장음표시 사용
441쪽
siti. propria m. men causam contingens falsus. po
icior probatio clueescat,& tunc tion creditur producenti, imo verba remanent ambigua, & rclinquitur probatio dubia, per c. in praesentia. de probat. Haec assius devest.obl.l. inter stip M sacram. Puniuntur autem tcstes varij,& vacillantes poena extraordinaria id licet eadem qua punitur qui falsum dcposuit. l. i. Ede sicar.Alexan. post Bart. ibi. Et l .prcsoyteri C.de Epist. dccler. quando scilicet dolose agit. In causi autein homicidi j punitur poena talionis. Bald. in I. a. C. deris. cred. Perqnem Iudi in puniatur, dic quod per Iudicem coram quo testis deposuit, siue sit ordinarius etiam in ciuilibus. Bart. in i .penui. C.de
et. ff. de iur omn. iussi. Non tamen per arbitrum,ut plene probat Pract. Papicn.in sumin .ver.falsitatiς.dc iur. test.Spec.de recus. 9 effectus .in tit. de test. I. i .vcr.sed quid . Et nota quod testis false in dicens in causa criminali punitur poena talionis.tex.in l. l l .ff.si cer. pCt. Testis non reddenς causam dicti sui studiose, vel reddens causam non concludentem , punitur poena fit si , sicut si deponeret tacita veritate.ex quo sequitur quod testis qui dicit, non recordor, punitur quando certum est quod riNordatur, secus si esset probabilis causa obliuionis. Nullus de test. Testis si consteatur erimen proprium contingens causam, idest fatetur se inuolutum in crimen de quo agitur,secundum Inno. punitur poena ordinaria. si autem crimen non contingit causam, secundum cundem Innoc. non imponitur puena ctiam extraordinaria, nisi aliter constet de eo quainter consessionem.Abb. in c. I .de exceptio.vide ibi.
Testis qui contra aliquem testimonium protulit,si postea in ar.niores sillud reuocat,priori testimonio flandum erit. l si quis graui .si quis in riens.& ibi Bar.ssi ad Si linia.Bal.in aves .li dicatur. C.de telii. Abb.& Decius in c. per tuas. de proba. & inulti alij, nisi secundum dictu in fulciatur aliquibus coniecturis N indicijs verisimilibus,& exprimat causam proba bilem sus reuocationis,ut in c.accusatus 9 licet.de liae re.lib. 6. testis enim magis timere Deum licet credatur in art. mortis. l. fin. C. ad i. Ivh rcpe. c.sancimus. I. q. 7. & c. in nostra. de procur. ibi,non est verisimile quod sus sali itis obliti,& notatur in glo.in c Mulieri .de iureiur & glo. in c. sicut nobis de sent. excom. tamen ,ut iam dictum cst,nili conte turis de veris milibus indicijs hoc secundum dictu fulciatur in iudicio nihil valebit. OCtauo de testium propalatione dicimus, quod Iudex testibus iam. productis, & examinatis ad instantiam partium renunciantium t istium productioni, si tibi videtur,dcbct in praesentia partium ipsos testes cum corum attestationibus publicare in iudicio publice per notarium, vel etiam ipse legendo, quo facto dicat Iudex . Haec suot tales attestati nes,habeatis eas pro publicatis,uci,cas pubi ico.& hoc totum redigatur in actis. De Arma vide Spec. in tit. le test.f.satis .
