Amstdodanum. Habita Amstelodami oratio. By Didericus Sixius

21쪽

eo excelluisse credatis , etiam manu egregios , cbello strenuos, ctiam acres ingenio Sc in pluribus artibus ac disciplinis. in omni fere doctrinae genere claros atque eximios , produxit haec civitas viros. Quid de

Nel kiis Lon hiis, Hantis de sortissimo illo qui reliquorum est omnium instar, Jacobo Heemst e Lio dicam Hic est ille Novi Orbis deteistor, Novae Zembis repertor hic ille, qui in Austrum, in Orientem complures feliciter navigationes iis cepit, opima inde spolia reportavit Hic ille, quivalidissimam Hispanorum classem in ipsos reto Hercule, Herculeail ne si aggressus audacia, ad Gades sortissime dimicans vitioriam suis reliqui: hic ille cimus obitum defleverunt illustrissima ejus aevi ingenia, tersibus suis pulcherrimis honestarunt; hic ille,cujus marmoreo, satis pro istius temporis frugalitate conspicuo sumptuoso superbimus etiamnum sepulchro. Quid de viris eruditione praestantibus, tae claris porro ingeniis dicam Nam ut Nicolaum, Henricum, Johannem, Ana siclodamenses ut Allardum, Sartorium, Erohium mi I amium, EVerardum , Occonem, Mutriamque Opin rium riuorum alii insigne Theologi alii rursum Me dici,alii Scholarum hujus urbis rectores, alii etiam Conusules extitere, ut eos omnes omittam, qui Theodorum Volt ardum orialiartium, subtilis ingenii virum quis Martinum aedituum, aut Elardum Verium fando non

22쪽

Batavorum Ennium; quisnoemerum Vis cherum, quem Martialem Hollandicum dixeris Quis praeclarum illud aes ab ipsis Musis Gratiis veluti confictum, ingenium Ocrbrandum Adrianum rederodium , quem Plautum, quem Aristophanem nostrum, meritoappellaris inuis praeclaros illos S illustres viros, quis, inquam, vestrum ignoras Quid de Sebastiani Egberti, viri Consularis; quid de Petri Pauwii, Professoris cidensis quid de Fortunati Plenapii praeclaris in rem medicam ac litterariam meritis; quid de Petro Cornelio Hoosdio, Mudensi illo Satrapa, dicam Libet hic subsistere paululum, .dotes Viri eximias, ac singulares plane virtutes, accuratiore aliquantulum oculo contemplari. Nescio sane, sitne vir iste satis unquam aestimatus , fatis a quoquam intcllectus Hic enim est ille , Aud qui scriptis Sc operibus sitis clarissimis, praestantissimis quam aut splendore natalium, aut nobilissimo illo, quo unctus est munere, multo fuit illustrior hic ille, civi non haec civites tantum Sc hoc illi natalitium solum, sed momnis haec patria nostra, .universa Batavorum I cspublica, quid dico Respublica, imo extera gentes ac nationes plurimum debent hic ille, qui linquam hanc Eclgicam nostram ita semper excoluit, auxit, ac perpolivit, ut illius quodammodo conditor videri possit. Testis est nobilissimum illud Sc omnium admiratione dignissimum opus, quo gentis nostra Hilioriam Sc Batavorum res gestas septem

23쪽

viginti complexus voluminibi is est, stilo ita nervoso ita terso ac consummato, ut nesciam an apud ullas alias gentes extet quicquam praestantius Teltis si domus Medicea, cujus illustres aerumnas, splendorem Scamplitudinem elegant Syntagmate consignavit. Testis Henricus es Magnus, Rex ille Regum clarissimus cujus iste res gestas , quae magnitudinem illi nominis

peperere, Momnes tum belli tum pacis artes ac Regia vere virtutes, Nimio ac longe pulcherrimo comprehendit scripto, quo ingularem Regis favorem,Sc ordinis ab eo Equestris promeruit dignitatem. Sed

nec istos intra se terminos potuit continere divinum illud ingenium, .incredibili quodam Musarum amore

a prima statim adolescentia conflagravit, quo in genere scriptionis ita excelluit , ut optimos aevi sui Poetas aut aequari aut superarit, mistoricorum non mastis princeps habeatur, quam Poetarum. Clamant id ejus Tragaediae, clamant jusdem Comoediae, clamant Amatoria carmina, complura item diversa diversi generis alia, pulcherrima ac perfectissima, je-nium sui Authoris, pondus ac majestatem, nescio quam in dicendo peculiarem huic viro gravitatem

spirantia omnia. Accedit civilis prudentia' singula ris ejusdem in gubernando S administrando scientia, quam tum in universa Histori in iis quae soluta, oratione conscripsit ipse, tum in iis convertit ex aliis, ubique summam ostendit. Quin moriaclitum

