Oratio inauguralis de jurisprudentiae dignitate ... Antonius Matthaeus

31쪽

ΑNTONI MATTHAEI

ORATIO INAUGURALIS

Jurisprudentia Dignitate, Et Modis

Uod precatus sumtum temporis, cum ac- ciperem literas Virorum Illustrium Curatorum hujus Academiet quibus me evocabant ad Professionem Iuridicam, ut eveniret haec vocatio Academiae feliciter, idem precor iterum Deum pl. ax die hodierno quo novi mei muneris sumam auspicia, ut&cedat haec vocatio ad nominis sui gloriam ad decus,ad commodum,ad incrementum Academiae ut inter hos formidabiles praeliorum tumultus,inter hos

horrendos armorum fragoreS, inter ferrum, rapinum, tuba

rumque clangorem, inter flammas,&sanguinem, stragemque civitatum tamen crescat, floreat, inter alias excellat, ut regina,&domina, cui nihil sit par, nihil etiam secundum. Tu alme Deus,Soljustitiae,creator hujus univeis fons omnis bonitatis, omnis gratiae,omnis sapientiae,illustra hanc Acade natam illustra ejus Curatores, illustra ejus Antistites, illustra ejus cives, studiosos bonarum artium, illustra mos, universam hanc urbem; nec metu, aut terrore malorum imminentium. Sol justitiae, animos eoru in minue,qui undique confluxerunt huc ut adsorum Sapientite Te, precor, coninum,

tua incredibili vivi potentia praestemus nos viros praeste mus nos fortes, praestemus nos parentibus majoribusnnos qui& vitam sanguinem profuderunt pro patria,prius d lyram

32쪽

quam eam eveherent ad incredibilem illam gloriam, qua jam noret ' illustris est toto terrarum orbe etiam usque ad extremos&Garamantes&Indos Puerorum est Uulare Faeminarum est queri,d agitari formidine,&jam jam circumspicere qubddam fuga latibulum. Tu Sol Justitiae illustra nos, ut limus viri nihilominus inter ferrum Marma,& multo jam magis simus studiis addidi i quae omnibus seculis conciliarunt '

gratiam&gloriam ingentem iis, qui coluerunt laeec indefessis laboribus,ri instruxerunt etiam ad bellum ad proelium , ad arma, qui iis omnem suam operam voluerunt impendere.

Illustra ergo haec studia, o Sol justitiae, illustra Theologiam, illustra Medicinam illustra Philosophiam, sed inprimis illustra, o Soljustitiae, illustra justitiam, illustra jus rerum divinarum,& humanarum scientiam,qua nihil aliud vel ad pacem Praestantius, vel ad bellum utilius, vel ad honestatem praeclarius, vel ad utilitatem fructuosius, vel ad dignitatem amplius, vel ad urbis famam pulchrius, vel ad totius Hollandite atque

omnium provinciarum notitiam illustrius. Quae redigit in

ordinem tribunitio furores,redigit in ordinem gravem nimis

teipub.o in visim potentiam Quae hominem beatium,gravem sincerum,incorruptum, quadam aequitatis, majestatisque,ut ita dixerim majestate reverendum essicit. Quae omnia disponit,omnia dirigit ad omnia se extendit,& quemadmodum coeli immensitas universam orbis machinam ulnis complectitur, ita haec universa hominum negotia equitate &justitia regit continet, adeo ut eminentissima Philo phorum ingenia,

cum in ejus adimi rationem raperentur, eam omnium morta

lium Mimmortalium decantarint fulgentissimam reginam di dona inam. Scio inebam dicere. Scio me dicturum, quod jam dictum est centies. Scio etiam quam Verum sit illud vetus proverbium occidit miseros rami repetita manseros Verum

in praesentia quid dicam jam aliud Aut docturus jurisprudentiam quid quaeso tandem aliud quam jurisprudentiam

