장음표시 사용
31쪽
, DE SALUBR AFRISIENENSIS. F. O. Notatu dignum est, quod sua memoria accidisse , optimae fidei, famae aceruditionis Viri, JO GUILIELMUS BAIE RUS , S. TDeo Dore IOAN
IACOB BAlERUS, Philosoph. O Me ,
Docti in Academ Alia fina Professores, Fratres germam, Rerum naturalium A. D tismi siquistores , autores omni observantia colendi, mihi retulerunt , pestem polledae incirca totam Ienam, imo in pago Clus Ea sae viisse adJenam urbem vero non pervenisse. Et, quod maximum
est, illustro GEORGIO WOLFGANGO EDEGO , Meae M. Consiliario Ces
Areo, em mm Appocrate, o Praecep tore umme devenerando, teste, ex locis peste infectis quidam adveniens in peste laborans aeger , clam per aliquot dies in urbe Iena commoratus est, nullo id sen eiente , suspicante aut peste corrupto. Tantum obiter ad probandam aeris salinbritatem.
32쪽
DICAMENTOSIS ET CURIOSIS. . LAB aere salubri, ad Aquarum largami
copiam, qua Sapientissimus Nat re Artifex, Deus, agrum nostrum egregie locupletavit progressum facio. F. 1 SAL A fluvius, magnitudine conspicuus , in monte Pinifero vulgo
Aoret,aeres oritur, me sonte exiguo
Promanat qui, dum multas urbes invi eos praeterlabitur, inductu flexuoso profluit varios amnes Wtorrentes absorbet quales sunt: m mento ius inter Ziegenruccam, , alburgiam: Ses et prope tabensteinium, Ioquidi insta Melchichiam: Seobaret inter Salfeldiam aereudouphopolin vulgo Rudolphstadium, ad pagum Echivatha:
33쪽
, DE AQUIS MINERALlpus intila vel Orta apud Ortamundam oppidum: Roda prope Rotensteinium: Ientra vel Leitra in suburbio Ienensi: m .haud procul a pago seniosis tantia amburetum apud ebringam:
secta VCl a Martisburgi: Saha Saligm(indat: Sob vir Trideburgi: quibus absorptis sit, ut Sala quo longius volvitur, eo major inprofundior fiat, ut non solum piscatorum lintres trabes ad
construenda aedificia morum , amethideri(quod in Cap. I S. 8 fusius commemoravi masseres sed etiam naves minores vehat, quibus Italae Magdeburg Sal ibi coctum,&emptum in dissita loca portatur s. g. Flumen hoc . agrum nostrum per medium dividit , fluxu haud celeriori progreditur ante localeae, in quibus ad colligendam augendamque aquam, obstacula quaedam posita sunt, vulgo das 2sees t ut molendinas majori vi atque impetu moveat, tanta incredibili levitate
34쪽
MEDICAMENT ET CURIOSIS F, fluit, ut oculis vix judicari possit. te
fluvius inter pratum amoenum do galeione vastatu si, locum spatiosum die eando Testes in duo brachia dividituriqiaorum unum re fra via , versus pagos
fluit cui brachio longus saxeus pons im positus est, qui pagum dat tibi dorst&Jenam conjungit alterum vero, suburbium Jenense transit, molas verset, Leutram amnem ex urbe fluentem, recipit, ceregione pagi Sema eri Bena cum priori brachio ungitur. Illud spatium, quod duobus fluvii ramis inclusium est, Insula, die Insul appellatur. F. . Non procul a Numburgo urbe, Veteribus Novemburgum, Reuem biiug dictum. Sala in gyrum flexuolum
intortuosum ducitur, ita, ut ad ripas val- , de allidat, aeremque vehementer commoveat, .secum rapiat, inque gyrum verset quibus sit, ut nimbi, imprimis pluviales nubes majores, si supra hunc gyrum veniunt, iampantur, inque Salammagros decidant. Ilic Salae locus , ob
35쪽
quam aeris commoti vim ab aquae to tuoso fluxus, ad ripas vehementior allisu ortam, ignorasti videtur GROITSCRIUS. quando in libro de Sal smisi scriptione, MIRAM NATURAM
appellat. S. s. ujus fluvii inaestimabile commodum, quotannis in accolas redundat, dum non hium aerem puriorem reddit, molendinas , molas serrarias , metallicas
sullonicas politorias,&c versat,&officinis, ad hunc fluvium positis , luminatoriis, Vitriolicis tinctorii fac magnum comm dum affert, multaque onera vehit prata&pascua irrigat sed etiam numeros. Pisces alit nempe: Sa monesti quos olim eximia magnitudinis circa Salfeldiam piscatores piseati sunt. Coracinos: Aticios quales XVIII ad XX pond ce perunt. Lucium vero XXV pond. Mei-
36쪽
MEDICAMENT ET CURIOSIS ai Melchicit. non procul a Salseldia captum esse, testantur veterum Scripta imprimis revester a lebe in Maesti cripto flet, cujus nomen Sal fel graphiae.
