Jo. Henr. Schüttei ... Oryktographia Jenensis, sive fossilium et mineralium In agro Jenensi brevissima descriptio ... cum figuris rarioribus æneis. Accedit ad illustrem & experientissimum Experientissimum Georg. Wolffg. Wedelium De vino Jenensi Epist

51쪽

re indicant Isoc clarissime explicat idem Balartis loco citato, cujus verba huc transferam et Aeque Cero inquit etiam morari nos debet, Ptia forte aliquando pia mitram veris aut aestatis nou adminiam humidae, proram aut re an m pentiriam in Ment Husmodi fontes. Si emissastem diems iatra motam umosa

vel pluoios praecessierit, facile Iam tunc inses ciensia,fontibus tinis cosset Potmis di segetes adeo corrumpi, tit incassum abeantheri satis benescia Similis responsio dabitur, si 'aeras, tir uomuuisquam poti Pluvias hemum , inqtie media strauitate prodeant vii Ario, nunci res maxime Aspensos tenere solet homines Plebebos Aempe sunt aestius solaris

Penes nos non tam vim suam exerit tempo-

solstitii cum sol eae alti simus diasque longi ma, quam poclea, cum te in dimetti, Obadiartim vibratione jam satis inca. it vasoutes isti vovi hanc risis em mPuUt, quam aquis sibi debitis no modo m terram effusis sed sumat venulis intra

WVam cavernam congessis , ac denuo istas

loci angustastatae atis quae profecto non

52쪽

MEDICAMENT ET CURIOSIS. texetium temporis Patium deposcunt. Metentis Clarissimus Haiems s. 1 . De Ilantum Dungit aerumarent aut nomis, sentiendum, quod nat rates suas causas habeant non vero mira cola Dei singularia sint, quod hactenus multi Rerum Naturalium ignari statuere, Wadhuc credunt. Superstitiosum etiam est, dixisse, tales fontes , bella intestina, magnatum mortes, pestem aut aliud malum praesagire Superstitiosum exemplum infraudis haud vacuum, narrat Albinus

yy , de fonte quodam , ad oppidum iis

ni hominios si quod glandem, triticum

inavenam protulerit, si sertilis annus suturias fuerit: si vero bella , sanguinem Sccineres. Quae vero superstitio atque fraudes cessarunt, postquam ENRICUS Amperator, accolas ad Christianam religionem duxerat. Et quamvis tale quid eveniat, tamen naturalis causa adesse potest quale exemplum Susati, in Guestphalia nostra, videmus, ubi singulis annis L

CUS quidam in urbe, vulgo der XOPER

in ultima aestate, vel primo aurumno plane deficit, in hyeme nivosa, aut vere Plu-

53쪽

3 DE AQUIS MINERALIBUS

vioso redit, tum aqua glandes , folia quercus,alm agi .assiquando adfert De hoc Lacu relatum habeo, quod cum Flavio

distribunei qui 1 milliariaste ab urbe,

per sylvam fluit: exarescat, mredeat ubi iacile fieri potest, ut glandes vivaria M. Ita , ab arboribus dejecta , secum rapiat,mque urbem nostram , per occultos subterraneos ductus, vehat

f. s. Mirabilis est FONS de Tufferi runnes qui inter Dornburgum

Camburgum in via, qua itur ad Numhuris gum ad sinistram, in conspectum venit. Hic fons ex alto monte, quem Sala fluvius alluit aquam fundit largissimam. IIunctantem, cum Sala connexionem quandam habere conjicio quia tam alte profundus est, ut ad Salam maxime , si non infra eum, abeat. Num vero aqua ex imo sundo quem nonnulli profundissimos b- terraneos ductus penitus intrare putant in altum assurgat an in superiori montis Parte scaturigo sit, qui per occultos ductus huic fonti aquam largiatur nondum observare potui. 3 16 Anilis fabula de hujus fontis origine narratur, quae sequens est, nempe:

