장음표시 사용
421쪽
s idcin Cornelio.numeroq. & l. de minore. 3.plurimum , circa sn. Ali- r in cruntue haeresis, ut apparet ex unore text. in dicto capitu. in Mdei fauorem. Terium qualitas debet deponi in cius depositione, quia rius fides approbatur ex illius dignitate , ut in authen. de test. g. sancimus - . Nam ma is nobili quam plebeo, magis honesto quam inhonesto, magis dii illi quam pauperi creditur. vll.tcstri . s. quae argumenta. εκ de testis hiasu, p- -l omnes. Ideo testium fides,&gnitas, mores, & grauitas simiistibi ς minanda, Ut l. in testibus. st. eo.quia tinibus dignioribus etiam pati
eii adlubeda. cioribu creditur magis quam pluribus numcro,sue ab eadem parte, siue ad lucriis producantur, ut Barto. in l. carmen .f. si testes.ff. de testi. Et nota citam,quod in tinc requiritur artas debita , ut videsieci si maior viginti annoruin,ut Lliniuin .insi. Ede testib. Proximus tamcn pube - ,&doli caparilicet non sit tinis perfectit facit tamen indicium. vi K
Et nota quod testis intcger , immunis debet osse a quatuor, videsicci aγcri nune, infamia, macula, di suspicione. Et primo' a crimine , & infamia. Abiain cap.testimonium, de testib. ubi etiamglo .dicitai Nota quod iustis, qui in crimincdetinetur, suetin ciuili, siue in cruminali r cllitur, Utia non est credendum contra alios cis qui crimini bus implicantur, 3. quaestio. I I- ncsanda.& cap. postulatur, & quan diu in culpa Lerit restimonium serro non potcst, Ii. quaestio. F. prae c tum. Crimmosus tamen criminosum accusare potest, ut in praedictis iuribus, quia de quo minus videtur, O. 3. quaestio. 7 cap. infame F med Ius te M.porro. dc i. qiuestio. r. cap. multi. Emendatus autem admitti deba,
A stupicione etiam debet esse immunis, maxime inim iliae. vide su
Et a macula animae, & corporis, quando maxime quis uuat testiscarii contra Eoricum in causa cii minui. Repellitur etiam corporσCorpore itia viliatus co casu, quo v cIlutatur ab ordin6, secundurn Abba. xi M xv kςp V'' texi cum O. a.quaestio. . ipsi apostoli. & cap. sin. detest ita Con id piodi, et i, i, ' δ Ππ ς iam persena produccntis, nam in qualitato prodii cis praeso hi est eon sumi in t qualitas testium. In lira tamin non potest dari certa τc Ia , . si dei an a. si varietate , & qualitate factorum informabitur animus I inlicis. l. 3. E. dc testib. Sic etiam pro qualitate paupertatis , α famae, pauper testis an sit acceptandus rclinquitur arbitrio Iudicis. Abb. snt raeti
Nonachus de linili. ubi etiam dicitur, quod monachus sine licentia Abbatis non si ii Is r Wit Vssu Et nota , quod ic stes dzbent cognoscev e .eos a uia hi licinita. Pu , ct contra quOS inducuntur. Specul. de tonibi. iiiii quando de-ronunt super homicidio ad conuincendum' negligentiam 4 indici, qpi
422쪽
denuntiauit homicidium. Abb. in c.cum causam. de testi. Quantae autem sindieiana, auctoritatis sit ipse sindiciis per vicinias constitutus,qui & s nodalis dici ni M.tur,& denunciator,vide Abb. in praeterea de testi. cogen. Et nota quod si testis qui examinari non debuit propter reuerentiani Testis no fa-