24쪽

Tacitum, gravissimum certe scriptorem ac prudenti simum, ut ad illius se normam componeret, suam

ipse Historiam scriberet, quod incredibile videri possit, bis quinquagies totum perlegit quin&suumna usum transtulit universum, continuo eum legen-d , olvendo , ac convertendo ita sibi familiarem reddidit, ita feliciter mox eundem expressit , ut illis factus simillimus, Walter merito Tacitus haberi possit. Quapropter, uti Ηorna Junio, Alcmaria Nannio, Harlemum Scriveri , Nord vicum ousis, Leyda Heynsio, aga Secundo Delphi Crotio Rotterodamum Erasmo, ita Petro Cornelio gloriatur haec civitas Hoosdio Verum ut hos ipsos produxit, cives suos Lalumnos, sic alios rursum invitavit haec eadem, in sinum suum pellexit omni cruditione conspicuos Scillustres viros atque hoc Musarum sacrarium, hoc Bonae Mentis delubrum, in civium suorum usum simul commodum, hujus saeculi anno secundo atque tricesimo , Senatus urbis amplissimus excitavit quod Gerardus Johannes ossius, in omni doctrinae genere consummatissimus, asper item Bartatis, Philosophus ac Poeta clarissimus, David deinde Blondellus, Alexander Mortis, doctissimi ac disertissimi viri nominis sui iam celeberrimum reddiderunt. Qiuid de publica dicam Bibliotheca quid de sectionibus Anatomicis destinato loco Q iid de spatioso illo S amoeno Civitatis, Horto, Omni genere plantarum, toto orbe conquisii-

25쪽

tarum, omni alborum genere ornato atque reserto

Quid de Urbis Theatro, in pauperiorum subsidium, ad honestam animi remissionem excitato, Musarum illo nostratium Athenae, Mirari saepius libet Aud qua re, cum apud alias omnes Hollandia urbes aceant plane ac frigeant Poetica studia, tam faecundam haec civitas semper plotulerit segetem Poetarum. Quid autem id aliud est, nisii hoc ipsum, quo ardent homines nostri, Dramaticae Poeseos studium, haec ipsa, quam frequentant, Palaestra' Hic Poetas audiunt, hic Poetae fiunt. Hinc, ut Trojano ex equo milites, multi semper ac praeclari prodierunt vates. Huic Costerum, ossium,

Brantium, .complures insuper alios huic Principem octarum S cum Barlaeo, cum Hoosilio, cum

ipsis Veteribus comparandum, Justum debemus Vondelium, magnum ac diuturnum, non Patriae magis suae, quam hujus ipsius urbis, quam Patriae habuit loco, d

cus Sc ornamentum.

Sed, ut in urbe cives, sic in civibus eminent Magistratus, splendor urbis, praesidium civitatis, jublici quidam civium suorum Parentes quibus, si ulla civitas alia, certe haeC nostra gloriari potest ejusmodi enim nacti Magistratus sumus, qui cum rei iudeant publicae,.saluti urbis communi concordiae, Libertati, cibgioni animum intendant omnes, alii tamen alias urbis, ut ita dicam, ac negotiorum communium partes peculiari quodam sibi modo curandas exornandasque susci- piunt.

26쪽

piunt. Hic juris excellit scientia, hic Medicae rei peritia, hic arte gubernandi Lespublicas, secivili prudentia, hie litterarum amore, hic rei Geographicae ac maritimae cognitione, hic Philosophiae studios scientiis Mathematicis. Huic viarum Marborum, illi exonerandarum per urbem aquarum assignata provincia est. Duo suerunt semper, quae objicerent nobis peregrini, crassitudo aeris, aquarum graVeolentia, quae mirum semper in modum faedarunt ac contaminarunt pulcherrimam civitatem. Ab altero sereniores ut videtur soles, ab altero prudentissimi nos Consules liberarunt. Nolo quenquam in os

laudare, sed quonam te piaculo praeterire hoc loco pos sum, Hud deni amplissime, qui artibus tuis Mechanicis pulcherrimis illis ad am operibus non splendorem hule Urbi dedisti dignitatem, sed vitam, sed animam λQuare te non immerito, Vix Ampliss amamus, coli mus, est Civitatis hujus Archimedem suspicimus, qui immissis ac regestis denuo per cataractas aquis, prosi gnantibus mobiles, pro turbidis liquida , pro faetentibus, nihil odoris exhalantes est ecisti, Hiberiorem nobis omnibus spiritum, ac salubriorem has tum reddi disti. Adeo ut hac ipsa civitate nostratam pulchrum in modum exornata, ac saac tiodammodo sanitati reddita, his ipsis plateis ac fossis, limpidis eas undis inter siccantibus, vernantibus illis arboribus, ad undarum marginem consitis, aedificiorum amplissimorum pulcbritudinen, augentibus, commendantibus, nihil omni

