Onuphrii Panuini. Veronensis Augustiniani Reipublicae. Romanae commentariorum libri. tres recogniti, & indicibus aucti. Accesserunt in hac editione Sex. Iulii. Frontini Commentarii. De aquaeductibus et. coloniis itemque alia veterum scriptorum, .. 1

301쪽

Vix tuti domibus saeuos tolerauimus imbres cssini patuit proxima dii mei Namque meus quem Roma meo subiunxit honori Per quem iura meae continuata togae Non expetipatos pensavit laudibus annos

hae flore puer se rauitate senex

Mutua ermanos immit reuerentia mores

Et Duor alternis creuit amicitiis Praetulit ille meas,cum vincere posset,habena ri, Praedecessoris maior amore fuit

Subiectas dissae Dacat affectar asinas Namque hoc censetur nomine salsapalus

Qua mare terrenis decliue canalibus intras

Muli fido que lacus pabuli fossa rigat

est Ibi flagrantes admouit Sirius ignes et Cum pallent herbae,cum sitit omnis ager Cum cataractarum claustris excluditur aequor i fixos latices horrida duret humus

Concipiunt acrem natu a coagula Phoebum Elgrauis aespitio crusta calore coetHaud aliter quam cum glacie riget horridus Isser Grandiaque ad victo sumine plaustra Iehii R metu olitas natura expendere caussas Inque pari disparsomite quaerat opus Iuncta fluenta gelu conjecto Sole siquescunt

Et rursus liquidae Sole gelantur aquae O quam saepe malis generatur origo bonorum Tempestas dulcem fecit amara moram Victoranus enim nostrae pars maxima menti JO Congressu expleuit mutua dolasso Errantem Tuscis coni idere compulit agris M. Excolere externos capta Tolosa tires

c ini

302쪽

Nec tantum gusis nituit sapientia rebus PepEora non alio prosteriora tulit Consius Oceanus Inrtutum, conscia Thule Et quicumque ferox arua Britannus arateturi pras torum icibus frenata polsa Perpetuum magni fenus amoris habet Extremum pars illa quidem discessi in orbem sed tanquam medio reictor in orbe fuit P bis palmae est,illis inter o, seplacere Inter quos minor es disylicuisse pudor I ugris nuper sacrae comes additus aulae

Contempsisummos ruris amore gradus Hum ego complexus dentorum aduersafefelli Dum Ddeor patriae iam mihi parte frui Iutea protulerat sudas aurora iugales Antennas tendi littoris Inda iubet

Inconci s debit tranquilius aplus tria flaius

Mollia securo dela rudente tremunt surgithonti medio circumsua Gorgou Inter Pisanum, maicumque latus Aduersus scopulos damna monumenta recentis Perditus hic 'Quo funere ciuis erat Nogerenim nuper iuuenis maioribus amplis Nec censu inferior, coniugioue minor

Impulsus furiis homines, diu que reliquit Et iuvem latebram credulus exul agis Infelix putat illume caelestia pasci Seque premit laesa saeuior ipse deis

Num rogo deterior Circaeis secta denenis' Tunc mutabantur corpora,nunc animi

rude Trituratism petimus, sic a Iocatur uvae la tet expulys insula paene fretii

303쪽

LIBER PRIMA s

Namque manu iunictis procedit in aequora ax Qu ue domum posuit, condidit antes tum Contiguum pulporium,quem fama praeueniat Pi arum emporio,diuiti que maris Mira loci facies pelago pulsetur aperto Inque omnes dentos littora nuda patent Non dirus tegitur per brachia tuta recessus Aeolias positi qui prohibere minas Sed proceras o praetexitur alga profundo .s Molliter o fensae non nocitura rati Et tamen insanas cedendo interrigat Indas Nechinis ex alio grande dolumen agi Tempora nauigi, clarus reparauerat Eurus Sed mibi Proiadium dissere cura fuit Quem qui forte delii certis cognosceres i. irtutisspeciem corde bidente petat Nere magis Usciet similem pie iura colorem Quam quae de meritis missa figura dei i picienda procul certo prudentia IuliuForma ue iustitiae suspicienda micat Sitfortasse minus F laudet Gallia ciuem

Testis Roma suipraesulis esse potes Subfluuii patriis mediocres Vmbria sedes

Virtus fortunam fecit diramque parem Mens inuicta diri pro magnis parua tuetrer Pro paruis animo magna fuere suo Exiguus regum rectores cespes habebat Et Cincinnatos iugera pauca dabant Haec etiam nobis non inferiora ferunturio Vomere Serrani, Fabriciique foco Puppibus ergo meis fida inflatione locati