Similiter qui non debuit examinari propter aetatem non facit plenum, sed quaicquale indicium. vi I. i. g. Impuberes ad sylla. Testis im minor annis I . non debet examinari in causa criminali. l. 7. g. lege Iul.ibi quive impubes crit. C. detesti. Et hoc qualequale indicium operatur hoc , quod iudex potest inquirere cum sit leuis probatio. Nam quaedam valent ad inquirendum, quae non valcnt ad decidendumss.sin. C. te accucl.qui ultimo.C. de poenis. Et quod not.Bar.in d.I. maritus.& Bal.in I .ic uias.C.de testi .cst eadem sententia dicens,il minor a s .annis in causa criminali bene facit indicium ad inquirendum, sed non ad decidendum perglo.ind. fin. Idem dicimus decoqui repellitur propter infamiam-fr cit qualequale indicivmd.qui ultimo. ff. de P n. Nota etiam quod pro dominis sitis testificari possunt famuli nobia Famuli nobilium, quia praesumuntur nobiles habere famulos honinos, secus autem lium. do famulis cerdonum,& plebciorum. Inno. in cap. Inlinuation c. de ossi. deIeg.Barba.consit.I. TLrtio dicendum est de numero testium, sed quia scriptum est Deut. I'.qtiod in duorum vel trium testium ore peribit qui intersciendus
cst,de nemo occidatu puno tantum con tra se dicente testimonii ,Primo
videbimus de efficacia duorum , & si quandoq; , & quare plures duobus
requiruntur. Secundo de validitate,& robore unius testis. Tertio de sin gularitate ipsorum testium . Et primo aduertendum est di steren tiam non modicam esse inter testes ostium dimis chaos legitimos seu contestes vocamus,& testes separatos, seu singularen rentia. Nam contestes dicuntur testes qui codem modo, in codem loco, subic dem tzmpore, eodem sensu corporco, vipula visu , vel auditu pereeps te qiii runt cundem aetam,vcl aliquo interuallo, si aetiis est continuus, vi sint d/ς ' i videntes per sxuram aliquam unus post alium,actum spoliationis, micationis,vel Iudi. Singulares autem tinos dicuntur qui deponunt si per singulares te diuersis factis,ita ta, quilibet in singularis ex dicto suo,quod intellige re- ste qui dica specti, iniecti. Nam respeetii pocipiendi semper testes sunt singulares, quia sensus meus per quem ego porcipio non est cinis sed meus,inec contra tuus est meus. Sed dicuntur contesto, & non singulare , quando obieetiam sit per quo deponunt fuit repraesentatum sentibus testutin eo dem tempore.Nain tunc vitantur detonere de eodem faeto,quia diuo
423쪽
Duo no sussiciuat ad probanda alique e re bonae, vel malae famae. 3, ut stQuando sunt
sitas temporum potest inducere diuersitatem rerum, & actorum, & t stes habent necessario concludere, ut in c in praesentia. de proba.& Abb. in c bonae memoriae . de sectio. His praemissis nota quod mens, & sensis illius iam allegatae auctoritatis , videlicet in ore duorum , vcl trium t stium &e. non suit,neque cst quod plures duobus, vel tribus testes non possint adhiberi, sed non pauciores, sed solum innuere voluit quod omnis causa pol it init i per duos, vel tres testes, ita quod necestario non exigantur pluro, non tamen negat quin plures possint adhiberi. Et lidiceres quomodo in aliquibus casibus requiruntur vltra duos, ut not. gl. in cilicet. de ver. fg. dic, quod id fuit inductum ex dispensatione Principis, qui potuit ex causa ius diuinum Iimitare , & interpretari, iuxta noti per Inno. in cap. quae in ecclesiarum . de constit. Et per legistas, S maxime Bart. in l. fin. Cui contra ius, vel uti. pu. imo princeps ex causa ctiam priuilegium conferendo incertis causis, vul certa qualitate pcrsonarum inspecta, potest statuere ut viri tantum credatur,& hic recedere ab illa iuris diuini regula n ore duorum, vel trium &c.Abba. in cap. super nobis. de testi. Et in c. sicut de consuetudinc. de proba. allegando textum imporatoris dicentis, quod in causiς vertentibus in ciuili praetorio crederetur solius Episcopi testimonio. Testes ergo duo requiruntur regulariter, di sufficiunt in omni negotio. l. ubi numerus. U. de testi. & c. in Omni .det sti.& in c.nouit. de iudi. Et oti a cotra haereticos in causa fidei duo requiruntur.Cardi in Cic. 1 .g.co. sed ad nidicium iaciendum, ut infra dicetur. Nota tame interim,quod testes duo non sufficiunt ad probandum quem esse bonae , ves malae famae, & vitae, ut dicit Angel. in authen. quomodo oportet Episcopos.