장음표시 사용
131쪽
defensore caret praecaveri debuit , ne sede τα cante aliquid in metur, per quod scilicet prior status mutetur, et Ecclesia vacans detrimentum
incurrat. Ex his deducitur Regula , et Exceptio dis administratione jurium Episcopalium pro casu
sedis vacantis. g. Ias. Regula est: Capitnium Cathedrale Sede Episcopali vaeante administrare Et exercera Potest ea omnia , quis ad ordinariam Episcopi Po- . testatem et officium pertinent. Nam Decretales Pontificum per se sumunt, ac declarant, nominis ordinarii venire aeque capitulum Ecclesiae vacantis , ae ipsum Episcopum Sede plena a . Dein
capitulum Sedae vacante in spiritualibus aC tem Poralibus administrare dicitur. c. Si Episcopus S. et c. Ecclesiae cathedrali. 4. de suppl. negi. Prael. in 6. In Germania quidem administratio et exercitium jurium Episcopalium vacante Sede Capitulo firmatur per Leges imperii. Inst. Ρ. o. Art. V. I7. Celetrum ea, qu e ad Ordinarium regimen ecclesiasticum pertinent , Capitulum exercet non Per suffragia et actum capitularem , sed per Vicarium , quem infra octo dies post devolutam ad se administrationem constituere , Vel confirmare debet. Concit. Trid. Sess. XXIV. c. 16. de res.
I. I 3o. Meeptio a regula est: Capitulum Se de vacante exercere non potest ea, I. per quae status prior Ecclesiae vel di Eceseos mutatur , aut laturo Praelato praejudicium insertur. u. Quae Episcopo jure tantum extraordinario , veι ratione di-
132쪽
Ne sede mae. aliquid innovetur. irrgnitatis aut ordinis Pontineatis competunt, aut 3. Ei specialiter sunt reservata , conse tuenter ca
Pitulo per Canones prohibita. g. I 3I. Exempla datae Regulae sibi propositurus eXpendere potest Singularia capita , ad qua. amplissimam potestatem Episcopalem reduxi Lib. I. Decreet. de officio J l. Orcl. a 5ai. Ac. I. An inctiones Pontificales Capitulum alteri Episcopo demandare potest. II. Circa ordinationem Clexi Ca- Pitulum instituit priae sontatos ad beneficia r confirmat , vel infirmat electiones Abbatum. c. cum Olim. i.. de M. et O. Capitulum consert benefieia, quorum coΙlatio alias ad Episcopum , ni Praelatum , et Capitulum communiter spectat. c. on. h.
t. in 6. Si collatio ben0ficii ad aliqnem pertinet cum consilio Episcopi facienda , hoc mortuo non debet collatio disseret. ibid. a. I u. Circa modum regiminis Episcopalis exercendi , Capitulum visitare potest dioecesin et exercet jurisdictionem Epi-
Scopi non tantum contentiosam et necessariam ,
sed etiam volnntariam et gratiosam , modo ea sit Episcopo propria et ordinaria: absolvit ab excommunicatione , quando Episcopus poterat absolvere. e. un. de M. et O. in 6. IV. Circa res tempora. Ies et regimen oeconomicum ad Capitulum pertinet administratio bonorum et redituum , tum qui titulo aliquo spirituali Ecclesiae obveniunt, tum eo rum , qui ex superioritate temporali. collectis ,
nundinis , monopoliis , aliisque juribus regalibus Proiluunt. Huc etiam pertinet regimen Politieum in locis , ubi Episcopi sunt Principes Imperii. Sic in Germania Capitulum vacante Sede gaudet jure suffragii in Comitiis Imperii et circulorum , Pace Westphalica confirmato. Inst. P. O. Art. V. g. a I.
Exercet superioritatem territorialem cum omnibus annexis Regalibus: seri lases territoriales p
133쪽
liticas etiam iuri communi adversas: cudit monetam nomine Eccles De suae: constituit judices etiam criminalium causarum : dat veniam vitae reis sa- cinorosis: Iegitimat proles ad effectus civiles, conducit milites etc. g. Sa. Exceptiones a regula exemplis maxime illustrande sunt. Sic enim casus Omnes ad regulam pertinentes certius intelligentiir ; quia exceptio firmat regulam in contrarium. Excipiuntur ab administratione Capituli I. e , Per quae status prior Ecclesim vel Dioeceseos mutatur , aut
futuro Praelato praejudicium infertur. Hi ne capitulum non potest alienare bona et jura Ecclesiae. c. I. h. t. nec bona mens e Episcopalis transferre ad mensam Capituli: nec litem super Ecclesiae honis inchoare , aut inchoatam prosequi. c. finis h. t. nec potest canonicatum vel praebendam supprimere uti satis colligitur ex Cone. Trid. Sess.