33쪽

commendabit discipulis, quaeso quid aliud extollet in e dilum, quam juris civilis incredibilem gloriam admirabilem splendorem, incomparabilem pulchritudinem, ut eo acrius accendat in iis, qui eum audiunt, amorem assectum illum, quo ferri oportet omnes, qui ad boni aequi aspirant notitiam,ne amplius mersi flagitiorum conscientia aut inter pectinem&speculum de singulis capillis eant in consilium, aut inter vinum xcrapulam, inter Bacchum MVenerem otiosi' desides nec solem orientem, nec occidentem aspiciant, sed invicta quadamin indefessa virtute ad Papiniani, Pauli, Ulpiani famamis eruditionem conentur accedere. Dicam

ergo non aliud, quam quod dictum jam olim est ab ingeniis

celeberrimis, jurisprudentiae eam esse magnitudinem, decus,& gloriam, ut non solum uberrima sit commendandi materia, sed&svlva quaedam ejus laudum impenetrabilis, immensa, infinita,& in perpetuum porrecta. Quae enim scientia, quae ars aut doctrina tam ingentem, tam admirabilem in animis hominum producit affectum, tam potenter propulsat injuriam defendit innoxios in efferatos animorum motus eX-stinguit' cohibetpQuae disciplina omnes undique allicit tan

ta dulcedine, tot praemiis virtuteS tot honoribus doctos, tot

laudibus sui studiosos muneratur, Massicit Quae ars aut scientia a tectis nostris ab aris' socis flammam , caedes, ferrum, rapinam tam strenue amolitur, quam haec praestantissima ars boni aequi, qu e Advocatis laudem, ' dignitates amplissimas, praemia facundiae, magistratibu se 'eriratis, cle mentiae magnanimitatis, justitiae, aequitatis gloriamidiit, de ut verbo rem absolvam, ne in re satis clara Videri possim loquacior omnis disciplina omnis scientia quacunqlle velimmensa quacunque vel altissima laude deprςdi itura it sane cς- rerarum omniti princeps&domina, sed si cum jurii prudentia veniat in contentionem jam submittidam secundas agere partes incipiet Scio es sermonem Vulgo gratissimum,qui habe- 3 turde

34쪽

de quaestu, de corradendis pecuniis, de pane lucrando incuJ sque materiae. Nullius enim o

sosculi, nullius arculae aut myrothecia tantum in permoven

dis auditorum animis potuerunt essicere quantum n me cit nuda ac Vix Latina Alexandri narratio, qui ad VI ω p. i. transmisit hoc in omnem

moriam quod Baldus, quo non alius Ictus fuit famari, ex sola substitutionum materia respondendo iuratve

plus quam quindecim millia ducatorum it cujus ut riri solum aureS, sed Amanus non pruriunt quile V2, 2 Barbatiam ex uno consilio, quo fratrum filios in stiri es se cedere consulenti respondera plus quam triginta munYis ducatos Quem non incendit Ludovicus Romani di is uno responso, quo homicidam defenderat, cappam ut in us barbarismo utar sericeam abstulitὶQuem non extimu a oh Imbertus,quon libris D utiora restum testatur in Gali erosque x diurnis salariis sibi comparasse pretiosimi dia,Opibusque congestis Elaritatem Ineris ira in

aceos inseruisse tanquam in gehem ista 2 6

de it admiratione splendor professionem Iuridicam invitatus a potentissim: zra:

temtorium dono accepit. Verum abiit, ut jurimenti,

rem omnino sanctissimam velimus aestimare hum

ti Absit, ut mattemur infamem illam avaritiam, Tarie ctissimam vilitatem Angeli a j Neapolitani qui cum oblatam a cliente pecuniam recusasset accipere e autem interna maluissi transigere, quam ab Advocuo spoli I in solidum, palo affixus verberari se ab ancilii,

J V iam, quam quod id

latam illana ipsam pecuniam, dum adhuc caleret, istulisse accipere. O sordes turpissimas of edam, insinam, CYθcraiad ian cupidinem tuebi, ubi estis lictores, virgatores alidissimu Cadatur virgis caedatur fustibus Angelus a tu;