=.quain. duo tamen affirmantes vincunt duos negantes. Insti .de vii. stip. g. item verborum .sicut duobus affirmantibus dem tu magis creditur, quam mille liberam voluntatem amrmantibus.Inno. in c. super hoc.dercnunciat. quia deponcntes supermetii, deponunt su-er actu perceptibili sensu corporeo, alij autem de actu intrinseco. Ab a. in cap. perlatum . de his quaevi, met. Duo testes quod Titius occidit Caium, & duo quod Seius occidit Caium, probant contra Titium, di seium, nisi deponant de diuersis temporibus. Bar. in I. r. isdebon rum possest.Bald. in consi. 1 18. Testes si sunt pares , illi cum quibus concurrit informatio facta per
sindicum praeualciat etiam per unum alium testem no legitime receptum. O.& Bar. in c. l .f. si duo. ic pa.tcnen.& Alex in cons. 99. tertiae partis. Testes singulares iii crimine haeresis plane probare affirmax Butr. in larriani,& sto. ibi. c. de haere.Salic in I. quicunque. C. dcm.tit.de haere. Bal. in c. cum omnes. de constit. Alo cons. 72. inc'3. Inspecto diligenter. num . . vol. I . N multi alii Doctorcs dicentcs,quod ad probandum aliquem euel, freti crean in genere susscit per testes si ligularim diu ei fas illius haercsis probar ut si unus dicat aliquem negasse diuinitatem Christi, ab
424쪽
dpinio quandoq; practicatur, licet sorte tutius esset, udd fieret constitutio;sed Ant. de Butr. in cap. cum oporteat. de accusa. est contraris opinio nis ,quia sent testes singulares,Alex consi'. in his quae themate. Nu. 2 I.
3 s.& haec opinio rationabilior videtur , quia non Pst numerus testium , sed singuli singula dicunt, immo dictum unius debilitat dictum alicrius,
ideo tamen vel minus probant mille testes sngularcs, quam unus testis, ut dicit Bal .in l. iusiurandi .nu. . C.de testi.& c. tam literis, eodem tit. 5
in I. de quibus . versi. sed nunquid. is delegi. Ideo in supplementum probationis habenti plures testes singulares non desertur iuramentum. Ias in
Testium singularitas alia est obstativa, & ista omnino infringit tostimonium,alia cst adminiculativa,& ista testimonium coadiuuat, ut dicit Bal. in c. licet causam.nu. I i. de prolon. Et nota quod singularitas testium aliquando est cu cotrarietate,interdu cum diuersitate,interdum cum connexitate: quando cum contrarietate est,nihil probat:quando eum illuc state, idest cum est circa diuersa tunc tantum mille quantum unus probant : quando autem singularitas inuenitur in rebus connexis, vol in eis quae ad unum finem tendunt, tunc unius alterius dictum coadiuuat ut
quando unus dicit se vidisse T. numerasse H decem aureos , & alter dicit se audiuisse ab ipso H. decem aureos se recepisse a praedicto T. ita Bal ubi supra . De testium autem validitate dicturi,primo de solius,& nudi testis sunscientia, secundo de eiusdein fama,& caeteris adminiculis ornati ciu--
cia subiungemus. De primo igitur notandum est, quod testis unus facit indicium non Puttaturum delatiuuna iuramenti,sed purgatiuum per tormenta,vt ff. de quaestio.l.ma indici si facit ritus,&c. ad i.Iul. mai cst. l.si quis, dummodo talis testis sit omni exceptio triu VnM ne maior. Et dicimus dclatiuum iuramenti, quia secundum Inno. & Bal.
inl.si quis per triginta. C.de laud. dis testis unius probatio iuramentum non trahit post se, semiplenan, enim facit probationem, sicut duo faciut Plenam . Nec obstat,quod vox unius vox nullius,quia illud procedit quoad plenam probationem, non quo ad semiplenam, quod probatur in c.
