enim viscus eduCendas et efformandae bili certo impar foret, nisi hujus liquoris elementa majori copia in sanguinis massa exstiterint, veluti praeparata, ac sors jam

HYPOTYPOSIS. 1242. Febris biliosa raro extemplo sine ullis praecursoribus invadit, quod quidem facile concipitur, si perpendimus ad ejus genesin plerumque praeexistentem diathesin biliosam, seu principii hiliosi abundantiam, ac proinde quandam,

etsi levissimam hepatis labem requiri. -- Phaenomena igitur nunc leniora, qualia temperamento cholerico propria Sunt, nuno graviora, quae Bltiorem polycholiae gradum indicant, in connubio cum illis, quae sebres generatim anteire Solent, opportunitatis componunt stadium ue uti flavo do oculorum diluta, anorexia, gustus depravatu

727쪽

CΗΑΗΑCΤΕΒΕ GASTRICO. 35 sensus plenitudinis ad praecordia, dysphoria universalis, insueta ad iracundiam et Stomachum proclivitas, inquietudo nocturna, languor Cum insuperabili ad motum inertia et lumborum dedolation E. 1245. Exordium sumit morbus ab horripilationibus vagis, cum Calore alternantibus, quibus brevi aestus diu vigens et gravissimus succedit, comite cephalaea dira, siti inexplebili, sudoribus in facie , vel toto capite extortis, pulSibu Sque BC- celeratis, plenis, non duris, nuno libero micantibus, nunc prae nimio OrgaSmo suppressis. Paritempore evolvuntur Symplomata, quae jecinoristion minu S, ao Systematis gastro in enterici munia diversimode alterata patefaciunt; vel si jam praeiverint ista, febris accessu mirum in modum excandescunt , atque labrilibus phaenomonis amat-

gamantur.

1244. Genas veluti minio tinctas rubescunt, ipse autem rubor savedine dilutus, vel ambitu flavescente circumscriptus cernitur ue tunica adnata oculi, omnes faciei parteS, quae ex natura Corrugantur, uti frons, oris anguli, Palpebrae, narium p .mae, neo non illa cutis loca, quae pellicula tenuissima instruuntur, colorem dilut ochraceum,

aut pallide virescentem graecorum χλυψον) contrahunt. Lingua, in principio munda, continuam o maritudinem sapit; paulo serius flavescentibus, illis, byssi instar, vel crassa admodum Sorde mucosa, flava obtegitur. Salivae albae, Spumescentis, instar soluti et in spumas acti saponis, insipidae

728쪽

i 6 aut amares entis, nauseosae copia insignis ori et faucibus infunditur 3 unde continuae screationis necessitas. Ciborum plena in appetentia, nauseis continuo urgentibus, in veram convertitur πο-

turitiones, vomitusque variae materiae, cum bile mox hepatica, mox cyStica remixtae, vitellinae, PorraCeae, aeruginOSae, atrae, amarissimae. Sitis moleStat vere tantalea cum instinctuali desiderio

aquae frigidae acidulatae, et aurae perflantis frigidae, unde cephalalgia immanis et calor urens temporarium capiunt lenimen. Regio epigastrica, hypochondriumque dextrum, intumeSCunt, ΟΡ-plentur, Calent, nec Sine dolore tactum perferunt ;aegri de anxietate premente et constringente queruntur. Bilis in ventriculo et duodeno coacervata, mole non minus quam Singulari Sua acredine, maxime cystica, cardialgias , faucium ardorem, vel et diros dolores colicos excitat. Quandoque tanta esse solet bilis copia, quae vomitu Spontaneo, Vel emetici ope rejicitur ,- et quidem, quod adhuc magis admirandum, Sub levissimo symptomatum adparatu , - ut ju Stam moveat SuSpicionem , eam in ventriculo non extitisse, sed sub ipsis vomendi Conatibus, ac antiperistallicis intestini duodeni contractionibus ex hepate et cyStido follea, citra normam in farctis, veluti emulgeri. 1245. Dum bilis deorsum turget, alvus intenso

flava, quasi ab adsumpto rheo, olidissima et liquida modico inter borboryginos et flatus fluit ;

729쪽

ipsae vero dejectiones interdum adeo acres sunt, ut anus inde corrosa et detrita sub molestissimo teneSmo atque continua desidendi cupidine san

guinem fundat dysent exta biliosa.) Si per

utramque viam biliosus ejicitur latex, truculenta exsurgit febris biliosae forma, cholera biliosa, calidioribus gonis familiaris. - Urinae oro

Ceae, SpumOSae, et ne Serum quidem cruorem innatans a flavedine et amarore alienum ESSE SOlet.

a 246. Quo gravior jecinoris adlaetio, quo mu-jor bilis motae, in qualitate alienatae ac essu Sae

ubertas, et quo altior febris comitis gradus, tanto facilius etiam in organis et systematibus confinibus varii generis turbae excitantur, inter qu32 delirium ferox, vertigo, Seotomia, SyrigmUS, ani mi deliquia, nervorum distentioneS, Symplomata peripneumonica et pleuritica, exanthemata accidentalia, urticatuin, miliare, Sudamina, rOSeola, ipsumque erysipelas haud raro Observari possunt ;varias febris biliosae comitatae formas constituentes, de quibus in decursu pyretologiae notatu digna exponere non omisimus. Intelliguntur indo disserontes febris biliosae modificationes ejusque plane proteiformis indoles. 1247. Duo juxta Max. Stolliu m percurrit

Stadia, primum cruditatis, alterum Cootionis dictum, quae communibus sebrium criticarum periodis, incremento videlicet et fastigio exacte reSpondent. Τypum tenet Continuum remittentem , manifestis exacerbationibus vespertinis,

730쪽

res mox quotidie aequali intensitate redeunt -hris biliosa amphemerina), mox alternis diebus

sibi respondent febris biliosa hemitritaea). Morbi

mora perquam varia eSSe poteSt; plerumque tamen nec ante Septimum solvitur diem, nec decimum quartum excedit, exceptis rarioribus anomalias casibus.

VARIETATES. 1243. Princeps, Summeque essentialis febrium biliosarum distinctio in simplices, compli- Catas et Comitatas, variis morbi primitivi

copulis cum contemporali aliorum Systematum organicorum labe , vel insueta Singulorum Organorum adfectione innititur.

1249. Febris biliosa simplex, meraca, impermixta vocatur illa, quae incitationis vitalis augmentum modicum et aequabiliter distributum sexcepta eminentiori hepatis irritatione), Simulque Symplomatum gaStriCO - biliosorum eam ad se invicem relationem offert, ut nullum prae alio excellat, abSente OmniS alius characte- .is sobrilis umbra. 1250. Febris biliosae complicatae, ommittendo innumera illa connubia accidentalia, quae cum diversis morbis apyreticis inire posSet, SequenteS Statuuntur species: I) Febris bilio-Ao- inflammatoria, καυσος Veterum proprie

talis, cui plerumque gravis jecinoiis inflammatio

SEARCH

MENU NAVIGATION