Mustos: Gobiones Carmones . quorum nonnulli capium
tur, qui ova inlaete simul gerunt:
n os, sive Goliones fluviatiles II, rum piscium abundans copia in Sala occurrit , imprimis vero Salseldiae,
quae talis ac tanta est, ut in varia mea vehatiar.
Obites barbara , vulgo Elmelle: Colites acutiatas vulgo inein Teis: et mansu D ens apud Salseldiam; fluvium ubi
37쪽
at DE AEM INFRAUEus procul a Salfeldia, sub petra quadam inermetriae M DCXXI fuere deprehen . Anguistas e de quibus memorabile est, quod mihi piscatores, rustici, metablici ac cives Salseldenses narrarunt, quod cum lutra in hoc flumine, inter pagum Semiramin esch tram coitum celebrent quod , an verisimum, quomodo fiat hactenus observare non potui s.c Sala in Salseldensi regione, praejenens aliisque multo majori piscium cortilaatet, iistes jam commemoratos, magno cum faenore piscatoribus praebet: quare, pacem Lectoris, paululum extra lumites vagari liceat Propter hanc piscium, in Sameliam regione asinianum copiam,
os uos pisces quos celebris amet auias, in insignis suis ostendit , in in
avia positos esse, comicio. Quam opinio
nem confirmare videtur statua lapidea a maioribus in murum Templi Salseldensis posit, quae virum, pileum manu tenentem, altera vero manu piscem, referebat. Postquam vero tot secula aeris tempesta,
tumque injuriis exposita steterat, jam ex
38쪽
MEDICAMENT ET CURIOSIS aimur in coemiterium decidit atque se Ca est. g. r. anc statuam lapideam pisc toris, piscem cum deposito pileo tenentis ac offerentis imaginem repraesentasse probabilite conjicio r. quia piscatoribus a multis seculis, a Senatu Salseldensi in Salaflumine certi piseandi sine positi sunt equorum primus est , ad pagum au cd mis infra Caulsdorfium, ubi figura cru cis petrae incisa conspicitur : alter autem
finis, prope pagum Echmirrha ubi imgens lapis in lumine erectus est. 1aequia singulis annis i quod adhuc etiam fit stato tempore, nempe die Lunae post Dominicam Laetares, coram Senatu veniebant,&juramento vulgo corporale dietum
fidelitatem obedientiam promittebant. Melitatem , quod alios non juratos piscatores, ad piscandum admitte. re nolint, quodque pisces non alio, nec carius vendere velint. Obedientiam, quod Senatui, quoties lauic lubitum fuerit pila ri, omnes pilces Salseldiae in solum pila
torium, auso Zist, Emiae venales
Proferre, secundum illud pretium, quod a Senatu praescriptum erat, vendere ve-
39쪽
lint. Alii contra hanc statuam , viri ciniusdam una manu pileum in Vogilred, am, altera vero halacem in Thuringiam, projicientis,ssigiem esse, credunt. Sed cum fines in urbe non sint, neque prope eam, halecisi pile jactus nimis longus foret S c hactenus ex antiquitate obiter. f. . Praeter piscium abundantem copiam fluvius hic atque ac Schwarga amnis, Aurum vehit, de quo suo loco agam. Accolaeum ex hoe sumine commoda, eum tanta atque talia sint, non te via etiam damna, quotannis hujus tu minis facilis exundatio magris inserre let quae inundationes tales fuere, ut pontes, domos huic flumini proximas everserint, confer Rivandri rem Nn
Pue s. aliique libri. Praetereo quod saepissime homines incauti, in hanc aquam
s. s. Omitto reliqua, quae de Salacommemorari possent, e gr. se quodDrum
flus Romano, uni Dux ala Salam occisus A. de quo conferatur Strabo MConradu Ce res, de sit, morsitis Germanorem, qui hanc cladem sequenti versu complectitur:
40쪽
MEDICAMENT ET CURIOSIS rEt Sala qui Dr gestat Proetiaraum poma. Sie etiam consulto negligo reliquos versus, Wallusiones variorum autorum qualem
apud inrupium Lib. ILL EPer P Is Iegere mihi contigit Vsequens est: Extra enam Sata Anna etiam Salus, Io Salam fluit extra enam nocte teque, Ut intra evam nocte dieque Salus Enni suae multi timenes, qui uocte die e Poeant, in dictim sepe bibendo Salus. eum adesistoriam Naturalem minime pertinere existimem .in variis libris o
procul a Scheibe, vico Stelix Dei de
profluit, Arcem Schwarpeburgicam alluit, inter Salfeldiamin Rudolphopolin ad pa-giam e matha, Salam influit. Hic amni non tam limpidam, perlucidam aquam vehit, quam Sala sed multo nigriorem, quare Schmarga vel Boen in hel quod Germanis nigrum est, appellatur. s. i. Commoda hujus amnis lunt, Ut verset molendinas , pascuis, pratis Iargam aquam suppedite, pisces nutriat c. B s rara