insinuation de procur.& in c.s.de succcs ab ita test. facit i. r.f.caustaffad carbo. N hoc communiter tenent doctor , tam legistae, quamc nonistae, nisi testis patiatur exceptionem,ut dictum est,& d cponat super facto,& non super indicio, quia tunc selum probaret indicium,ut glo.&Bar.in l. s.C. de iudi . s enim csset patiens exceptionem, ut quia consanguineus, ves amicus , vcl etiam quia causa plures testes dilobus requirit, tunc licet testis faceret praesumptionem, non tamen sciniplenam proba- tionem. Abb.in c.vit de iurci .in margine. Nota
425쪽
vho, quad6. Nota etiam quod testis unus dicitur semiplene probare , quandod riobare dica positio concernit praeiudicium alicuius, sed plene probat quando nullius proludi ciuin concernit . Innoc. in cap. i. de sepul. Similiter testis unicussus.icit in certis casibus, videlicet, si concurrunt alia adminicula, ut Ladmonendi. & l.in bona si de , de iureiur. Ilcm vni medico s plures d sint creditur in arte sua. Testimonio unius iuxta glo.&Hug. iudex quandoq; credit tanquam homo scilicet ad praesumptionem, sed tauquam tanquam iudex,scilicet ad condemnationein,vel sercndam sententiam,vbi res agitur in foro inludiacu 3 q. b r. Admoncrc. Et de tost. calcet. in fin.& c.ventcns. v Ω an uIII Item in causis paruis i estis est honesta persona. Butri. in c. veniensvando cle- pri .de testi.Iason in l. admonendi. de iureiuratem quando testatot mandatur, dat stari dicto unius. Bald. in l. Theopompus. E. de ossic. praela. Item in nuncio publico . Item notario asserenti manu sua scriptum instrumen tum de quo dubitatur. Item testi unico reuelanti insidias, vel conspirationem,uci crimen laesae maiestatis. c. si quis. list. 79 Spec.de testi.f.restat Card. in Clem. I .g.s n. vlt.q. dc usuri ubi dicit idem de haeres.& simonia. Item de consensu partium, vel publico officiali. Alo .in l. r. f. sn.de Vcr. fg.&Abb.in c. proposuisti. de proba: Item soli sacerdoti de peracta po nitentia, & smilia.de quibus vide o. in c. nuper.de testi. ci Host. in c&cet. de testi .Et Spec.9.restat. .lit.
Testi seli non creditur de facto proprio, secus de alieno. Paul. de Castro in cons. 368. & in I .seruos. C.de tcsti. & Alec in La. f. si absens. issi
Ad impeἐien Nota etiam, P testis unus sicit quandoque plenam probationem ad da matrimo- matrimonium impediendum,vt c.praeterea. de spons& c.nuper. de iciti & ubicunque agitur ad peccatum impcdiendum . nec cum diminuiturius alterius, susticit unius dictum .glo .in c.nuper. le test. Abb.in c. superiat m.de test.& c.at si .de iudi.& licet non frangat vim instrumen ti,quia vox unius Vox nullius. C.de tost.l.iusiurandum consi.attamen secundum Bal
in .cons. 66. a. partis facit indicium ad torturam, ita quod utcrq; dubittorqueri, sed tabellioni perseueranti magis creditur quam testi, propwrppblicam auctoritatem. 1 e teste autem fama,& alijs adminiculis stipato dicimus, quod tcstis unicus. etiam cum fama sufficienter crimen non veri sicat. gl .in c.Vnicus, de testi.& Praepostus in c.presbyter. 3. q. .secus autem si aliquibus indici j si munitus, quia tunc probati Bar.in l. 1 .f.Idem Cornelio.videas hic casum. st..ic quaest. lisci indicia non plene probent. glos in ver. deficit.LcomprobaJIO. st. de proba. Probat etiam testis unicus cum consessione absente part s.cumlum Bar. l. admonendi. de iustit. de iure. - Testes primo loco examinati parte, non citata, nilii Iconcludunt.c. a. de
testib. si postea repeti reserupi se ad primas depositiones absque quod
426쪽