442쪽
Sὶ autem pars fuerit absens per contumacia,Iudex tamen publicabit, Coti . . taquia contumaces tunc habentur pro prssentibus,Vtc.in nomine, te test. praesenti&C.de iudi .l. properanduin . .cum aut C,S c.veritatis .dedol &cotuma. Dua. Testes non publicati non probant,per regulam: Non dicitur quicquaprobatum nisi publicato processu .lsolam. C.de test.Nam testes non publicati non inducunt aliquam probatio
i cauam probationem concludentem, quia dicta eorum pollunt per oppositioncs minui,aut tolli per aliam probationem ctiam contrariam .licet consuctudo sit in contrarium,maxime in neSotios dei bi testium nomina rationabiliter supprimuntur , quicquid sit vessat in alijs tribunalibus. Et nota,quod tcstium publicatio in hoc crimine etiam debet seri sicut & in alijs causis,de tribunalibus,ut reus habeat facultatcm se dcfendedi. Si tamcn propter potentiam personarum contra quas deponunt graue Publicatis te periculum imminere timeretur in tali publicatione, tunc non esset fien- ' um qu-nda pubdice,sed secrete,coram vitalicet dita ccsano,vel eius Vicario, eo ab idi; ' - sentc, bi Inquisitorprocedit. Quando ucro procedit Episcopus si In quidi torc, ee utroque casu coram personis prouidis,& honestis , i
iuris. Reperitis,huiusmodi publicatio fiat. Et ut istic Mius huiusmodi periculis occurratur, Epilaopiis vcl Inquisivor prasti poterum super his secre. tum illis indicet c, qtiibus hanc pub acationem f.icient,rx in cos, si arcana seeleti Viola consilij seu procvi u 1 a scccrini cxcommunicationis sentcntiain,quam tio. ex sccreti violatione ipso facto incurrunt,poterum promulgare.pro quo est trian cri.9. niae laaerc. hiat . Testium publicario potest fieri pcr alium notarium de mandato Iudicis,si alius scilicet ordinarius notarius sit impcditus Bal inl.s.vcta quaero.C.de re iudi. Et nota quod testes non publicati etiam semiplene non probant.Ba Lini lana.C. detin. In criminibus tamen cxccptis, maxime in criminchaercsis,s propter potcntiam personarum contra quos dπο nunt graue periculum imminere timetur in publicationc nominum pro duetoriura,tunc non sat publicatio huiusmodi,ut in c. in . de haere.bulis. sed coram Episcopo,& Inquisitore,ac peritis super ramotio des ibaanduci .c s.ubi jupra .Potentia non tam generis , scd& malitiae intelligenda ubi de peccaest-vide supra in vcr.Potentia. Et nota in Abb.inc. praeterra. dc spon & to agitur, di matri. licit P ubi agitur de peccato vitando absque magno incommodo 'η μες altzrius croditur drino unius etiam absque. publicati q. nominis , si ex ' '
causa timet prodire in publicum. Et idcindicit Butrius ibi lcm. Nota etiam quod quando quis non audet alicui ctiam in ciuilibus mo uere quaestioncm propter illius potentiam,quia timo, tamen iacinoriantur testo,potest petere a Iudice ut clandestine recipiantur testiunx dicta ad suturam rci memoriam,vt notat Hostan c. quola iam ., t litano 3 ςqnt. ε SU T ''r' b. in can nomine Domini. detest.
443쪽
reste, mi fili, Episcopum Cardinalem,ut habetur in praeallegato capiti praesul.quia dici
uiuaei. mus quod ille textus Umclligitur quando testes non sunt idonei,nec omni exceptione maiorcs : secus alitem quando essent laudabilis vitae, quia tunc susticerent duo testus,ut dicit Gratianus in c.f. a. q. . &pro praediph, id ;hi ;b di facit simili habemus in praescriptione. Nam ius ciuile aditi uenit
