Onuphrii Panuini. Veronensis Augustiniani Reipublicae. Romanae commentariorum libri. tres recogniti, & indicibus aucti. Accesserunt in hac editione Sex. Iulii. Frontini Commentarii. De aquaeductibus et. coloniis itemque alia veterum scriptorum, .. 1

281쪽

DE. REGIONIB. URBpi sinis CCL rari Castra peret, a

Portae t iginta septem Castra Praetoria Cohortes praetoriae decem C agra Misenatium II Cohortes Irbanaesex, alias Cora Tabellariorum quattuor Castra Lecticariorum Cohortes digila ex , alias Cabira I ictimariorum septem Ca ra Salgamariorum Excubito, a XIIII Castra Salicariorumi Q Veaei a II. communia Copra equitum singulor, III Mensae Oleariae LXXIIIIm alias XXIIII milia

Lucus XIIII Vestae Cuperius

Cuperius Hosilia ui,alias Hostilianus O Cuperia scholae Capulatorum

Lucus Mavorti Vaticanus iFurinarum

Poetiimus' i , , lLunae in Antonino Lucus Lucinae, Ibi Terentum

P. VICTORIS. FINIS

282쪽

I. CLAVD

NI. V. CA

Practatio

E Rutilio Numatiano poeta non in- Ioeleganti, linino pro temporum conditione erudito, haud sane multa habeo quae dicam,quum nemo , neque qui ex antiquis, neque qui ex recentioribus de poetis Latinis scripserunt, ne verbum quidem de illo faciant. Quaedam tamen pauca, quae ex eiusdem duobus itinerariis, de quibus nunc dicere institui, quantum ad eius vitam attinet, excipiam. Ipse natus cst in Galliis,quod & index libri, di hi versus itinerarij primi indicant. in ciuibus de se- .hri

ipso loquitur

si mea dilectis fortuna Tueuitur OVI Indigenamque sium Gallica rura docant Quum autem per ea tempora ciuitatis Romanae priuilegia per totum Romanum orbem sese extenderet, cui diu ante ius ciuium Romanorum ab imperatoribus datum fuerat,vt his versibus docet Religiosa patet peregrinae curia laudi Nec putat externos quos decet esse suos Ipse omnibus fere Romanis dignitatibus ab imper tore Honorio Augusto,sub quo vixit,exornatus fuit. Patrem quoque habuit, qui Tusciae consularem mitrita enim qui ei prouinciae praesidebat appellabatur:

iuod ipse his versibus, ubi de Pisarum urbe loquitur,

c refert

283쪽

a 'Alide deductasse cepit Etruria P as Nominis indicio ies ata genu ante oblata mibi sancti genitoris imago

Pisaniproprio quamposuereforo Laudibus amsi cogor lacrimare parentis Fluxerunt madidis gaudia moessa genis Namque pater quondam Drrenis praefuit aruis Fascibus msenis credita iura dedit Ipse etiam ut ex libri eius praescriptione liquet,tribus o nus militum,consul(suffectum intelligas , praefectus praetorio, dc urbi fuit. De anno vero in quo urbis praefecturam administrauit, qui fuit conditae mCLXIX. Christi vero CD XVII. Honorio Augustoxs .& Fl. Constantio V.C. . coss.sic mentione facituu muis sedecies denis mile erati .

sinus praeterea iam tibi nonus erat

Succetarem in praefectura urbana habuit Venerium Rufum, ad quem hunc duorum itinerariorum librum conscripsit,ut ipse indicat his versibus,o Zaetior hic nostras crebescit fama per auras Ulium Vmam pene redire fuit

Hic praefectura icrae cognoscimus Arbis. De tam meritis dulcis amice tuis - . . Optarem Derum complecti carmine nomen

Sed quosdam refugii regula dura pedes Cognomen Iesu Veneris cari si me Rufi et Illo te dudum agina nostra canit Quo tempore Stiliconis perfidia imperium occiden tale a barbaris,& praecipue Italia a Gothis; & Galliago a Francis, & Burgundionibus vexabantur. Quos ipse euocauerat, quum insidias imp. Honorio Augusto astrueret, filioque suo Eucherio imperium compara

r iis

284쪽

a tre studcret. Quod his versibus clegantissime Rutilius deplorat,vbi de Apeianino loquitur