nec verbum exprimant de his quς primo loco dixerunt,ess nulla est fides adhibenda. Bald.& Salic. in Linsiurandi.& in l.sn.C.de testi.quae quidem procedunt praesertim in criminalibus , in quibus testes debent inspecie deponere, non autem se referre ad alias depositiones. Corne.cons. 34. . col.f. lib. I Soci. consi. o. l.I. Nota etiam quod testis unicus de in simia praeualet communi opinioni contrariae ad Inquisitioncm faciendam, argumentum. 2. q. S. c. mandasti & argu .ad hoc, quia si soli Episcopo esset iuspectus, potest indici pu
gatio.2. q. .c. Ommbus . Ergo ab uno potest procesere infamatio,etiam si semel tantum suspectus est. in qualiter, & quando. de accusa. Bes .il Cassius .is de senati Nota ctiam quod testis unus si contradicit pluribus , aut testes sent Testis unua consubstantialcs,& nec flarii ad eundum actuin,& tune unius contradi- de ins mi ctio nocet.Vt l. 1 .ssiquemadmodum testamentum aperi. Aut eorum con- 'pin QR p sonantia non est necrearia.' numerus hec vox unius vox nullius. Bal. in c. in nostra.de test. Si autem plures pluribus contradicunt, & tunc rofert aut sunt producti ex eadem parte, di tunc aut possunt ad concordiam reduci,& reducuntur,aut non,& tunc statur melioribus . Nam qui producit testes non intendit dicta corum confitcri, quia ignorat ea, &ideo potest quorundam attestationes approbare,& aliorum reprobrare,sed iule qui producit instrumenta intelligi turea confiteri contraria, & iic valet consessio.Bal. in c.in nostra.de testibus. Testis unus non facit indicium ad torturam.Bal. in I. 2.C.quo. Pres rens Io. And. ita tenentem. Idem tenet Abb in citertio loco. in s.col de
proba .Et in c.Cum in c5templatione. de rcg.tur. pro quo adducitur quia quando sunt indicia pro reo,tunc indicia contra cudebent esse multum urgentia, ut superent illa quae faciunt pro. & ita habet; in Li. t. ff. de quaestio.Angel. de male.in ver. fama.In ver .& praedicta procedunt.Testis tamen de visu facit indicium ad torturam,quando scilicet est fide dignus,& omni exceptione maior.Bal.in l. r.C.quoiapp.& Bar.in I sn .sside quPstio.& ita communiter tenent doctor vide Hippo. in sua prastin .dilia 'genter.& intellige quod unus testis de visu facit indicium,quando alie hircunstatutae non resistunt, c. Bal.int 2 M.quo. ppe. Et notaquὀd licet testis singularis non probet,facit tamen aliqualem praesumptionem,le ideo i'gvlMiax
si sint plures testes singulares de singulis iudieii; deponentes, facient phi '' '
res Praesumptiones,ex quibus unum poterit resultare indicium ad toris ''' 'ram.ar.in Linstrumcnta domestica.C.de proba.& L a. f. etas.sside excusatitutivide Brun .deindiciis & tori.q. 2. Mart nu. F. An autem plures testes singulares Wi per diuersis indiciis deponent in coniungantur ad tacicndum probationem , ut oriatur indicium ad to
turam , Bald. in i si quis ex argentarijs. LI. C.de eden. dicit quod si spe Qes probationum sunt in sua specie imperfecti, verbi gratia, unus testi
427쪽
probet de veritate,unus de fama,unus de indicio, haec probatio non valsret,quia non est in sua specie perfecta . Nam unus testis de fama no probat famam, unus testis de indicio non probat indicium,imo requiruntur
quod ubicunq; contingat fieri probatio indicij pcr unum testem,& simialiter si si et probatio de alio indicio per unum alium testem, ubi requir bantur duo , tunc tales testes singularcs non iunguntur ad faciendum unum indicium perfectu, quia unumquodq; de per se cst imperfectum, ut per Bes .in d .l .si quis ex argentarijs, sed si species probationum sunt in sua specie persects, testium singularium pluralitas licet non faciat pers
