De prologorum Plautinorum indole atque natura [microform]

31쪽

idein vitiinia tiod in m in prioribus i ologi verbis deprelio nilimius, ii in BDStri Versibus inesse videmus, gravius modo et quod eo facilius conspiciatur. se si quis recte secum reputaverit, imitasse ne de versibus l(,-38 inidein tam considenter iudicabit ut fecerunt eritiei, tui hos Versus e prologo eiciendo eSSe propterea maxime censuerunt, quin omnia quae hic enairuntur nullo Vinculo eum Charini rebus et moribus connexa sint. Tali in argument tione quicquam auctoritatis inesse ViX redemus, eum Viderisnus Dei in in tota proiiugi priore parte non id euraxisse, ut Verisimilitudinis speciem servaret et adulescentem inlia proferentem faceret, quae a fabullae persona apte proferri poSSunt, Sed eum ommunie ViXSe quaecum lue utilia ei Videbantur neque diversa genera inter se

miseere aut contra lege Senenicas peccare Veritum ESSE.Eadem autem ratione, quam modo vidimus, eritiei etiam RUDIENTIS comoedine prologum ira etaVerunt qui ab Arcturo, splendidissima in Booine signo stellii, ita profertur, ut in pliore parte de ipsius sua personii ille eomplura eniti ret, in posteriore

connia unicet eum spectatoribus res stabulite actionem antecedentes, sed tune Seir debent, ut quae in Senena guntur possint

intellegi. Inde igitur rursus profecti quod in universum in-

quod poetae noni ii Mucci Titi cibor nilur,r ecum Proj rtiritur, quod in hominem dulescentem re itinere reducem qui n/Ores Susce locuturus est ri cu tit. Sed elium ob priorem Prolo Visereriem recte, irrctfhinem rei timenti, ite molesteque perfui bret, Pictuti Mime proli rem necto. Quam suam et de hac re et de toto prologo ille, quia Bitschelii mutatioties et transpositiones disceptationi suae tamquam fundamentum subiecit, mire et perverse iudicat. CL 1iat 1ko, eber den Rudensi,rolo de Plautus M. h. i. p. 5To, i l. Martius, Quaestiones Plautinae de Captivorum, Amphitruonis, Poenuli, Rudentis fabultarum prologis e. q. s. diss. IIalis Sax. I TI. De lioelibello, luem semel hic ci)mmemoravisse aiis sit, omni ex inrte Comprobo Lorenγii iudicium severum illud quidem sed iusium Burs annui I s.

tuerunt ni gumenti expositionem aut tot m ut mitiori an partem

ipsius Plauti esse solere viri docti etiam nostro in probigo posteriorem pariem nisi levidensibus nullis interpoliationibus

inquinatam esse censuerunt, Sed in priore prologo computreS versus ut retractationem Vel alteram recensionem lente Secreverunt. Et hanc quidem sententiam illi ita confirmare eo- nati sunt, ut hos Versus Suspecto neque cum altera probigi parte neque cum ipsa fibula congruere et constinere, sed diversant inter illas rationem intercedere ostenderent. Nos autem si eodem modo ut Supra meimus in prologum nostrum inquisiVerimuS, omnia quaecumque antea Statuenda esse nobis

videbantur etiam hoc in prologo occurrere videbunus et non modo proprias huius generis nota easdem sed etiam eadem vitia inveniemus. Atque primum quidem si quaerimus cur Arcturo potissimum prologi Vicem poeta mandavetit, non dissicile est ad respondendum. Cum enim tempesta cluaedam, cuius vim et violentiam statim initio comoediae Sceparnio servus deseribit, magni momenti sit ad rationem sua res in scaena agendae fiant et progrediantur, auctor cum probigi praefationem aretiore Vinculo eum stetera fabula coniungere studeret, nullam personam magis idoneam inVenire potuit suam deum quendam, qui numine suo Ventos illos uetusque exagitavit. Sic enim is qui prologi munere fungitur, non modo rerum quae in fabula aguntur quodammodo ipse particeps est. sed etiam de rebus quae verae actioni praemittendae Sunt, quia de omnia sciunt, bene apteque audiente certiore facere potest. Non inutile est lio moneare, eum non Sati accurate a nonnullis dictum sit, poetan deo euidum prologi partes deferre propterea coactum esSe, quia duplex in fabula nostra insit actio, de qua spectatores edocere neminem nisi diVinam personam potuisse. an Vero difficultatem, si Voluisset, poeta facile ita Vitare potuit, ut alterum prologorum genu eligeret et histrionem proprio ornatu indutum argumentum enarrantem

faceret. Quodsi non ita ille egit, sed personam aliquam indagare Studuit, quae Verisimilitudine quadam munus illud Susci-