XXIV. c. 15. de res. Ipsa Rubrica hujus titoli est generalis , vimque Canonis habet, quamlibet mutationem status prioris , et quodvis Praelati praeiudicium prohibentis. g. 133. Excipiuntur II. ea , quαο hi coPojure tantum extraordiniario , Vt ratione dignita in iis Pontisicalis competunt. Capitulum ergo non succedit Episcopo in jurisdictione contra exemtos , contra quos ille tantum ut delegatus Sed is Apostolicae procedere potest: nec succedit in usu priVilegiornm , quete Episcopo ob Pontiscalem dignitatem concessa sunt. Istiusmodi censetur usus altaris portat ilis. c. fi n. de Privit. in 6. Celebratio divinorum tempore interdicti. c. quod nonnia lis. 25. de Privileg. Libera electio consessarii. c. fin. de. Poenit. et Remis s. Mitigatio Censurarum contra Episcopos iarendarum. c. quia Pontifcali.
134쪽
Ive sede sae. aliquid innovetur. I I9u. de offic. ueΙ-g. Consorinitas Capellani in uel brando divino officio. Clem. fi n. de celebr. Missar. g. i3ι Excipiuntur III. ea, quin Episcopo specialiter sunt reservata qualia sunt beni ficia ad liberam solius Episcopi collationem spΘctantia. Haec enim vacante Sede Episcopali conserre non potest Capitnium. c. u. h. t. etsi Episcopus in iis conserendis consilium vel assensum sui capituli alias requirere debeat. c. I. I. h. t. in 6. Nec Capitulum dare potest dimissorias intra annum a die vacationis , si subditi dioecesani non sint arctati ratione benescii vecepti , vel recipiendi. Concit. Trid. Sess. VII. c. IO. Sess. XXIII. c. lo. utrinque de res. Specialiter etiam Episcopo reservata censetur degradatio Clericorum , cognitio summaria de gratiis Sedis Apostolicae , cognitio in causa asTIi etc.
DE HIS , QUAE FIUNT A PRAELATO SINE CONSENSU cAPITULI.
DE HIs V QΠAE FIUNT A MAIORI PARTE
I. Canonici unde dicti sint. g. I 35. II. Qui cap tulares: Notio capituli. g. i 36. III. Iura Disceti in Capitulum : Necessitas exquirendi Caia, Pituli consilium vel consensum. g. I 37. IV. Institutio Capituli. g. Quis actus Capitvlaris. g. i M. g. 135. Tractant hii binis titulis Interpretes de Canonicis Ecclesiarum Cathed tum maxime,
135쪽
vim etiam collegiatorum et Regularium, eorumque juribus et actibus tam communibus ipsorum set Praelati , quam propriis. Canonici primo dictisnnt a canone , seu matricula Ecclesiae , cui inscripti erant ob jus percipiendi ex illa Ecclesia oblationes , et , stipendia. Alii enim Presbyteri sustentationem accipiebant a privatis vel Magnatibus , in quorum Oratoriis deserviebant. Seculo Vul. Canon1ci sunt appellati ex communitate , in qua degebant secundum regnIam Chrodegano Netensis Episcopi , ex SS. Canonibus concin natam Postmodum dissoluta communitate vitae
praecipui quidam clerici, Ecclesiis adscripti ad
certas functiones spirituales cum jure percipiendae praebendae , auctoritate ecclesiastica in unum corpus redacti sunt, ut haberent canonicam, Seujus si alli et participationem divinorum inter Suos, ac Prorbendam seu ius percipiendi proventus
ecclesiasticos ex communi massa praebendos. Id
tamen jus in quibusdam Ecclesiis post concessam iam Canonicam ad aliquot annos dissertur, consuetudine derogante juri scripto. c. dilectuS. I9. N. videtur indignum . de Praeb. et dign. g. I 36. Sunt canonici Ecelestin cathedralis , et Collegiatm: sunt Seculares , et Regulares. At praeterea in eadem Ecclesia alii dicuntur Capitulares,alii non capitudiares , sicut enim non Omnes ejusdem Ecclesiae clerici sunt Canonici ; ita non omnes Canonici constituunt Capitulum, nec jussuffragii in Canonicorum conventu habent. Ρer
Capitulum hic intelligitur Collaegium Canonicorum , qui sacro ordine insigniti, Proebenda et jure su Iragii in Ecclesia caethedrali υel Collegia ea gaudent et . Sive Capitulum eat collegium Ca
136쪽
Da bis qum sunt a Proel. - α maiyare.ev. In Idinarum pro tractandis negotiis ad statum et disciplinam Ecclesim pertinentibus. Si Capitulum
restrictum est ad certum ac determinatum numerum Capitularium , ut e. g. non ultra XII. aut XXl V. esse possint Capitulares , tum vocatur clausum. Si vero determinatus non est Capitularium numerus, sed nunc major, nync minor 'quia quivis Capitularis, quam primum debitas qualitates habet , nempe aetatem, ordines, re entiam , mox ad capitulum adspirare potest,
Ad ius suffragii In Capitulo obtinendum
quiritur Subdiaconatus . Clem. a. de aetat. et quai. Praes. M. Coiicit. Trid. Sess. XXII. e. 4. de res. C nonici Domicellaros non tantum jure sulti agit destituuntur , sed nullas habent , aut perexiguas praebendas , nunquam autem Capitulares , aut sic dicta majores. Ceterum etiam Capitulares non semper fru-rtibus aequales sunt ; quia Seniores ex oblegiis, certis decimis , similibusque obventionibus saepe majores Percipiunt reditus. De capItulis clausis extat Disse tatio in Thes. Jur. Ecel. T. III. Nnm. V.