ctam probationem ad conuincendum, facit tamen ad inuestigandum,&torturam, quia ut ait Brian. in trast. de indici js. unicus testis tacit aliqua tem praesumptionem ,& ideo si plures sint testes singulares , de singulis indiciis deponentes, dicentur plures praesumptiones , quae faciunt unum indicium ad tortui am, argumen. I.instrumenta domestica. C. de proba.& d.l. a .f.aetas. Pone,quod unus testis dicit se vidisse Seium vulneratum.& in terra prostratum, & interrogatus quis eum vulnerauit , res ondit, Titius. Hic est unus testis super indicio deponens : alius dicit se vidi si Titium sanguine aspersum, dc euntem cit se euasi nato: alius dicit se vidis. se hunc Titi uin exeuntem directo tramite versus nemora, ac se latitan tem. Certe hi singuli testes de singulis indici js deponunt, di tamen i mo sanae mentis negabit quin hae praesumptiones faciant sufficiens indicium ad torturam, arg.d i & illius regulae . Et quae non prosint singula. iuncta iuuant, subdens idem Brun.quod Io.de Monte speret. in Ddm nendi , de iureiur.dicit quod licet plures semiplenae non coniungantur ad faciendam unam plenam, tamen coniunguntur ad taciendum indictu. argum d .s.C.de proba. & multo vcrius quando singuli testes essent multum notabiles , & magnae authoritatis, quoniam licci testes lingulares singulatitas non probent, si tamen sint ita notabilcs, quod adducant Iudicem ad in- fortificata. dubitatam fidem, Iudex non debet curare de illa singularitate. pprdictum Pau. de Castr. in i .Lucius. in rccollectis Florentinis. &breuiter dichoc verum cIle maxime quando dictum unius coadiuuat dictum alicuius testis. Bal. in c licet causam, de proba. dicens cp singularitas testium conivnsitur quando di etiam via ius coadiuuat dicium alterius, maxime quando dcli intin est occulte pcrpetratum,per ea quae voluit Ant. de Buzz in c. nimis, te sid.tin. 5 . 'Testes linguiares non probant in crimine haeresis,ubi agitur ad cor demnationem pinirum, secus si ad iniungendam pomitentiam.Squil .iri tracaec sum .iri ci iid. calli. q. y 1. Nubi agitur m criminc hares de ini ponenda poena vitii ni stirphcij requ: runtur testes, ut in alijs crimini . u. . Paul. Gril. in suo iract. de here. q.fin. ta testes singulares in criti in
428쪽
haeresis non probant.Hippol. post Archidan noe Ant & alios, quos allegat in consi. I O9.nu .
Singulares autem testes dicuntur qui deponunt ut supra dictum est ,. . super diuersis factis, ita quod quilibet est singularis ex dicto suo,intelligi qui sivi.
mus hespectu obiecti quod id est discrepantes , & non consonantcs in idem rei factum,vel finem,uel circunstantijs variantes,ut dicit Bald in Q ingeniosi. de elect.ubi allegat.l qui sententiam C depfnis. quia testium singularitas attenditur ex fine. Non enim possunt dici singulares tostes,
cum tendunt ad unum rei finem,ut glo. in c. dudum .de con . conivg. Et
nota quod omnis testis est singularis, & deponit de eo quod solus scit,&alius non scit,vel si scit non deponit de codem. Secundo aduerte, quod idem dicitur duobus modis , scilicet idem genere, ut in genere haere-.IM duobuisis si unus dicit aliquein haereticum , quia audiuit illum negantem in- modis. carnationem , alius resurrectioncm Christi , dicit Butrius quod probatur harrcsis in genere, quia consonant in unum finem. Et pro hoc sa-cit id quod dicit Abb.in c.cum Ioannos de fi . in strii. Ex hoc ait nota, quod ubi ad probandum virum totum,vel quid certum inducuntur te stri, non est necesse quod testes deponant super toto, sed satis est, quod ex dictis omnium testium,& partium confessione eliciatur id, quod erat necessario probandum. - . Αlij autem contrarium dicunt,quia genus non probatur nis quia r prssentatur in specie,idem autem .ccie non probatur nisi per testes co- prchendentes notitiam rei eodem sensu,todem loco,& eodem tempore, sine aliqua disterentia,ut C de testi. l. testium. - Testes duo singulares faciunt duo itidicia,dummodo unus non infringat alium.l. maritus iLde quaest. Bal. in consi. 28 i. secunda: partis.