32쪽

pere possit, Vix lit ei lior exsiliens e lioebit iis elisi prolo 'praefationen ipsi actioni Scaenicae tinni maxini aequare et neeomnio lare Voluisse. Adtendendum autem est poetam salis liabuisse prologi verbis exprimere, quomodo Arcturus eum fabulae aetione coniunctus sit, neque in ipsa fabula ullam illius mentionem fecisse. nee enim ita composita est, ut nisi ia-beremus prologum, Aretur ullas in comoedia partes fuisse ne sue comperiremus neque Suspicaremur. De Si quis recte intellexerit etiam perspiciet suam unum sit ex Vera fabula ad Versus qui Silam prolo: i damnandos causa petere Minime enim compositionis rationem eos intellexisse crediderim, qui ut VSS. do in susIileionem voearent, ita ratiocinati sunt, ut in iis suidem Versibus Iovis magnas partes esse dicerent, in ipsa fabula nullus Poeta enim, ut in omnibus liis prologis factum est, eum prologi oratoris personam quodam modo eum fabulae petione eo haerere signis iens set, ultra non progreSSuS,St neque quae in ii ologo inchoavit et iudicavit, postea in ipsa fabula persecutus est et illustraVit. Ita sue non unu perVEI Suni est si quis exstieeta est quae ineunte trologo de hominum malesie iis et lovis ae luitate ut in iuStitia expon utitur, et inni postea commemorari debere et tuae antea in universum dicta sint ipso fabulae eventu quasi firmanda esse et stabilienda Si igitur abicimus talem argumentationem, tuae componendi consuetudine qualem cognoscere nobis Videbamur minime probatur, et si solos in prologi versus inquirimus, num necommodati sint loquenti et apte inter se coniuncti, omnia quae inde ab initious lue ad VS do proferuntur bene seiteque dicta esse neque uillim dubitationis ansam iraebere vix sui Siluam ne ure poterit. )Fortasse ne ei qui leui errant qui omnes hos Versus iam in

lipei rini Pitant Iiroto to nostro accidit, ut tecta eius duarum recensioniani vestigia indagarentur. Ingoniosi huius inventi uetor est A. E. An spaeli, qui in Fb e Pisoni annalibus vol. III p. m. sipsi senionstrare studuit uss. li tu IT- . 22 3 sq. esse hiutinos, Ss. IA-lis. l. retraetatoris. Ut fore senilier in line eeensionum et millification uni investigatione fieri solet, tota argumentatio in eo Solium posita est, quod nonnulli versus aliqua ex arte inter Se similes sunt.

grneeo exemplari fuisse contendunt, quamquam loen spletibus ni gumentis hoc demonstrari non potest. Fastile autem ad hane sententiam perduearis si nostro eum loco comparaveris Philemonis j quoddam fragmentum initio prologi nostri simillimum:

Silentio hic praeteribo, ne erambe repetita ut niunt, scistidium movent legenti, etiam hoc in prologo totam partem priorem ad ipsos speetatore datam esse, quod magis prologum dee et suam ei Sonam actionis participem. maiore autem animi nitentione dignos censeo Versus 32 33. quos critici, qui in scirpo saepissime nodo quaerere Solent, ne Verbo quid enitetigerunt. Quod enim Arcturus ut spectantes de loco ubi sabula ligitur certiores faciat, iis Verbis utitur: Primi ni cum huic esse nomen urbi Diphilus Cyrenus Volnit. eodem in genere a poeta pestentiam esse elucet, quod iam in Trinummi vss. 8-2 et in Mercatoris Vs s. s. lo diseepto Viinus. Quomodo enim fieri potest, ut Areturus, fabulae persona, de graeco comoediae auctore Verba faciat e Nonne omnis veritas et verisimilitudo seponiea tollitur Et hic quidem clare perspistere possis miri eam interpretum temeritatem, qui quamvis gemellae res sint, quod alio loeo non satis acerbe Vexare lio S- Sunt, ne sentiunt quidem alio. Quid iudieandum sit de his versibus eoin pluribus Verbis disserere superVaeaneum est, sed

33쪽

supin professi Sumus, fulciendam et stabiliendam.

Pluribus difficultatibus refertus est prologus MILITIS GLORIOSI, tui a Palaestrione servo non, ut fieri solet, statim in fabulae initio pronuntiatur, Sed una Seneni iam praemi Sa. Iluius enim prologi Lorengius et Brixius, editores de hae fabula optime meriti, tres secernendas esse partes et oratione et tempore inter se diversas uno consensu iudiei Verunt, lunium priores duas ad repetitas comoediae actiones a posterioreisuodam poeta Vel ab iistrione reipncta PSSe, tertiam autem inde a s. si iis iue ad finem proclivi eurrere neque lute Iuum praebere suo impediamur is uin totam iani partem a Plauto ipso compositum esse nobi perSuadeamus.'