35쪽

Boves mortui jam in ipsum incursent Ra quid statis Feriatur sortiter, feriatur ut sentiat Angelus Rajus. Nihil cnim detri menti in illo feriendo, in illo Virgis caedendo Respub capiet, qui libertatem pecuniis,pecuniis Vitam non dubitavit addiceare. Absit ut expetamusjurisprudentiam,non quia honesta est,&tota pulcherrima, sed quia peperit divitias, maximos' amplissimos thesaurorum acervos. Non corporis oculis,sed mentis eam acie contemplari oportet, nec computandum, quid si noulis annis accrescat pecuniis,sed aestimandus est praecipue seu lius illius omnis ex unimo nostro in ipsius pulchritudine. Quod si fecerimus, etiam sine spe praedae, suae polus clientum sui incredibilem excitabit amorem Si enim rem ipsam consideremus attentius, si ad vitae utilitatem omnia nostra consilia oportet dirigere, quid quaeso securius, quam eam artem profiteri, qua semper armatus praesidium amicis, opem alienis, salutem periclitantibus, invidis vero di inimicis metumo terrorem ultro feras, ipse securus & veluti quadam perpetua potentia ac potestate munitus, cujus vis Mutilitas rebus prospere fluentibus potest per aliorum praesdium tutelam intelligi, sin proprium periculum uiscrimen increpuit, non hercule lorica, aut ballista, vel gladius firmius inu nimentum, quam reo iericlitanti telum juris prudentiae, ouo propugnare pariterin incessere apud quemlibet magi stratum aut judicem possis. Quid aliud cruentissimis literis restis Galliarum Iac Cujacius quam jurisprudentiam suam olim opposuit, qui Senatum Bituri censum reformatis infe stum ad caedis exemplum perpetrata Parisiis reformatorum omnium necem supremum excidium usu regis ino lientem sapientissimo consilio tantisper elusit, quoad Rex manium Latrocissimum facinus disserendum rescriberet Tan

ta abud omnium nationum homines est jurisprudentiae vis uotestas ut indistincte pios Simpios ad sui desiderium ' amo rem alliciat, cujus jucundita non uno tantum alterove mo

mento

36쪽

mento, sed omni die propemodum & omni hora contingit Quid enim aliud domus Icti, quam velut oraculum totius

civitatis Testis fuit Mucius Scaevola, cujus vestibulum in infirmissima ejus valetudine,&as effajam aetate celebratum est nihilominus spletidi dissimorum lio minum summa frequentia. Testis fuit vir illustris Scipio Nasica, quem optimum dicere Senatus non dubitaVit, cui domum etiam publice habitandam concessit, ut posset eo facilius a litigantibus consuli. Testis fuit lumen illud Galliae Carolus olinaeus, quem cum Annas omorantius magister equitum commendaret regi Galliarum Henrico II. En inquit, hominem, Rex potentissime, qui es ecit libello, quod tu hominum xxx millibus non potuisti essicere,ut placatum liaberes Iulium Pontiscem aximum. Et, quaeso, quid dulcius homini libero, homini ingenuo, homini nato ad voluptates honestas, quam plenam semper aspicereis frequentissimam domum concursu splendidisssimorum hominum, illos homines nobilissimos, illos viros illustres, illos praepotentes accedere ad juvenem, ire familiari non satis instructum, ut commendent aut sua aut amicorum negotia Ullane tanta ingentium opum ac magnae potentiae voluptas, quam spectare nobilissimosvi clarissimos

homines in summa omnium rerum abundantia confitentes id

quod optimum sit se non habere dam autem quam insignis

est fama, quam illustris memoria, quam prospera Veneratio, quam jurisprudentia nobis sola conciliat. Contra Vcro,quos evexit mrtuna ad imperium, ad regnum, ad gravem, invisam, 'formidandam potentiam, qui malis artibus soruerunt, rexerunt rempub qui fuerunt vel membrum, vel pars xministerium alienae potentiae alienae Vitiae, alienae nequitiae. horum gratia viguit, dum ipsi steterunt iis extinctis simul etiam defecit, simul etiam extincta est ipsorum omnis mea moria. Quae ergo fama potentisami hominis , &quid dico, potentissimi hominis, quae fama cujusvis artis potest compa

rari cum