장음표시 사용
101쪽
ss DE VENETORVM ribus nominarui. hac in parte adduc rem Romanora, Atheniensium acreἡ publicae Carthaginensium Sc Lacedς-monioru necnon plurimaru ciuitatum. leges,ni res notior esset, cli ut ullius to stimonio coprobari egeati Pari igit ra/tione in nostra rep. institutus suit seria.. tus ac dece uiri: qui in Veneta ciuitate, cuius repub. mixta esse dixi ex regio, populari Noptimatiustatu, reserui optimatium statum:ac media qugda sunt, quibus extremae partes, status scilicet Popularis, magnum consilium, ac princeps qui regis personam gerit,inuicem uinciuntur. Sic inquit Plato in Timaeo
extrema elementa, terram ac igne me
diis elementis uinciri: sic in diapason cosonantia extremae uoces medjSctiatessaron ac diapente uocibus inuicem nectuntur . Ut ergo coeptum iter Per gamus, senatus Venetus centum re uginti legitimos senatores habet, multi tamen praeterea magistratus obtinentius senatoriu, adeo ut nostra tepestate
duceti Sc uiginti oc amplius ius habeaser edi suffragium in senatu. Senatore
102쪽
REPVB. LI sp iri legitimi singulis annis ab uniuerso cDirium coetu que magnu consiliu nominati saepius est repetitu creantur. Nec tame hic honos uacatione ulla habet, quemadmodu omnes alii magistratus. sed ijde si ita sors tulerit,& magno co
filio libuerit, quod plerum sit, singulis
quibusque annis in eo munere uersari queunt. Modus diratio electionis su Pra a nobis exposita est, cum formam omne comitioru explicaremus. Eo igitur pacto augusto ac septembri singua iis comitijs sex senatores eligunt, quae decies repetita summam sexaginta electoru explent. sexaginta reliqui adiuncti, seu adscripti sunt prioribus, omisines' hi simul proprijs quibusdam co/mitiis eliguntur. Nam ad tertium Ca tendas Octobris cogitur senatus. V nusquis senatoru oc quiuis alius, cui suffragii ius est, in senatu unum ciuem nuncupat.Postridie uero illius diei mane ad horam diei tertiam conueniunt uniuersi ciues comitijs : praesectisq; ascriba magno omnium ciuium nomi' inibus, quos pridie senatores nomina
103쪽
uerint,coniecta in urnam omnium nomina sorte educuntur. At in suffragia Pro unoquoq3 itur ex omnibus his se xaginta: qui plura suffragia tulerunt quam caeteri, dummodo etia dimidia excesserint, eo anno adscripti senatui sunt, ea tamen lege, ne plures Φ duo gentiles in eoru numero sint: sicqρ tres tantum eiusdem gentis in numero Iogitimorum senatoru esse queunt,prae terea nullus. qua lege optime consili tum fuisse reip. existimari debet. nam nulla perniciosior pestis in rempubli- cam obrepserit, Φ si quaepia eius pars caeteris praeualuerit.sic nam Φ, quonia aequum ius non seruatur, impossibile est societatem inter ciues consistere: quod usu euenire solet ubicunq; plura in unu conueniunt. sic soluitur mixtu,' si quodpia elementoru, ex quibus corρPus constat,alia superauerit:sic omniacosonantia distanans sit, si fide unam seu uoce plus intenderis quam par sit. Non impari ratione, si ciuitatem aut rempublicam costare uolueris, nece
se est id imprimis seruati, ne qua par
104쪽
RΕΡVB. Liri irratiis efficiatur potentior, sed omnes quoad fieri possit, publicae potestatis participes sint. Quocirca perquam eis
gregie maiores nostri sancitum esse uoluere perpetuum hoc ius in republica nostra, non tantum in senatu, sed neq3 in aliis magistratibus pluribus genti Iibus locum esse, quam adseruandam aequalitate opus esse uideatur. Nec minus prudens institutio eligedi sena tus habeda est, ut scilicet sexaginta senatores more comitioru solito, sorte inqua electioni ac iudicio admixta eligeren tur:sexaginta uero adiuneti ratione diuersa,in qua scilicet nil esset sortis. Ete nim si in omnibus par sorti locus esset, facile accidere posset, ut aliquado prPcipuorum ciuium ratio n6 haberetur, attin eligendo senatu praeterirentur non sine reipublicae detrimento. Idcirco sexaginta patres ascriptos nulla sorte singulis tame annis eligi placuit. Se natus igitur primum ex iisce centu ac uiginti constat, quoru sexaginta pro/Prio uocabulo senatores appellantur,
at reliqui adiuncti, quoru comitiis in g λ tegra
105쪽
etoo DE VENETO RVM tegra dies consumitur. praeter hos centum & uiginti legitimos senatores puri iure in senatu cum senatoribus ui/uunt ut ducem di consiliarios prael ream) decemviri, quadraginta uiri iudices capitalium causaru ec criminum grauiorum,salis & annonae frument,riae praesecti, diui Marci procuratores, . . multil praeterea magistratus, adeo ut nostris temporibus summa omnluducentos ac uiginti excedat. hi iure senatorum funguntur,uniuersa gubernandae reipublicae ratio ad senatum pertianet. quicquid senatus autoritate decretum fuerit, id sanctum ec ratum habetur. eo disceptante Zc decernente et paces fiunt & bella suscipiuntur. pecu nia etiam omnis reipublicae eius iussa
exigitur, di impeditur, si res postulat,
noua etiam tributa decimae, tameta ex decreto senatus, tu imponuntur ci Uibus, tum etiam exiguntur:siquando etiam contingat e repub. esse ut nouus
quispiam magistratus pro tempore in stituatur, is a senatu eligitur. Praeterea
senatus quibuscun y temporibus per Petuum
106쪽
REIVB. LIB. III Iozpetuum ius obtinuit eligedi oratores, qui ad principes exteros a republica destinatur,necnon etiam creandi cotilegiu eorum,qui ius habent dic cogenis di senatum Sc ad ipsum referendi. bos Aristoteles praeconsultores nominat, nostrates uero Sapientes uocant,arrogantiore uocabulo usi: quo interdum nobis quoq; utedum esse duximus, ne a comuni loquendi uis penitus abhorrere uideamur.Comitia ramen haec sonatus,quibus ec oratores N praecosub tores eliguntur, minus habent sortis,
quam ea qus supra descripsi,magni scilicet consilii uniuersiq; ciuium coetus. unusquisl enim senatorum nominat quem uoluerit, deinde pro singulis in suffragia itur: isi cui plura corigerint quam reliquis, dummodo dimidium
totius summa excedat, electus renunciatur. Quod si quandoq3 necessitasec usus reipublice poposcerit ut inuito cuipiam munus aliquod publicum imsungatur, unusqui 3 senatorum clam in syngrapha eius nomen notat,quem maxime idoneu duxerit:deinde in v g 3 nati
107쪽
io2 DE VENETORVM nam ad idparatam schedulam eam laiscit.inde a scriba extrahuntur, palam Ieguntur omnes, ac demum pro quo
libet itur in suffragia: isq; pro ciatur electus cui plures sitffragati fuerint, dummodo etiam sint plures dimidiis.