Cimira Ribbeckius. iiiii n. 332 eam textus formam edidit, iiiiiiiii in lectionibus de ne fabula Plautina saepe liabitis auditoribus suis explicare et defendere Solebat, solum ti te si olosi

ne ad iudicium faciendum illum non solum perduxit quod in ipsa oratione lacunas, Salebras, ineptias deprendi putabat,

suales bonus poeta non committeret, sed etiam in compositione senenarum, Si prolo lini eum eis quae insequuntur stomparamus, inter se repugnunt in ei inesse Videbantui', quae ab uno eodemque poeta profecta SSe non possint. Videmus igitur etiam hunc pi ologum absitiei ita bipartitum esse, ut argumenti enai rationem a Veteris seiungerent. Sed cum reliquis in prologis, quo adhuc traeici Vimus, re ita comparata SSet,

ut in ea parte quae argumenti expositione continetur, ut nullas aut levidenses modo difficultates oriri omnes consentirent, nune de simili re doctorum Sententiae in diversas partes discedunt. Quae cum ita sint, omissis paulisper prioribus piologi partibus, de quibus postea quid sentiam profitebor, ab ea Palaestrionis oratione proficiscendum erit qua ille continuo et ubere

sermone res ipsam actionem antecedentes Spectatoribus enarrat.

Palaestri autem ea quae de pariete perfosso et de puellae custode profert, ita profert, ut auditori credendum sit quidquid futurum est illum iam providisse et consilium eonservi decipiendi iam esse factum. Qua enim alia ratione accipi possunt

Et nos Icteolis ubi tela et coelis dolis

mutietimum ob oculos hiciemus eumque let Fuci(inti tis, quod vi oris, ne i erit. Neque minus eis quibus deinde de liuella duplicem personam

Alqties redem Til, reum ti esse u Sinini ibitur nobis persuadere cogimur dolum istum iam absolutum esse et perfectum, quo re Vera poSten os mulieris custodi sublinitur. Psorsus autem aliter atque post pne nari citionem XSpectat nus, Senena insequens eoinposita est. Palaestrio enim, qui modo tanta fiducia loeutus est, ut omnia iam consuluisse Videretur, eum ex Peripleoomon sene audini Plii locomasium et amatorema nescio tuo militis fas niliarium per impluvium tecti osculantes conspecto esse maximo Subito timore pereulsus crucem sibi imminere lamentatur et omnia periisse. Multo demum peracto tempore animum suum erigit et consiliis ad senatum convocatis tandem dolum suum, quo doloso conserVο oecurri possit,

in lucem edit, non sine magnis et animi et corporis laboribus, qui a sene Peripleeomeno festive describuntur. Ne id quidem uno Tonsilio effectum videtur, quod Palaestrio qui antea de

34쪽

certo quodasii militis servo, de puellae eis fode locutus est, nune a Peripleeomen coniperire non potest quis fuerit ille qui anuinte osculantes deprehenderit, sed tertia deniunt huius actus scaena ineunte ab ipso Sceledro edoeetur. Ilae onania tam aperte inter Se reliugnant, ut ununtii ueni ille qui accurate fabullim perlegit, statim ostendant, atque miratus iam quod editores plerique ne indietum quidem huius discrepantiae in adnotationibus Deerunt. Omnes autem has dissentiatos evitari posse nonnulli sibi persuaserunt Versibus lib-l elsetis.' Sed tuta ut tinerationsem inirent illi non solum causis modo commemorniis ad- dupli sunt, sed etiam in ea re maxime haeserunt, luod ne ipsa liuidem oratio recte eis progredi Videbniur, ne divei fas doctorum rationes miseere et confundere arguar, iam ab instituto paullo digrediar et quid de sententiarum nitus odieontinuatione iudicem pauet interponam, rneSertim eum a solita eriticorum opinione mens mea longe recedat. Versus enim id qua ratione eum antecedentibus cohaerent, eum omnibus et antiquis et recentioribus interpretibus haud parvas curas et difficultates moVeret, ut ante eum nonnulla intereidisse aut totum iunc locum a s lib-lis additamentum esse adsutum ad Versus qui antecedunt amplificandos suspieio orta est. Ipsa autem editorum explicationes inspicere non inutile erit. Et Essingius quidem haec: Don impcti Tei . me. I. hoe loco lictis nam ineo liναm rei li-etitum esse dicit, quibus rei tim ut remur solius ilia erim non id si saeim referendum esse secta re isti Senientiet nisi ei plostiam loli tis fuisset, ill vere non omissos'. sed di bis ire me Iuleor e meis ii iure giulatio M. h. XXIX. SS. I A

mi eo uti nichibur ei Sehr, i nn et Uunrum Omniunt nullam Verum hi tigisse ni bitror, sed nisi fallor viri docti, ut dicunt, prae multitudine ni bol uni SilVam non Viderunt. Errorem autem ortum esse crediderim ex falsa interpretntione Verbonim non inctynisi Hii, suae, Si recte illoruni mentem ei Spexi, fere idem esse autumant atque nullius momenti esse. Qiiod non iure eos intuere demonstrari potest iis exemplis: Mil. Glor. S. b :Lulun S, io, in homin(m M omnium minum ibi eli,