Iam tum multiplici meruit munimine tangi

. Sollicito serie habuit Roma: Etura deos Lup magis e acinus diri Stiliconis acerbum MaProditor arcam,qui fuit imperii maiiogeneri dum nititur e sesuperses Crudelis summis miscuat ima furor Tumqtte timet quicquidis secerat ipsi meri vi

Visceritas nudis armisum eondidit hosteni stillatae cladis liberior olo i

Et capiti a prius quaiam creperethr erat Nec tantum Geticis cres aeus proditor armis . ente Sila inaefata cremauit opis

Dic quum post expletum praefecturae tempus: ex Vrbe in Galliam ad auitos agros reuerteretur, & ex inde Romam redirer,multorum het crum , ut Iulij Caesin is

ui Hispaniense, Traiani imp. qui Dacicum,Alexan . Uri Seueri Angusti qui Persicum, Horatij poetae qui Brudusinum,Ouidii qui Milesium,Firmiani qui Africanum itinera seripserunt,itineraria & ipse duo coinposuit,alterum de itu ex urbe in Galliam , alicrum vero de reditu ex Gallia Romam. Quos idcirco hic adposui, quod praeter multa loca scitu digna, quae in utrisque itineribus accurate N egregie adscripsit; urbem quoque Romam, quam hoc libio illustraneamdi ego suscepi,itinere primo,ita scite,ornate,elaborate, vere,& prudenter elegantissimo, eruditissimoq re soencomio celebrauit, ut nihil ab horum temporii scri-

285쪽

1 aptore elaboratius & ornatius fieri posse existimem. Incipit autem Exaudi tui pulcherrima mundi Intersidereos Roma recepta polos Porro autem ex his duobus itinerariis prius perfectu est.Posterior iu sinis desideratur. Liber admodum elegans,quamquam paruus,certe ob variarum rerum cognitionem, quibus refertus est,dignus admodum mihi videtur esse , ut in hominum manibus assidue & le-ao ctione versetur, indignusque , quod tam diu in tenebris delituerit. Nam & si multis annis antea emel excusius fuerit, paulatim tamen omnis eius memoria obliuioni ita tradita orat perin re ac si nunquam suisset. Eum autem & multis libxariorum vitio obortis erro-xibus suae iis, emendatum aliquot F libus Sy an vulgato deerant locupletatum , Gabrielis Iaeri viri - optimi,doctissimi poetarumque omnium nostro saeculo celeberrimi opera, denuo in lucem dare decreu , non tam ipsuis Numatiani immortalitati, quam antiao quitatis studiosorum utilitati & commodis consuI

286쪽

GALLI. VIRI. CONSULARIS

PRAETORIO

eo. UTVLVS. ITINERARIUM AD. VENERIVM. RVFVM

e Tlicem potius reditum mirabere lector

Tam cito Romuleis posse carere bonis Quid longum toto Romam denerantibus

aeuo

Nil Inquam longum est, quod sine De

placet aOO quantum m quoties possem numerare beatos

Nasci felici qui meruere solo

M Romanorum procerumgeneros propago Ingenitum eumulant Irbiis honore decus mina distutum demissa re tradita coelo Non potuere aliis dignius esse locis Felices etiam qui proxima munera primit Sortiti Latias obtinuere domos Religiosa palei peregrinae curia laudi Nec putat externos quoi decet essest os Io ordinis imperio,collegarumque fruuntur Et partem genisquem venerantur habent

287쪽

LIBER PRIMVs

Quale per aetherios mundani benicis axes Connubium summi credimus esse disi Ai mea dilecti fortuna reuellitur oris Indi namquesuum Gallica rura docant Era suidem longis nimium deformia bellis Sed quam grata minue,tam miserano magis

Securos leuius crimen contemnere ciues

Privatam repetunt pullica damnodem Praesentes lacrimas tectis de,emuis a iuro Prodest admonitu aepe dolore labor Ne vi Iherius longas nescire ruinas

Quas mora suspensae muli=licarumis opis Iam tempus lacerispost longa incendia fundis Vel pastorales aedificare casas si quinetiam fontes s mittere docemla seque i possini arsura no ra loqui

Cessantem iustis poterant Irgere querelis Et desideriis reddere vela meis Iam iam laxatis carae complexibiis bilisao Vincimur, serum vix toleramus iter Electum pelagus,quoniam terrena diarum Plana madentfluuiis,cautibus alta rigentPostquam Tus ue ager,postquamque Aurelius ager Perpessus Geticas ense igne manus NonSuas domibus,nonflumina ponte coercet Incerto satius credere dela mari