Hic schedularu modus inuetus est, ne quispiam ueritus inimicitias siue altorius ciuis odium comparare, qui maxime ei muneri fungendo aptus sir,nolitta me, abstineat ab eo nominado: sicq priuati comodi gratia respublica de trimendo afficiatur. Nuc is est a nobis recensendus modus quo senatus consulatur,eacp decernat &sanciatquς facienda sunt: aut quonam modo senatusconsulta fieri consueuerint. Non Iatuit maiores nostros, si unusquisq; s nator promiscue tum referre ad sena tum tum sententiam dicere posset,at hoc officiu propriu nullius effer, maΩ - nam semper in senatu turbationem rore. Prsterea ita usu compertum esse,ut id quod omnes pariter curant, OmneSetiam pariter negligant. Ideo legibus nostris statutu est, ut a senatu sedecim cluea
108쪽
REPVB. LIB. III et o 3 elues eligantur, quos uulgus propterea v maxime omniu sapere uideant, Sapientes appellat.nos Aristotele imitati, eo quod praecosultant illa de quihus consulendus est senatus, praecon sultores merito appellare postumus.hi ius habent & cogendi senatum, di ad senatum referendi.magistratus hic se mestris est. Caeterv lii Sapietes intres ordines sunt distributi,qui longissimo interuallo inter se disserunt. In primo enim ordine sex sunt senatores primurii ciues, qui cum rerum experientiatum dignitate atq; aestimatione alios facile antecellunt.his praecipue id muneris incumbit, ut de administrandare publica, de bello,de pace, alet aliis maioribus, prsconsultentati senatu consulant. In secundo aute ordine quince sunt ciues, qui tametsi pare autoritate reseredi ad senatu habeat de omnibus O illis qui sunt primi ordinis,nihilominus sunt dignitate atq; aestimatione sis perioribus longe inseriores. Officium horum praecipuum est, cura militu qui
reipublicae stipendio aluntur 6c meret
109쪽
xo 4 DE VENETORUM sub Veneto imperatore. Tertii quo ordinis quinq; sunt quibus demanda,
a est rei maritimae cura Recppraeterea de quacuno re ius habent ad senatum referendi. hic ordo apud maiores nostros in precio habebatur,quo tempo/ re apud Venetos res maritimae florohant Ueru re maritima diminuta, no-.strorum o studijs ad continentis impe rium conuersis, coepit hic quoi magistratus in paruo precio haberi:adeo ut aetate nostra adolescentes ac prim sta-inuginis homines ad eum ordinem elis gantur.hi ergo ciues sedecim quorum conuentus apud Venetos proprio uocabulo collegium appellari consueuit, summo mane conueniunt cum principe ac consiliariis: primum. ad ter-tiam usq; diei hora priuatos homines audiui, quibus aliquid rei est, ut cum republica aut cum quopiam magistra tu : easq; causas decernunt omnes si/mul, uel si ita res poscere uideatur, ad senatum de illis referunt. sub tertiam diei hora omnes priuati e curia dimit runtur, confestimq; ab aliquo scribarum
110쪽
REPUB. LIB. III et os rum qui a secretis reipublicae sit, I uix tur omnes epistolae ad senatum missae. postmodum, nisi ab oratore alicuius Principis, qui ad ducem & collegium admitti uelit, aut a quopiam maioris momenti negocio, quam ut ad aliud tepus differri possit,interpelletur, sece dunt hi Sapientes, siue praecositatores in certu conclaue cosultaturi de publi/cis negocijs. Postquam coirentum est, re cossederunt omnes,is qui praefectus
est nam per uices eorum quilibet sep .
tenis prae caeteris agendoru curam ha
het) rem proponit, de qua sit cosilium ineundu. D einde singulos sententiam rogat, eo seruato ordine, ut prims classis consultores primarii ciues,primi etiam sententiam rogentur : dicantq; post eos, quinque illi quos in secundo ordine constituimus. Postremi, si res . proposita maritima sit, sententiam di,
cunt tertiae classis praecosultores, quia hus earum rerum cura demandata est.
Quod si res proposita ad maritimum negocium non spectet, hi postremi silent, in unaquaque uero classe primus