장음표시 사용
21쪽
caesas, in veris initio, copiosissima nivm Iis aquari ex sylvarum montibus collibus. mae in agros valle dc Salam rapit Quaedam hujus ligni pars, ad construenda componendave aedificia, aptatur . um lioribus salicis vel bet e ramis , funis in.star contortis in fasciculos pontis naviga lis forma, combinatur et quos fasciculos
dati ZIoge nominant, ad remotiora lo
ea a Sala flumine venales vehuntur altera. Wro pars , ad coquendos cibos a fornaces calefaciendas, in parte minores,
quas Blossi Echei appellare solent, divi
ditur . Sala fluvio injicitur , sensim assumine ad varia loca propellitur et reliquum ligni, carbonarii, die Rohllit cito nec coacervant in sylvis , luto tegunt.
in carbones exurunt, ut fusioni metalli lorum pharmaceuti eo usui, domesti eo inserviat. IIaec igni copia tanta ac t lis est ut non solum Saheldiae, Rudolpho-Polidissenae nostra, largissimum cumulum suppetat sed etiam Numburgum, veteri bus Novemburgum Leucopetra, Ma tis burgum atque Issala, praeclarae urbey, hae ligna abundante copia fruantur.
I, p. Ex arboribus, quae bene vi
22쪽
AGRIGENENSIS. Irent, lice tument, Pix elicitur cum Ptimos grumos, formicae sylvestres in terram deserunt, colliguntque in acer viam. Hic picis cumulus, pius quatuor Pedes sub terra latet, quem subterraneus caIor ita fovet, ut in massam conssuat, volatiliores humidioresve particulas x. Pellat qui in frustra magnata ex prosum dii terra eruitur a mulierculis rusticorum pro totire venditur, uotis Thuriugorimi appellatur.
fertilitas aestumentorum proventuSicquamvis campi montibus sylvis, vineis vallibus inpratis interjecti sint Imo in quibusdam montium radicibus, jugis, tales agri sunt ut equi cum tauris vix arare possint. Non contemnenda est, inruORTIS Ole. Tiam, pomoriam, pyrorum, cerasorum,prianorum, milliinc largissima ubertas, .animalium, quae ad cibos apta sunt, haud exiguus numerus : quibus sit, ut sena rerum, quae ad victum pertinenti Pretia multo minora sint, quam in aliis urbibus Germaniae Academiis.
quadrupeda pascuntur c anseres. X D
23쪽
NE B uvas proserunt, ex quibus vinum fit de quo in adjecta, denuo mensi acti lustrem G. N. NEDELIUM Epistola,
fusius agam. F. Ix agri uestri mira varietari loci amoenitas dici meretur, quam SALAssumen, ceteri RIVI jucundiorem reddunt. De amoenitate, quae circa Ienam est, dudum Iohannes Stigelim Lib. III. V. Poematum cecinit: Hinc tua piguit pridem bona nosse futura Temporalia riuum prospis 'O decus. Valle jacens ima per apricos vinea montes, Regna meten fausti uominis omm habes. Legit in hoc etiam Christus praesepe recessiri
Unde sonet vero gloria vera Deo. Hos quoaue lecta De eL per ammos vinea
Et sitiam frugibus unde legat FVEt in eodem libro, in Prosopopeia Vi sierum de tylvis nostris: Cui nemora haec transi es cui a beta VA
Atque haec herbosi cava salia a soli. arritusque audis avium linguasque sonor , Et sparsum docto gutture dulce melos.
24쪽
Contemplare Miso, quid imus O unde om
His aliquid mentem quod juvet esse pes LVivimus immunes curarum di nesia cit pae. Fba piae volucres hinocuumque genus oec
Ad collegam suum Lib. III scribit:
Per varias rupes, per tot ludibria enti Sperata, montis Vic or in arce fleti. Et gaudens patria thesauros cernere terrae, si ectas oculis sim licitatus opes. Theseo miretur, miretur Itala Tempe
Ebria pedistis Musa minonis aquis. Pax modo non defit frugali candida vitam mihi, aio Messis non aliena domus. Hi ego Pegasea Christi semire Camaenas: me faciam numeris Ura Mare meis a nod etiam mecum mi Vic remefuisses. Iam poterat penitus Em placere Tibi Omitto aliorum Versus, Epigram mala consulto F 13. aec desit in narura agri e nensis proferre volui, quamvis hoc caput, ad fossiliari minerale regnum minime pertinere arbitrentur alii Cum vero d(hliai mineralia in agro lateant, de agro,
25쪽
ro DE SALUBRITATE in quo reperiuntur, quaedam disisse haud absurdum minconveniens fore pu
CUm hactenus quidam, de Salubri
tate Aeris nostri dubitaverint, Cau se fuit, cur in hoc fossitam libro, aerem enensem ab insalubritate vindicem. Quia vero ad institutum meum non pertinet, obiterin brevissime de aere agam. Ut autem aeris nostri temperatissima salubritas evidentior probari possit, qualitate aeris noxii varias, Vsalubri nostro aeri contrarias, paucis recensebo, ita ut ex contrarii juxta se positis, argumenti veritas clarior elucescat. S. . Mumi sitim aserem aquosis exhalationibus, crassioribus impurioribusque mole culis gravidum effeti aeris aetherem humi-
26쪽
humiditate sua involvere,, quasi extin Dere crassioribus vero particulis gravi, rem atque noxiorem reddere velitismum est. Quibus fit, ut aeris elasticitas impedia.tur, cutis pori relaxentur, vapores noxii per aperros poros ac pulmones interiora Penetrent , sanguini, lymphae ac sero commiseeantur unde febres, gravedo, dyarrhoea serosia c. &c. s. g. Sicctis contra aer optimos corporis succos exsiccat, cutim corrugat,