Quod

54쪽

MEDICAMENT ET CLIRIOS S. 33

Quod duo Fratres Nobiles, qui in hac regione degerunt, ingenti mercurii vivi coria ac pondere , tale profundum in plum foramen fecerint, ex quo tandem hic fons ortus sit. Sed cum Mercurius vivus multo carior , rarior atque pretiosior sit, ut tanta copia ematur inque temaeam fundatur. lapides minime perforet atque penetret, haec traditio facile concidit. Crediderim potius, a pyrii pulumaei displosione xvi si tum teniporis hic pulvis cognitus fuit has petras disruptas,

aut indefesso hominum labores, malleorum cuneorumque vivacie, perforatas esse, ut arci, quae fotastis hic stetit, aquam largiatur. Tales sontes in altissimis magnatum arcibus reperiuntur , quos hic non recensebo Sed cum etiam in altissimis montibus, lacus infontes observentur, qui tales sunt, De a nemine hominum med a natura talia foramina facta esse, pronun-cies, fontes naturales merito appellantur; non repugnabo illorum sententiae, quae hunc sontem naturalem ortum habere putat sed illam potius comprobo.Fontes enim naturales aqua scatent, illi vero,

55쪽

. DE AQUIS MINERALIBIIs

vero qui hominum labore facti sunt, in profunditate aquas habent. f. r. Nolo hic recensere quot sint

FONTES IN URBE IENA EIU

QUR SUBURBIO, ne nimis prolixior sm. Illud autem in genere de his dicam, quod horum fontium aquae, aliquid calcis& gypsi secum vehant, quod, si aqua per

noctem in vase steterit, aut in alieno coquatur, calx atque gypsum in fundum praecissetetur laec de aquis nostris. s. 18. Possent etiam ad agrum nostrum illi TRES FONTES SALUBRES,

in Ducatu Vinariens, prope pagum Maosten era, in praeterito seculo detecti sunt Sed cum de his peculiaris Tractatus in lincem prodierit, in paucis frequententur, illos praetereo. Inseriptio autem hujus lu

belli haec est: Die instinem Triangelicio deten ei inander siegende Atreum runo neu bed Hasten Terglom Ssustenthum

tractatum curiosum lectorem remitto Iluc etiam obite saltim refero LACUM

56쪽

MEDICAMENT ET IURIOSIS. t

procul a monte Echardsbergo est, de quo Iacu B M. Seidelius cecinit conseri M. Steph. Ritteri Cosmographia Proseometrica M. V. Potamographiae pag. m. Io F. Progressi paucis ex ista passus ora, retia acre in Empar Odomera solo, Vidimus inde lacum sui fecit nomina F,

A latas multo gurgite volvet aquas litine fulicae longo completave agminem, ', Maerebiam major rapia versat apum. Ne tam denset procedunt ordine, millaudo Formicae blandos depopulantur agros Abicimus aliquot lapides de margine S

Semper via ripas nam lapis esse solet. fugit extemplo fulicartim territa turba Ac tanto per aquas itisonat alta sono. Nob secus ac multae curram super AEqtiora puppes, Aut e praecipiti flumina rve cadam. Praeter fulicas copiosi pisces in hoc amplo

lacu reperiuntur.

57쪽

DE A MINER MEDIC tr CUR S. v. Praetereo consulto alios in vicinia agri nostri lacus, cum ad agrum nostrum non pertineant sed propter curiosos Historiae Naturalis Inquisitores, saltim horum mentionem facto , nempe CRATTRIS TRURINGI E, de quo Agricola de Natura eortim quae eratim ex terra1 b. IV iis . a. ait Aliquae contra in se injectum absorbent ut Crater in Muringia nudorsi, qui pagus ad octavum lapi maestat ab Erphuris .idem Auto loco citato Cap. s. Di modo intumesctim, O- Eo res ut tit Crater Duriviae, de quo D radixi, cumque eo lacum . quieti ad radicem montis, ct crescere. ecrescere

