장음표시 사용
261쪽
Astra Scythae pulsent, & barbarus ineola Ponti . Quamvis ingenti juvat addere voce timorem Nonnumquam trepidis; nutans horrore pericli,
Obruitur tandem mens perturbata tumultu.
Non secus, ut perhibent, Liber Nysaeus ad Indum Attonitas fudit gentes: primusque Gygantes Altisono eo ne hae Triton elangore fugavit. Insuper, adversum properatis passibus hostem Nonnulli invadunt primi, primique reponunt Vulnerat at immoti venientes, impete presso, Exeipiunt hostes alii, fessosque tru ei dant. Ast illi modico prima in certamina gressu Suee edunt: celerantque gradum, ut Fortuna dedit se Et quamquam e eleri eursu bellator in hostem
Cum ruit, audaces animi fervore ea lescant, Nee eertum videat mens irritata periclum:
At quoniam primus eum deficit impetus, una Lente se it vigor ille animi, viresque labascunt, omnis & interdum turbatur Martius ordo ;Ideirco gressu non miles in arma citato,
Neve ruat segni: sed justis passibus hostem
Aggrediatur, agit si rem pedes: arduus alto At si vectus equo ruit in certamina, fulmen Exeussum de nube velut, prorumpat: equorum
Ignea vis magno fervescit concita motu .
At tutis in mucta loe is si forte, Magister , Est acies, numeroque poten4 super ingruat hostis, Tum bellatores ipsa in statione jubeto Expectare: locis si e luctabuntur iniquis , Et simul excipient hostes tua vulnera fessi. Verum ubi jam primum sparsit Rorarius imbrem
Grandinis horrisonae, retroque adversa fugavit Agmina, continuo motis sue e edere signis Praecipies aciem pugnae, Martemque ciere . Pri-
262쪽
prima tibi dextrum, ni sors eontraria poscat,
incceptet de more Patrum certamina cornu .
Mox x eornipedum sua laevum pectora acutis Sol ieit et stimulis, pugnaeque, hostique propinquet.
Hi ne pedites inter bellacia eornua equorum Extenti, totis accendant praelia turmis . Verum illud eura, Praetor, solerte cavet O , Ne pueri explodant Vuleania tela, priusquam Intervalla petant; frustra ne concidat ictus , Atque errore tuo captum te te occupet hostis . Viceni ut passus, non amplius, inter utramque Intersunt aesem, tum tempus ahenea flammas Concipere, & celeres gremio detrudere glandes. Ergo ubi jam totis certari viribus, armisque Id coeptum, dubio eventu, paribusque periclis,
Dux magnum referens animum, mentemq. per omnSe vertat rerum ea sus, & singula penset. ut si qua vultu tum se Fortuna benigno obtulerit, mora nullia, sequi, & felicibus uti Auspiciis, ventoque expandere vela secundo . At eontra incipiat si tristior ora videri , Adversis citus occurrat, damnumque futurum Consilio avertat praesenti, & fortibus ausis . Nam lie et humanis in rebus plurima possitInstabili Fortuna rota : tamen aequore Martis una regit belli cursus, una omnia 'ersat. Fulguris in morem, nune lumine fulget amico,
Spem saeit & magnam palmarum: ast ille et illam Ni teneas animosus, it & qua Diva, sequariS , Indignata sugam subito molitur, & aufert, Quam dederat tibi, lpem . Vultu si forte maligno Fulserit aversata: minas si pectore duro Sustineas, placesque Deam eonamine forti, Mutabit placata vi e es: teque omine dextro P L Pro
263쪽
Protinus egregiam in laudem, palmamque voeabit. Hoc quae momento ridet Fortuna, sequenti Sem stem dabit: & momento flexilis uno Dat palmas, adimitque, & cuncta fugax et to vertit .
