장음표시 사용
291쪽
Attia eis olim Megarenses finibus egit . Ill e etenim caussas piae texens fictor, ab illis
Praetorem hortatus victricia eastra movere , Inque Corinthia eos laetos inducere campos .
At si sorte animus nequeat mollescere donis et Ut reddas hosti suspectum nitere, magni Regis ad exemplum Pellei: qui lie et armis Cuncta metu victor Persarum regna repleret, Non fraude indignum Fortunae urgere favorem Duxit. ut oblatis aecepit Maemnona donis Haud equidem potuisse eapi, praedantibus, agris Parcere Maemnoniis tantum praee epit; ut illo Maemno suspectum in diei o Darius haberet . Quid non ingenio, quid non conatus & arte illius, ut tota eximeret formidine Romam rQuae numquam secura metu, & pacata fuisset, Annibale ineolumi, & rursus nova bella parante rElgo Asiae regi, cui bella suaserat author , corruptis procerum primis, auroque coemptis ,
Nee multum fuit id: factis heroa superbum ,
Externumque virum, fretumque favore tyranni Invidia, atque odiis insectabantur acerbis in Suspectum faeit Antio e ho 3 quia se ille et hosti, Ia Poenos flagrans od is, patriamque, favebat. Sed propere insequitur versuti Consulis alter Astus, ut ignavum fallat felle iter hostem . Si via, qua pubes castris dueenda refixis , Angusta, & erebris passim sit rupibus aspera , Illius & multo stipatae milite faue es; Ut vel difficilis, nimioque eruore petenda Illa tibi, vi sive sit impenetrabilis omni; Tunc quam dextra nequit ferro, mens pandat acuto
Invento: promota viam tua castra secare
Finge alia m. subitus tua eum conamina sensit
292쪽
Hostis, & antiqua venit statione retusta ;Inseditque, aditus interclusurus; ibi ipse Postremas aetes, con ver sis Ordine signis ,
Praecipe soli cito properare sub ardua gressu .
Perque vias astu miles procedat apertas. Hae e sed major erit solertia, vallibus altis Si sors deprehensum te et rcumvenerit hostis. Qualem fama refert olim ostendisse Periclen . Cum per praeruptas, horrenda ea cumina, rupes, Aviaque invitus posuisset confraga castra .
Undique &adverso premeret ut milite, sosiam Ingentem dueit, quo se defendere vallo Dissimulat: pontesque parat, quibus ilicet illa Transmitti potuisset . adit mox aequa, fugamque
Mentitur: celeres illuc se protinus hostes, . . Agmine deducunt denso, prohibere parati Vi, feroque viam . stratis tune pontibus ille , m . Qua non crediderant inimici, elabitur; & se , Servatosque suos tuta in eampestria ducit . Quis non excisos praeruptae in montibus Oetae ,
Pelleo mandante, gradus audivit: & illis Nae edonum totam demissam ab rege phalangem , Talia confieri numquam vi posse putantes Oppressisse hostes, & Thessala tura petisse Et cui eontextae sylvestri e vite Vesevi, Cua riget hse scopulis, non dictae in vertice scalae De mi sille quibus Romanum Clodius agmen
Fertur, & attonitos hostes, audacibus ausis , Perdomuisset ferox quae non audacia, & astus Intentare valent, angusto & pressa loco mens . Praeterea , juvat interdum de parte tumultum Exeiri dextra, lituis, atque aere sonante ;Hostis ut acetius veniat qua rumor: & ipse Interea e laeva populum in secura reduces.
293쪽
Hune olim Hippi erates imitandum tradidit astum . Cuin etiam de nocte tibi si eastra movenda , Cum validus premit ad versarius , omnia flammis Illa micent: sintque exeubiae statione frequentes ἔUt vigili eura sciat hostis cuncta teneri. Interea taeitae deducant signa cohortes . Cumque loco miles securo insedit, & ipsa Vasa simul, currusque leves, tum denique noscat Hostis ab ine ensis castris te tuta petisse. Perge, minoris erit, Praetor, superare laboris Quos segnes, vel parta re eens victoria fecit, Sive aliquis selix ea sus distraxit ab armis. Est ea quippe hominum, rebus natura se eundis, Sortisur immemores variae, immemoresque pericli Desidst, di faeit E in mollem labantur inertes .