Testo plures duobus quandoque requiruntur,maxime in ciuili biis inceriis causis, nec iura id requirentia sunt irrationabilia, quia approbata sunt per ius canonicum .Abb.in c.cum esses.& c.licet de test. multitudo tamen testium potest a Iudice augeri,& minui,secundum causae qualita-z t dicit Abb in c.cum causam. de testi.quae autem lint causae vcquiarentes plures testes duobus,vide HIst. in sumna.de testibus .f.quotus. Nota tamen sub breuitate,qudd in depositione Cardinalium,S Epi- Iri Ca atria. icoporum requiruntur restes, leptuasintaduoprςsbyterorum,quadragin lium deposi quatuor diaconorum, sexdecim subdiaconoruin, S in motum sex, tione quot te quando vidclicet sunt minus idonei testes . secundum Gratianum . Ad- ς li unuerte tamcn optimam dcclarationem Abbatis in cap. cum ei sex. de te
stam. dcvltimis voluta. & cst, quod non debet ita de facili fui itas prae ni, ubi ad minus sunt quatuor testes, cum Papa qui superiorem non habet, possit conuinci duobus testibus, ut not. glos. in cap. Prs sui. a.quaest. . Nec obstat si diecretur, quod etiam de iuretanonico est dare casu ubi requiruntur septuaginta duo testcs,ut cum agitur.con ra
429쪽
reste, mi est,. Epissopum Cardinalem,ut habetur in pratalegato capiti praesul. quia dici
ilionei. mus quod ille textus lintelligitur quando testes non sunt idonei,nec omni cxceptione maiores : secus alitem quando ostent laudabilis vitae, quia tunc susticerent duo testcs,ut dicit Gratianus in c. s. a . q. . & pro pnaediph, d ;j, b stis fac it Win isimili habemus in przescriptione. Nam ius ciuile aditi uenit
quare sic ita praestri Ptionem,tam. cum bona quam cum mala fide,ut 16. q. y. .polin. uenta, . t finis inu)oneretur Iitibus,& ut negligentia puniretur L Ius autem canonicum superueniens approbauit praescriptionem quatenus crit sine peccato, de reprobauit rigorem iuris ciuilis; qui aer probauit praescripti aie cum mala fide. ut in c. si .dc praescrip. sic facit hic Papa, nam reprobauit rigorem iuris ciuilis quatenus cxigebat septem ic stes, de approbauit cammotiuam iuris ciuilis,& ob hanc cani motiva obseruandum statuit,iti intestamentis vltra duos testes interesset prςsbyter Parochi. ilis. &. pro hoc regula iuris diuini licet habeat, non occides &c. iustu ciuile ccrto casu determinato potestatem uxorum in adulterio deprci Eru, ethoni. 'cς idcdit, ut,& sic illa regula iuris diuini restringebatur : iux vero caeum. nonicii supervcnicias illii rigore iuris ciuilis abstulit,ut in c. interhaec. dcc.admoncrc. 3 3. Tr. sed volens Suid cre maritis, satuit quὀdvxores pecSeptε test ex cantes liga di,& cas moderate corrigendi mariti haberent potestate. Vt 7. qi. sic ut .Et 33. q. a. placuit .sta in proposito Papa improbauit rigore iu
μ- ς' iis ciuilis quatenus in testa mutis exigebat sue plutcstcs,N .puidit falsitati, . statue do ιν adhibcretur prisciaria prssbyteri parochialiscu. duobus testibui .In testamento aut inter filio ς duo. testes , vel otia duae *mina: QT-1ri stim ri ςiunt in i hac cos lia de tin. Aduerte tu lin teli amento nuncupativo, to . . et codicil rQquiruntur scpic qui sint habiles clodio, tuoru in duo possunt esse in-lo, habiles, vel ci testamcnto in scriptis , si lcstator nesciuit scribere. ut in L. b c cosuit.isde test. vide dii fusius Host. in summa,ubi inuenies quod in codicillis requiruntur quinq;3ciles, S totide in donatione causa mortis. . in arto agendum cst de tuitium citatione, & coactione. circa quoru considerationem notandum est,quod cum instis non possit proprio motu in iudicio,&maxime in criminalibus testi si cari, sed oporteat
siue a parte luca Iudice vocetur,ut Bal. iii cu contra. de test.Taliter
A sti, ri , i a. quod stis spontaneu seu Voluntarius dicitur qui examinatus non a par
Iudiee. testi, te producitis,nec a IudicC citatus,vela parte citatus, sed non citatus vo vitari debet. ni uci citatus a iudice poterat cx aliqua causa recusare ut cogeretur ad te
stificadum. Nam in praedictis omnibus casibus dicitur spontanea attestatio, secundum Bar.in l. Post legatum .g.his vero. supratae his quibuς ut ini, dig. Et Ioan .de Iino. in c. i . deludi.Εt aliqua ponit Ioan . de Ana. in c. Me minimus .de accus. Id .volens testes producere ait Specu. qualiter, de 'test, iacias cos per iudicem vocari, quia si se inscia quodammodo sunt suspecti . ff. do procur. I.quae omnia.C. de test .mii testis ruperi turtunc in iudicio,quia tunc citatio non ta n cuam Io a. d. iv c. sin .de elcct. . lib.6..