quare sic in prCscriptionem,tam. cum bona quam cum mala fide,ut io. q. y.f.polin. uenta,. γt finis imponeretur Iitibus,& ut negligentia puniretur Ius aut canonicum impervcni v approbauit praescriptionem quatenus erit sine peccato,& reprobauit rigorem iuris ciuilis; luiae reprobauit praescripti ne cum mala fide. ut in c. s. de praeserip .sic facit hic Papa,nam reprobauit rigorem iuris ciuilis quatenus cxigebat septcm lcstcs, de approbauit cammotiuam iuris ciuilis, Sc ob hanccain motiva obseruandum statuit,et intestamentis vltra duoς testes intercsset prςsbyter earochialis. & pro nocImdliii min, facit in simili. Nam regula iuris diuini licet habeat , non occides Sc. ius V /ς tu ciuile certo casu determinato potestatem uxorcni in aduIteriodoproberu, inorii. Occidςdibui,& sic illa regula iuris diuini restringebatur : ius vero caeum. nonicii superueniens illii rigore iuris ciuilis abitulit,ut in c. interhaec dcc. admonere. 3 3. Ra. sed volens Puidere maritis, satuit quod uxores pecSeptε testes cantes ligadi,&cax moderate corragendi marit haberent potestate.ut P. in test/mcti q i. c. si cui. Et 33.q a. placuit.Ita in proposito Papa improbauit rigorciuqμ- ς' ris ciuilis quatenus in testamulis σxigebat septo testes , puidit falsitati, . statu cdo ui adhibcretur prs sciaria prssbyteri parochialiscu. duobus testibus In testamento aut inter filios duo te res , et etia duae *minae suffi-1h stim fi ciunt in Lbaccosuit.st de test. Adverte tit iu in testamento nuncupativo, to. Vel codicil requiruntur septe qyi sind habiles,vcl oeto,quorum duo possunt ine in Io, habiles, vel citcstamento in stri piis, si testator nesciuit scribere.ut in L. hac cosuit.i fide test. vide cliisus ius Host. in summa, bi inuenies quod in codicillis requiruntur quinq;3estes, S totide in donatione causa mortis. in arto agendum cst de testium citatione, & coactione. circa quoru
considerationem notandum est,quod cum instis non possit proprio motu in iudicio,&maxime in criminalibus testificari,sed oporteat V siue a part siue a Iudice vocctur,vet Bal. in cu contra .de test.Taliter quod tcstis spontancus seu voluntarius dicitia r qui examinatuς non a par insi h iEsti, te productus,nec a Iudice citatus,vel a parte citatus, sed non citatus,v- vitari debet. ni loci citatus a iudice poterat ex aliqua causa recusare ut cogerctur ad te stis cadum. Nam in praedictis omnibus casibus dicitur spontanea attestatio,secundunt Bar.in l.Post legatum. .his vero.supta de his quibus vitia: dig. Et Ioan.de Imo. in c. i. de iudi Et aliqua ponit Ioan .de Ana. in c.Meminimus .de accus Ideo volens testes producere ait Specu. g. qualiter, te
test, facias cos per iudicem vocari,quia si se iii sciat,quodammodo sunt
suspecti. st. lo procur. l.quae omnia.C.de test .mii testis reperiatur tunc in
444쪽
.f.Bar.In Liarioso. de renidi. & r .sside in Ius vocan. vel iecundum Praepositum in c.s debitum,' .q. v. ex transi tu audiat illud seper quo deponunt,vel si venit ad locu ob aliam causam. Et nota, P quando testiuiri nomina non possunt haberi, per cdiditam ctiam sib excommunicationis poena possunt citari.Abb.in c.ad nostram,dciureiur.& citatus nolens co- parere potest excommunicari, suspendi, di ctiam deponi. Abb. in c. cum
super.dc test.cog. imo cogetur per mulcts indictione. ff. si quis ius dicen. non obte.l unica. Priuilegiati a testimonio reddendo non possunt cogi ci ad illud reddendum , quando adirer testes haberi possunt, scd cum aliter haberi non possunt,cogi possunt. A .in minusam, de test cog. & qui se etiam eripti.