praeterea multi ea sus, inopinaque rerum ,
Nee praevisa Duel facies, prodesse merendas Ad palmas poterunt, concessis impiger uti
Si valeat, tristi vel tum se opponere Sorti 'Si se eus, illa eadem venient noeitura triumphis . Panicus invasit si mentes terror, Sc ingens Si turbo aversus surgat, si rumor inanis Spargitur in vulgus: dederis quae jussa. minister Si mal ε percipiens, contraria rettulit: & si Catea luperstitio tenuit trepidantia corda , Ingentes poterunt clades afferre , repente Ni tu eonsilio oeeurras, ortuque sub ipso, Ne erescat late serpens, eonfeceris hydram . Quae mala principio si castra hostilia turbent Insperata, nimis poterunt eo ferre se eundis Suecessis, Sortem si tu promptissimus, ultro Oblatam, aeeipies, & qua via pandit ut, inste S. Saepe levi casu, quem dextra excepit amica , Ingens solerti victoria parta Magistro est . Atqui despieiens, animo neglexit inerti , Et tristes ignominias, & funera passus. Id ei reo lecta Consul eo mitante eo horre, Seipiadae magni exemplo, stet promptus in omnem Ire aciem. dubii quo postulat alea Fati ,
Consilio, & dextra cunetis sue currere: & grte Plurimus insudans, nunc hos, nunc temperet illos. Ast illud te temoneo, ereberque monebo, Ne primo, Praetor, dum iam certamine Mavors Ardet amans stragis, ferventque, ictusque, necesque
Palmarum, & nimia laudis dulcedine captus,
264쪽
LIBER. XI. 22 'Viribus & fidens, te in aperta pericula mittas. Nam caeso Ductore, cadet spes omnis: & ingens Tum gentem timor invadet, eaedesque sequetur. Idque mali pariter metuendum, tardus acerbo Vulnere si pugna decedere cogitor, illo Dum trepidis opus est, dum perturbata laborant Agmina, & ingenti iam res casura ruina est. Ceu moles immensa, gravi quae nixa columnae, Illius solo in fundamine tuta recumbit, Si ea su ruat haec subito, vitiove fatiscat, De ei det & moles una . sibi consulat ergo , Et pubi Praetor, seque ad meliora reservet.
Proderit arte viri quoniam bellamur, & astu
Interdum juvenum fortissima corpora, dulcis Quos auri cepit, vel honoris amica cupido , Delegisse, Ducem qui densa per agmina quaerant Hostilem, saevoque inventum vulnere caedant, Vel eaptum referant: magnis si saverit auiis Sors, laetum pugnae statuens imponere finem. Nam velut amisso pereunt rectore carinae: Sie acies, Duce sublato, dispergitur omnis . At si dum multo fervescit sanguine Mavors ,
Permixtaeque cadunt equitum, peditumque catervae obvius Occurrens venia ad vertarius, & te
Provocet, haud illo renuas certare duello, Par aetate tibi si sit, par viribus; aequo ut valeas pugnae sortem decernere Marte . Si laeus, & lucta sese subducere honestum , Fas erit occursum tibi tum vitare: decorum Si minus id fuerit, famae, gestisque peractis Consule, & incertae vitam committito Sorti. Teque hie admoneo: cum decertare paratae Stant campis acies, & jam Mars igneus ardet , Audace S aliquot nonnumquam ex hostibus aequor
265쪽
In medium armati insiliunt, totidemque tuorum , Quos laudis tangat stimulus, clamore lacessunt. Has tu sed luctas, nee eonductura duella Consulto caveas: nam tristia saepε futuri Hine solet auspicia ignavum desumere vulgus:
Eque levi interdum ea lacertaminis omnem Hrguit eventum, & rerum momenta rependit.
Quin etiam egregii frustra eonflictibus istis
Saepe cadunt, quorum poterat virtute reserri Rebus in extremis visioria: plurima fortis unius quae saepε viri conamine parta est . At si de summa rerum certare Tylanni Forte velint, Martique ea pu t sacrarier unum ,
Haud reauo. Quo fonte fluunt mala semina belli, Atque odia, atque irae, regnique insana cupido , Fonte fluat pariter, fas est, ut sanguis eodem . Author es belli pereant: in noxia turba Servetur populorum, & pae e fruatur a mi ea. Vetum si monitu Supeium, jussuque Deorum, Dum res ae ei sae, nee spes jam restat in armis,
Barbarus & victor verbis i n sulta t amaris , Numine vir plenus sese off-rat ire duello Certatum, & meritas ex hoste resumere poenas, Ne prohibe: si Fata voeant, pede Fata secundo In pugnam venient, palmamque E sydere mittent. Non uno infracti jam se eertamine castris Rbdiderant trepidi Isacidae, tristique tumultu Ia m eer ta m Patriae eladem, & su a funera flebant. Ante Phylis harus stans vallum immanis, & atrox, Terrorem misems , nee quidquam audentibus addit, Horrendum serro minitans, dictisque superbis . Quae vos nunc latebiae, vel quae spelaea ferarum Ima tenent, leporum timidissima turba neque ullus