Ipse ebur Pisas sua solet ire pede:

304쪽

ra , RVTVLII

Praebet equos, era etiam carpenta tribun Ex commilitio carus m ipse mihim is regerem cum resia tecta magi sier Armigerasque Pi principis excubias Alpheae deierem contemplor originis dilem Quam cingunt geminis Arnus m usur aquis Conum pyramidis coeuntia flumina ducunt Intratur modico frons patefacta se

Sed roprium retinet communi ingurgite nomen Vipontumsolus scilicet serenus adit Ante diu quam Troiugenas fortuna penate Laurentinorum regibus insereret . . Eude deductassuscepit Etruria P sis Nominis indicio tessistata nus

Hi oblata mihisantibi nitoris imago Pisani proprio quam postere foro Laudibus amisi cogor lacrimare parentis Fluxerunt madidis gaudia maesta genis Nunque pater quondam Torrenis praeflui am Fascibus tri senis credita iura dedit 'Narrabat, memini, multos emensius honores

Tuscorum regimen plus placuisse ibi

Nam neque opum curam,quam in i magna farearum Nec ius quaestura rata fit se ma is msifas este ponere praefecturam Pronior in D. cos non dubitabat amor Ne a ebatur,tam carus tri ipse probatis

Aeternasgrates mutua cura canit

Conflantemque ibi pariter,mitemque fresse vV va Insinuant natis qui meminere senes Ipsum megradibus non degenerasse parentis Gaudent, duplici sedulitat ouent

305쪽

Haec eadem cum Flaminiae retronibus irem

splendoris patrii saepe reperta fides

Famam Lachanii beneratur nominis in flar Inter turrigenas Lydia totasus Grata bonis priscos retinet proicincta mores Dignaque re reor essemper habere bonos . . t Qualis nunc Decius Luciis nobile pignus Per Corati populos ama beata regit ii, Ni mirum magni fl redditus indole nati Io Foelix iam simili posteritate pater Huius duin inissat ra ludente camoetiis Nec Turnus potior, nec Iuuenalis erit Instituit deterem censoria lima pudorem Dumque malos carpit,praecipit esse bonos . Non olimsacri iussissimus arbiter auri Circunsissentes reppulit Harpyias Harpyias qua rum decerpitur inguibus orbis Quae pede glutineo quod tetigere trahunt Quae luscumfaciunt .Argum,quae Lyncea caecum

dio inter custodes publica furia dolant Sed non Lucillum Briareia praeda fefellit

Totquesimul manibus restitit Ina manui . Iamque Trituratam Pisaea ex bile reuersus Aptabam nitido pendula dela noto Cum subitis usius nimbis insorduit aether Sparserunt radios nubila rupta agos Substitimus. Quis enim ius tempsale maligna Insam iuris audeat ire fretis 'Otia nucinis terimus naualia sus3 ' Seepandi que iuuat membra mouere feris Instrumenta parai Denand Iussicus hospes Atque olidum sictas nosse cubile canes

306쪽

Funditur insidiis, rara fraude plagarimi Terribili que cadii fulmine dentis aper

Quem Meleagraei dereantur adire Iacerii iam laxat nodos Amphit oniadae Tum responsuros persultat bucina collisi Fit que reportando carmine raeda leuis Interea madidis non desinit Africus alis Continuos picea nube negare dies Iam matutinis mades occas ibus Idae. Iam latet hiberno conditus imbre lepus

Exiguum radiissed magnis flue Abus astrum Quo madidam nullas navita linquii humum Namque procellos subiungitur Orioni Aestiferumque canem roscisi praeda fugit

Vidimus excitis pontum flauescere arenIi Atque erustato Ioraice rura tegi Qualiter oceanus mediis infunditur agris e Destituenda Iago cum premit arua salo Siue alio refluus nostro colluditur orbe