cxcusare possunt a non serendo testimonio, non coguntur, ut sunt vati
tudinari j, senes,& esu, de quibus Spe .de tins de tinium compulsi
nc, loquitur. In criminalibus autem secundum canones non sunt testes cogendi, sed admonendi,c.ex parte,de tost. nisi in defcctum probationum. Abb.inc.vcnicias,detcsti cog. Scit nota,qudd dicit Bald .in c. in contra. de test. quod si sibi magnum imminet periculum ne delicta remancant impunita,debent cogi tostra Tt nota, cp in causi criminali ustas debent rcinitti Notabile. ad Iudicem cause, etiam si sint cxtra prouinciam, di sic debeti imitari .l. si quando.C.dc tcst. quae dicit, quod cxtra prouinciam vocandi non sunt. Abb. in c.cors stitutu de fideiussi. S inccum causam, lotesti. In ciuilibus autem rcgulariter si se odio,gratia,ti: nor vcl fauore su traxerint, ut in c. I .de test.co . & quandoq; etiam in criminalibus. Et ii
rare non debent restes in dic nus sestiuis , licet ad apponendum cogi pos- snt,c.omnes dic descrijs. 5 ibi Abb. Testis qui cogi non potcs ad deponcndum, ii coacte deposvcrit non Coactri. facit indicium aliquod cliam ad procedendum .l. I .f. si seruus. it t. & ibi Bar.& Bal.&Salic.in l .seruos C. tat esti.qui autem sint illi, qui compelli
non pollunt ad dicendum testimoni uin, cnumerantur in Ucge Iulia, & quatuor seqiiciatibus legibus .c de testi. Si autem illi qui non possunt cogi,voluntarie deposuerint,no faciunt voluntarius. ind ictum, ut in d. l.a contrario sensu. & ad hoc ,-isti talos dicantur deposuisse, debet istud notari penes acri,ali: is pragii merentur doponere inulti;prout voluit Bar. in authera. pro bulcroscin q C. de Episc.& escr. dicens, quod cum tales testes producuntur volentcs, scribi faciat in actis, quod volentes testificantur,& deponunt, alias praesupponerentur inuit vide Ant. Blan. de indicijs,nu.ῆ6.
Intcllige prsdicta,quod istonuiti no possunt copclli, iiiii in casu quovoritas aliter haberi non potest prout voluit Hos . , omncs Doe in c. 14 detest .cog.& hoc ne veritas occultetur: quando autem veritas'aliter haber non potest intesti itur,quando ex iratura negotij, ut acti verisimili- aer haberi non potest ita intelligit Anta uir in cadrtio loco,de proba ina et Aducrin
445쪽
. Adverte etiam , quod ille, qui vult compellere testem ad depone dum sub praetritu, quod veritas aliter haberi non possit, debet illud
probare, ita dicunt Butes. Innocen. &FAin .in cap. super eo. de st.cog. . m ratione, quia ipsi testes fundam executionem suam in iure communi, ideo volens in certo casu testes compellere , debet cxceptionem , dc cosum coinpulsionis probare, not. glossi in clemen. Alin. de rescriptio .
Co mr noα Testis coactus non praesemitur inimicus, prout dicunt doctor an α n in inimus,& in cap. cum te,de accusa quia ut dicit Homeri. in dar .m iminimus,bolui obedientiae ab Omnisinpicione excusat ill im testem. .c-quid culpatur,2 q. l. I .& c.ad aures,deteinp. dita di ex ista ratione omnes secuti sunt hanc sententiam. Et intellige,in ille qui coactus deposuit. non praesumitur inimicus ex part sed ille contra quem deposuit si grauatur pcr tale di ream inimicitiam contrahat cum teste , adeo cap ille contrae, quem testes deponit non possit esse testis contra eum, nec ipsum accusare ex praestu ta inimicitia. Aduerte ad unum,quod dicit Bartan I post lcgatum.*.his vero,supra . de his quibus ut in dig. quod licet quis cogatur dicere testimonium, non tamen eogitur sic dicere, x t eius dicto stetur, maxine si grauauserit defunctum. An autem testes possint compesti quando Iudex procedit I vcI vision- , vel confirmando,uel in capite, vel in membris inquirendo, vel contra certam persena in seper crimine de quo laborat infamia, Spec. de Inquisi. g. nunc tractemus, in s .videtur veste,quod non cogatur.Cuius contrariu in verius videtur,quando .Linquir tur tam in capite, quam in mix bris,ves cotra singularem personam Laina deserente,per Decret. qualite A quando,il l .du accusa. Item quia expedire videtur rei p. peccata nocen. tiuin esse nota. Et nota.