Cub Du si magnifieis victoria lata triumphis Cei ilipides olim resides, urbemque Minervae Perindit' heu miseras ne erunt gaudia gentes lLaetitia effusos populos ut vidit, Eoi Victor Alexander, Peparethi ad litora elassem
Apparat, & celerem ei tat ad Piraeea eursum . Hi e fractos luxu populos, & amica putantes Signa, repentinus victri ei bus Oeeupat armis .
A stus, & hie fregit Rhodios, Carumque superbam
Servavit magnis cum laudibus heroinam.
Classibus hare Rodiis terra praecincta, marique , Cumque pari posset non vi sperare salutem , Foeminea major mente, ingenioque virili , Martis in areanas artes confugit, & astus . Sese quisque supra deprensus surgit in arcto. Quasque negat natura, dat ipsa augustia vires.
Obsessae gemini longo diserimine portus urbis eranr, partesque duae simul urbis: & illas
Iecreta obliquo jungebat tramite fossa ,
294쪽
i , LIBER XII. assF geminis alter multa cum mere e relictus Hostis in arbitrio portus, pars altera & urbis. Hie deses spoliis inhiat dum victor opimis , Et trepida fugisse putat formidine Cares ,
Egregias juvenum ductans regina cohortes, Callis erat secretus ubi, prorumpit: & hostes Intentos spoliis su per, & n il tale timentes Oecupat. & victrix ingenti clade trucidat. Et quoniam coeptis dum Sors audacibus , & res Annuit, actutum fellei insistere e ut suPraestat, & extremam bene coepti attingere metam Classe sua,& captis Rhodiorum navibus, altum Corripuit pelagus ctrix regina: Rhodumque Appellit, eursu praecurrens praepete famam. Ut tenuit, i aet i venere: ad litora cives Gratari socris victoribus. ipsa suorum Signa dabant mentita fidem. Regina propinquum Ut litus cepit, confestim milite in oram Navibus exposito, prima inter prael la inermem Oppressat civem: portuque, atque urbe potita est. Usque adeo celerant praesentia facta triumphos .
Est etiam secura tibi victoria, Consul ,
Si tum, eum totis invadas viribus hostem . Cum te sopitum, nec pugnas mente, neque arma Versantem ei edit. dedit hare versutia regi
Persarum, Scythicaesarum de geo te triumphum . Militibus paucis, aegiisque ad eastia relictis,
Pluribus, atque onagris media in statione loeatis: Hi dum raucisonos tollunt de nocte ruditus ,
Aee eis sis illi eollustrant omnia flammis,
Versari ludo Persas, atque otia castris Ducere, non a stus meditari, & praelia suadent.
Parte alia instructis legionibus, i lle Scytba rum Aggreditur castra, & crudeli funere plectit.
295쪽
utilis ille etiam semper pugnantibus astus Esse solet; sese eommisi a fingere pugna
Victorem, aut plures quam sint praetendere vires :Infractosque suos paeem deposcere e longae Hae nam fraude morae nectuntur: & Ardua saepe Exigua re S parta morae vitataque magna Est populi clades, urbesque & regna re eepta'. Talia majorum si sorte exempla requires , Recipe. Navali a Poenis tertamine victus Claudius, audaci reliquas tutissimus astu Adverso in eo lames servavit Marte carina S. Cum per praesidia intendendus Punica cursus. Victri ei proras jussit redimire eo rona ,
Et laeto juvenes in eum bere murmure remis. Et quia victores cuncti veneramur, eunti, Quamquam essent plures, non ausi oecurrere Poeni.
Et simul integrum victoris imagine capti Amisere decus. servatis ei vibur, ille Promeritam populo retulit plaudente eo ronam.
Usque adeo intrepidi fraus ingeniosa Magistri, Et victis eum laude potest prodesse saluti.
Perge, triumphato documenta ex hoste teneto.