Sori u nequum os nulli siet si oli, quibus edocemur liniae locutioneii de ii ominibus non nisi de vilitate et nequitia tintini positam esse. oe si tenenula . nostri loci prorsus liam evadere interpretationem apparet ni suo editore Voluerunt, eum particula nam , ut exspeetamus introduc inr Causa eoruni quae a se saeia esse modo Palaestrio

enarraVit. Cum ni in amatori contigerit, ut pud inspitem paternum in domo militi vicina deverteretur, facilis visendi copia amantibus data esse Videtur. Quo in rerum statu ne suis forte miretur, cur inna in nre inlus rei ut rei muchinuSSerVus, ille Addit ego eum quem sene suadente pei festi dolum

excogitare debebam, ain conserVus meus luem amicae Custodem miles dedit, homo est nequissimus, in si quid senserit statim sine dubio domino rem indicabit. Sed ei facetis fabri-

eis glaiieumam ob oeulos obiciemus P. I S. Minime nutem Phinestrionem conservum suum nihil nostimare, sed timere belus nequitia atque Valde laetitia efflatum esse quod docto suo dolo illius enutionem irritam reddidelit, cum ex aliis abillae locis i

35쪽

vir doctus pro Vulgari ea uto et incauto legendum proposuit: Tl sublinitur os ei siodi cttilo, CONSCTUO CO. Nimis ecti, quoi commestiti triariSlinei rectri sctrielem. Accedit autem, ut ad propositum reVertamur, quod lineratione quam irationis forma minime probari modo demonstra-Vimus, non Solum ni Va modo pars offensionum tollitur, sed etiam ea potissimum pars inae faeillime ansam explientionis praebet, luoniam Si solis in hi Versibus haerendum esset, recte mea sententia ita fere responderi potest in niversum modo rerum futurni iam eseius Palaestrio Vss. I ,- se deruncinaturum esse instin conservum suum euibustodiam eoneu- binae miles mandavit. Sed breVissimo tempore post eum a Periplecomen omnia patefacta esse edocentur, Vehementi SSime, quia praeter Spem tam subito hoc Venit, consternatus in hac

re difficillima niuae etiam implicatior evadit eo quod ne eon- spiei quidem potuit qui de tecto amantes viderit, de salute

desperat. Deinde autem animo et consilio reVocato, quod antea modo gloriatus est e dolum excogitaturum esse quo adVersarii deeipiantur, re Vera praestat, et postquam tertia scaena ineunte

per ensum invenit eum, qui simiam sectatus Pliilocomasium in domo vicina conspexit, facillime omnia telae filii ita dueere potest, ut fiant laquei inibus consei Vus implieetur. Quae explicatio per se quidem ut mihi videtur bima et apta, corruit quod non solis Vss. I b-lds, sed eis qui inde a s Ibo sequuntur multo magis offendimur, quibus inspeetis in assum et

vanum giat gkonem tela sua misisse apparet. Cum Ver Sententiarum forma et nexus prohibeant, quominu una cum Versibus algiatχkone damnatis etiam ei qui insequuntur deleantur neque enim Vs. iii oratio desinere potest neque VSS. Ibi Ibbrecte statim versui lii subii iunturi, omnis hae iudieandi ra-

Philol. XXX. p. 6i2. Eum secutus si in editione Brixilis.

tio abicienda est, qua singulae exeuntis prologi partes in suspicionem Vocantur.