430쪽
lib. aran Lia Ioso. de re hidi. & r .sside in Ius voran. vel sicuti Praepositum in c. si debitum,' . q. v. cx transitu audiat illud siler quo deponunt,vel si venit ad locu ob aliam causam. Et nota, ut quando testiunt nomina non possunt haberi, per edictum ctiam sub excommunicationis poena possitnt citari.Abb.in c.ad nostramesciureiur.& citatus nolens es parere potest excommunicari, suspendi, di etiam deponi. Abb.in c. cum super.de tin. g. imo cogeturper mulcts indicti c. ff. si quis ius dicen. non obtea unica. priuilegiari a testimonio reddendo non possitnt cogi - . - .
ad illud reddendum, quando aliter testes haberi possunt, scd cum aliter possint ea . haberi non possint,cosi possunt. A .in c.causam, detest cos. & qui se etiam exepti.
excusare possunt a non fercndo testimonio,non coguntur, ut sunt val
tudinari j, senes,& Hii, de quibus Specu.de res de testium comtulit
nc, loquitur. In criminalibus autem Iecundum canones non sunt tines cogendi,
sed admonendi,c.ex parte, te tcst. nisi in defectum probationum. Abb.inc.vcnicias,detcsti cra. Scit nota,quod dicit Bald. in c.cum contra. de tin. quod si sibi magnum imminet periculum ne delicta remancant impunitata,debent cogi testes Et nota, in causa criminali usus debent rcinitti Notabile ad Iudicem causa , etiamsi sint cxtra prouinciam, de sic debet limitari .l. si quando.C.dc tcst. quae dicit, quod extra prouinciam vocandi non sunt.
Abb. in c.constitutus, te fideiussi. 5 in c. cum causam,dc tcsti. In ciuilibus autem rcgulariter si se odio,gratia,ti inor vcl saliore su traxerint, ut in c. I .de test.cost. N quandoq; etiam in criminalibus. Et ii irare non debent tcstes in dic diis sellitiis , licet ad apponcndum cogi possint,c.omnes dic de seriis de ibi Abb. Testis qui cogi non potcst ad di cndum, ii coacte deposuerit non Coactin. facit indicium aliquod cliam ad procedendum .l. i . f. si seruus. ii l.& ibi Bar.& Bal.&Salic.in l .seruos .c. dc icsti.qui autem sint illi, qui compelli non pollunt ad dicendum testimonium , cnumerantur in Lic Iulia, de quatuor sequentibus legibus. de testi. Si a uicin isti qui non possunt cogi,voluntarie deposuerint,n5 faciunt Voluntarius. indicium, ut in d. l.a contrario sensu. & ad hoc, cp isti tales dicantur il
posuisse, dinet istud notari pones acta aliasprassumerentiar deponere in- . uulti; prout Voluit Bar.in autheir pre buturos, in q.C. de Episc.& cier. di- D inccn S, quod cum talos teius producuntur volentes, scribi faciat in actis, quod volentes tcstificantur,& deponunt, alias prausipponcrciatur inuit vide Aiat.Blan. de indiciis,ml.ici.
Intcllige predicta,quod isti inuiti no potiunt copali, misi in casu quo ivςritas alitor haberi iron potes,prout voluit Hest. doomnes Doc. iii c. t detest .cog.& hoc ne veritas occultetur: quando autem veritas aliter habe 'renon potest intelligitur,quando ex natura negoti j, vi acti verisimili- aer liaberi non potest. ita intelligit Ant.Butp.inc. rtio loco,do proba Mu ina et Aducrin