g. 337. Capitulum ergo constituunt canonici Capitulares cum suo Decano, qui illius caput est. CapituIum Ecclesiae Cathedralis exprimitur nomine Majores Beelesim b , et conficit Ssnatum Ecclesiae , quem Episcopus , si non agatur de reaci suum vel suorum commodum spectante, con Vocare , eji Sqne vota exquirere potest. concit.
Trid. Sess. XXV. c. 6. de res. In eodem Concilio Sess. VI. ... de res. Episcopo tribuitur ins capitu Ia Cathedralitin, et aliarum majorum Ecclesiarum toties , quoties opus fuerit , visitandi , corrige di , et emendandi, etiam auctoritate Apostolica Hoc decretum , non obstantibus querelis capit
137쪽
Iorum mi orti irila in Germanite, in Sess. XXV.C. 6. res. confirmatum fuit , et certo modo temperatum pro casu , quo Episcopus contra Canonicos hcclesi:e Lai hedralis , vel Collegiatae , ex ossicio vel ad petitionem alicujus procedit -- erra visitationem. Ibidem additur : Discopi ρrω-tcrea tisique is honor tribuatur, qui eorum dignitiati Par est : eisque in choro et in capitulo , in Procossionisus , et aliis actibus publicis sit prima βοMes , et iocus , quem ipsi olegerint , et Pr c
Pura omnium rerum agendarum auctoritas. -
Ci lcris autem in re hias Capituli jurisdictio et Pote - tias , siqua eis competit , et bonorum administratio fialvia et intacta omnino relinquatur. Exemplum exlal. c. I in nuper. 8. h. l. libidi iliir , quod Episcopus sitie assetisu majoris Ecclesiae Non Possit Caenobiis, vel aliis Ecclesiis co iventualibus donare Ecclesias , etsi ad illas pertineat jus ratronatus. Aliud exemplum exta l. c. Cum clericis. 19. de S. Si litis iurat obediro Praelato et Ecclesiae, hoc nomine Ecclesiae non intelligitur totus Llerus diaec Sanua , seu Lapitulum. Ubi additur: Is tamen , qui Praestat hujusmodi iti amentum , Discopo tanquam C
piti Princ aliter obligatur. dam principale caput apituli est Episcopus, qui cum Capitulo repraesentat
totam Ecclesiam, seu utium corPus. C. 4. h. i.
g. I 38. In exquirendo a Proeliato Capituli
Comensu vel consilio , qu:e res proprie ad huncti ivltim pertin 'tin plurimum valet te itima consuetudo. c. Non est. 3. d se Consuest. in 6. Sufficit etiam , si Praelatus conailium petat a saniore Parte.
c. 5. h. t. Quando conScnxu , non solo Consilio opus USt, S3tis Pst, Si is postea Superve uiat. C. S. h. t. et C. contingit. 3. de Transact. Consensus. ωciatis sufficit in concessione benefiLiorum , qu.
138쪽
Ne his, quin funt a ProeL-α ma,pare.ca'. RS ad Praelatii m et Capitulum simul spectat, et a Praelato solo , tacente Capitulo facta est e . Praesentatio tamen ad Abbatem et Monachos simul pertirisns , si a solo fiat Abbate , dicitur non tenere. C. 6. h. t. o In hanc sententiam explicatur C. u. h. t. in Singulari dissertatione , quae continetur in Thesauro Jur. E l. T. V. Num. X.