-in crimine haeresis indistincte testes compestipossunt ad testificandum Abb. in c. dilectorum , de test. cogon. licet in alijs criminibus sint opiniones, in quo quidem crimine haeresis statur ut timo dicto testis, maxime si est in fauorem fidei .vide Franc Ponaan ira de lanius, nil. 8 Einta Testio qui testificatus est in una causa , non compellitur testis cari e tui teai,. - rana alio Iudice, nisi probationes deficiant, di hoc ne incurrat in plures inimicitias. Abb.in cap .caetcrum,de test .copen. Nota citam,quod si quis iuramento se astringat ad non dicendum testimonium, quod potest cogi non obstante tali iuramento, quia celare veritatem in peccatum,ut in eo te, si sub quisquiS,I . q. I.& c. I .decr1.Lis imo auctoritate propria talis potest venaliens. vir ut in c.nostris,de iureiur. vide Spectae t sti. compulitone. Et notamiod restes coipta, quod Cinino minat coguntur testis cari, licet per alios veritas polaithabori,quia eo ipsitiquod se sit btrahunt, pr sumuntur
quod odio, vel amore se subtrahant, iusi causi sit criminalis, quia tunc
446쪽
ntur reprobar videntur approbari. Et primo reprobantur qui sine iuramento deponaui non solum quan QV do nullo modo iurarunt, sed etiam quando iurant sit per certo articulo 3 4 '
non sunt cogendi,nis appareat quod simus in casu,in quo possint in criminali compelli. cperuenit. a. de resti connisi sint pri legisti. qui tune non compelluntur,nisi quando veritas aliter haberi non polin,ut glo.ine sta uiti t. q.s. Et Ioan . Andr .in c. ide tini. gen. Et Pr P iixv iu
ininto dicendum est de testium approbatione cu roprobatione.Circa quod scicndum cst,quisd omncs qui non reprobantur, ves ubdcntur reprobari, videntur approbari. Quieteproba
dcponunt extra illum,& illis siminm modis quos p it Abb.in c. Iestam de test .in causa criminali,&tribus in causa ciuili. . Primus illorum sopismost, ii quis pcti crat in crimine. hinc inscrtur i. quod clericus concubinarius non potcst hinc testis etiam in ciuili,cum A pe euera
Ie concubinatus sit graue crimen, nussus .dist. 3 2. dc praetcrea.di cepimus .dc aeta. di qualit. ordia
Secundus casus est, si est infamis infamia iuris. Et nota,quod testes infames,& inhabiles admittuntur in causa liaer Intimis. sis,ut in c.in fidei fauor a cum triplici declaratione. Prima est,ut admittantur ad indicia tantum, non aut ad condemnationem,ut patet ex notatis per Iason.in l.prinia.in secranda lectura.nu. stidi s 3. C.de se Tri.& fi .ca. Secunda est, si ex verisimilibus coniecturis, &cx testium qualitate, &alijs circunstanti js de falso non fuit suspecti. Tcrtia est,ut admittantur non obstante corum infamia, di inhabilitate,remotis exceptionibus,quae competebant contra eorum persenas. sed contra eorum dicta potest opponi omnes exceptio, quae de iure competit contra alios testo,& pro Vercas sunt, utputa contrarii sibi ipsis, de alijs contellibus, iasi probant,Leos ubi Bar.& alij.isad l.Cornes .dcfalsis, cum alias vulgaribus.Alias sequeretur absurdissimus intellectus,ut magis crederetur testi inhabili,& infami, quam testi integra vitae,cui contrarietatis,& vacillationis obstarct exceptao, di reiciato hoc absurdo in interuiectu non obstarct testi infami.& consequeo ire melioris conditionis cς sint infames , quam viri probi, contra argumenta. l. Non solum. is.
Tertius casus est, si est periurus,an autem procedat in transgressi ' iuxurine cuiuilibet iuramenti, maxime temerari j, licetur infra. Quartus casus est,si aliis instituta accusatione contra eiun nut de crimine conuictus,licet nunc sit emendatus,vo cnim prodest ad hoc quod admittatur in causa criminali, criminaliter mota. Non emed Quintus casus est, si fuit alias de crimine confessus in iudicio. nec tus. fuit quiendatus.