Siue coruscasu derapascit aquis

FINIS ITINERARII PRIMI

307쪽

RVTILII . CLAvDii 'vN VMATIANI . GALLIVOC DE REDITU. SVO ITINERARII

LIBER . SECUNDUS

A D. VENERIUM

mina pastui Iures poterat Io ior esse Taedia continuo timuit cessura labora: Sumere ne lector iuge paueret opus

saepe cibis asser erussa dia finis

Gratior est,modicis haussibus Inda iii Inieruara diae fessis praestare Indetur Qui notat inscriptus milia crebra lapis Partimur revidum peropuscula bina rumorem Quem satius fuerat iustinuisse mi Tandem nimbosa maris obsidione si Pisano portu contigit aliassequi Adridei placidum radiis crispantio Et sulcata leui murmurat Dia Incipiunt pennini devexa nuderiso Qua fremit aerio monte repulsa Thetis

Italiam rerum dominam qui cingere dis Et totam pariter cernere mente dest

308쪽

Inueniet quernaesimilem procedere frondi

Artatam laterum conueniente inubsilia perloiugum decies centena terunturA Ligurum terris ad freta SicanIae In Iaium xarata damnosa anfractibus intrat T rreni rabies, Hadriaci quesiti Qua tamen est ii/ncA maris angi istis ima tellusi riginta m centum milia ola patet D mersas medius mons obliquatur in Indas Qua fert atque refert Phoebus diei que diem Vrget Dalmaticos eoo denicefluctus Caerulaque occiduis frangit Etrusca iugis S a ctum certa mundum ratione fatemur Consiliumque dei machina tanta fuit Excubiis Latiis praetexuit penninum Claustraque montanis dix adeunda Ires Inuidiam timuit natura,parumque pittam:

Arctois alpes opposuisse minis

Sicut vallavit mullis ditalia membris i Nec semel inclusit quae praetica tulit Iam tum multiplici meruit munimine cingi

Solli cito siue habuit 'oma futura deos Quo magis Ffacinus diri Stiliconis acerbum P roditor arcani qui fuit imperii Romano generi dum nititur essedi perstes r Crudelis summis miscuit imafuror X umque liniet qui ui efecerat ipse timeri Immisi Latiae barbara tela neci visceribus nudis armatum condidit hostem Issaiae cladis si riore dolo

Uusalellitibus pellitis Roma patebat Ei captiuaprius suam caperetur erat

309쪽

rvec tantum Geticis crau atris promtor armis

Ante Sibo inae fata cremauit opis Ddimus Althaeam con sempit funere torris Nisaeum crimen fere putantur aues At Stilico aeterni fatalia pignora regni Ei plenas nouutpraecipitare colos Omnia tartarei cessent tormenta Neronis Consumat Vias tri or)mbrafaces Hac immortalem,mortalem erculit ille Hic mundi matrem perculit, ille suam Sed deuerticulo fuimus fortasse loquaces Carmine ruesito iam repetamus iter Aduehimur celeri candentia moenia lapsis: Nominis es /uctor Sole coruscasoror Indigenis superat ridentia liliasaxis Ei laeua radiat pacta nitore ilex D iues marmoribus testus,quae luce coloris i Proborat inta si s luxuriosamites

aedificiorumque descriptione breuisisime & accurate absoluta , nunc reliquum videtur esse,ut eius interpretationem , quam insigni commentario

edidi,studeam publicare, in qua omnia quae singulis regionibus a me, P. Victore, & Sex.Rufo digesta sunt , veterum auctorum locis citatis,

310쪽

diligenter sunt examinata. Quod quam primum me facturum omnino polliceor, si primos hos labores

meos gratos suisse cognouero. No enim futuros cxistimo,qui laborem hunc meu facile improbaturi sint, quod de iis mihi disputare constituerim , in quibus

multi nostra vel patrum memoria, summa cum ingenii & doctrinae laude verseti sunt. Qibod &s haud inficias eam,illud tame mihi etiam concedi velim, haec ipsa quae ante ex obscurissimis paulo certe clariora reddita sunt,posse etiam astiditis & nouis hominum laboribus longe clarissima & illustrissima reddi. Quatum enim in his quae antequa XIIII. urbis regiones attigerim,descripsi, praeceteris praestiterim , facile omnes diiudicare possunt: quae etiam fidem reliquis facere querit,an haec ipsa nouis quibusdam & accuratioribus hominii lucubrationibus meliores repose sint. Sexcenta enim loca , aut restitui, aut in melius mutari posse opinor. Sed haec latius alias. Vrbe igitur quata breuitate potui ornata, nuc quod pollicitus sum secundum librum aggrediar, inquo praeclario aera Romanae ciuitatis instituta eadem propemodum ratione,qua superiora,aperire, & illustrare pro mea

virili conabor. Vale