g. i 39. His praemissis Praelatus in negotiis maioribus , magisque arduis tenetur uti consilio sui Capituli , non autem eo omisso aliorum C
ricorum et laicorum circa Usum commorantitimc. .. et 5. h. t. ceu in instituendis aut destituendis Abbatibus , in confirmandis electionibus. c. 4. et 5. h. t. in censuris ferendis contra Pre byteros c. I. de Excess. Prael. Ex praescripto Concilii Trid. ιn Decretis reformationis Episcopus assistent a duorum ex Capitul Θ indiget , i. si contra Canonicos extra visitationem proeedit. Sess. XXV. c. 6. u. In commutatione piarum fundationum. Sess. XXV. c. 8. 3. In public tione indulgentiarum pro dantibus eleumosynas. Sess. XXI. c. I. 4. ordinandis Seminariis. Sess. XXIII. c. I 8.iέo. Consensu Capituli, non merrim consilium in iis requiritur , quae praejudicium Ecclesiae , Praelato, vel Capitulo et Praelato simul
asserunt. Istiusmodi sunt alienatio rerum immobilium , vel mobilium pretiosa Pum. c. I. h. t. C. Frat nitatem. 2. et C. Pastoralis. 7. de Donat. Ecclosiarum unio vel suppressio. c. 8. h. t. Concessio Ecclesiae , ut in monasterium conVertatur. c. n. Si hiscopus. 73. XII. q. a. et c. 9. h. t. Im-Positio pensionum . quas una Ecclesia solvere de-
139쪽
beat alteri, excedentes quinquagesimam partem proverituum. c. Apostolicin. 9. de Donat. Contrarictus mutui, aliave conventio, qua obligatur Ecclesia. c. Quod quibusdam . de Fad ejusf. et c. Si quorundam. v. de Sollition. Assumptio Coadjutoris I 14. i I 5. Mutatio in numero Canonicorum, aut dignitatum augendo, Vel minuentio. arg. c. 8.de Constit. c. fin. de V. S.
i. I. In his, qu: de Capitulo dicta sunt ,
dum consensu in praestat Praelato in nρgotiis arduis , aut quando propria tractat negotia , B rationibus Episcopi seperata, duo sum utitur. Primo Capitulum esse legitima auctoritates institutum rSecundo actum , quo is consensus praestatur , aut quo negotia Capituli expediuntur, esse Capitularem ac legitimum. Atque haec duo ad Tit. XI.
hujus libri proprie pertinent. g. I a. Pro instituendo igitur capitnIo Auctoritas Ecclesiastica requiritur. Neque enim cie-rici alicujus Ecclesiae ipsi suo arbitrio et pacto in unum corpus, ac Iegitimum collegium coirct Possunt. Sectis non Capitulum , sed lacti O , et collegium illicitum est. cons. Lib. I. Decret. g. 5 D. N. III. Adde. c. Dilecta. I . de EXCess. Prael. et L. I. g. I. D. Quod cujusque universitatis. ibi rQMιὀus autem Permissum est , corpus habere cOLugis , docietatis, sive etijusque alterius eorum nomine : Propritim est ad exemplum Rsipublicas ,
berct res eommunes, arcam Communem, et
Actoriona sive Syndicum , per quem , t nquam in Re ublica , quod communiter agi, fierique ορο iisae, agatur stat. Praeter Syndicum, communezerarium , et communem rem vel negotia communia , Capitnio etiam competit seu sigilli. cit. c. Dilrecta. et c. Tertia 5. de Probat. c. Signf-
140쪽
instituendum saltem tres requiruntur. 1 Nera eius. 85. D. de V. S. Duo autem sufficiunt ad institatum. c. i. de Eleci. Imo illius jura etiam ita uno perseverant. L. 7i in fin. D. Quod cujusque Universitatis.
g. I 43. Ut dein actus , qui ad expedienda
Capituli negotia requiritur , censeatur cavitularis, necesS. est Ι. ut Capitulum sit Iegitime Congregatum. Nam separatim per singulos acta ;non CenScntur acta per Capitulum. c. In Genesi. 55. de Elect. Vocandi autem sunt more in quavis Ecclesia usitato , singuli in loco praesentes , imo in quibusdam casibus etiam absentes II.
Suffragia libera esse debent. c. Quisqvis. M. de
Elect. nec per simoniam obtenta. C. Nobis. u. 7.
de Simonia. III. Pro exitu negotii regulariter requiritur et sufficit consensus majoriS et sanioris partis praesentium. e. i. et S. de his , quae fiunt a maj. Major autem pars Censetur
sanior, nisi de pravo illius animo probatio fieri possit Superiori. Habita majore et saniore parte Negotium per appellationem impediri non poteSt. cit. c. 3. eod. IV. Quamvis autem in negotiis , quae peculiare singulorum praejudicium
Continent, singulorum consensus requiratur per c. 29. de R. s. in 6. tamen ut Canonici ad reparandam Ecclesiam Cathoclealem redituum par tem ab eadem Ecclesia provenientium consurredebeant, sufficit consensus partis majoris. c. fin. h. t. Atque hoc videtur extendi debere ad quam-Vis Causam , quae in utilitatem ejusdem Ecclesi. cedit. Q Uti cum facienda est olectio Praelai I. Lib. I. Beeret. f. 296 et seq. Quando recipiendus aliquis est in cauouicum , qui facienda collatio beneficioriun. c. Cum