Insigni Patrum fractus virtute Philippus, Ut se cum reliquis servaret, tempus humandis Desectis pugna petiit, quo eaede peracta, Jure dari, poscique potest nil sanctius unquam . Se vafer ille pio praetextu, more Pelasgo, Subduxit eampo,& nostros pietate fefellit. Ne faeiles hostis pietati eredite, vivis
Consulere est olli studium, non lumine easiis. Ut neque tu pacem eredas, faedusque petenti. Hae e dabit incautus Sieulorum exempla tyrannus: Vicerat hie Poenos, ea, que Magone, superbos
Finibus e Siculis hostes ejeeerat . illi
296쪽
Acturi, inducias poscunt, de paeer frequentes Dum veniunt,redeuntque,& longum tempora ducunr, Classe nova, vires instaurant: bellaque rursus Indicunt, vin euntque dolo , qui vicerat armis Ne tempus speret, cui stat bene tempus agendi . Quin etiam ad palmas inimi ea attollere ligna Proderit: alma velut Carum regina solebat . Si e etenim falsa deeeptus imagi ne signi, Vitatur tute adversamus, atque saluti
Consulitur . quin parta dolis his plurima parvo
Sanguine nonnunquam victoria . verus & ille
Haud inimi eus erat, qui non se fingit a mi eum rEt virtus fraus est, peperit quae Martia palmam . Praeterea solertis erit Praetoris, B paeis Interdum nebulis uti, fumoque, geluque et Tempore dum e erto densi h tellure vapores Emergunt, ingensque volat sub sydera fumus, Aeeensis late sylvis: deducere pubem Hoc tectus vallo poterit, vel milite lecto
Tutius insidias ductor molirier hosti. Non hic ipse tuos sileam, sortissime Caesar,
Bellaces astus ars hare tibi plurima Gallo
Queis Alpes olim niveae rubuere cIuOre .
Vie inci quoniam densae de flumine nubes Surgebant, Aurora mari cum surgeret, ille Has inter tenebras absconditus, ardua multis Militibus juga conscendens, super imminet hosti. Hi ne magno clamore , cui mox illic et omnes Vallibus ex imis foeti assensere, jacentes Invadunt hostes, subitum ceu sulmen: ibi aeer, Haud mora, non ferro, sed magno exterritus aula Gallus terga fugae dat protinus. & nece victo LInsequitur Caesar, domitas & praeterit Alpes .
297쪽
Praelia sunt eordi, palmaeque, & elara trophaea, Numine defessum vestro, eantuque juvare . Magna quidem die enda, dueisque exempla supremi
Laudibus aeternis ornanda , & carmine saero . Ergo agite, heroo concedite digna eo thurno, Ut e celo meritis aequetur cantibus heros.
Bellae es inter fraudes, & Martia furta, Saepe quibus fortes animis, & mente ea paces Ductores magnis Bellorum in ea si bus usi, Hae e nisi egregiis sed vix tentanda maniplis . Ardua nimirum conari, & fortia, numquam Tentari quae posse sibi persuadeat hostis . Si e res improvisa , reique ingentis imago Attonitos reddet, Martisque ad munia segnes . Et quamquam praeclara ducum monumenta priorum Plurima sint, aevo non desunt & sua nostro , Tempore quae quamquam , non sunt virtute secunda . Non longe, Sicorim propter qua surgit iter da, Hesperias urbes inter non ultima, magnus Dux CANT gh MI AD Es pietate insignis, & armis. Seottorum soboles & praeclarissiima regum , Imparibus quamvis armis exeretius olli Millia vix septem numerabat lecta virorum Corpora, viginti sed millia Franeus habebat Arte sed egregia pugnam commiserat aerem :Et magnis animis, magna virtute, minorem Pensabat numerum, factis& Fata vocabat. Nec mora turbati convertunt tergora Galli,
Inque fugam effusi sese dant: protinus ingens Fit caedes: prostrata taeent immixta eruentis Arma, iris, Sicorisque tumescit flumine major, Et se purpureum sine more immiseer Ibero . Laeta triumphali jam se victoria lauro . ob α - dre at Cante imus Calviaunia Prator.
298쪽
LIBER XII. 2ssobtulerat blandita Due i. proh Fata Deorum Quam non felicem Fortunam, & prospera rerum,
Invidia livens animus, eoe eoque furore Percitus, evaluit corrumpere maxima summo
Dejectare potest de culmine, laetaque verso Ordine fatorum subito mutare sinistris. Ergo equitum renuens mandata facessere duetor . Invidiae tetro flagrans livore t supremo
Invidet insignem palmam, laudemque Magistro
E statione data decedit,& hostibus aequor, Conversis ultro signis, eo ne edit habendum . Versaque sors pugnae invitusque recedere campo Non hostis virtute, mala sed fraude suorum , Cogitur: & paueis equitum comitatus in arcem Vicinam recipit sese . mora nulla, feroces Ineumbunt hostes, & eirum moenia cingunt . Obsidione peti eum se C ANTE LMus, & arcem Aspieit, ingenti major virtute, animisque Se super assurgit, magnam de vim eo ne ipit armis . Ae velut inclusum, magna cingente corona , Cum leo, venantum, se prospieit, aestuat ira Plurimus, horrendumque fremit, rabieque remugit Rauea sonans, vallo impatiens, armisque teneri . Hae, illae sese versat: totisque repente
Rugitu immani collectis viribus, Euris Ocyior alatis, irrumpit, & ungue rapaci,
Vique viam, magno venantum sanguine, pandit. Non secus hostili vallo eo ne lusus, in iram Magnanimam totus surgit C ANTE Mus, & ingens Uique, animoque mi eat, vultuque interritus igneo . Nunc hae, nune illae se mente, & corpore voluit.