Quibus perpensis nihil simplicius esse videtur tuam cum Ribbeekio facere, tui inexplicabile Gordii vinculum uno ictu dissecat ita ut totum prologum obtrudat poetae malo, Stulto, inattento, ne digno quidem qui Plauto corrigias solvat. Sed

hanc sententiam secutus caveas ne in difficultates maximas incidas, e quibus audacissimae argutiae te extricare non possint. Nam si animo nobis conformare Studemus, quaenam genuina

fabulae forma ab ipso Plauto profecta fuerit, prologum non omnino omitti potuisse sed similem eius tuam nunc legimus

enarrationem qua spectatore de argumento edoceantur, necessario Scaenam alteram huius actus antecessisse ab omnibus concedendum est et conceditur. Quin etiam non modo similes sed easdem res narratas fuisse ex insequentium Scaenarum compositione iure colligitur, quoniam ita res agitur, ut Spectatores et de prioribus Palaestrionis, Philocomasii, amatoris Atheniensis eundicionibus et de pariete perfosso iam edoctos fuisse per- SpiciamuS. Videas, quaeSo, quanta sit rerum turba et obscuritast Ea quae a Plauto ipso scripta fueruntire Tκευα quidam retractavit, et ita quidem retraetaVit, ut prorsus eadem Vaderent, ut ne iue adderet lutequam ne demeret Quae fuit causa tam mire agendi An ut versibus componendis ille se exerceret Sed aecedit tertium. Idem enim homo quem stultitia sua omnem finem

et modum transiisse Ribbeckius sibi persuasit scio orso I s

ponenda erant, eleganti et apta oratione enarravit. Eheu ob-SerVate, adiuVate, dei deaeque omnes, ut emergere OSSimVS ex alia Voragine in quam malum ducem secuti incidimus lomnes autem difficultates quas in prologo ineSSe nemo negabit, Statim evanescunt, cum non a Palaestrione Sed ab alia perSona dive a deo risuodam siVe ab histrione probigus

36쪽

pi niuitiatur. Qua de ausa apud Plautum imitasse Venerem prologi munere fune tam esse Ribbeckius quami suam dubitanter suspientus est. Sed quantam rursus in illi opinione molem rerum obseurni iam et improbabilium Si enim in genuina stabulae

compositione nim Palaestrionem, sed aliam luandam personam argumentiim enarraViSse animo nobis fingimus, etiam initium senena insequentis olim aliter fornantum fuisse nobis statuendum est quoniam ea quam nune habemus forma Palaestrionem iam in scaena fuisse comprobatur. Quis autem enus mei fingere potest, cur retractator aliquis prologum a Plauto ompositum non integrum reliquerit, cur eum formn non rebus iniit nimia Palaestrioni tribuere maluerit, cur nullam liliam ob rem nisi ut hoc fieri posset, etiam senetiam quae in Se luitur

mutaverit Nemo nisi insanus tomo et dignus qui Anticyram

Veheretur, talia committere potuit. interpretes omnes ut nexi sententiam meam profitear, in eo erraxisse mihi videntur liuod non aesturata explicatione et pervestigatione nientem poetae assequi studuerunt, sed suinea quae tradita sunt ad nostrae aetatis iudicium redigerenui uerunt et vanis remediis Sanare conati sunt, isne omnino Sananda non sunt. Quae enim adeo intolerabilia esse videbantur, ut nisi a stupidissimo homine profecta non esse critici iudiearent, proi Sus nil eandem rationem ni fallimur referenda sunt, cuius iam Supra Xempli comphira attulimus. Nam quam-quani poeta non Sine consilio argumenti enarrandi partes Pallaestrioni servo dedit, quippe iii ad se munus maXime idoneus Videbatur non minus eo quod omnibus rebus etiam antea gestis ipse interfuit, quam iuia is est in luem omnia comoediae hi tendunt, tamen non ita ut fabulite personam decet eum loliuentem feeit neque cum eius oratione eoneinere ea curavit quae in Vera fabula fiunt. Fortasse Vituperandum hoc est neque ego is sum qui luod aperte contra prima artis scaenien leges laetum est, temere defendam, sed id quod hienos offendit acrius reprehendendum esse nego utim quae in simili genere poetam illi permisisse Supra demonStravimuS.

ba Malo igitur de Planti arte investiganda meritos esse eos erilleos censeo, qui infirmis et fragilibus rationibus nixi hanc labem a Plauto abstergere studuerunt. Ad extremum de priore prologi nostri parte perpauca disseram, de qua non ea considentia iudicare ausus sim qua eritiei pleri sue omnes usi sunt, qui quod verbum sedendi saepius a poeta positum Videmus, colligere posse sibi visi sunt hanc prologi partem illo demum tempore ortam esse, suo ille tratam gradibus instructa fuerunt.' Sed quod iam per se eri-shnile est etiam hi utina aetate populinii non per totam fabulam Stantem spectavisse, sed plerosilue aut humi aut in selli qua Seeum portabniit, consedisse, nonnullis locis Plautinis

pro certo confirmatur.