Vos laudis tangit stimulus non mortis honesta:
266쪽
LIBER XI. 231Gloria magnanimis pulsat praecordia curisso si scemineum genus inter, ineptaque Marti Pectora, vir saltem fuerit generosior unus, Ilieet in eampum mecum certare duello Descendat, pulchramque petat per funera laudem . Nam pereat quamvis ne q. enim se vincere quisquam Ne speret pugnante ὶ tamen laus, & decus olli
Hae nostra ce ei disse manu. si e mole tremenda, Aspectuque Gyg: s horrendo, & voce minatur, Et eum luce diem fert sol, conditque relatum. Hisce minis pulsi colles, vallesque resultant. Horrendumque sonans trepidas vox territat aures Isaeidum, eastris qui se, valloque tenentes , Supplicibus tantum votis pia Numina poscunt. Haec cum Bethlaeos paseens armenta per agros ,
Aeeiperet pastor Iesis ius illa citatis undique Fama volans jam pervulgaverat alis Indignans animo, generosa incanduit ira et Atque haec flammato si irrui ore e ut & illum
Bitonitis audit grex aulibus, & stupet omnis Insolitam a teipiens vocem, impacata canum vis Quis ne hic contemptor Divum q. hominum q. superba Talta qui nostrae genti, fastuque Tonanti Exprobat ' an frustra Omnipotentis numen ad Orent Isaei dat, frustraque aris sua thura reponant 'Est equidem est Deus in nobis, quo fretus in hostem, Bellae em quamvis, vastaque in mole timendum , Ibo alacer, populi vindex, vindexque Deorum. Haud equidem nostra factum virtute, ferocem Quod manus hare ursum discerpsit, quodque leonem Horrificum, ingentem laceravit: ab aethere vires Largiriis puero Deus est: dabit ille superbum Ante Phylisthaeas aetes, ante ora suorum , Hac nostra pariter dextra superare Gigantem .
267쪽
Haee ubi , iam caesi praecinctus pelle leonis,
Et pastorali armatus , fundaque, pedoquei Nam non ille gravi galeae, tunicaeque trilici, Non hastae, ferrove, armis nee fidit abenis, Sed tantum Superis in it pugnaturus arenam. Ut pastor vallem Terebinthi venit opaeam, Castra Phylisthaei qua dextra in parte tenebant, In laeva Isae idae, magnum, mora nulla, Gygantem Provocat in campum, solumque in praelia poscit . Ille sed immensa consurgens mole sub auras Altae instar pini, instar & aeriae e yparissi, Ingreditur, nubesque ingenti vertiee lambit.
Praegrandis galeae, solidoque ex aere nitentis, Palma velut, eo nus cui fluctitat orbe eomanti . Ingens ambit opus eaput ingens: pectora thorax
E ealybe investit latissima: latus & ipse,
Et gravis aere, duplex: quem non fregisset acuto Aleides serro, non Pelias hasta. politae, Et grandes Ocreae succingunt grandia crura ,
Fulgentique nitent electro, auroque recocto . Laeva tenet clypeum gyro septemplice te atum . Magnus & Orbis erat, mi idoque ex aere coruscus, Ceu rota Phebaei currust medioque renidet Ex auro totus solido grandissimus umbo. Immensam magno gravitantem pondere pinum , Cui libras e entum pendebat ferrea cuspis , Dextra quatit minitans illi non impare cingit
Ense latus: et avus quem ei reum argenteus Ornat Plurimus, ε duroque acies adamante rigescit .
His fidens at s. Superosque, hominesque lae essit Barbarus, & palmae, infelix spem pascit inanem . At Vero. ut juvenem v ementem spectat ab alto
Cum pastorali pera, fundaque, pedoque, Pastoris ritu armatum, sed caetera inermem . Haec
268쪽
Naee inter risum indignans, interque furorem,
Altius intonuitr Quae te dementia cepit, Infelix puer, ut mecum certare duello , Bellato te viro, atque armis tentaveris istis pAn cams ipse , petas quem saxo, aut suste latratem 'I puer, i miser,& sanam jam concipe mentem . Quam tua non meruit praesens insania, vitam
Largior. indignum puero certasse, seroces Cui solitum domuisse viros. Haud illa meretur Quae non de sorti venit victoria, laudem. Barbarus hae e. breviter quem sie Jelleias heros Exeipit: Haud equidem tua te sententia fallit. Ceu rabidus eanis oblatras, hominumque , Deumque Contemptor: meritis te idciro, perfide, telis Aggredior: rumpamque gravi tua tempora saxo. Ηaee simul, de lapidem pera deducit:& illum Imponit funda: Divisque in vota vocati S ,
Praevalido torquet nisu. volat ille per auras
Exeussus funda pernicibus o cyor Euris, Inque Phylistaei toto ruit impete frontem :Irrumpitque imam cervicem, hauritque cerebrum . Protinus, icta velut contorto fulmine pinus ,
Aut turris terrae motu concussa repenti, Procumbit, magnamque trahit clamore ruinam.