abutit. LACUS DENST ADIENSIS qui prope Diui id vel dii stat est, de

quo Agricola de nat eorum me essetiuut ex terra Lib. IV. v. a. egit. LACUS

SALSI, et mihi gen dic qui inter

Sra pelam deburgum est de quo conffric Ioc est. Lib. I., LACUS DUL

CIS, vulgo det fusi et i huic proxi

mi , de quo etiam Agricola sic citat. Omitto amnesin torrentes, extra Agriam nostrum Salam influentes, quo Pa II. 18 enumeravi.

CAPUT

58쪽

DR TERRI MEDICIS ET MECHAN

TERRIS MEDICIS ET ME-

S. I. Uamvis Cap. I. s. g. de terra ebus. que Darietate dixerim, oportunum tamen fore existimo, terr

rum Mechanicarum di Medicaram tu pe- ei meminisse. Cum vero harum non adeo magnus numerus, sarietates diverse in agro nostro reperiantur, ex Thuringia, in qua ager noster est, paucas terras huc retulisse placebit: quidem illas, quae Veteribus cognitae fuere v. gr. Agri OLE, Aenimanno Albinoa Encello. Quod quidem eam ob caulam non solum in hoc e Pite, sed etiam in sequentibus facere constitui, quia hunc tractatum iurei es armralis Thuringiae, imprimis tamen Re M taletic Same enm, O sorte Schmartet- burgensis, Ailiori. Prodromtim esse volui. s. i. ARGILLA inter terras Mech nicas primum locum sibi vindicat, cujus aptissimae definitio apud Excellentissimum

CAPUT IV.

DEIO

59쪽

DE TERRIS MEDICIS N IAC BAIERUM, in Orbe Eramia

P. III pag. a. legitur : Variae Argia species ex agro nostro eruuntur, imprimis vero e&ore diversae v. Argissa alba, quae passim in figulorum fodinis occurrit, Argia caerulea paulo rario Argista via, cum aliis varietatibus in.fossis figulorum consipiciuntur, ubi Strata coloribus inter se distincta jucundo sipe, aculo observantur. a colorum Darietates omnes infodin argillaeea in si1ba urbio Ienensi, ante portam St. Johannis vidi, cum Summe Reverendus AmZIUS, S. Mot. Doctoris Professori olimque Orientanum Linguarmn utimus interpres, aedem in horto suo suburbano exstrui curaret. Non minus aliqoando dii aliis follis diversi colores, tanquam strata

rege optima species est, que figm

hina dicitur, incolore einereo albo Vrmbro tincta, inque variis agri nostri locis, terra eruitur. . Formantur ex hac argilla

60쪽

ET NEC IANICIS. inontalum an diversa capacitatis, patinae, variae magnitudinis morte die sed etiam fornaces, ad calefacienda conclavia, quaesornaces Ramet, se nominantur. Impurior vero argilla cum arena mixta, a terum coctorum materia est, ex uua in

suburbio hinter dein Rui stemmer aliis

que in locis, lateres integulae coquuntur. Medicorum usus, absorbendi 8 exsiccanis di non tam frequens est.

F. . BOLUS RUBRA, in agro

nostro nondum reperta est quantum scio Interim tamen ex vicinia huc referam Me--lgam, Hicensem rubram, moilem, A. xorum, qua homines manno cum fractu, loco Boli armenae, muretur vid. Remm menes. St. F. D. D.

S. v. RUBRICA FABRILIS adi

gum Rotensteinium, in terra deprehendi. tur Win ripa amnis Rodae,ine. Non procul a mola ista , in qua Sm dumi

ratur, vulgo bie Maii Barben Utilli se

quae dimidiam horam ab urbe Salseldia est Rubrica fabrilis fusca ex monte Ro-tenbergo eruitur, quae ab incolis icco.