Epidiei in fine:

Pluit ilo et vlesie lumbo sorbile reiques eaeStii sit C. Nostro autem loco auctorem prologi de gradibus cogitavisse quis demonstrare potest e Nimis enim neute et contorte excogitata est sententiaigintχkonis Aligemein Gesielit spunkie, p. 23 menn muri hierissimile nichion Ole Sil lilla don SO Sies Vinctii eliser in tot dies Inre Sesithei des inen Silaonden con undes, ii noch nichi Silaenil, ni Sila n hiabo in ornhonnen cly . Nam cum cavea carceribus ligneis cingi soleret, Sane is qui Forus e urbesb ii, alii facultatem Spectandi praebebat. Neque minore temeritate eritiei egerunt, quod post Vs. Si nonnulla excidisse statuerunt, cuius rei nullam althmeausam proferre possunt nisi in compluribus prologis nomina poetarum et graeci et latini commemorata esse. Quid autem

37쪽

iudienti uim esse censeas, quod ibi plestiores res didascalistaea poeta unld nntur, hoc interpretes a rumento ibi Sunnint non a Pinuto profectum esse prologum, ubi indicata modo Sunt nonnulla, ut nostro loco fabulae nona ina, celera intereidisse contendunt Destituto igitur hi,rum urbitratu et libidine si ipsos prologos traditos consulimus, poetam ita egisse Videmus, ut luodeuntisue utile ei videbatur, eum Spectatoribus ommunicaret. Sic in ei eatoris et Trinummi prologis nomina commemorati sunt et poetarum et fabullirum, in Milite Glorioso solum nomen graeci poetae, in Aulularia et Cistellii ria ne sue unum

ne lue alterum.

CISTELLARIAE primi eius eaenam tertiam a Plauto

abiudieandam et tribuendam esse censent interpolatoli, redactori, recensori amplificatori vel quo illi nomine signis eari solent homines illi iunxime nefarii et ne inissimi, qui scelesta ea quidem sed paene admirabili arte fabularum Plautinarum textum puleium olim et genuinum ita stultitiis suis inquina-Verunt, ut huius demum aetatis Viris doctis nonnullis mira saepe et veredibili ad investigandum sngaeitate praeditis contingat, ut recensionum duarum, trium, luattuor, etiana plurium tecta commissuras et compages detegant, ut surculos intel-

pollitionis non ita tenues fale eritica attenuent, ut sterilibus amplisieationis ierbis evulsis textus formam, ut illis Videtur, elegantissimum at sue solam Philito dignam in lucem edant. Ita in re omnes hodie suantum Video eritiei consentiunt, tuamquam earum lucis initio huius disputatii)nis commemoravimus nulla damnandi enus proferri potest. i

- b, Prilisquam autem ad ipsum prob)gum' adgrediantiar, de nonnullis ei Sibus, qui fere eidem et in lenae et in Auxilii oratione traditi sunt I. 2. Io ad G 3 ast ub), iudicium faetendum est. Quod enim nonnulli ratiocinati sunt eaenae

alterius VSS.Io-l abiudieando esse, si narratio insequens Auxilii genuina habetur, in spuria, Versus illos S Se retinendos, in eo prorSu a Vero aberra Verunt, eum potius in sola scaena secunda arbitrium positum Sit Neque recte Versuum isto sqq. ordinem in odicibus Sol Vatum esse eum primo statim

apparent litutu, olim iam Acidalius veram eorum distributionem proposuit, quam nune in Ussingit editione legimurum. Nullo nutem modo eri potest, utris isti I 2 :

ut confictos modo nil tres priores amplisienndos eum Ritseliolio(parerga p. 23 adn. damnemus. Quibus deletis oratio litat neque iusto interpretationis subsidio explicari potest, qua ratione

partieula nam cum antecedentibus coniungenda sit. Minime enim huc spectat nota illa Plauti aliorumque poeta rimi onsuetudo, qua hanc particulam ita ponunt, ut quisquam ea enusum

Nee non Ussingius, sui in ceteris Caute indistium suum rotic sero solos P itius sustin Pinsere aliorum opini mirassentiri, isnam suam olim litor iudieaverat, nune in Cistellariae adnotationibus i rior sententia roiecta in vorba seli suorum Criti Corum iurat.

idos mihi hic in transcursu perpauca adnotare. De TruCulenti Plautina initio nonnulli viri docti ita disseruerunt, ut in genuina huius fabulae forma primi eius Primam scaenam prolocri instar fuisse conten-dserent. Quod faetum esse iam Propterea Xiaikho M. h. XXIX. P. a

negni, quia ut scaenae signum V. Super seripium est, plod omnibus in fabulis Plautinis sexagies fere occurrens num suam in Prologis positum Sit. Errore alitum esse virum doetum Prologo nostro vineitur. Legimus

enim in codice Ambrosiano V PROLOGUS V.