Ut eecidit, puer insistens Iesse ius ensem Hostili edueit vagina , & crine praehenso , Prostratio deforme caput praeeidit. & illud Confestim medios victor demittit in hostes. Hi trepidi extemplo fugiunt, rectore perempto, Non bene depositis armis, castrisque relicti S . Instant tiae idae, & fugientes, undique eaedunt . Unius & pugna eunetis victoria parta est.
Ipse Phylistaeum sui gentibus exuit armis Isacides, quaercuque affigens laetus in alta , vi
269쪽
Victori Divo Terebinthi in valle saeravit . usque adeo, ductore Deo, felicia bella. undique serventi sed iam se reddere pugnae
Tempus, & incceptum Martis decurrere campum . Quare age, eornipedum si cornua belligerantum Hostiles equitum proturbavere catervas, Attritas caede ingenti, longeque fugarint, Praecipe tunc equitem, conversis ordine signis,
In peditum latus hine, illine irrumpere utrumque. Qui fido laetum nudati robore equorum , Et latere e gemino, simul ipsa a fronte petiti, Haud equidem poterunt non aequi pondera Martis Sustinuiste diu, quamvis generosa juventus , Et quamvis toto non justa ad prael la nisu Consurgat. positis, vel se victoribus, armis , Confestim dedent, vel retro signa reflectenr, Praecipmque fuga quaeret sibi quisque salutem. Atque hie solerti eura , Pro eonsul, oportet Invigil es, peditum ne dum victricibus alae
Perturbant armis aetem, pugnamque secundis Conficiunt coeptis, & Sorte utuntur amica , Instauratum equitem , signisque, animisque repente Adversarius acer agat, laxumque tuorum In latus in cui set, turbatoque impete versu, Profliget, caedemque parem pro caede reponat. Ideirco e toto delectas agmine turmas Bellatorum equitum servato insistere campo Ordine praecipies; ut si certamina rursus Instauret, sortemque velit tentare secundo , Prinei pio depulsus eques, non dispare casu EXlemplo prompta aeeipiant, iterumque repellant . Interea reliquae festinent praelia, & omnem Nitantur lato peditem prosternere eampo.
At si sorte tuae, numeroque, & viribus alae
270쪽
Hostibus aequales non sint, eonvertier illas Ordinibus nexis in pugnam praecipe cunctas. Inque pedes peditem toto eo nam ine surgat. Ast eques effusis si longe effugit habenis , Turbatusque omnis distractis versibus ordo , Et sint eundia metu, & trepido permixta tumultu ,
Tune omnem ruere in pedite vim praecipe equorum . Sed cave, ne coeptis nimium capiare secundis , Plurima nee teneat tum te fiducia, Numquam
Victori stat eerta Duci victoria, tota , Hoste trucidato, fuerit ni pugna peracta . Insuper his, ea ut is etiam ductoribus illud , Praevidisse prius, S praeea visse nee esse est . Ne tu ibata ruunt dum signa hostilia, praedas Se super effundant, versu, signisque solutis , Agmina: nee coeptam properent decerpere laurum. Nulla lues damnosa magis victoribus umquam Obsuit, in praedas quam cum solvuntur avari, Ordinibus late ruptis , atque impete fracto Felieis cursus pugnae, & bellantum animorum . Sic ausis rerum primis blandita, refugit, Inque eitis alios Victoria decidit alis . Quae cum sie habeant, vultu, jussuque severo, Praecipe, ne praedam sibi quisquam vindicet, omnis Deletus eampo fuerit ni funditus hostis. Ni faciant, meritas dederint tibi sanguine poenas . Quin ut militibus serventur jussa supremi Consulis, aequali paena curare Tribuni , Ductoresque ipsi signotum, ipsique Deeani , Atque omnis pariter Substes jubeatur, & Astes . Perge, triumphales si jam Victoria lauros Decrevit, vultu te, Dux, dignata benigno. Ut pedites duro tandem e ertamine fracti , Atque acie victus tota tibi cesserit hostiust