447쪽
Velitatε sup primen . hisitan . Non reddens. rationem di.
sextus casus est; si potest modo per exceptionem conu inci, uitetsi C rodalias commisit crimen. Nam si posses cc nutrici quod hodiereti i inrat idem esset in ciuili supra in principita dinet ergo sic imelligi , ut ruit speciale cum criminaliter agitur,& idem Innoc.& Iob d sicut secundum eos r clleretur confirmatus conta reationem petens , de quo,
Inmdudum 2.ue esaei.&c. se per his deaceu Septimus casiis est,si sit grauata cius opimo pro eo, quod tali modo, scilicet per viam exccptionis est quandoque repulsus. Cusuc vero in quibusltest ex in ciuili repelluntur , vel cum de crimine chiiliret agiturisunt hi Primux si perseuerat in crimine. Secundiis ii est infamis.Tertius si est periurus. Adde tu,quod testis repellitur si fuit'conuictus de erimine cori. trii illam excepto,licet de illo crimine non puniatum .i . de cepat nota'etiam,quδd per consessionem dclicti faectam in uno iudicio etiam onminati,testis repestitur in alio iudicio' in testifieando. Ιm onsessio, &acta facta coram arbitro faciunt fidem coram Iudice. Sectis de factis cota arbitratore. .in cpresentata. deludi.Et nota quod testis in uno falsus, . in omnibus rcpestitur.Innoc.in c fraternitatis,dchaere. o in c. si ad sacras. distur . ec. de test Et aduerte quod testis deponens super negatiua praesiimitur falsus,&pcriurus, maxime si negativa sit improbabilis. Abb in c. cum Ecclesia de catu posses& prop . similiter testis lupprimens. veritatem, accusatur de fessis,. sicut si festandixisset. capit: i . do crimin. Dic Praeposi. in cap. praesbyter. r. quaestio. 6. Suspeetias autem habetur testis etiam si deponat bonam causain dicti sui,& Iudici videatur, quod dicat falsum , & hoc debet poni in actis. ut Barta in i Lucius. n. de his. qui not. infamia Suspectum etiam reddit cohabitatio.Bal.in I. parentem. C.de test. Ba ba .in con 3.3 .partis propter hoc qui sinat d e fissilia, se dotnestici, idest quibus potest dominus imperare repelluntur a testificatio ne producen. tis. Abb. in ean literis de test. Suspectus in etiam testis non reddens ratiouem,seu causam dicti sui interrogatus,vel non; & hic quando repellaturivide Abb.inc venerabili..do test. Et nota quod iud 'de causae interrogationem omitten tenelut ad interesse. b.vbi sit a. Nota etiam quod testis deponenx vltra id det quo interrogatur, non vaset eius testimonium,quia suspectum se'reddit Innocui, e. inquisitionis. de accusa.
Testis habilis tempore iuramenti sed essectus inhabilis temporoe d tositioniis,non admittitur si eri men est notorium,secus si occultum.c. taa.8. q. s. ecide testa opponitur.Praepositus.in c. constitutus.7. q.8.
Testes quando aliqui deponune de tempore, aliqui dicunt se non re cordari,arbitrio Iudicia rclan quitur,maxunc si omnes eadem dicunt.M.
448쪽
And. in ex tenore. de test.nisi tempus sit de substanti . tyiςuli deducti in iudici Prspos in c.nihilominus. 3.cl. 94sccus de loco,qui semper est ne
Testi qui post depositionem dicit se corruptum se isse, non creditur ,
quia allegat turpitudinem suam,& merito non est cisredendum,n in c. I. de confessis Abb. in c. sicut nobis. de test imo puniri dς t, quia crimen cit contingens causam de qna agitur in iudicio. Similiter repellitur testis scriptum testinaonium suam iud1ci tradens,quia Iudex debet considerare vocum substantiam,& trepidationem,caetcraque accidcntia. Ede quηstionibus.l. de minoribus.I. r. S c resatum. Sq. 2. A
Testis qui semes est iii luctus super eodem,si secundo inducitur, di Al; ei Essimicit se non recordari qualiter primo deposuerit,sed non deponit, Vt alias deii, quam deposuit alci lini monium Si vero variat, non statur priinis nec secun dixerat. dis attestationibus. ff. detest l. qui salsaSimilitcr producens testes siue Principalis stuc, secundarius, non potcst illos reprobare, ex quo semel iulOS approbauit.c. si quis testibus. 1.q. 3. Abb.inc.de icilibu terest. Tustimonium de auditu alieno non probat nisi in parentcla, & anti- audita quitatibus PrSpo. in .c. ne his,ῖ q. .centu in annos videlicet excedenti-' ς' bus. Abb. in c licet ex quodam. detest. similita r ad improbandam consuetudinem, sucus de auditu proprio cum fama iuncto. Abia in cap. lite ris. de tosti.