38쪽

asserat eur praemissam suandam sententiam generalem omnino pronuntias erit, sed necessario hic desideratur transitus eiusmodi ut lena dicat solito mulierum Saburratarum more etiam se ipsam nune, cum Saburrata Sit, aeturam esse . . desiderantur talia quae in libris leguntur Quae autem in orationis forma iit selielium offenderunt di tini orsi in illa i is ius quin

har die Construction, derm hulber muri remiysten i S. I reor stoelal funSehle, en milii potius genuitatem Versuum confirmare videntur 'um enim elueent non iustam Verborum ompositionem a poeta essectam esse, sed eae quod initio enuntiati verbum subicitur quod non exspectabatur, eam riam esse formam rhetorienni sunm anaeoluthon Vocare Solemus, ego non Video eur ex pristibus Verbis quin ecto nunc non Vadere possit talis sententiae conformatio, in tua partieuhi i in suum teneat bienni Construet timis autem negligentiam, tuae Vix tolerari posse videtur, ab interpolatore tuodam commissam esse cum eo minus mihi persuadere possim, quin facillime evitari potuit, ab ipso Plauto non sine consilio eam profectam esse iudico, ut etiam oratione mulieris ebrietatem depingeret Cui opinioni certa additur sides, quod hane formam suae in fabulis Plautinis non ita saepe oecurrit, bis positam Videmus in oratione

hominis insanientis. Conferas quaeso Menaechmorum S. IIS J I.:ntine lini ne impurissimum Durbulum, freni ultim Tithontini, ni elue Cti 'in s ire Ilii mihi in re is, ut ego huius membra lilii ossi ctiqi H ritire Comminuum illo seisione quem isse hiabolet Vs 858 Sq.: Furium quod iubes securim et lumine item utque hunc Senem inserani dedoluborassi lutim e Viscera, quibus istis anaeohitho Philitum usum esse eam ob nuSam, ut Menaechmi Vesania, quae iam verbis absurdis Xprimitur, etiam mira verborum conformatione eo chirius lippareat, iam

Insequenti autem oratione lena enarrat meretricem quam modo flentem abire Spectatores Viderunt, non re Vera e Se liam Melaenidis lenae, sed proiectam olim ex angiportu a Seipsa subhitam esse datamque Mellaenidi, quae amni oris cuiusdam peregrini decipiendi causa eam sibi supposuit Cuius narrationis cursus mirum in modum interrumpitur versibus 2ildo. Neque enim intellegitur quid adulescentis et amoris commemoratio hie sibi velit neque s. Idi his versibus interpositishnbet, quo recte referatur, quoniam pronomen demonstrativum esum non nisi ad sui Bolαm mPllum si Oiocletiri Versus 2 , pertinere potest, reum in Versibus interiectis de muliereula iam adulta dicatur. Accedit quod ex antecedente meretricium et lenae colloquio colligitur ne Seire quidem lenam est, uelae Versibus suspeetis hie elo luitur. lam eum huic ex Selenio quaeritanti num iam umquam cum sui suam Viro consueVerit, illa responderit: Nisi suidem eum Alcesimarcho, nemine, lena mirabunda s. 6 exclamat: Obsereo

otio is homo insinti ii ii suci se laphis verbis se adulescentem non novisse satis indicans est etiamus 'l: Mihi istum hominem ellem curi, tam or-Sctresin spine Verba rectius me iudice Gymnasio tribuuntur). Denique si versus illi iam in lenae oratione scripti fuissent, non intellegi potest, qua de causa postea in prologo repetiti sint. Omnibus iis de causis dubitari vix potest quin Vss. Isti ad ad similitudinem versuum I 88 ab I ab interpolatore quodam conficii sint. Iam si quaerimus quibus ratiocinationibus commoti viri

docti ad unum omnes scaenam insequentem damnaVerint, qua Auxilium deus ad argumentum, cuius iam particulam lena ebria spectatoribus explicuit, uniVei Sum et plenum enarrandum in Scaenam prodit, omnium in iudiciis semper repeti videmus vituperationem totum hunc prologum SuperVacaneum ESSE, UODium

39쪽

ea tui antecedit fabulae purie satis de in sula lilii personarum eondieione edocti simus. Fortasse etiam addi potest nihil ab Auxilio pronuntiari suod non, quantum e sabula misere mutilata perspiceire licet, postea b ipsis personis agentibus om-

perimus. Sed qui lioe argumento utuntur, naturam prolossorum Veterum omnino non perspexerunt. Eo enim ad refellendos