27쪽

no pulchrius alibi ac speciosius, nihil usquam ornatius videri possit

Caeterum cum ad laudem urbis ac commendationem

nihil magis pertineat, quam quod inexpugnabilis sit invicta, contra machinas hostium atque insultus suos stitu defendat, ita hac quoque in parte sibi ipsa consul ait, tua se fortitudine invictam quodammodo reddidit haec eadem nostra. Nullis enim machinis Bellicis

circumveniri, aut ullo milite neque amari, ubi se ipsis undis, neque a terra, ubi se inundatione Sc earundem aquarum eluvie tuetur atque defendit, nulla denique Opera atque industria aut capi a quoquam facile aut ci cumvallari queat. Sic ut eaedem illae, filiae ab utroque

civitatem latere allivant, quae perfluunt eam passima que discriminant, lariis illis divcrticulis suis recreant atque oblectant, eandem quoque ipsam invictam hos i-bus nostris .inexpugnabilem praesi ent, hae, inquam, ipsae, quibus innitimur, quibus undique cingiamur, ac circumfundimur, aquae, ejusdemque sint urbis pulchritudo simul Fortitudo. Quod si principibus; illustribus Viris non displicuississe gratum omnino privatis atque jucundum est, nonne eodem illo honore urbes ac civitates jure an potiore loriari posunt uo quidem nomine, si ulla alia, haec certe se nostra commendat quae variis ac di tersis immunitatibus, commodis, privilegiis, Si ipsius etiam urbis Insignibus per Albertum Margaretam, Maxi- α milia-

28쪽

initianum, alios item Principes, ob singillarem in eos amorem, constantiam, fidem, obtentis Mimpetratis, inter reliquas Hollandiae civitates eminet atqueexcellit, ira caeteris aliis omnibus jure quodam suo superbit. Quamobrem, cum non sine miraculo positam, non sine Numine auillam amplificatam, insit ama, titudinem ac majestatem eductam, tot praeclaris aedificiis Loperibus exornatam, tot navis Mindustriis, tot fortibus, tot eruditis civibus gloriantem, tot virorum illustrium prudentia ac sapientia gubernatam, administratam, situ ipso munitam ac propemodum insuperabilem, multis praeterea commodis ac privilegiis orn, tam a Viris Principibus, honoratam, sortiti simus civitatem ; nonne felices a fortunati jure quidem, stro, merito, censeri profecto debemus, qui pulcherrimam hanc urbem incolimus, qui in eadem nati sumus .educati, quibus sub aequissimo sapientissimorum virorum regimine in hac suavissima Patria nostra dulcem omnino aranquillam, jucundam ac fortun tam, ab omni tumultu remotam traducere vitam licet λQuae cum ita se habeant, Auditores, quid restat aliud quid , inquam, aliud restat, quoniam, quo assiscendat, non habet, quam ut in eodem tenore S perpetuo illo, quem habuit hasienus, cursu selicitatis, maneat porro civitas ac perseveret' axit Deus ille im

29쪽

mortalis hujus urbis Conditor ac Conservator, qui ab exiguis illam initiis ad immensam hanc magnitudinem ac dignitatem evexit, qui plurimis eam malis, S gravissimis belli periculis eripuit, explicavit, cin hodiernum hunc diem salvam nobis atque incolumem praestitit: Faxit Deus ille Optimus Maximus, ut idem hic rerum status proprius sit illi ac diuturnus , nullo extemo hoste, nullis dolis atque insidiis, nullis item tumultibus appetita, suum illud imperium, .conservatam hactenus Libertatem, Religionem, salutem, Tartam tectam in hoc usque temporis incolumitatem, conservet

porro ac tueatur haec civitas: ab hujus anni initio, in multos etiam alios, ac plura insuper faecula, finiturum hoc brevi saeculum subsecutura, spargat atque dissominet; Sc ad seros olim nepotes, atque ultimae posteritatis memoriam transserat sempiternam.

30쪽

DIDERICO S IXIO.

Onfulis yma vi magna in .eclara propago, cui se nostra negat vena pusilla parem. Dignior, . Juvenis, docti quem Mula Maronis, quem celebret numeris Nin Poeta suis. Ardenti Patrem coluit quia pectore toto eae canitur men in orbe pium. Patrem , Patriosque imul qua laude Penates, uva pietate colas, vox tua testis adest Vox tua ς qu. Batavas longe lateque per oras Amstelium spargit nomen, itemque tuum

Vox tua, qua, atriae cum divit aret honorem,

Creditus es olimn Tu simila se senem. Tanta tuis comitem unxit se gratia verbis, Tantus S uisu fulsit, Scire decor.

O amor δ cultae soboles facunda Minervae lo amor δ Patris gloria multa tuis Ille uos quavium cives superem, omnes, Tu lingua socios, ingenioque, tu0S. Plaudimus attoniti Juvenum ibi turba virumque: plaudit patrum docta corona bi. Et ni si constrifctum alacialia incla tenerent, Plauderet e mediis Amstela tus aquis. ABRAHAMUS LAΚENS.