Qui autem audit aliquem loquentem tenui paricte Va cortit distan ..ii, Ate non probat,& ratio cst quia testis debet d onere dc co quod gestum inves dictum in praesentia sua,vtinc testes. 3.q 9.vide Ronali n=Item
Testis qui ex trasitu audiunt illud super quo doponunt, vas Veniunt Tiariseni.
ad locum ob aliam causam,& aliur non rogantur, non dicuntur rogati. Praepos .in c si debitum. 3.q. 9.Tcstis unus uni si contradicat,utriusque dictum annullatur Ccundum una, .ni. Vincentium , nisi alter dignior ac melior esset,ita quod prouocat Iudirecem ad iusiurandum deferendum.C.de reb.cred l. in bonae s dei. Et hoc nota pro intellectu cap. 6 n. de iure iur. Similitet si plures plutibus, ita quod sint aequato,arbitrio Iudicis relinq iiuntur, qui considerabit testiu qualitates,dc ad benigniorem partem inclinabit. Aob. in Gn nostra detestib. Et idem Abb. in cap .licet.de proba. alleg l. 7.st.de test. dicit qx isddata paritate testium dicentium contrarium, pi us croditur illis quom uadicta consonant iuri. Et nota quod testibus affirmantibus magis credi Assi maiiaatur,quam negantibus.l. direm .f. li pli tres. N ibi Bart.& Doct.sside arb.sal. magis Medi in l. I. q. . de teit .vbi dicit rationem esse,quia causa aserniatiua crudi l 'bilior cit.Specu. deproba.I. i. imo etiam uni affirmanti inagis credit 'r, 'φ'uam duobus iacgantibus Sarao J. i, vor. vlterius .aede vis inspi. nisi se
449쪽
antes asserant negativam perscnsuim,ut quod Titius non est riuus,quia viderunt eum mortuum, tunc starur maiori,& digniori numero ut supra. Et nota ex Zasio singul.I. a.c. s. quod testes producti super factum tale,
quod Glo sensti sine aliquo discursu rationis percipi poterat,ii fide dignisum, aciunt fidem.si autem tale factum novi solli sensti sed &aliquii intes' licius distursione percipi' necesse cst', non creditur' sine causa sicientiar, etiam si interfitisse non dubitetur .
Clerici contra laicos,neque laici contra clericos in testes non admittuntur quando de crimine criminaliter agitur, nisi in exceptis crimini-Ford admit biis,in quibus laici contra clericos in desectum testiumadmittuntur.Cle ς' η qv- rici tamen quando agitur depina sanguinis contra laicos, non admi ηο δ tuntur. Abb. in .c. dec aero. detest.
Testes namque alias non admittendi quandoque admittuntur propter dissicultatem probandi. Abba. in c. super cod.de his quae vi .met. . s.&etiam propter qualitatem pcrsonae , ut in c. si testes. . q. 3. & in istis admitterentur ut testos inhabiles,si aliqua qualitate iiuuarentur personae testium,per quam tollerentur praesumptiones .Puta licci si frater qui deponit pro fratre, est tamε vir magnae auctoritatis,puta religiosius bonae viis.
Imol. in c. insinuare. Et in c. cum Racanonicus. de olfdeleg. Et in c. de prs
senti ua6.q.1. .in e ad audientia depr scriptisposi. in c.quod vero. I. q. y. Bal in c. a.de iud.imo testis alias indignus ratione dignitatis agentiuadinittitur;scutinfideliscontra infides pro fidesLc si haereticus. 2.q.