respirationem dissiciliorem reddit is qui
etiam multorum morborum causa est. Ita etiam calidus nimis ab humores in vehernentiorem motum rapit, fluida sanguinis subtiliora ac optima remanentibus crassioribus noxiis particulis, consumit, amminemque spissiorem reddit ex his vitium prostratio Nassitudo summa , respuratio dissicilis Unappetentia , sitis immodicari obstructiones , inflammationes, Putredo, gangrena, sphacelus, eb res
M. Frigidus vero Aser liquores cor poris coagulat, a peripheria versus interiora repellit, oro obturat, insensibilem transipirationem impedit unde tus
27쪽
se , aucedo, catarrhi, perniones obstructiones in
si deusscvtiiratis aser ad putredinem
valde proclivis, facile corrumpitur, , quia motu necessario caret, magis magisque noxia colligit&retinete uvia quod virulentum ac pestiferum iasma corpo xi nos ro cum aere se insinuat, hinnumera mala suscitat S. s. Motus aser intemperatus, qua- Iis in agro enensi est , vapores noxios e uvia , quae nos ambiunt, dissipat calorem temperat, faciliori elpirationi inservit,&c. Vsic sanitati optime con enit illamque conservat. o vero aer e musis motus di tempera tus sit, tu secluen
S. 6. In agro nostro montes praeal tos, valles prosundas esse, praetcedens docuit caput Constat quidem inter omnes, in profundioribus, ina montibus clausis vallibus , aerem multo graviorem VCDrruptiorem esse, quam in montibus vagiis planis partim ob longiorem a summo coelo in vallem imam aeris conum , veleolumnam majorem, quae columna, Dolongior, eo gravior est, partim ob humi-
28쪽
ditatem, frigus minotum aeris sublatain. quia ventis aditia non patet, ut e uvia putrida dispergant.b.D. Longe aliter autem sentiendum, de vallibus nostri agri , montium jugis haud clausis, sed apertis , ita, ut ventis transitus concedatures quarum insignior illa, in qua celeberrima Academiae Jenen sis Sedes est, quae versus quatuor mundi plagas, satis spatiosias aperturas habet, per quas venti urbem adspirant, nemper Eurus ab oriente Sole per campos ZNe denserum, Cunipenses, obstadienses Merochenseti l prata obs adtensia in atque
Insulam tis ab Occidente per varia montium spatia, vineas : Boreas L. Aquis a Septentrione, per vallem satam-
Urbi proxime adjacentes et Notus denique a Meridie per oppidorum Lobdae G lae, pagorumque agros, ac paradisum a jorem ae minorem. I is accedit, quod venti ad montes pius allidant, colligantur, ae sic unita vi fortius urbem e stent. S. S. II venti singuli, vel obstans hus montibus impingentes, siluvia noxia
29쪽
optime dispergunt insecum rapiunt quibus sublatis, aer purior atque salubrior fieri quem aeris motum , sensim atque tensim auget Sala fluvius quod in sequemti III cap. S experimento quotidiano probabo variaque essiuvia ex aere rapit atque propellit. Quid obstat cum JO. SCAR EXERO dixisse Aquam ventorum materiam esse. Id quod experimento physico demonstrari posset evidentius. Iam patet ex praesuppositis, concessis s. s.
temperatum et eutilatum aerem, qualis
nensii est, . p. 8 respiratiouem faciliorem re ere, disper cooemens P to, ficorum pulmonibus perquam salubrem esse Ulterius inquirenti, eo perspectior adhue
erit aeris nostri salubritas, quo diligentior est in inquirendis aeris corrupti damnis natura quod non accus sit nimis, neque
humidus , frigidus aut calidus , de quihus supra. s. s. thes, cum jam ratione probata sint, provoco ad experientiam Anno
quidem MDLXXVIII, Jenensium Musarum Sedes ad Salseld iam Urbem transferebatur, ob metum pestis circa Ienam grassantis quae pestis tamen, si veterum
30쪽
historii, fides habenda Gemae non viat, nec fuit. Mansisset haec Salseldiensium urbs, Chori Apollinei domicilium perpetuum, ob urbis amplitudinem regionis. que amoenitatem , , quod aer etiam a lubris esset sed , cum quidam Studioso rum, in petulantiam inciderent, .male nominata verba in metallicos copjicerent. quorum tum temporis copiosior num rus Salseldia erat , ut sere DCCC numerarentur, metallici rapiebantur in iuro rem, ita, ut omnem occasionem, vindicandi injuriam . quaererent quibus Metum est , ut Studiosi aeque ac metallici, noctu gregatim per plateas armati incederent Studiosi instructi gladiis erant, metallici contra securibus, malleis metallicis Quoties Studiosorum numerus m tallicos ostendebat, gladiis uecuribus ita se edebant ut semper vulnerati aut mortui in plateas procumberent. Cum it que duos acerrimos hostes in una eadem que urbe sine caede intumultu cohabita re, impossibile effet, Academiam in prio rem urbem Genam putata transferendi ratio cadebat in deliberationem et quae translatio facta est anno sequenti Is p.