Crebra reliquendis infigimus oscula portis Invisi superani liminas area pedes o Oramus Deniam lacrimis,m laude luamus In quantum fletus currere Aegonii Exaudi regina tui pulcherrima mundi Inter Nereos Roma recepta polo

a si

288쪽

Exaudi genetrixhominu-genetrixque deorum Nonprocul a coelo per ilia templa sumus Te canimus semperque nent dum fata, canemus Sostes nemo potest, immemor esse tui Obruerint citius scelerata obsutae Eedem Quam tuus ex nostro corde recedat honos Nam Solis radiis aequalia munera tendis Qua circunfususfluentis Oeean us Voluitur ipse tibi tui continet omnia,Phoebus Eque tuis ortus, io tua condit equos Te non flammigeris Libye tardavit harenis Non armatasim re pulit stris gelu Quantum ditatis natura tetendit is MesTantum dirtuti perma terra Pitiae Fecisti patriam diuersiisgensibus din mProfuit iniustis te dominante eapi

Dum si e offers Iulsis proprii con seruis iuris V rbem iecissi quod prius orbis erat

Auctqrem generes Venerem, Martemquefatemur Aenea um matrem, omulidumque patrem Mitigat armat is MEErix elementia dires Conuenit in mores nomen dirumque tuos Hinc tibi certandi bona, parcendique doluptas Quos timuitsuperat,quos superauit amat Inuentrix oleae colitur, v nique repertor

Et qui primus humo presti aratra puer

Aras Paeoniam meruit medicina per artem Fretus Cet, . Alcides nobilitate deus

Tu quoque legiferis mundum complexa triumphitFoedere commum tuere cuncta facis Te dea te celebrat Romanus Ibique recessita Paciscoqueterii libera colla leto

289쪽

Omnia perpeti os equeseruanthdera motus Nullum ideruntpulchrius i perium . Qui mile Afrus conne re id coni Sit arma Medi Pii mos cum domueressi s r. ima Magni Parthorum reges a late dum ite unishm Mutua per darias iura dedi re dices Necidi nascenti plures sinimis ne in unu Mara . . L ASed lus consilii iudicii etu::d: . . ream.

Iustis berorum cati sese hec a Si verba

Qua rex imbriferas to erat Iras aquas . . .. - dic

Hos potius duas creuisse insidera montes o Talegigantaeum Graeci a Luci si Intercepta tuis conduntur fumicta mistis Consumunt totos celsa lauarea licii Nec

Nempe idi subitus calidarium gurges asuarum Rupis Tarpeias hos premententias 'Siforet aeternus,casim orisisse putarem; o Auxilio sua ii Fui rediturio erat Quid loquar inclusas inter tardiearia siluas vernula qua dario carmine luet auis

290쪽

vere tuo nunquam mulieri desinit annus Deliciasque tuis Micta tuetur hiemps Erige crinales lauros, niumquesicrat,

verticis in rides Roma recinge comas Aurea turrigero radient Hademata cono Perpetuo sue ignes aureus 'embo domat

Abscondat irissem deleta iniuria casumi Conie iussosidet Dulnera clausa dolor Aduersus Solem ne nusserare secunia Exemplo coeli dilia damna subii ,

rerumflammae renouant occassus ortu

Lunam finiri cernis Di incipiat victori, freni non dissust filia Poenum Samnis seruiitofoedera saeua luit Post multas P rebum clades verat fugasti Flemi successis Hannibal ipse uos

Quae mergi nequeunt,nixu maiore resurgunt Exibunique imis altius . a 'ea is Utque nouas dires 'ae inclinata res mitClarior ex humilisorte superna petii Porrige disiuras Romana in saecula leges Sosaque fatalis non dereare colos Quamuissedecies denis m mille peractist Annus praeterea iam tibi nonus erat Quae restant nullas obnoxia tempora metis

Dumstabunt terrae umpolus abyra feret Illud te reparat quod cetera regna resoluit ordo renascendi est crescereposse malis Ergo age sacrilegae tandem cadisi hostiageniis oubmittant trepidi perfida colla Gerae Ditia pacatae dent Dectigalia terrae Impleat Augu ibarbaris praedasma