7. ibi Praepos. Reuν poss Et nota etiam,quod testis alias criminosus post perae v ps nitentiam /ςi m poe dicitur innocens.Ab.in c.1. de excep. lico super illo remaneat iacicio quid suspicionis, quia nunquam pr sumitur cile qui ves talis qualis prius riti t. Testes super peritia artis producti possiant tanquamcriminosi repelli, qui amon solum peritia,sed etiam honestas requiritur in teste. b.in c. causam. de proba. Testis productionem tria possunt impedire,videsicet sussiciens numerus testium,testium renunciatio,&attestationum publicatio.C.de testis bus,de test. Abb. ibi. Testo reprobatorios reprobatoriorum reprobare non licet. c.licet diicetiis.de test. Abb. ibi. scilicet tam personas testium, quam contra ves circa dicta eorum. Testimonium credulitatix admittitur quando non potest haberi certan determinata notitia in c.ex parte.de scrut.inord. fac. Abb. ibi quin do scilicet talis credulitas est propinqua sensui .vtinc quotiens .de test. Testis,& denunciator,non autem tinisse accusator quis potest D in rubr.q. q. q. b.in c.prstere de tessi L Exto dicendum est de testium examinatione, quod intres partes diui
Odimus,uid licet quomodo, quando.& quotiens.
450쪽
Et primo notandum est,quod testis examinandus ante omnia iurar di fdebet de dicenda veritate,quia testis non iurati testimonium non valci .l-harandum. C. detest Et non solum qua do nullo modo iurauit, sed etiam quando iurauit super certo articulo, & deposuit extra illum A .ine detestibus.de test.Imotinis nolens iurare repellitur quantunc unq; res iosis,ut dicit Host .in sumina. qui test.requir. in accua l.qii Od quidem Ve- Clemus quo rum est,sed clericus prodiretiis coram iudice laico dinet iurare coram iu- iurare debet.
dice clerico. b.in c. si qui testium. de test. Tinis iuratus potest examinari quolibet tempore etiam seriato in ho- , norem Dei.vectu fit.& ter. g. r. ver. quid si tunc testis. & Bai l .in l .damni. I.Sabini. st. dedam.inscct.&Bald in l.quando.C.de testud est in glo-Hema de ossi .deleg-Tcstis enim sine iuramento examinatus non facit indicium. Abb.in Gcum Olim in ῖ. not. pri.inc.sicut de sent cominu .etiam quod esset rcligiositasn cardinali sed facit priesumptionem. Et nota init Abb.pro istis magnis viris, qui propter decorem dignitatis nolunt deponere in forma testimonij cum iu ramento, ut recipiatur assertio saltem ad praesumpti
Aduerte tamen quod licet iuramentum sit de validitate testimonii ex De validitate dispositione iuris, non est tamen de sit bstantia falli testimoniis, quia non e dc testis deponens falsitim licet no iuratus,punitur de falso,si aciarasset.Bari in l. ii quis. ff. de Dis. Et si quis similiter ex obliuione non iurauerit, d posuit tamen falsum, punitur ac si testimonium valeret, ex quod deposuit in forma testimonii, ut plene probat, & concludit Ioan . Andri inreyno estsine culpatae res ivr.li. 6.in mer.&Bar. post Richan l. ii quis legitimum. fide salic Abba. in c. de testibus. de test. Sed nora ipsilis, Abba. aliam declarationem in c. tuis questionibus. de test. quod iuramentur non est de formali validitate testimonij, cum possit remitti a partibus. Posset tamen dici contrarium per c. de testibus de test. ubi dicitur quod non valet testimonium sine iuramcnto. unde dic, quod est solemnitas formalis ,& consubstantialis , sed concernit fauor partium Principa- liniam, liter, eo potest a partibus remitti principaliter. Sec si concernat so malis est
principalitcr fauorem publicum. arg. l.nemo potest.st.delegi.& αvno.de iura et lit. comin. Vnde autem coniurgat potestas naec partibus , ut possint remittere hanc solemnitatem iudicialein, respondetur , quod ex eo quia
quilibci potest reminci citari in fauorem suum introducto. p.Ad apostolicam de regulari Nam princ aliter est nitroductum hoc in fauorem. partium cui iam, diximus.) Nam partes possunt conuenire ut staretur verbo stetius. dumtaxat. Et quia necesiitas talis iuramenti cessat, ex quo partes quarum fluore principaliter agitur , remittunt. facit. ca. significastia de clect. &per hoc puto consenium Iudicis non nccessarium,