Nil humile, abiectumque nihil, sed magna, sed alta, Et praees ara agitat, quae non felicia pugnae Compensare novis possint insignibus ausis ,
299쪽
Proh dolori his tandem prorumpit, in aequore victor Non virtute sita, sed proditione meorum , Moenibus his Gallus concluso illudat adempta Invidia si palma mihi, non mens, animique , Non hae e dextra potens erepta, & Martius ardor. Ille ego, qui toties Gallorum sanguine victor, Et Batavo toties madui, totiesque Sie ambro. Versus & ad socios simul bae et Fortissima bello Pectora, totque Olim magnis experta periclis, Nunc tempus solitis virtutem accendere flammis , Et de eus antiquum, & partos reparare triumphos, Et cumulare novis . per vos, per fortia facta , Per dueis, & vestri nomen, devictaque bella, Fidite ne muris: ferro per castra, per hostes , Quod minimε rentur, via stat rumpenda. patescet, Hostibus invitis, virtuti, eredite, vestrae. Magna quidem, socii, VOS in certamina rerum, Hortor, & objicio, fateor, sunt maxima ; vobis AEqua tamen, sunt illa duce ,& dignissima vestro. Non CANTE L Mus ego non VOs CANTELMI A pubes e Addite, magna petit Mars, & Fortunar faventque Num inre eo ne ordi magnis conatibus ambo . Hae e ubi, dat signum, portae panduntur: & illis Ceu leo diffracto de earcere, currit apertum In eampum, sequiturque ducem densissima turba , ore omnes igneo , nudo omnes ense feroces, Spirantes Martemque animis, & terrifieam vim . Ut procul adventare globum videre sonori Fulminis in morem, pereulsi protinus hostea Re mira, insueta, plenaque audacibus ausis , Attonitis stupuere animis: ce ei de re trementi Arma manu: nee sese opponere sortibus ausi . Res nimirum audax, & non praevisa, vel ipsos
Nols sua sortes exarmat, & opprimit ultIO ,
300쪽
LIBER X II. 2GI Evictis horrore suo , & cedentibus illis Sponte sua Gallis aditum, & jam limine stacto
Castrorum, antevolat CANTE L Mus urinor, & astu Magnanimo servat socios, hostique decorum Eripit e manibus magna cum laude triumphum . Nun eius interea Franci rectoris ad aures It subitus, trepidaque refert formidine, densi CANTE L Mus elausa erumpens vice turbinis arce, Victraei ut dextra fregit victricia castra . Ille hare attonitis dum percipit auribus, haeret Immotus, nec quemquam aggressum talia credit. Mox superata videt dum eastra, ne eemque suorum Indoluit, simul hale fatur: Jam credimus, ipsi Nostram ignominiam quando, caedemque videmus . Ast unus C ANTE L Mus erat, qui fortibus armis Hoc tantum tentaret opus: non aequa sim stri Vincere, cui Fati a ibi tria, & meditarier alta Insigni virtute datum, laudemque mereri, Mente acri, magnisque animis, & robore sorti. At quoniam patrui tangit te cura, deco IazIEmulus , & laudis data per vestigia Martis Iam campo graderis pugnator, & ardua ni GIIngenti eo naris, & adorea plurima eordi est , Huc , ' CANTELMIADE, propera, praeclaraque gesta Aspice, quae valeant magnis ae eendere flammis Bellae es animos, & maxima quaeque parantes. Acer enim stimulus magnorum facta parentum . Fors erit, ut tua Partheniae felleia Mulae Bella canant, eantuque almis heroibus aequentis Interea vati bellae es suffice vires, Instrue & insuetum pugnae bellator in arma .