nihil opes est nisi Euripidis memoriam reVoeare, qui prologos suos omnes ita eonformavit, ut nihil aut fere nihil iraebeant quod noli in ipsa fabula commemoretur. Summum nutem urgumentum in eo positum esse mihi Videtur, tuod aptissima est argumenti enarratio eo ,eo suo tradita est. Prima enim audita eaena, suae primae Militis Gloriosi eaenae similis eam maxime ob causam praemissa Videtur, ut praeellara naturae et ingenii meretricium et lenae deseriptio eo insignius elueent, mirum sane omnibus videbitur spectatoribus in Seleni meretrice inesse mentem a solita illarum mulierum litura prorSUS abliotTentem. Quod cum nostri poetae ita sine dubio instituturi essent, ut exspectatione mirantium multum demum uetavera Selenii condieio patefieret, veteres in tali re audientes iiii imbelerrime certii)res facere Semper studuerunt. Itaque nostra in fabuli simulatilii Selenium ex eaena abiit, statim ex lena invita, Sed ebrietate ait loquendum coacta comperimus non meretricem esse Selenium sed puellam olim proiectam.

Quibus ommunieatis cum cupiditas plura sciendi excitetur magis quam Sedetur et exstinguatur, Auxilium prodit, ut omnes Seleni res uberius explicet. Ilo ad munus explendum nemo nisi deus idoneus videtur neque magis in Atiaeili liaesitandum esse ei ediderim tuam in I res graeci poetae, ut exemplum asteram, qui propterea ad prologum enarrandum eligitur, quia uer omnia tangit, omnia Videt, omnia Scit.

Eo magis, quia tionas in Paenani Producere meretrices illo em-Pore non mos erat. Os Euanthius de cimioedire e iunctium Solus usus est se Terentius Cum in icti ut umentis idem reris itisissequcretur, elium cinifrctvrctescripti minio mei frace interdum non mulct introducere quila Stamen, cur Mncte iret, et Dolupi ver imum et cutim non deSint.

initio commemoratorum solus restat. Uno enim in lio certa vestigia originis recentioris insunt Nam si legimus VS. 6 S Iq.: ne hoc me rure, obis ivssit It quier, Ut conquetratores sinctilici in pulsellist Eunt ser oletin cui cum PescictioribuS,

Si quoi Isti ilares delectulos Meriri Ut is in cure Plantis Maelctnmi ct eo tempore quo hi Versus compositi sunt, theatrum iam gradibus instruetum fuisse apparet, suod post Plauti demum aetatem factum esse itselielius evicit. Attamen etiam hic ex antea disceptatis fructum capiemus. Quod enim critici plerique ex versibus modo laudatis profecti priorem prologi partem Sque ad s. si retractatori cuidam tribuendam esse et finem modo inde

a s bi hiutinum censuerunt i, Vix eos recte egisse nobis persuadebimus, sed quia liae parte argumenti enarratio continetur, in eundem errorem eos incidisse videmus atque Supra demonstravimus Elia in si potius additamenta tuaedam poSteriore tempore adSpersa eSSe concedendum est, tamen eandem rationem atque ceteris etiam nostro prologo fuisse pro certo confirmari posse Videtur et Mercurium ita munere suo functum eSSe, ut primum in uniVersum de persona Sua ad Spectatore complura daret deinde argumentum eloqueretur, credo Accuratius de

hac re disserere et qui versus Plauti sit, qui recentioris poetae disceptare nolim. Nisi enim probabili ratione quie piam

eruere poSSumuc quod hie fieri posse nego, inutile et SuperVacaneum duco alios alias coniecturas anas et fragiles effundere.

Extrema in disputatione liceat mihi perpauca addere quae alii in initio ponere solent, ut quibus causis ad hanc dissertationem scribendam commotus sim profitear Studiis in Plau

i 3Iari insit senioni iam, qui ut sacere Solet totum Prologum Spurium esse iudicat, praetermitto.

40쪽

- tinis versiitus ei inara linii in liuius poetae prologos neeurni ius et impensius tractare coepi, ut discerent tuid de eis iudieandum esset, dissiculiatum mole et multitudine obrutus omnia quae viri docti de liae materia seripserunt, maxima diligentia perlegi, ut liorum auxilio propositum peragerem. Alii quam inani spe duetus eram quo intentius legebam eo obseurior siebat res, et iam desperabam me umquam quicquam profecturum PSSP. Tum praeeeptoris clarissimi benignitate edoctus multa in his rebus peeenta esse quod auetoritati Virorum nonnullorum de Plauto optime meritorum his aequo triliui oleat, ipse noxiam inaestionibus meis fundamentum substruere conatus sum. Et in tota ratione et in singulis me a criticorum Phintinorum consuetudine longe recedere ei qui in iis studiis versantui , pelle perspicient. Tamen quamquam de Singulis alii aliter iudicent, rationem iunm Peutu Sum, VerameSSe utiliae eam suae in posterum apud 'lani editores valitura

Sit, peroratisve Consido. ERRATA.

pag. vs a pro iudieaverim iis degendum est indi Caverimus.